장음표시 사용
411쪽
quibus acclamabant, consueuerunt, ut planum secimus in primo Libro, eadem inter acclamandum iterata identidem
Quibus ita vere ae dilucide paresa iam ii non emne audienda, qui formulam acclamandi, HOSAN'I FILIOrAVID, Exceuentem magnitudinem interpretantur. Nec verire iudicant, qui vel Ledemptionem domus David, vesGDrram seu Laudem, vel, Gratiam ea significari as. firmant; quorum inanes opiniones sub ipsum Capitis huius initium abunde consuistatae sunt a Beato Hieronymo. Et longe item falli eos oportet .
quibus, Rami filio D M. seu in honorem pus
David, eandem illam in Latianum vertere libuit. Nunc reliqua Pe sequamur.
412쪽
3 8 De Veterum Acclamat. & Plausi
Indicantur Formulae Pariae, quibus solebant. Veteres inter acclamandum LONGIOREM alicui VITAM, . que FELICES a Deo prec E ri dc optare.
on semes, neque iis uno huius operis i
co , Dcta est a nobis mentio earum Fommularum , quibus consueuerunt olim acclamantes LONGIOREM VITAM alia cui L VOSque FELICES optare LDeo, ac precari . Iuuat nunc illas omnes , sparsim commemoratas , & a lias item , Π quae sunt eandem in significati nem, proximis hisce duobias, aut tribus Capitibus colligare. ita tamen, ut, quae iam satis siue a nobis, siue ab alias, explicata sunt, aut praetermittantur omnino, aut vix attingantur ; quae autem vel ceteri tacite praeterierunt, vel nos adhuc addubitata reliquimus , de iis accuratius disputemus . Formulas autem ipsas in haec serme verba conceptas observo: De nostris annis tibi Iuppiter augeat annos. in αἰεν rac, vel ἐω'-, hoc est, In faculum. Visas. Vivas. Vita. Diu- ωrnum . Multi anni. Multos annos . Ad multos annos. R 1ηum in saecula permaneat. In perpetAum maneat Imperiμm. Imperium in aetervum . Quarum omnium tres duntaxat ,
priori loco positas, illustr anus; reliquas , abunde iam vel a nobis, vel ab aliis exi , , indicasse contenti. Pri ma igitur sit illa, concepta his verbis, ac pronunciata, De nonris annis tibi Iuppiter aueat anno1.
413쪽
Acclamandi Formulae, DE NOS SAMNIS TIM Iuppiter AUGEAT . 3
4 NNOS, quae mazime Mis esset olim ac significatio ; dc cur acclamaritur. Ad mirificam quandam imamoris in aliquem orsi exprimea dis solitos Veteres edicere 3
pere fl , eANNORUM, ad Mur dum sebi consiturorum , PARTE Agaliquam OD ILLIUS VITAM
Anc acclamandi ulam, De nostrisan Bis tibi Iuppiter augeat onos , alibi pro tulimus , in primo scilicet huius operis libro cap. I9. sed eam duntaxat in rem,
ut, Carmiae conceptas aliquando ac pr nunciatas Acclamationes, euinceremus .
