장음표시 사용
401쪽
Ado Es, gratulationis di admirationis testes, EDEUS. D scimus id ex B. Augustini libro za. de Ciuitate Dei cap. 8.cuius sunt haec: Ecce me disputante VOCES de Memoria Mam ris notis gratulationis AUDIUNTUR . Conuersi sint eo qui
me audiebami, caperimiqκe concurrere. ILLA enim , aegrota
mulier, cuius fiater iam suerat eiusdem MarUris precibus ad sanitatem reductus, ubi de gradisus descendit, in quibus steterat, ad Sanctum Martyrem orare terrexerat; qκα mox, ut cancellos attigit, collapsa similiter, Nelut in somnum, SANASUM EXIT . Dum ergo requireremus , quid factum Deris, sede ISTE STM PITUS LAETUS extiterit, ingrchi tuenteum ilia in Basilicam, νbi eramus,ud centes EAM SANAM DE MARI TRIS LOCO . Tum vers tantus ab νιroque sex' admirationis CLAMOR EXORSUS EST , τι πox continuasa m lach mis non videretur posse finiri . Facios igit ir ob patratum Miraculum clamores didicimus ex hoc Augustinisoco. illud nunc restat, de quo videamus; QUA scilicet VERBORUM FOR UVLA concipi solerent HUIUSMODI
Indicat autem idem Augullinus, consuetam an hanc rem acclamandi formulam suisse , DEO GRAI IAS, CHMsTO IAUDES. Eius verba id exprimentia sunt haec ex Serm., 1. de Diuersis ; cum haec diceret Augustinus , populus de Memoria Sancti Stephani CLAMARE coepit , DEO GRATIAs , CHRISTO LAVDES . IV quo continuo clamore puella, qua CVRATA est, ad apsidam perducta in . qua visa populus cAm gaudio O fletu, nullis interpositis fermonibus, sed solo strepitu interposis, agiquandiu CLAMOR M protraxit. Hactenus Auguilini locimex quo illud etiam apparet, Iterum ac saepius repetitam hanc acclamandi formulum . Sed haec eadem veritas ex his, quae mox dicemus, manifestius adhuc cognoscetur.
402쪽
3σ8 De Veterum Acclamat. & Plausu
OB refusicitati Lasasti AVI ACCLVAEI Christo Domino Hierosolyrnam ingredienti
acclamatum a turbis Iudaeorum, '
FILIO DAVID , acclamesse turbas Christo Domino , Hierosolymam in redienti, norunt omnes: QVID a tem et casio, CVR ita acclamaretur , s VI item sit huius acclamandi Iormula S ESUS, haud ita manifestum est . Age igiatur, executiamus haec duo a priore prius
QiDdqiiid hac re sentiant alii, existimo ipse omnino CB MIRACVIVM resuscitati La1ari factain a turbis Chr
so Domino laustam hanc inccIAMATIONEM . Signi ficari hoc a B. Matthaeo arbitror , cum in Evangelio cap. 2I. inquit; Tlinrima autem turba Briserunt venimenta sua in via; alty autem caedebant ramos de urboribus, O flertiebant in via; turba autem , quae prat edebant, O sequebantur, clamabant dicentes, HOSA QUA FILIO DAVID ; Benedictus qui νγ nit in nomine Domini, HOSANNA in altissimis . Paulo post autem reddens causam Matthaeus, cur ita acclamasset tur-ha , haec subiecit, rem nostram haud obscure exprimentia; νιdentes otem Trincipes Sacerdotum , O Scriba, MIR BNAI Τμα Iecit, O pseros CLAMANTES, O dicentes, Hο-FIIIO DAVID , indignati Jint . Vt iam satis coni et i x hoc Mytthaei loco, MI IOBILIA a Christo facta ηβm fui si e th, fis acclam L. Cuius rei rationem zzndem idςtur B. etiam Lucas afferre, dum in Luangelio cap- I9.
