De veterum acclamationibus et plausu libri septem Francisci Bernardini Ferrarii Mediolanensis theologi, ac Ambrosiani Collegij doctoris

발행: 1627년

분량: 478페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

421쪽

TANTO MELIOR acclamatum inistiquitus, cum quis plus dedisset, aut fecisset, quam quantum ab eo

Vere expectaretur, aut postulare

tur. in Saturnalibus, IO SATUR I ALIA, clamitatum . Aliquibus pugnis decertantibus spectantes

identidem acclamasse hoc est , EUGE.

Iane cum quis facerer, aut daret maius' iiddam, quam ut ab eo expectandum esset, aut postulandum, consueuerunt Veteres fauste ei in hunc modum acclam re, TANTO MELIOR. In Plauti Truculento sub finem Phronesium Meretrix a Milite Stratophane aliquid de more Pe

tens ait,

Age prior Tym , da viliquid. cui Stratophanes talentum argenteum dedit, Iiem tibι, dicens, talentum argenti, Philippisum est, tene tui. Tunc Phronesum , quod stilicet plus accepisset, quamquam tum poposcissit r. istatim acclam x; T G TO MELIOR. noster ens Sc. Narrat T. I tu ius apud Quintilianum, tui se pra ceptorem,qm discipulos doceret, quae dicerent, in obscurare ; qui autem id eximie ac supra expectationem secisset, ei, quasi palmam Obscuritatis deserens, acclamabat, TANTO MELIOR Sunt haec

422쪽

Liber septimus. 393'

haec Quintiliani Verba Instituti n. Oratoriar. lib. 8. cap. 2-ra hoc malum etiam, ob lcuritatis, a quibusirim laboratur; neque id nouum vitium est, cum iam apud Tittim Liuium inu niam fuisse praeceptorem aliqMem . qui discipulos obscurare, qua dicerent Atiberet, Graeco verbo utens κόπι- . Uxde illa, scilicet egregia . laude 'O, TANTO MELIOR: ne ego quidem inteli M. Etiam Seneca hominibus laudabiliter operosis, & somtius quotidie agentibus aliquid , ac proinde expectationem omnium ea in re superantibus, TANTO MELIOM acci mandum a fiat mat .. Itaque in Nanum ait in Epis l. 3r. ρομroseos culpaverim ; νursus ad honesta nitentes, quanto magis incubuerint, minusque sibi vinci ac strigare Iermiserint, admirabor o clamabo, TANTO MELIOR : surge, O respira. Et in I pistol. I. eodem modo: Beatus vero, O virtutis exa- , t nc se maxime amat, fortus me exportus eri; ehmetuenda ceteris , si alicuius honesiti ossicis pretia sunt, non tanta m seri , sed amplexatur, multoque audire mauult

MELIORio quam TA TO FELICIOR . Cui sormulae non ah similis est i: la, quam idem Seneca ita commemorat iri. Iibr. de Tranquillitate Vitae cap. In Laudemus Itoties dia1κura landibus , ct dicamus; TA TO FOVIOR, TANTO FELICIOR Et ea , cuius meminit Iunior Plinius in Pane-gfrico ad Traianum, scribens hoc pacto; Iam quo assensu

Senatus , quo gaudio exceptum est, cμm Candidatis , ut quemque nominauerat, osculo occurret es . cuod factum tuum a cuncto, Senatu quam vera acclareatione celebratum en λ TANTO MAIOR; TANTO AVGUTIOR .. Nimirum Traianus e

ga Candidatos gesserat se comiter ac benigne supra quam

cuique credibile esset .. In Saturnalibus. autem morem fuisse, ut, ID IS LATUR, IULIA, acclamarent, duci us ex I iuio libr. ra. sic scribente: Ad aedem Saturηi I e molatum en Electiste timque imperatum: O cum iccium Senatores ni an erunc, ist con uiuium publicum ; ac per Urbcm, SATURA LLE , die ae nocte clamatum oec. Martialis lib.. II. . F pigram m. Σ. Clamant, ait, ecce mei, IO, SATURMALIA, ver

sus.

Arrianus in Epicteti Cisputationibus lib.. T. . cap. . 29. 7 cum

pueris a.

