장음표시 사용
421쪽
Tarruntius paternus. Macera Archaisdius.
ti, Padectae I a. regularu decem, differentiarum notie, excusationum sex,de poenis quatuor . Item ex eiusdem
unicu de praescriptionibus, de in ossicioso testameto,de manumissionibus,de legatis,& sideicommissis, de testam et is,de curematicis, de enucleatis casi bus, de dria dotis,de ritu nuptiaris . Ex Tarrutii paterni militaris quatuor ex Macri militariu duobus, publicoru duobus, de osticio praesidis duobus: i collon, seu uerius i caston, duobus de appellationibus duobus. Ex Archadii detellib. uno cx Russini resularu duodecim: ex Anthi, siue Publii Furii, Anthiani patris, edicti quinque libris.ex Maximi ad lege Falcidia . ex Hermogeniani epitomarum sex libris. H qc est denique taturis conditorum,qui synabola dederiit, libroru quoque & titulo ru, quibus nostrae Pandectae sic habet, exactior nomenclatura . na caeteri non intexunt, sedim citant. quida in in codicibus deprauatis, quamuis omnino immunes, munificibus in adnumerantur: tituli preterea non ulli, sicuti de excusa.
tuto . pene integri Graece sunt editi. quos indoctus aliquis ut apparet in Latinu transtulit. Poli hos Iure cosultoru nomina monumentaq; desiderant, pῖ barbaroru aduentu in Italia,qui fana Planis miscetes, totu Latium igni ferroq; deuastarunt: utq; Romanum nome deleret uappetuum, librarias et bibliothecas diripuere.
ppea ius nostrum ut alia liberalia studia p aliqd ips
tacuit, paulatimq; antiquς leges uetustate atq; incuria aboluerunt. quarum etsi ia modicus sit usus, notitia in necessaria ur. Nouar aute leges a Collatino Caesare coeperunt,& reliquis succedetibus,eratq; permixtς & inornatae. Postea vero Theodosius minor Augustus, ad fimilitudine Gregoriani,& Hermogeniani codice factu costitutionum a Collatini ipibus, sub sprio cuiuscunq; Iinsatoris tit. disposuit: que a suo note Theodosianum uocauit. Demum successit Iustinianus Iustini filius adoptiuus,& nepos ex sorore I . Constantinopolitanus Im
perator. Hic ut scribit Suidas in primis orthodoxus, idestrest fidei, literarum uero omnium expers suit:
422쪽
atq; etiam quod aiunt) Analphabetus,id est qui ne ele Ana babstmenta quidem literarum nouit. & tamen tanquam le- tu .gem quandam animaram Deus eum misit hominibus, ut ipse testatur in 6.ult.in auth.de conssilibus. Is itaque gloriae cupidus, operam dedit ut Iurocnsultorii non reis sponsa,sed oracula,in quinquaginta Digestorum libros redigerentur.quibus epigramma hoc adscripsit Grecu. A
ευροπη τε πιθοντυ,ολου συραιντορι κοσμου. Quod in Latinum vertit Andreas Alciatus Graece Latineque doctissimus: -. υ Iustinianus opus princeps hoc edidit,omnis a Quod Tribunianus rectori condidit orbis, Tanquam aliquis uarium componens aspida magno . I. . Alcidae namque hic fulgent mira omnia legum. Αst Asiae, Europaeque homines, Libycique subacti, Omnis signifero mundi haud parere recusant. dicem etiam edidit, nouellasque constitutiones, &institutionum lib. quatuor: usus doctrina Theophili, Dorothei,& aliorum,maximeque Tribuniani: qui, Tribunia is teste Suida natione Graecus, quamlibet religione con- nus. tempsit,& maxime Christianam. assentator &fraudu-
lentus extitit.persuasit Iustiniano: ne mortem timeret: . . .
quippe qui in coelum cum carne assumendus esse: iis .nor fuit Iustiniani,ingenio, doctrinaque nemini aetatas suae secundus: sed auaritia i tm coluit,ut lucri gra ius flauenale habuerit: legesque prout amici res postulabat,dclatas reuocauit,& nouas tulit. Fuit sermoe bladus & sua
423쪽
uis , auaritiaeque morbum doctrinae praestantia facile obumbrare potuisset. Persuasit itaque Iustiniano, ut legum prolixitatem amputare: &ob id multorum Iur consultorum nomen deletum est. Edictum quoque proposuit, ne quis nouas leges interpretaretur, quod etiam hodie legitur in l. i. f. nostram autem, C.de uete. tur.