403쪽
gaudentes turbas scribit super Christi VIRTVTIBVS, quas viderant, fauste eidem Christo ACCLAMASSE. Emite autem illa, inquit Lucas de Christo loquens, subnernebant ve-simenta sua in via; ct cum appropinquaret ad descensum monistis Oliveti coeperunt omnes turba descendentium gaudentes laudare Deum Noce magna super omnibus, quas viderant, VII TUTIBUS , dicentes , BENEDICTUS , qui venit in nomine Domini,pax in caelo, O gloria in excessis. Nec verendum e si , ne vocabulum, UIUUTES, hoc loco non idem, quod MIRABILIA, valeat. Dubitationem autem omnem omnino tollit , remque totam conficit Beatus Ioannes in Evangelii cap. Iet. Cum enim turbas fauste Christo Domino acclamantes induxisset, mox, cur ita acclamassent, suggerens iratio nem, resuscitati LaRari MI ACVLVM commemorat. TArba, inquit, multa, qua ν everat ad diem Festi , cum audi sient, Pia venit Iesus Hierosolymam , acceperunt ramos palmarum, processerunt obuiam ei, O CLAMABANT, HOSAP NA ; Benedictus, qui venit in nomine Domini, Rex Israel. &paulo post, Testimonium ergo perhibebat turba , quae erat cum eo, quando Lakarum vocavit de monumento, O suscitauit eum
a monuis . PROPTEREA O obniam venit ei turba , QUIA audierant, eum fecisse HOC SIGNUM. Sotis igitur docui, causam , cur turbae Christo Domino ,. HOSA NA FILIO DAVID, acclamarint, suisse resuscita- a ti Laetaria MIRACVLVM . Nunc explicandum , qui sit germanus huiusce - Αcclamationis - IT sensus
404쪽
37o De vetet um Acclamat. & PlauseΑcclamandi sermuhe, H3 S A NN A FILIO 'DAVID , in Matthsi Euangelio , qui sit verus ac germanus
sensus . Nonnullorum de ea opiniones consutatae. Verbum HOSAM .
NA ex vocibus HOSIA .R A NAcompositum, sed compendio sermonis HOS ANNA pronunciatum Voces, FILIO DAVID , commode posse cum dicentes, dc non cum Ho-senna copulari. Non plenas fuisse interdum Acclamationes --Acclamationem hanc posse eongruenter accipi dc exponi distinctam hoc modo & interpunctam ; HOS ANNALFLLIO DAVID . ita ut illi tanquam non plenae, ea subaudiantur verba, Hoc precamur, sea, Hanc a Deo salutem optamin. Posse eandem hoc modo non incommode expliacari; HOS ANNA, FILIO DAVID
hoc est, Solemne illud Hosanna vanidicum ,sit , vel contingat, aut accia natur , seu, aeclametur Filio David
In sacris Bibliis verbum Hosab, E
405쪽
Liber septimus. 3 7 tertio iunctum saepe reperiri. Hinc
factum, ut Interpretes, dc Graecus, i di Latinus , verbum Hosanna reti- nentes in vertendo, phrasim etiam
retinuerint Hebraicam ; ac proinde& Filio, non tu, Filium, reddiderint . Quocunq; ex dictis modo accepta haec acclamandi formula , puram semper ac sine vitio essicie:
locutionem .. Cio, de voce Hos q7- , in Matthaeii
Luahgelio a turbis Christo Domino sauste acclamantibus usurpata , permultos; suisse qui scripserint. ex quibus alii Excellentem magnitAdinem , alii Redempti nem domus Dauid, Gloriam nonnulli vel Laudem, quidam Gratiam, non pauci mos interpretati sunt. Verbuin ipse vltra addere non auderem, nisi homines hoste, ceteroqui doctissimos, in illius explicatione & ipsos falli, & simur sallere alios certo scii cm . Hebraicae nimirum linguae, ac phraseos ignoratio , errorem hunc tantis Viris obiecit. Haec res mihi, quanquam & ingenio & doctrina longe impari,. causam attulit sane iustam, experiundi, posset ne de eadem, ne dici aliquid, quod oratione mea patefactum , Lectori,. tum ad veritatis patrocinium tuendi m , tum ad illustrandum hoc Λcclamationum opus, & dictum commode,
quo derivatum est Hosanna, casui
406쪽
3 72 De Veterum Acclamat. 3c plausi
nouum fortassis etiam esse videretur.