423쪽

De veterum Acclamat.& plause

'eris, cum ad nos actedunt, O gestientes elamant, fodie e esse S TURMALIA, ea negamus esse bomo nequaquam sed or ipsi γ'na gessimus . Statius Sylvarum lib. I. in C

lend. Decembres Saturnales. ytint innumeras ad clara voles, SATUR ALIA Principis sonantes. Fi Macrobius Saturnal. lib. I. cap. IO. Vno die Saturnalia fuisse , O munisi decimo quarto Calendas Iavvarias celebrata astio solo die apud aedm Saturni, conuiuio soluto, SMIIIA,clamitabantur. qui locus etiam indicat , it m maxime , clamata, cum solueretur conuiuium. Pugnis utique decertantibus solebant siectatores, quas animum pugnantibus addituri, ει, hoc eu, XVGE , accI anare. Obseruo id ex Diogene I .aertio in Socratis Vita. Tum vero ille Hercle, inquit, nobis punis decertantibus vos quisque vestrum acclamat, EUGE Socrates , EUGE Xantina.

Quam eandem formulam simili in re hodie etiam videmus Passim usurpari

424쪽

Liber septimus . 38

LIM Atelamationes ; si quidem dicitur iis EXCITATAE

EX SOλ1 ο Tiberius t Ad muscos easdem modos emissas ;nam CONCINENTES vocantur Acclamantes et denique.

carmine conceptis interdum ac pyonxnrixas . eiuri sint M , illa, Salita Roma, Salua Patria, Saluus eu Germanicos, VERO

Acclamationum communia fuisse accurate loco doeuimus. Tiberium ipsum, quem modo supra nominat i, cum SALVVS in Cermaniam peruenisset, gaudentes bulites crimPlausu exceperunt, eique fauile omnino reclamarunt. intvero Militum, ait Velleius Paterculus Histor. lib. ἰ2. conspectu eius , Tiberis, elicitae gaudio lachrymae, alacritasque, Ita tutationis noua quadam exsultatio, o contingendι maxnm cI piditas, non continentium protinus, quin adiicerint , UIDLMUS

TE IMPERATOR, SAIVUM RECEPIMUS . In Alexam drum quoque Scuerum , Romam post Purscam icteriam aAL-M ET INCOLUMEM redeunt , , faustas suiste ab omnibus cmissas Acclamationes , prodidit Lampridius in eius Vita . Levabatur, inquit, manibus omnium Alexander, isque illi per horas quatuor ambulare permiyhra est, 'undique omnibus clamauribus , SALVA ROMA, QUIA SALVVς EST LAELEXANDE. Cui formilae valde, consimile est Scenicum illud acclamatorium canticum, quod Rpud Ph. erum in Procaci Tibicine ita te itur;

LAETARE I COLUMIS ROMA SALVOTIUNCI .

quae verba ex ambiguo locum habent elegantem, qui remmostram apertistime confirmet. Hic Phaedri Tibicen pro-Frio nomine PM cETS vocabatur; cimi autem kmel Bathyl Io, ut solebat, operam in Scena daret, concidit, & crus sinistrum fregit. abfuit a scena per aliquot menses : sanitati tandem rcimtutus prodrit itcrum in Theatri conspcdium; populus illico, in ambiguo TRIV IPIs nomine ludens, acclinat et eadem illa , qua solebat tu veros Trincites e DOLYTEM DEDVcTOS . favi te emittere; ac proinde , Laetare, inquit, incolumis Roma SALVO TMNCDPE.

Nolim autem hic omittere; Αcclamandi formulam, in

425쪽

De Veterum Acclamat.&Plausit

Principes, incolumitati resitu tox, emini solitam, suisse in hunc omnino sensum conceptam semper ac pronunciatam, ut palam edicerent acclamantes, Tublicam omnium salutem vitam ex unius Principia incula tale peudere ia

Vespere olim, cum LVMEIN PRAAM ad ferretur, VINCA IVS, ab

Hispanis acclamatum; ἀγαθυ s.

a Graecis. Illustrantur hae accla- mandi formulae . SOLE PY VEL ZVS OBDUCTO solitos acclama re contenta Voce pueros , EamRERE O GIMICE SOL . In CAELENDA RUAM FESTO, ad exto quendam pecuniam, acclamatuni fauste di plausum . Etiam 2VOVAE L NAE FESTUAM plausi bus & Acclamationibus personasse..