Gratianus. enuc. Huius exemplo Gratianus, S. Proculi monachus, patria Ethruscus, regnante Conrado Sueuo X. Romano Decretori. rum Imperatore, Decretorum uolumen accurati sit me
liber. collegit, Anno Domini I ios. ut ipse innuit in c. appellatione interposita. in s. sorma, secunda quaestione 6. licet glossator ibi dicat, compilatum anno II so. de quo late Cald in proce. Decretalium,in 3. col.& Card. At
xan. in praelatione decreti, in primis uerbis. Huius tamen opiniones non semper recipiuntur: & reprobatur in multis, ut late etiam testatur Card. Alex. in praefatione decreti,in prima col.& D.Felin. in cap. 2. colum. 2 .
de rescript.de auctoritate decreti etiam tractans, Bononiae floruit. Oberim de Post quem non multo tempore medio Obertus de Orto. Orto Mediolanensis, magni nominis Iureconsul. Fcu-Hudorum dates consuetudines digest,t. Deinde Palca Gratiani dili bir. scipulus, quaedam ad praeceptoris monumenta addere Palea. studuit . Hic etiam rubricas, imo potius summaria ut ita dicam ad eundem librum composuit: praeter prima quae compilatori totius decreti adscribitur, ut etiam testis est Io. And. in sua ad Spec. paraphrasi , in titulo de dispiit.& alleg. ad s.& late reassumit Ioan. de Imo. post
Salic. in rub. H. de uerborum obliga. in secunda, & tertia colum. Primus autem qui Iustiniam edictum cotempse Hirnerius rit,traditur Hirnerius,quem aliqui Guarcrium uocat. primus glo Iste omnium primus leges ciuiles aperuit, glossasque δειον. composuit:& propterea iuris lucerna appellatus est: sed falso, cum eo legii tenebrae potius initium sumpserint. Huius enim auctoritatem eo tempore maximam sequuti sunt alii: nobis usque ad trecenta librorum uolumina
relicta sunt. Sed tamen hoc potius Iustiniano adscribendum
424쪽
dum est, quod profecto dolendum est, pulcherrimam illam,& tot librorum admirabilem bibliothecam, quota sanctissimis legum conditoribus scripti erat, deperinse opera illius,qui ne elemeta quidem nouerat. Putastine te Iustinianum alloquor) posteritati colu lere, dum cohisa I perdidisti tot illustri una scriptorum congestos labores, siniam s. tot libros prope diuinos,& tantam elegantiam, doctrinamque,quam quanti nunc emeremus , exprimere nequed. Existimasti fortassis,plurimum conducere uti litati studentium c ut in tua in Pandectas praefatione asseueras si quod antea multitudine tractatuum tardius eiasceret, coangustatis postea libris citius assequi pollent' sed non animaduertebas, quod dum lucem tenebris a tulisse te putas, luci tenebras iniecisti. Videmus enim ineptos sepissime,liariosque intellectus, contrariasque sententias:quotq; legentium articuli ut ita dicam tot pene interpretationum uolumina, quibus etiam in dies magis magisque oneramur. Et propterea in tanta scri- Scribendi libendi licentia,ne unus inter tot operi intentissimos deis centia. sidiosus uidear,dolium, exemplo Diogenis, ego quo- Diogeris doque uoluere, R in sylvam ligna ferre institui. Sed ad tium. Hirnerium,unde digressi sumus redeamus: qui Iustiniani etiam principis nouellas constitutiones in breuia. rium redegit, & post leges imperatorum digessit: non tamen per hoc legis condendae potestatem esse assequitiatus, imo in multis reprehenditur : ut etiam testis est D. AI ex.in l. 2.f. i.in 3.col Tsoluto matrimonio. Deinde Bononiae etiam claruerunt Bulgarus patria Pisanus: Pi Bulgam Ieus, & Hugo, regnante Federico XI. Rom. Imperat Pileus. re, qui cognomento Barba rossa dictus est: Quorum duo Hugo. primi glossas in seudorum Iibrum conscripserunt. licet eorum opus postea consumauerit Iacob. Columbi de Iacobus Rhegio, cuius glossis hodie utimur. Eodem tempore lumba Ro- extitit Roglerius Odosredi Beneuentani praeceptor , ,erius. qui Placentiae per aliquod tempus primas partes sibi merito uendicauit. Hic etiam primus paratilla conscripsit , id est rerum summas titulatim appositas, quod a Iustiis
425쪽
Iustiniano promissiim suerat: ut legitur in praeallegata
Locus apud l. r. 6. ult.C. de uet. ivr.enuc. ubi mendose piraticia, pro
Iustiniano. paratilla scriptum est. Hic in opere riualem habuit PlaPIuc tium. centinum Joan. Bosianum Cremonensem, & Bosiani di Io. 8 suum scipulum AZonem Bononiensem, qui electionis uas uelut alter Paulus & legum sonsa naido appellatus est.
