장음표시 사용
431쪽
grellus, in uita etiam tantus suit, ut facile omnes. alios iuuenis adhuc superauerit: ideo iure optimo praeceptor
meus Dominus Iason de quo etiam infra dicemus - saepissime admiratione quadam motus dicebat, Bal. ni. hil unquam ignorasse . Hocque ego ausim etiam sub religionis iuramento assirmare, eum qui Baldi scripta diligenter prae manibus habuerit, quamlibet dissicilem quaritionem facile di udicaturum praeceptor suit Gre- . gorii I I .ante eius pontificatum, obque famam postea filoa. Galeagio Mediolanen. duce, & Virtutum comite, Papiam ascitus, hic diem obiit ann. Domini I do. 4.
Cal. Maii requiescit in basilica diui Francilci, hoc epiataphio honeilatus:
Vita, labor, studium,diuini cultus amoris , Artes naturae, regis sui gentia dicta, Legales normae, pastorum coelica iura, Ornant Baldi animum: quem pandit dogmate claro . . Quisquis,nunc Iiquit mortalis pondera carnis . . . Dulcia iam gullans auctoris pascua summi. . - Clauditur hic Baldus Francisci tegmine fultus,
. a. a . . Doctorum princeps, Perusinaque editus arce.
Eodem etiam anno Florentiae decessit Angelus quem uenerandum,& excellentissimum fratrem suum appellat Bal. consi. 264. in I. lib.
Petrus iuri diuino operam dedit', & tulit auxilium, eiusque plurima mentio inter Baldi, Ange. & aliorum
Mear.den artatis suae conli lia. Eodem tempore claruerunt, Ricarbee. Ber dus,& Bertolomaeus de Saliceto , Bononienses, huiusto aem. commentarii perutiles circunseruntur . Benedictus de
Benedictus Plombino, qui scripsit super aliquibus titulis st. noui, de Hombi. S fecit nonnullas repetitiones quae extant. hic suit Baldi auditor.&subtilis ingenii ut testatur Domin. Alex. Franci Bal. tui. si ex toto,g. ultimo delegatis primo, claruit,& Frasitius. ciscus Baldi filius, cuius inter patris consilia plurima
Ioan. de Le menta o. Non inulto post in lucem uenerunt, Ioannes de
vano. Legnano,quem canonii,& legum, S philosophiae summum, Rillustrem capitaneiun appellat And. Siculus in
432쪽
tract de praest. Card. in i. q. primae partis hic bigamus . Efuit, Rideo in Cardinalem eligi non potuit, ut dixit Baldus in c.at si clerici,in pen. col. extra de iud. & pro Pterea sunt,qui putent,eum superioribus potius adnu- ἰmerandum, quibus assentio,quia inuenio eum Bononiae legisse anno i 36o. Lapus de Callello Florentinus, al. - ter a superiore:cuius auctoritas est magna. suit aduoca- ut ovi . tus consistorialis,ut etiam resertur a Ludovico Romano tingu. r.conscripsit allegationes memoria dignas, ' 'S hunc quidam cum priori confundunt, & quidem im prudenter,ut colligi licet ex his quae ipse scribit allega atione Io I .in ciuitate Florentiae. Floruerunt etiam cuistis, Ioannes de Pantuciis,Gaspar Calderint, Lauren- I. -- prius de Rodulphis Florentinus: Petrus de Anchara. qui 'i x audiuit Baldum t Antonius de Butrio, Ancharani di-'Gis has calscipulus:omnes Bononienses. hic legatus inissus est a d ,hi Gregorio Ia .ad regem Franciae, propter schisma Bene- p., dicti: eoque anno mortuus, optatum finem illius schis- sis matis non uidit, ut dicunt Dominicus, S Do. Felin. in Iis, procemi. Gregor.florebat anno I oo. Franciscus Zaba- , i, rella Patauinus Cardinalis, ac praesul FlorentinuS , in F, itiei tus cuius senere Poggius orauit quamuis sint qui hunc Pu Zabarrita. tent floruisse superiori aetate , circa annos Domini 137o, audiuit Laurentium de Pini, & Ioannem de Le . . ignano,ut ipse testis est in praefat. Clem. & Ioannes Pei Ioa. Petrusi trus Ferrarius Papiens qui iudicialem practicam cO 'Ferrarius posuit,usque ad annum i Io.