At nunc de ea inquirimus, Quam maxia me vim haberet ac significationem, de , Cur sileret elim acclamari. Atque ut ista facilius intelligantur, animaduertendum est; veterum morem fuisse, ut, qui magnam vellent in aliquem amoris significationem verbis exprimere , Palam edicerent, Cupore δε , - , NORAM, ad vi-xendum sibi eo nil tutorum, PARTEM Hiquam AD ILLIUS UITAM ADDI . Quem sane morem apertilsime expres . sum videmus in Senecae libro de Breuitate Vitae cap. 8. in hae verba; Dicere solent IIS, . OS valdi me DILIGUNT, a. Bbb PARE
414쪽
De Veterum Aces amat.& Plausu:
TAVEM AN RUM SUORUM DARI.. Hinc in Plauti Asinaria, clim Philenium amica Argyrippo dixisset,
Cur tu, obsecro, immerito meo me morti dedere optast respondet amator Argyrip Dus,
Ego te e strAM intelluam DEFICERE VITA, . iam ipse
VITAM MEAM TIBI LARGIAR, ET DE MEA AD TUAM ADDAM . Tibullus etiam, ad hunc morem respiciens, anui cuidam ita blanditur in libio I. Eleg. 6.Viue dis, mi dulcis anus ; PROPRIOS EGO T
Sit modo fas, LAN VOS CONTRIBUISSE V
Neque huic voto valde dissimile illud est, quo Pri Icilla moriens amantem Maritum consolatur apud Statium in I. Syluarum libro; sic enim inibi loquens inducitur, Pars animae νictura mea, CUI LII .ERE pol im, . O Vtinam , QVOS dura MIHI LAPIT Atropos, ANNOS.. Alcestis autem, Thessaliae Regis Admeti Uxor, huiusce voti compos saeta est; sola enim potuit ac voluit, sata permu-. Mindo, Mariti .vitam morte sua producere . rem narrant Plato in Symposio, Iuvenalis in Sat. 6. Ouidius in libris de Ponto, Euripides in Alcestide, Seneca in Medea, Valerius Maximus in lib. . cap. 6. & Hyginus in Fabulis. Atque Euripides iacit, eam morientem superstiti Marito his verius valedicere O Vir, SALUTEM PRAETULI MEAE TUAM. PRAE ME TIBI ut LUCEM liceret CERAE RE. EMORIO T. TE, tum liceret mihi non mori. Hoc porro animaduerso , iam quiuis unus haud magno negotio, viderit, cuae esiet nostra huiusce acclamandi formulasgiusicatio, &, Quam ob causam soleret acclamari . Nimirum. Populus olim Congiario donatus ab Imperatoribus ac I cupletatus, ut memorem se muneris gratumque ostenderet, fausta multa consueuit identidem in largitores inter acci mandum emittere, atque illud inprimis.
415쪽
De nostris annis tibi Iuppiter a geat annos. quo testabatur unusquisque ut scilicet mirificam quandam, quemadmodum dicebamus, vim amoris in eos exprime ret cupere se, ex annis, ad viuendum sibi constitutis, par tem aliquam ad illorum vitam addi. Memini autem, admonuisse me in adducto primi Libri Capite rin ad vel rem hanc eandem acclamandi formulam & Ouidium in primo Fastorum libro,& Beatum Ambrosium in Oratione de obitu Valentiniani, omnino respexisse . Ouidium quidem , dum longum Imperium , annosque multos Augusto Precaturus, cecinit in hunc modum; Augeat Imperium nostri Ducis, AUGEAT NOS. Ambrosium vero, ita apertissime scribentem; Quod se me ad illum reuocatis dolorem, quod esto excesι ὸ vita; nec eo .abnuo, immatura obtine aetate, QUEM NOSTRAE VITAE TEMPORIBVS FULCI E CUT
REMUS , ut DE NOSTRIS ANUIS UIUERET , qui fungi non potuir. Dis . Quam orationem etiam Mnunc repeto ς hoc fide tius, 'aod, sic expli-
. anula, omibusque inter se to Iatis, iam satis patebit, meoihil a vero alienum
416쪽
3ta De Veterum Acciam at. & Plausa