Claruerunt regnante Henrico zo. Germanorum Imperatore, anno I 2 . Quo tempore etiam nomen meruit Martianus Martianus Rosianus Cremonens. Lotarius, Soc ste- Loto M. dus Beneuentanus. Per huius temporis curricula Gre-0 'fred i. gorius s.qui Tibaldus antea dicebatur, Decretales epior gori stolas in quinque libros d i gessit, usius opera Raymon- νομη . Barchionens. uiri doctissimi. His successit Accursus Decretales Florentinus, quem uberrimum sontem iuris ciuilis ap- p βοω. pellat Bald. in capitulo circa medium de maioritate, & ccvrsi , , obedien .hic quadragenarius coepit Bononiae huic scientiae operam dare,adeoque profecit, ut Odoliedum, praecellentem tunc doctorem longe superaret. suit Aronis auditor, Pandectarumque uolumina,&Caesarum constitutiones interpretari contra Iustiniani edictum ueritus non est, ut ipsemet dicit in prsallegato.f. ult. in uerbo, Commentarios. Florebant anno 1217. imperii Fe- derici sexto, ut ipse testis est in l. pcn.C. de accusat. quo anno Bononiae codicem Iustiniani interpretatus est: licet iam per annos septem ante scripsisset super authenticorum lib. ut colligitur ex lus, quae dicit in authenticorii praepon. no. imper. circa princ. in uerbo, indictionis. Dprianus. Et cum post Cyprianum antiquum enarratorem, emcnt Bononiae duae tunc eius artis factiones, qui Bulgarum , Martiari,& qui Martinum Gesiam sequerentur: eos omnis ipseMesu. scientis fama ad suas scholas conuertit. Deccssit annovit 78. Salutis i 219. sepultus Bononiae apud aedem Minorum, loco celebri. Poli Acciii sium duabus olim- Iacob. Bal. piadibus mediis claruerui, Iacobus Balduini, qui ctiam, iuri publice pro sessiis est, ut scribit Felinus in capitulo Rodulphus,columna quarta, te rescriptis. Innocentius
426쪽
dus antea uocabatur, Pontifex Romanus, creatus uiuente etiam Federico XI. Hic maximam auctoritatem in iure diuino assecutus est , S fuit pater, & organum iteritatis,fecundum Archidiaconum in capitulo pia, de exceptionibus. in s. resert Domin. Felin. ubi permul- itum laudat in capitulo secundo,columna 2 s. de rescriptis. & inter caetera doctrinae suae monumenta, Commentarios super Decretali celeberrimos constra psit. ui . , ,
talanctus Neapoli, ibique requiescit in aede diui Laurentii. Huius exemplo, & diligentia excitatu S Bernar rufis.f. tadiis Compos et lanus eius familiaris, &sacerdos, anno viba.Itiuuaar s. librum in primo Decretalium consecit.Post hunc Vindictione una media leges nostras illuiuauit Odostin odosthdui . diis, alter a superiore: qui super is&C.libros,interpretationes duplicauit.