Est igitur apud B. Hieronymum in epist. I s. ad Damasum his ipsis verbis scriptum; Multi super hoc ferinoue, loquitur antem de Enangetico HOSA N ιε , diuersa fluxerunt: e quibus noster Hilarius in Commentariis Matthat irapo-
DOMUS DAVID . primum , MDEMPTIO lingua Hebraeapheduth interpretatur; deinde, DOMUS hera; DAVID vero in hoc loco non esse nomen insertμm, omnibus patet. Alis opinati sunt GLORIAM dici a porro GLOMA cubod pellatur. Hunnulli GR. TIAM , cum GRATIA thoda suehanna nuncμpetur. Aliorum hac de re opiniones hactenus' di enumerauit Hieronymus , & quid veri, aut commentitii haberent , octendit. proxime vero qUae adiunguntur, eo pertinent, ut unde desumpta sit haec acclamandi formula,1ciri pollit. Ad explanandi, inquit, compendium venio, ut dicam ,
de centesimo decimo septimo Psalmo, qsi manifeste de Chri prophetat, ct in Unagogis Iudaeorum creberrime luctatur,x de O populis notior erat , bos versus esse assumptos; quod ille, qui repromittebatur de genere S id, ν erit frivaturus Israel, dicente David, Lapidem quem reprobauerunt aedisicotes, bis factus est in caput aviai. A Domino factus est hic, o es m rabilis in ocuIis noLiris . Haec est dies, quam fecit Dominus , exultemus o latemur in ea. O DO UINE SALVUM ME FAC , o Domine bene prosperare; Benedic se qui νenit in nomine Domini. Benediximus vobis de domo Domini, Deus Dominis or illuxit nobis. Vnde est Euam LIIarumsicriptura con memorat, Tharisaeos O Scribo super hoc indignatione commotos, qMod Niderent populum Psalmi Trophetiam super chriasso intelligere completam , O clamantes pxeror, OSANUM FILIO DAVID, dixisse ei; fudis, quid isti loquuntur eo Issum respondisse , Nunquid Ieginis, quia ex ore infantium in lactentium nrfeci Ili laudem p centesimum decimkm septimum psalmum octaui polini assertione firmantem. Et de eo quidem, quod facile exprimi poterat, Benedictus qm venit in nomine
Domini, omnium Euangelissarum seriptura consentit . de verbo autem OSIAM A, quia in Graecum non poterant transferre
407쪽
LUM 'ridemus , ipsum Hebraum po aeraηt dieentes, OSIAN-Tandem, ut aperiat, quid sentiret ipse de hac voce, ea subdit: Sicuti nos in lingua Latina habemus interiectiones quasdam, ut insultando dicamus, Vis, O in admirando, Tapae, coe in dolendo, Heu; edi quando silantiam volamus imper re ,srictis dentibus spiritum coarctamu cogimus , insonando sollicet sibilum; ita O Hebraei inter reliquas proprietates lingua sua babent interiectionem, νt quando volunt Dominum deinprecvii, ponarit verbum petentis assectu, O dicant, Domine. HOSIAH ergo, SALUIFICA, interpretatur. O 2 γγ A interiectio deprecantis est . Si ex duobus his velis compostam verbum facere , dices, HOS IANVA , siue, ut nos loquimi r , OSAN , media ποcali littera elisa. Quapropter, Quaestionis originem revertamur; ubi nos legimus in Laistino, O DOMINE SALVUM ME FAC, O Domine bene complace, senedictus qui Nenit in nomine Domini, iuxta Hebraeum
sensum digere po sumus , OBSECRO DOMINE SALVUM
FAC , Obsecro Domine prosperare, Benedictus qui Nenit in nomine Domini edic. Talis ergo est Hieronymi locus, talis est e pressa illius de hac , oce tententia. in qua debent quatuo
praecipue animaduerti .. Primum, adductas hac de re op-niones, ex Hebraicae linguae notione, inanes & comment tias esse totas, non modo apertissime, verum etiam firmis. sime a Hieronvino coargui . Alterum , Turbas, hoc modo
fauste Christo Domino acclamantes, animum intendisse acteum Psalmi centesimi decimi septimi versiculum, O Domine salitum me fac , O Domine bene pronerare, Benedictus qui venit in nomine Domini. qui quidem Psalmus 1 Iudaeis & legebatur creberrime, & in Synagogis frequenter canebatur,