1π' ἀιών. e , sue E is Q αι , hoc est , PQ SECH LA, cur olim Principibus acclam retur Emendantur ac illuit ram
tur obscuriores ac deprauati duo Casiij Di
Ormularum astera ex tribus, quas sel ict as e pluribus suscepimus hoc loco explicandas, erat illa ι E π άι- , seu Ficui ais au , hoc est j TU SECV LM . Menu nit de ea Cassius Dio libro 63. in Nerone: cuius locum eo libentius recitabo, quod in vulgatis codicibus Graecis mendose conscriptus errorem magnum docto alioqui Interpretii obiecit . Vniuersam inibi triumphantis. Neronis pompam describit Dio , atque haec inter cetera eidem ab omnibus acclamata affirmat; Luguste, Augine .. , eroni Herculi Neroni Apollini . Guam solo victor es ρ Nodicus , solus ex aeremo' tempore δ AMune, Avune. Sacra. Nox. Beati qui te audiunt. Hoc enim maxime modo Dionis locum verti posse arbitrabatur Ioannes Leunclauius, vul- aram scilicet sequutus lectionem: nec mirum, si e turbi-iori fonte aquam hausit inquinatam . Mendum autem ,, quod tollere modo tentamus in iis verbis continetur suam solus rictor es periodicus issolua ex aeterno rempore quae iuere ex corruptis hisce Craecis expressa ; δε μδονἰκης , sic ' Δωνος. .. Viderunt dc indicarunt eruditi aliquot, hanc scripturam non carere mendo, sed, qua POsicumcndum ratione tolli, non docuerunt. eruditissimus autem
417쪽
Caudius salmasius, dum se torquent alii , locum feliciter
emendauit , Σωσης , -εριοῖ μέν ei, ἀμ-ας, Habili tuens; quae Latine ad verbum licet isto modo transflaramus, Vsenas, Omnia in orbem certamina vinces IV SECVLA . Quae autem me canta n ouerit, quamquam de libri ec Interpretes disientiant, ut in vilius Sa Imasi sectione acquiescerem , andi. Vota tu laturum semper, numquam in pxaeteratum concipi tantur. acclamandi porro formula, quam nunc agr-tamus, aliud nihil habet pr. t ter acclamantium sola Pro Principum siue Vita, siue Victoria .& hic certe apud Di nem optant ea acclamantes tririmphanti Neroni longiorem Vitam , & Victoriae continuationem . cur non igituς tollcnatis e Dionis loco - λων- , quod praeteritum tempus, de ἐπ' ὐωνἀe, quod futurum respicir, reponemus ita est. Eximia itaque Viro doctrina Claudio Salinatio est hahenda gratia, qui, siue ex ingenio, siue fretus antiquorum Iibrorum ope, mendum utiliter sustulit, di primus inquinatum scede locum ab omni macula purum lccit. Extat alter apud eundem Dionem in lib. 72. locus, in quo fit istius formulae mentio; sed hic etiam est eodem modo de deprauatus,& corrigendus. recitemus eum igitur, non ut in vulgatis libi is habetur, at ut vere legi & scribs debet. Παντων , ait Dio, εο etὐέ ς τοι νιαδε . νικήσης ἐπ' ἀιωνας ἀιωνος , vulgo legcbatur 9 α ινIε να se . quae vc Latine sonant: omnium felicidinius vincis . VINCES IN S cVLA. mazo de vincis. Sunt autem ista acclamantium vota, quibus Imperatori Commodo , gladiatorio munem sungenti, continuatam precantur in futurum victoriam. At ue illa sane emcndatio satis confirmatur testimonio Tertulliani; apud quem tu libro de spcctaculis. cap. zy- sine mendo Eu Oοῦ iso legitur, prout scilicet vete scriBrdebet. uale est . inquit, de Eccti a Dei in Diaboli Ecc e- fana tendere λ de caelo, quod aiunt, in coenum ριIaa manus, quaa ad Dominum exsuleris , poLmodum laudando his lxioncm, Iut NIare eo ore, quo Amen tu soctum protuleris, Iladiatori tecti.