Peruimus hactenus certis ae distinistis Ir pitibus. peculiares quasdam acclamandi

formulas; lubet nunc aceruatim nonnii si las, inter se nequaquam cohaerentes, aut continuatas, uno & item altero Capite complecti atque explicare. Vespere igitur cum lumen primo insem retur, consueuerunt Hispani , UI CA-MVS, acclamare . Id quod Ammiano Marcellino teste discimus ;apudi quem. ita. bLub.. 16. scriptum. lcgitur . Malia.

426쪽

. . Liber septimus. 38s

olaate simili quidem agens in rebus in Hispania ad ci iam it, dem invitatus, cum EVNTES VESPERSI A LU, MIN. A pueros exclamaste audisset ex Hu , VI 2 C EMVS; Ἀ-rerpretatus atrociter, deleuit nobilem domum. cuius loci uer,

ha illa , EX USU, satis ostendunt, suisse id in Hispanorum

usu communi , & quotidiana consuetudine. Assentior autem non inuitus eruditissimo Viro, Ioanni Meursio, assiris manti in Criticis suis Exercitationibus, eam ob causam, VINCAMUS, ab Hispanis acclamatum, ut innuerent, vel- de se claritate luminis noctis tenebras vincere Graecos vero solitos, illato primum lumine vespertino, λαγαθον, acclamare, tradit Varro lib. I. de Lingua La tina, scribens hoc pacto ; Diei principium mane , quod tam unat dies ab Oriente, nisi potius, quod bonum antiqui dic fiant manum ; ad cuiusmodi religionem Graeci quoque, cum LVMEN ADFERTUR, solemt dicere, ἀγαθῖν. quae verba,BO IN UM LUMEN , in Latinum lubet verrerer quod scilicet Uptarent acclamantes, ut eo lumine Docturnarum discussio tenebrarum bene ac feliciter eueniret. ad cuius formnlaeta militudinem nos etiam vesperi lumen afferentes, NOCTEM BONEM, praesentibus omnibus a Deo precamur. 'Qnamia quam scio, licere verba haec apta, μάγαθον, & fortasse commodius, alio detorquere. quorsum igiture an co flectenda sunt, ubi nobis indicent , voluisse Graecos etiam TE-

essi nam in Linguae Graecae Thesauro , verbo φοως, sic scri-rrum legimus; φω epino ipsa quidem certe VICTOR A ponia eur aperte tum alibi , rum Iliade c circa principium, Ῥbi Eumebisu acnotat, Notari UICTORIAM, , quoniam qui vim

eunttir, ,eluti tacere NidentAr is tenebris . Ita ut Graecorum

ἀγαθον aliud nihil nobis sonet, quam bonam ac felicem tenebrarum VICTOI IAM . quae formula sic accepta similis erit ac pene gemina illi , quam, voce VINCAMVS conisceptam, suisse in communi Haspanorum usu, mox supra do

cuimus .

Iniecta porro haec a nobis tenebrarum ac luminis mentio facit, ut dicam aliquid hoc loco de veteri illa puer rum acclamandi formula., quam Plaudentes usurpabant

427쪽

e telamabat Philippo munerario, τι LEONEM TOITC a Podimitteret. Et de se ipso hac ait Cyprianim in Epist. ς; . ad Cornelium Papam; Toties LEONEM petitas in Cimmo , in Amphitheatro, Dominica dignationις tesimonio honorarus this ipsis etiam diebus , quibus ad te litteras feci, cb suci ficta , qhae edicto proposituo celebrare pa ulκs thbebatur , clamore POPVLAUUM AD LEONISM denuo postulatus in circa die. Etiam Pontius Diaconus ut ipsum de eodem Cypriano prodidit, in eius Vita scribens hoc pacto: Potui per qstidem tune pro velocitate, qua semper omnia conjecutus est, etiam Martyrii circa Gm dcbita coi ova properi e ; maxime. cum e r ragi s saepe repetitis AD LEGI EM pinularetur Oe. Porro , qui sormulam huiusmodi in Christianos acclamando emittebant, DEPOSTULATORES, seu FLAGIT TORES appellari consueuerunt . Tertullianus Apologetici cap. Tamen Romani, nec ulli magis DEPOSTV LATORES Christianorum, quam πustus. ad quem locum haec ait Rhenanus; DEPOSTULABAT vulgus Chrinianos ad D pli estim, acclamando, CHRISTIANOS AD LEONEM. Cyprianus in Epist. o. ad Clerum de Cura pauperum ac conseia forum, P ee me , ait , in conspectum publicum, O maxime eius Aci. v. i toties FLAGITATUS, O quaestus fuissem, i mere eommitterem , Et in Epist. Iy. ad Presbyteros & Diaconos Romae consistentes; cum me clamore violento frequenter populus FZAGITASSET, non tam meam salutem, quaam quietem fratrum publicam cogitam ,fecebs σαFrequens erat illa quoque aduersus Christianos vulgi Aselamatio, ARFAE NON SINT; qua sci)icet optabant ac