α omnibus notus erat atque manifestus. Tertium, verbumi
HOS QVI c ex vocibus Hosta & se nna componii, verum 2 nobis, sermonis compendio, perque litterae elisionem , noni Hosiona sed Hosanna, duabus vocibus in unam contractis ,, scribi & pronunciari solitum . Postremum , Hostis , idem. Quod, Salui sica, seu , Saluum fae, valere: Anna autem esse deprecantis interiesioncm, ac proinde, Obsecro, sonare ..ut tandem Hieronymo Evangelicum Hosama ex Psalmo 7 .desumptum sit, ac pro eo accipiatur, quod Latini dicimus,
408쪽
3 De veterum Acclamat. δc plausu
s, lusca, seu Saluum De obsecro . Etiam Thisbites Elias tu
Lexico Hebraico eandem vocem perinde accipit, ac si diceretur , saluum fac obsecro. Quod cum Hebraeorum linguet eruditissimi, non hi duo solum; sed de complures alii nostra siniui & patrum memoria probarint, nefas pene esset, meo iudicio, eis non habere fidem in re tali. Existunt tamen, qui dicant, nequaquam posse in add So Matthaei loco vocem Hosanna ea notione accipi; quod sic esset vitiosa locutio, nec sensum congruentem haheret. Qui enim apte possunt, Hosanna, quod est, Saluum fac o Iecro,&, Filio D id, inter se cohaerere λ An non, Filium D md, dicendum esset y Sed hoc, qualecunque est, si Hier ronymi de E lix sentcutiae, quam sequimur, opponitur, id Parno negotio redargui licet . Nam in Matthaei loco dum legimus, Turbae autem , qua pracedebant, O qua sequebantur, clamatant dicens es, II OS AE FILIO DAVID; Benediactus qui venit O c. quid impedit, quominus verba, Filio D
uid, cum dicentes, non cum Hosona, copulemus p perinde ac si diceretur, Cla=nabant dicentes Filio David, Hasaxo: Esenedictas qui venit circ. quam quidem opinioncm, ut proba
hilem, animaduerti, viro, Hebraice scientissimo Gulielmo Cenebrardo in suis ad Psalmum II . Commentariis non displicuisse . quin eiusdem sententiae assertores citat inibi Hieronymum, Eusebium,& Theophylaetium . Praeterea, cum certum sit . ut est a nobis in primo huius operis libro cap.
ai. demonstratum, Acclamationes suisse nonnunquam se m lenas duntaxat, ac veluti decurtatas ita nimirum pronunciatas , ut ad perfectam earum intelligentiam aliquid omnino subaudiri oporteret: equidem, etiamsi non alia adesset ratio interpretandi ac connectendi ea verba; Hosa na Filio David, commode tamen pollent, meo uidicio , ac
congruenter accipi de exponi distincta hoc modo oe interpuncta ; Hosanna. Filio Darid . hoc est, Saluum fac obsecro , o Deus a Filio David hoc precariur, seu, hauc a Deo Glutem optamus . haec enim, aut similia , subaudienda sunt, ut non plena compleatur acclamatio ac t te quidem mille Iudaici populi votum, Christo, Hierosolymam ingredunt i,iausta omnia a Deo precantis, satis indicat res ipsa, de viri item . . dbestia
409쪽
doctissimi prodiderunt. Nec reticebo, non plenae huic Acclamationi valde consimilem eam suis le , quam Alexandro Seuero factam ita refert Aelius Lampridius in eodem Seuero; A lexander Auguste Dis te feruent. Iuueni Imperatori, Tari patriae , 'Pontifici maximo. ad sensum enim perficiendum ista subiacere oportet, Hanc a Diss salutem optamus ac precamur. Ad haec, vox Hosanna id quod antea ex B. Hieronymo commemoraui di desumpta est ex Psalmo Ii 7.,& aliud nihil inibi significat, quam, Sesua obsecro; Psalmusitam ipse tunc temporis & frequenter legebatur a Iudaeis, di in Synagogis canebatur, & de Messiae etiam aduentu solebat exponi. haud dubie credendum ut si,& vocis ipsius significationem, di Psalmum , res notas fuisse, atque apud Umnes peruulgatas . Quin addunt alii, vocem hanc suille Iudaeis lolemnem ac peruagatam Acclamationis form utaras ob idque Hebraicam ab Euangelistis N acceptam, & retentam tunc maxime solitam frequentari, cum Festi Ta- hernaculorum dies agitabantur ; in quibus ad singula Dei