His successerunt, Christophorus Callel lioneus Me Christophordiolanens.subtilitatiim princeps cui iure optimo con- 'rus castelae veniunt versus illi poetae Carmelitant,secundε Parthe Laneus. nices lib. I. in hanc sententiam: ... a Atque uoluminibus legum itipate duarum, Abitrusos animo sensus uoluebas, ut acris . ei Ingenii uegetas acies spebas in omne Quod tenebris aenigma latet, mysteria miris -- Inuoluta modis uisu penetrabas acuto. Comensis
Et duo fulmina iuris, Raphael Comensis, uidelicet,
433쪽
Fulginius. & Fulgosius Placentinus:qui Castellionei pretceptoris scripta furto subtracta inter se diuiserunt, & Patauit publicarunt, anno I 2o.ut etiam innuit D. Iasin l. I.ae de Francis.de pactis. Deinde Franciscus de Ramponibus, imolq price Rampomb. ptor,Petrus Maurocenus Venetus,S. R. Ecese.Cardina Io. Imolen. lis, Ioannes Imolensis,qui uita functus est i 436. I 2. Ca u. de ca lend. Martii. Paulus de Castro,doctor aureus: qui Pastro . duae decessit,ubi profitebatur anno statis suae s 7. ut ali Geminian. qui uolunt. Dominicus de S. Geminiano ,& Matthaeus Mathesila- Mathesilanus Bononiensambo Antonii de Butrio au- νμs. ditores. Matthaeus scripsit super aliquibus libris Digestorum,maxime de appel. notabilia quaedam dicta collegit.Composuit & aliquos tractatus:alii integra edidetuLRoma. runt commentaria.Eadem aetas tuli it Ludovicum Romanum ingenio,&memoria illustre quem tamen aliqui scribunt admodum ineptum in dicendo extitisse. Pretius. Adscribitur etiam ei nota aliqua,quod mendax fuerit: Vicolam. quippe qui cum aliquod somnium conabatur assirmare Abb. Pan. falsos auctores citare non uerebatur: & praesertim iuua luarotus. batur auctoritate antiquarum decisionum Rotae , cum Pet.Mais sit dissicile illas quotlas inuenire quae adebusquem ilsillan. lum diem excreuerant, ut cum dissicultate perlegi pon orian. sent.&Ob hqc dicebat Do. Alex. in t .si cum dotem. o Io. de Ana autem tempore. in tertia col. Tlolui.matrimo. quod pania. rum Romano credebat. Tulit etiam Christophoru Por Besetius. tium,Raphaelis Cona auditorem Nicolaum de Tudi- V. de Pe sto Cataniensem,Siculum Abbatem, & Archiepiscopurigi. Panormitanum,ordine, & claritudine laudatissimum. Io. Petrui. florebat Senis anno i 3 o. Iacobum Aluarotum seudi AM.Are . stam, Petrum Matesilanum Florianum de S. Petro,eius D. de Plat. discipulum,& Io.de Ana. Bonon. Archidiaconsi,diuini caelalup. iuris interprete eximium,& theologum eruditu, uerita Ant. de Ais iis sectatorem hic obiit anno i s s. Hoc tepore florue-acan. runt Petrus Bessitius Mediola. Doctor insignis. Ang. de Mart. Periglis: Io. Petrutii: Ang de Aretio:Io. de Platea Ioaden. nes Baptista Cacialupus,aduocatus consistorialis: An- Iacob.Put. tonius de Alexandro:Martinus Laudensis: & Iacobus Puteus
434쪽
Puteus. hi interpretationes scripserunt. Quibus successit Alexander Imola , a quo ut de Tibullo cecinit Alexam. Ouid. ceu sonte perenni.
tum Pieriis ora rogantur aquis.
Hic qua si canon fuit posterioribus, legum praecepta petentibus ab eo velut a lege quadam: & inter eum opti- mo una cum Bart.& Baldo aliis praeponimus legit Bo
noniae,Paduae,& Ferrariae . florebat autem anno. I 6o.