moniam reddere ρ ως άι- ναι ais om ians dιcere, nisi Deo chriIi Oe- Ex quibus omnibus animo, tanquam oculis cernas, uuom
G conciperetur haec formula ioc sivam ob causam soleres Olum
418쪽
38 De Veterum Acclamat. & plausi
tatelamari. Ad tertiam, eamque postremam, accedo sori mulam , qua Vitam alicui longiorem, felicesque annos
HAESISSET . Illustratus Apulei locus . Inanis quorundam apud Suidam opinio de vocis Σῶ- ι significatione. Vocem, PRO- .SIT, qua nunc utimur in Propin itioni , S in I ne Conuiuij, a formu- , Ia, derivatam ia
Nica voce, Zη. Mis, hoc est, VIImo, in cipiebatur haec acclamandi formulaθ- quam quidem in Conuitia s olim usurPatam inuenio; ει ti m maxime, cum quisam τι, πno scilicet havstu, vini plurimum ebibisset . Docet nos viriniique Cassius Dio, apud quem non obscure libro 7a. in Commodo ita scriptum legimus: Biahebat defesso , Commodus, in medio certamine elauato e caliace , Nino julci refrigerato, mulieris ἡ manu sumpto , UNO HAUSTU . INDE populus , in nos omnes, statim , eQUOD IN cOVGINIS DICI SOLET , acclamavimus , VI S. Sed dilucidius Suidas in voce ex Pherecrate; commo- s, inquit Imperator, in certamine defatigatuc,
419쪽
eum dulce vinum in poculo, clauae Oeciem babente. O AM TLO, refrigeratum ab Vxore accepisset , id VNICO IO STU , O SIVE ULLA RESTI TIOVE hausit. QVAMOBREM confestim omnes acclamarunt id, QVOD IR CONVIVIIS DICI SOLET, VIVAS . Quorum locorum verba illa , Quod in Conuiui s dici solet, &, Jn poculo amplo, nec non , Vndeo hauIlu O me Vlla res ratione, quae dicimus, is iis confirmant. Ac de causa, quamobrem soleret inter po cula, VIVAS, acclamari , non debet ambigi ; cum ea apertissime nobis exprimant voces illae, IVDE, & Q MOBREM ; nimirum , Gramde poculum, unico bonu , ac sine respiratione exhaustum, acclamandi causa erat . Ad hunc au- tem eundem morem crediderim omnino respexisse Apu-leium, dum in decimo Metamorphos. libro scribit haec; :G. NDISSIMUM illum CALICEM VNO HAUSTU per
Hubi: CLAMOR exurgit co ona Voce cunctorum, SALUTE me prosequentιum. non enim Nereor, ne vox, SALUTE, non
idem , quod, VIVAS, valeat ..Quapropter putare , accla mandi sormula, VIVAS, idem stirnificari. quod, VITAM FINIAS, seu, EX VITA VNc EXCEDAS, quasi UN-AEMS , diceretur , quc madmodum secere apud Suidam a Crammatici nonnulli, plane a vero discedere es . Illud au em non erit fortasse a re alienum hic admonere et Vocem quam nunc di inter propinandum, Scsinita coena, aut prandio , usurpamus, pro eo nobis esse se re, quod olim ZisHας, diccbant. Graeci,Latini aute, UIUAG-
420쪽
RL M instinitas & usurparas .huiusmodi Acclamationes. Etiam NOVAE LV A E FESTUM plausibus & acclamationibus , non modo Gentilium, sed etiam Christianorum personasse scribit & conqueritur B. Gregorius N etianrenus in orati quarta, quae est secunda in julianum. In ca enim docens Cregorius, quo maxime modo cel branda essent Festa Chriitianis; Primum quidem, ait, Fratres , Ferium celebremus, non corporis nitore, non venitus mutatione ac magnificentia, non comessationibus ae ebrietatibus ,
quarum fructum cubilia O impudicitio esse didiciTis i neosoribus vicos tingamus, nec νηgventorum turpitudine mensam,veimbula omemus: nec vobili lumine splendescat d mas , nec tibicinum cantu, PLAVSIEVSque personent ; hoc enim more GE TILES NOVAE N E FESTUM CELEBRANT.'mnos pro Umpanis assumamus , alm diam pro foedis modul rionibus , O cantibus PLAUSUM Iriai animi isdicem,
tricis PLAUSIBUS , m. σΩitiam pro risu , prudentem rario..uem pro ebrietate , gra. nitatem pro lascia.