Hos subsecuti sunt Henricus Cardin.Hostien.& eius Henrieus. discipulus Gulielmus Durandi. horum prior uir huma Gulielmus ni, diuinique iuris peritissimus, Alexandro Pontifice Durandi. suadente scripsit super Decretalibus, ct summam etiam composuit. Alter uero qui magister practicae appellatur, prouincialis,& ordinis prsdicatorum, Iuris spe culum composuit, & alia plura, anno l27O. Non mul- . xo pol vixeruiat Iacobus de Bel uisio, qui inter caetera raeobus d. super authenticorum libro, & se is diligentissime B lisio. scripsit, licet sorte inferiori aetate rectius adtribuere- , ia tu itur: una cum Iacobo Butrig. qui si Bald. credimus con . , .silio 1 o. haec quaestio suit in quarto libro,& consit .s. Lad euidentiam. in tertio libro floruerunt anno IIOD. imi, Bertolomaeus Brixiensis, iuris canonici doctor claris Estulo. Priqui decreti glossas auxit, & digessit. hic Vincentium audiuit, ut ipse refert in capitula iurauit,de probatio- ViscEtius. nibus. qui Mediolanensis suit,ex antiqua, & nobilissima Castellionum familia,ut quidam reserunt,ualentis. . t ,. Isimus canonista,ut Panormitani uerbis utar,in capitu- .ulo, si quis contra. in s.colum. de foro competenti. & in capitulo cum contingat, in secunda columna. de iureiurand.Guido de Baipho. Bonon. Archidiacon. ut etiam Guido, B b resert
427쪽
Garsas. Bonisae. g. Sextus lib.
428쪽
'Bel toto is Autrigarii, tempora uero sua illustrauit Bertol. Bu- Ioannes Andreae, patre Andrea presbytero, & matre tri aris concubina natiis, apud Mugelium agri Florentini op- Io AvKRpiduni iuris scientia, uirtutibusque aliis natalium pudorem contexit. nam domi apud patrem primo edoctus iliterarum rudimenta, Bononiam admodum adolescens Itienir,ubi ob paupertatem paedagogum gessit , ScarpC- . ictam filium Mai nardi Vbaldim erudiendo, cuius sanescetu, ope, atque amicitia , iuri pontificio ociose uaca r uit, breuique effecit, ut in ea satu ita te facile princeps .... . 1 haberetur, atque in eodem loco annos prope s. pro- fiteretur. Tanta alioquin uitae abstinentia, ut annos
ΣΟ. pelle tectus ursina, citra lecti delicias noctibus cu- i 6 Ihitaret, & frequentibus ieiuniis, suppliciisque innigi- hi .ulan , aetatis suae extitit consummatissimus , proinde a i aBaldo iure optimi canonici iuris fons, & tuba appella- Λ sciur,in consilio reperitur, in primo libro . Nouei . . l. L Ilas super decretali edidit celeberrimas, & in sextum li- Hi - , Uhrtim iuuenis adhuc commentarios composuit, quos . h. 'Apostea retractauit, deinde. i Clementis constitutiones iaccurate glossauit. Conscripsit etiam opus sutim Mer- .d . de . curiale,& ad Speculum paraphrasim eorum,quae sibi ad eius operis persectionem deesse uidebantur. Senex ui- . ta functus est Bononiae ex peste, anno i 3 8.sepultiis in Δ .:. aede diili Dominici. Cuius uitae cursum, &personae ixi qualitatem, cum mecum saepiuscule mente reuoluo, . statim ueniunt in mentem uerba diui Ambrosii praesiu-tis noliri sanctissimi, quae nobis melius conueniunt equid nos uentris animalia unquam tale faciemusὸ quos si secunda hora uigilantes offenderit, oscitanaus,& manibus faciem defricamus. Ioann. Andreae sententiam plurimi ante nos etiam commendarunt,ex quibus nonnullos refert Franciscus de Curi consilio i .columna g. Hacetiana tempestate floruerunt, Cynus Pistoriensis, nus.