& 147o.audiuit Florianum.&uere dicit D. Felin. in c. Σ.col. I 6.de rescript . quod est lucerna ardens cathedris iuris ciuilis. Marianus quoque Socynus Senensis, quem Maria.S celeberrimum Iureconsultum fuisse testatur Alex. con cin. sit . . in I. lib. R doctorem immortalem appellat Do. Foli. in prooemi. Gregor. in 8. col. Bartolomaeus Caep vola. la Veron. Alexandri concurrens in Gymnasio Patauino
qui obiit anno i 77. Angelus de Callio, Pauli filius, qui Paduae floruit anno i 7o. Benedictus Capra, Ioan enes Bertachinus Firmianus,aduocatus cosistoralis, qui it Ob copia auctoritatem laudem sibi comparauiti Lauieti ' μ''tius Calcaneus: Baldus Bertolinus, alter a superiore: in να Itidem Perusinus,iureconsultissimus. & Fraciscus Are etinus. de quo id dici iure optimo potest, quod de Epicu sta is ro dicit Lucretius,uerbis tamen paululum immutatis: 'Hic genus humanum ingenio superauit, & omnes strinxit stellas,exortus vi sthereus sol.
Nam praeter iura,caeteras etiam liberales artes est ad
plusμ princeps saeculi sui habitus. huic enim legum anguli clarius patuere. vixit in coelibatu, opibus tamen anhians,quas cumulatissimas cognatis demum coactus reliquit, cum tamen maxime cuperet collegium fundare. eumque celeberrimum Iureconsultum dicit D. Alexand.consit. q. lib. I. Eadem etiam tempestate Bononiae claruit Andraras And. MAE. Qiculus , quem uulgus Barbatium appellat . audiuit Ioannem imo t. ut ipse testatur in repetit. rubric. deiid. Instrumento. columna trigesimaquarta. multa scripti ,quae tamen non sunt in communi omnium usu stu
435쪽
de Curtes Lancellotus Decius antinus. card. AI xandra.
dio enim impugnandi communes opiniones, saepissime delirauit: ut dicit Do. Fel. in cap. caeterum col. 8.dCrescriptis. Hic riualem habuit Bertolomaeum Bellencinum Mutinensem,quem postea audiuit Felin. eumque
marifice commendat in c. 2. col. 16. de rescrip. Florii
runt no multo post, Petrus Philippus Corneus Perasinus: qui Florentiae, Ferrariae. S in patria annos propς quinquaginta professus, decessit aetatis tertium s pra septuagesimum agens annum. Bertolomaeus Socynii Senensis, Doctor celebratissimus, Mariani F. & Alexandri discipulus, qui Patri Paduae ,&Bononiae docens , Iam sellus uiuendo linguae initrumento priuatus
per triennium, Senis demum mortuus est circa alannm Ios 7. Ioannes Maria Riminaldus Ferrariensis,quem acutissim iam discipulum suum , & pollea clarissimum I. V.doctorem appellat D. Alexand. cons i a 7. viso testamento. in primis verbiscin I. libro. Franciscus de Curte, qui uita functus est 3. Calendas Augusti i 9s . Lan cellotus Decius Mediolanens uir integerrimus, Al xandri discipulus : obiit Papiae pridie nonas Februarii I soo. Hi omnes in iure Caesareo scriptitarunt. In pontiscio uero, Felinus Sandeus, Antonii filius, Luce sis epis opus,& Rotae Romanae auditor: cuius scripta hodie post Abbatem Siculum multum frequentantur. Audiuit Aretinum, licet scribendi genus diuersum a praeceptoris stylo affectauerit: natus in oppido Felinae, agri vegiensis.ut testatur ipsemet in c. Rodulsus. de rescrip. ubi etiam de parentum suorum origine posui t. hic Pisis floruit. Claruit S Ioan. Antonius de sancto Georgio Mediolanen C ex collegio iudicum, postea ob multiplicem doctrinam diui Ambrosii in urbe nostra praepositus sanctissimus, Alexandriae episcopus,& S. S. B.eccle siae Card.dignissimus. obiit superioribus diebus Romae 6. Calend. Aprilis Is o 9.annum septuagesimum agens, cum ingenti totius Italiae desiderio , & praesertim inclitae patriae,cui se ciuem optimum praestiterat. Seculum uerum nostrum S Ticinensem Academiam exortiant &. excolunt
436쪽
excolunt duo superioribus haud aliqua parte cedentes, lason Maynus,& Phil. Decius Mediolanens. praece. Iason Moptores mei. Hi leges &iura canonica supra omnes ma- . xime illu strarunt.& tanto maiores caeteris sunt, quanto a l. Deci. Mediolanensis ciuitas alias excellit, ut de Vergilio &Hesiodo,& de Mantua & A scra dicunt historici, quorum laudes recensere, in tanta omnium noticia superfluum duco. S praesertim, cum singuli propriis uigiliis sint clarissimi. Ex eorum Academia, ut etiam ex equo illo Troiano , multi consummatissimi doctissimique In risconsulti in lucem prodierunt ; quos sigillatim non reseram, ne sim in praetenti opere , quam pareti diffusor.eos quilibet pro uoluntate poterit adnotare. Alcia inciatus. tum tamen omittere piaculum esset, qui Iureconsultorum consultissimus sine controuersia appellari potest. Is legum commentaria ad Latinam: linguam restituit.