precabantur acclamantes , ut Areis feρκθArarum careremi Christiani, eorumque corpora turpiter iacerent inhumata

Sub Hilariano Praeside , inquit Tertullianus . in libro ad Sc pulam, iam de AREIS SEPULTURA UM nonrara acci . massent, AREAE NOU SINT; area ipPseram non fuerunt: messes enim suaa non egerunt . Erat libellus hic veluti deprecatorius , quo Scapulam Carthaginis Pritsidem admonebat Tertullianus, ut desisteret tandem ultima Chrifilanim' minari, ne iram Dei mereretur: quandoquidem Christia-xyrum persecutoribuγ ultio Diuina sape praesio fuit . atquet illa adducto,

428쪽

mo De Veterum Acci aman. Sc Plause

adducto quidem loco , ludens Temillianus in ambigui voce cquae scilicet se inurae communis erat, &messi) indicat , eo maxime auno MESSIUM GLEIS caruisse Gentiles , hoc est , MESSES V VLI S secisse , quo coeperunt licentius insepultam Christianis sepulturam rrci cari, acclamando, AREAE NOI SINT

Aduersus Christum Dominum, TOGLE , & C TOFIOE , ingemina

tum ab acclamantibus Iudaeis . Formulae, TOLLE, TOLLE , inter acclamandum, quae maxime vis e set ac significatio ..

A superest adhuc Insaustarum Accia... mationum formula , a nobis hoc loco, explicanda, quam ab efferatis Iudaeis in Christum Dominum emissam Sacrae Litterae testantur . Concipiebatur autem unica voce, TOLLE , interdum ; interiadum geminata , TOLLE, TOLLE . A .

i Pi que. in Lucae Euangelio cap. 23. vers. 29.

ata lecimus; Exclanmuit simuι γnivcrsa turba dicens, TOLLEMnc Et in Ioannis cap. I9. vers. IS. in haec verba, Illi auia tem clamabant, TOLLE , TOLLE &c. Non dubium est igitur , quin suerit usurpata a Iudaeis in Christum Dominum infausta h ec acclamandi formula . Illud haud ita certum adhuc, Quid maxime, Nilent ea significara acclamantes. Licet enim in hoc consentiant omnes, TOLLI , adductis locis idem valere, ac VITA VIOLENTER I, disse denti tamen tuteri se de ipso vici in mortis Senere. . Et

429쪽

nim sunt, qui censeant , TOLLE , perinde esse , atque INSIGN IMMITTE; hoc est, vel, In eam exercitus para coni ce , Mi signa sunt o vexilla; vel, In prima acie colloca, sicut de Vria factitatum est: quibus scilicet in locis Miliatum salus consueuit extremo semper in discrimine versari. Putatur a quibusdam , TOLLI aliquem pro eo elie , ac si permitteretur Militibus, ut in illum, ceu in signum, tela diri. gerent; quemadmodum consolli sunt sagittis Martyres no nulli . Scribunt alii, Inter Militares pqnas strisse etiam ver herationem & iustis castigationem, quae sine carnificis opera fiebat, Tribuno primum leuiter tangente ac delibante reum, mox, eo veluti signo dato, omnibus, qui in castria erant, di sustibus & lapidibus tandiu serientibus, quo ad occumberet infelix ille . atque ita existimant, TOLLI .esse, extremo hoc Militari supplicio allicia. Exequerer serit elatias hac de re ceterorum, nisi 5 hae siuEcerent , di essent illa abunde ab aliis explicatae . Ego vero, si de me quaeratur, quid esset prodatis locis,