ex nobili Symbaldorum familiae Osdradus Laudens. Oldra. ras Conmlorialis aduocatus, qui si Paulo Castrensi credi dos mus tempore suo pater legum nuncupabatur,ut etiam B b i testatur
429쪽
testatur Socin. consit. I i9. in primo libro . Fuere ambo 2 Seol. Mu Dini auditores, & loannis Andreae familiarissimi. Niatmensis. colaus Mutinensis, nulli ex costaneis insertor , Ioan-Ioan. Μο- nes Monaci Cardinalis, sexti libri glossator. Ioannes naei. Calderini Bononiensis Ioannes Andreae praecipuus fi-Ioam calda lius, &discipulus, uir magnae uirtutis, &scienti trνini. ut testatur Baldus consilio xx I. reperitur, in primo libro . cuius uigiliae in iure diuino extant . Florebant
Aderie. Pe etiam anno I 3 SO. Federicus Petrucius Senensis, Rayreueius. nerius Foroliuiensis nomine, insignis Barioli praece- Ra ner. Fo ptor, Ioannes Fabri, ultramontanus,doctor magni in-νοὴuiens s. genti,qui compositissima breuitate codicis libros , in-IO. Fabri. stitutionesque uenustauit. & Iacobus Butrigarii, alius Iacobus Eu Barioli praeceptor : Simon de Bursiano Cardinalis Metristarii. diolanensis, S Paulus de Eleazariis, Ioannis Andreae Simo dedur auditor Decretorum eximius: qui scripserunt super fano. Clementinis. Hi omnes simul claruere usque ad an- Paulus d. num I 3ss. Raynerius uita iunctus est anno i 3s8. post Eleazaris . hos Lapus sancti Miniati Abbas,quae scripsit super sex- Lapus. to, & Clementinis. Ioannes Palatensis de Senis, Bal- Abbas. di praeceptor, & magnus textualis . a quo Bald s mulIoan. Pati ra mutuatus est. Andreas de Isernia , quem iure opti- tensis. mo summum laudistam appellat Dominus Iason in I. And. deI- Gallus.f.etiam si parente,in sexta columna. deliberis,fernia. & posthumis. & in commento. l. si is qui pro emptore, Bariolus. solumna Fo. de usucapionibu . & Bariolus Saxoferatus, qui merito magister, & princeps Academiae leg lis nuncupatur. Hic,teste Baldo in I. prima, in nona columna , qui accusare non possunt, fuit homo multum inhaerens practicar: R primo fuit assessor Tuberti, posea Pisis, ubi deinde legere.ccepit. Mox Perusium profectus est, unde legendo optimus euasit iureconsultus. Huius auctoritas quanta ut, nemo est qui nesciat. .. r. Audiuit Petrum de Bella pertica,Cynum, Raynerium, ci 1. . SIacobum Butrigarii. uita lanctus est anno i 3s s. aeratis suae 46. de cuius studiis ipsemet dixit in I. quidam eum filium β.de uerborum obligationibus. qui si Ro
430쪽
ma.credimus in singula. 24. quetro a to comedebat ad pondus, ut haberet ingenium pariter dispositum, &nunquam alteratum: ut eius uerbis utar. Eadem tempestate cum Bariolo claruit Fraciscus Tigrini Pilanus, Francis T. cuius uita ac mores doctrinam eius maxime ornauersit. grinia Hic rerum singularium magnam copiam habuit, & fuit doctor Baldi,ut Baldus attestatur in capitulo uasellus. et secundo. si de stud. Her. contro. inter dominum ,&agna. Nicolaus Alexandrinus, Barioli gener, qui inter ν iralia repetiit j. si initium. in l. si quis ex argentariis. Κde edend. licet illa repetitio falso Bariolo ascribatur, e n ut etiam testatur Andr. Barba. post Ioanuem de Platea . in repetit. rub.de fide instrumentorum,colum. penulti rh ma. & Cacia lupus in tractatu de modo stud. R Alexania 'der,licet non clare exprimat in l. ita regentium. 6.quod fere.ff de hactis. qui ct etiam idem sentit, si recte eius uerba corrigantur , in dicto g. si mitium, in prima cohFranciscus Albergotus Aretinus, Barioli familiarissi- Hane. Atinius. Albericus Rosatius Bergomensis, Doctor magnae beemotus. practicae,cuius scripta studio tamen priuato composi- Albericus ista extant laudatissima : & Signorolus Homodeus M Si oro .diolanens quem laudabilis,&egregiae memoriae uirum 'vocat Baldus in c.clerici.circa medium, de iudiciis . &in consit. Σε . statuto cauetur, in primo libro. & profundum famosumque dicit Iacobus Aluarotus in capitulo. primo, in principio.in s.colum . quis dicatur Dux, uel
Bartoli nomen excepit Baldus de Waldis Perusinus Baldisi. eius discipulus, qui una cum Angelo, & Petro fratria Angebis. bus tempora sua illustrauit. Horum monumenta eX- Petrus. tant laudatissi Baldus tres habuit prieceptores,loannem Pogliarensem,Fraciscum Tigrinum,&Bartolum: qui multum contulit ingenio suo, ut ipsemet Baldus scribit in dicto capitulo uasallus.el secundo. ubi dicit, . se hos tres longo tempore audisse, & raro ab eis se discendi studio separasse. Is praeter ingenii monumenta, quae de se praedicant, & Barioli scriptis pares fuerunt