nomina, epitheta, beneficia, ac monimenta recitata , identidem repetebatur, ad eu sere modum, quo nuc in Litaniis, Libera nos Domine, aut, Te rogamus , ar di nos, iteramus. Haec cum vera sint ac certa, adducta Matthaei verba, Turbae
autem , qua praecedebant, O qua sequebantur, clamabami dicen- aes , FILIO DAVID, sententiam habebunt hu-4usmodi; Solamne illud ac peruagatam Hosanna Davidicum, sit vel contingat, aut accinatur, seu acclametur Filio David; chrisio nimirum, quem promissum & hactenus expectattim Ida uidis filium agnoscimus. quemadmodum etiam dicere postumus, Alleluia eariatur, seu acclametur Christo resurgen-ri . Atque in hunc sere modum inter ceteros explicat ex Hebraeorum doctrina locum istiim Franciscus Lucas Bru- sensis, vir sane doctus, & Iudaicarum rerum peritissimus. Haec quidem omnia licet satis aperiant, locutionem istam, Hosanna Filio David voce Hosanna in eum sensum accepta, ut, Salvifice, seu, Saluum fac obsecro, signiῆ t) sine vitio esse, sensumque.habere conruentem ; placet tamen, ut mi
nime dubiae rei fides adhuc maior fiat, illud etiam appo nere; In sacris Biblijs Hebraicum verbum Hosiis , a quo derio
410쪽
37s De Veterum Acclama t. & Plausu
alariuatum est Hosanna , non semel, neque uno in loco, te tio casui metum reperiri. quam ob causam factum crediderim , ut Latinus Interpres, cum hic Hebraicum verbum Hosanna in vertendo retinuisset, voluerit etiam phrasim retinere Hebraicam, atque adeo, Filio David, non , Filium, reddere . Id quod est a Craeco quoque Interprete factitatum , cuius sunt ista, ωσάννα etia usi Δαβ. Posse autem id quod dixi de tertio casu pluribus omnino veteris scripturae sacrae testimoniis confirmare, petitis nimirum ex I et
teronom. cap. 22. vers. 27. Iosue cap. Io. vers. 6. Iudic. cap. 7. vers. a. Reg. lib. r. cap. 2 s. vers. 26. lib. a. cap. IO. vers. Dia Psalm. M. vers. q. m. vers. I. Ezechiel. caP.
3'. vers. aria Sed unicum ego. illud proferre statui, quod hi vers. I 6. Psalmi 86. hoc pacto legitur; Hosia is ben amatheca, hoc est , Salvum fac filium ancilla tua. quo loci vides, voci ben lamed Ar appositum, quod , iunctiim neminibus, ter tium casum designat . Nec verendum est, ne hic quoque
Interpretes tam Graecus, quam Latmris, si Hebraicum ver-hum Hosanna retinuissent, non etiam phrasm conseruassent Hebraicam ; ac proinde N, non ιον, & Filio, non Fιltum transtulissent.
Sive igitur verba haec , Filio Dauid, cum dicentes, non ςum Hosanna iungantur: siue pars sint non plese acclamati nis, ad quam complendam alia subaudiri oporteat: siue vox Hosinna, ex Psalmo desumpta, ut solemnis ac peritu gata apud omnes acclamationis formula , dicatur Filio David acciveηda aut acclamanda: seu potius id quod ego verius puto,& textui magis consonum esta voces, Filio David, ad ipsum Hosanna reserantur, quod ex phrasi Hebra ca, ut vidimus, tertio casui iungi consueuitr pura semper ac sine vitio erit ista locutio, & congruentem omnino se sum habebit . Quapropter, ut concludam aliquando , is erit verus ac germanus huiusce acclamationis sensus ; ALVA OBSECRO, o Deus , seu , SALVUM FAC OBS CRO FILIUM DAVID; Benedictus qui Nenit in nomine D
misi h S cIVUM FAC, inquam, ex auismis, seu, o tu qui es
in aliis v. Repetunt autem Turbae nos na, ex acclamasenium more, qui , ut vehementem ius testarentur affectum ,.quibus