TOLLE , respondebo ; aliud nihil fuisse, vis, TOLLE IN

cRVCEM, seu, IPI TU CEM AGE- Quae autem me causae mouerint, sic ut arbitrarer, sunt hae. Inter Euangelistas sui Imrs est in iis, quae scripsere, consensus. quis inter Cath aicos id potest inficiari nam, etsi verbis videntur interdum discrepare , re tamen omnes mirifice congruunt. Marcus Porro di Marthaeus, mortis geniis exprimentes, ad quod Christus Dominus inter acclamandum deposcebatur, tu bas inducunt, CRUCIFIGE, acclamantes . Pilatus, inquit Narcus cap. I S. vers. I 2. re pondens ait illis, uvid ergo νHris faciam 'gi Iudaeorum Z at illi clamauertini, CRUCIFIGEηMmia atque illico; Tu rus Nero dicebat illis, cuid enim recti fecitfat illi magis clamabant CRUCIFIGE eum E Cm modo Natalinis cap. a. . vers. 22. Dicit illis Tilatus , Quid igitur faciam de Iesu qui dicitur Christus 3 Dicunt omnes, CRV-

cIFIGATUR. Ait illis Praeses, Quid enim mali fecit λ ut itali magis clamabant dicerem , C cI FIGATUR. Mi in Lucas, qui cap. 23. vers Io. ut diximus, TOLLE hoc, a rumbis acclamatum prodidit, statim versu a I. subiicit, etiam

cR INGE , ab iisdem ingeminatum ; Tiratus, inquit ,

locutus

430쪽

Dcutis est ad eos, 'volens dimitrere Iesim . at illi Declam

iui m Zalara voci a magum postulantes,ων curasIGER TUR . Qui item apud Ioannem versu Isa capitis I9. TOLLE , TOLLE , acclamant, i;dem illico DCRUCIFIGA, quia labobscurae voci dilucidam copulantes, subdunt . Illi a clamabant , TOLLE, TOLLE . CRI CI FIGE eum. & ver sit si iam suerat ab iislem, CRUCIFIGE, acclamatum cum ergo vidissent eum Ponti icti er Miniuri, Christum fi cel Iatum, clamabant dicerites, CRUCIFIGE, CRI cIFIGE e Si isitiae eadem dicunt Euangelistae, ut certe dicunt , nec ulla in re discerepant inter se, iam animo. tanquam Oc lis, cernas, TOLLI apud eos aliud nihil esse, quam G

.cIFIGIa ita ut, quem turbat acclamantes tollendum dia

Praeterea , crucis supplicium ut atrox maxime fuit, sic summana semper habuit, agnominiam. atque HAEC satis ex eo apparet, quod nonnisi Ῥitigmo , ac sceleratissimo homianum generi consueuit irrogari. quam etiam ob causam diacta est Crux, Arbor infelix, In me lenum, Telerrimum si' pluium, cruciatus feruilis. O TR cITATEM inde colligas licet, quod Crucem appellarunt Veteres duram, uuam , horrendam , Supplicium summum , supremum, crudelis; m, Tanam extremam , Extremm se. Ad haec manus & pedes i)s in locis perfodiuntur, in quibus sensus est acerrimus . Au getur etiam atrocitas diuturnitate doloris:; cum enim manus & pedes membra sint a corde remotissima , fit, ut in Crucem actus vitam in multas horas, atque etiam dies aliquando extrahat. Quamuis autem soleret olim supplicium

Crucis stelestissimis quibusque, ac vilissimis hominibus adhiberi, tum vero maxime iis irrogatum obseruo, qui essent vel seditiosi in populo, vel , criminis A Iaienatis iasae rei. His autem ita uere positis, iam licet hoc pacto de ratiocinari, di inferre. Crucis supplicium at summe fuit, dc igno-- miniosum ; ijsque maxime irrogari consueuit, qui vel det seditione , vel laesae Naiectatis nomine rei essent. Porro

Christus Dominus ab efferatis Iudaeis de damnatur, ut sed'

SEARCH

MENU NAVIGATION