Plura scripsit, ex quibus quantum legali scientiae pra stiterit,quilibet iudicare potest. Cui optime conuenit illud quod Pylius Apollo apud Ennium dixtile se tur : Eum se esse,unde reges & populi, & omnes sul ci- u. .
ues consilium expetant, suarum rerum incerti Maynus diem extremum clausit Ia. Calend. Maii, Is I9. annum agens 84. Decius uero obiit anno Iam annorum nonaginta.
Iureconsultorum tractatu explicato, superest nunc ut aliquas ostendiculas in eodem loco Pomp. absterga Daemu uidelicet in La. s. de orig. iur. Tulerunt, inquit,& eorrinitur. sequentes leges Cod ex antiquus aliter: Tulerunt S sequentes reges. tamen utraque lectio bona. item dum legitur,Superbus Demarathi Corinthii silius. hoc annalibus 'nomanis contradicit : quia Superbus Tarquinius Tarquinius non suit filius Demarathi,sed eius nepos ex Tarquinio Superbus. , Prisco,qui Lucumo antea appellabatur. Quidam libri habent, Superbus Demarathi Corinthii Tarquinii filius: quod quamuis historiae magis adhaerere videatur, tamen obscurissimum esset, & locutio a sty lo Pomponii multu numica.&ideo sunt qui putent, rectius legi, si hoc a
437쪽
si hoc modo uorba conciperentur. Superbus Demari thi Corinthii filius. Mihi antiqua & communis lectio magis placet, neque ellet quod historiarum scriptores timeremus, si Corn.nepotis auctoritas in hoc satisfaceret: qui in libello de Viris illustrib. c. 7. eundem appellat Tarquinium Superbum, quem & Tarquinium Priscum.verba eius adscripsi: Servius Tullus filiam alteram serocem, mitem alteram habens, cum Tarquinii Superbi filios pari animo videret, ut omnium mentes morum diuerstate leniret,serocem miti, milite feroci in matrimonium dedit. Tamen quia I. ivius Romanae historiar pater ab Urbe condita libro primo refert, Tarquinium Superbum primum cognominatum fuisse,eum. qui Seruium socerum
suum regno priuauit, huncque Tarquinii Prisci regis filium,aut ut quidam malunt nepotem fuisse. quod quidem si uerum est,castiganda essent tam uerba Pomponit,quam Corn. Nepotis. De Tarquinio Prisco superbi Tarquinii patre, me Lotus ex de minat Plini. in 34. Demarathum inquiens Tarquinii eritis. Prisci Romani regis patrem.& Strabo in quinto,ubi de Tarquinio Prisco loques inquit: Huius filius Tarquin.
2.extitit cognomento Superbus: qui regum extremus. eiectus est de regno. Proinde castigatius loquutus est Augustinus in secundo de ciuitate Dei,relatus in c. pro' -- posito.f. I.32.quaeli. s. dum Lucretiar matronae nobilis. v,i, pudicitiam magnis effert laudibus: cuius corpore cum
uiolentus Tarquini. regis filius libidinose potitus esset,scelus ipsum marito Collatino,& propinquo Bruto indicata refert. In versic. postea cum Appius, Ennius inquit Flauius scriba eius, libertini filius. Caia n. Flauius stiga, Cn. Flauius: ex antiquis codicibus , & Valeri. Max.qui in iecundo libro scribit ' ius ciuile per multa
secula inter sacra ceremoniasque deorum immori
lium abditum, solisque pontiscibus notum , Cn. Flauius patre libertino genitus, & scriba, cum ingenti nobilitatis indignatione factus editis curulis , uulgauit,
438쪽
gauit,ae fastos pene toto foro exposuit: qui cum ad uisendum aegrum collegam suum ueniret, neque a nobilibus, quorum frequentia cubiculum completum , sedendi loco reciperetur, sellam curulem afferri iussit, ct in ea honoris pariter atque contemptus sui vindex consedit. Item in uersiculo,nouissime.dum legitur nouissime sicut ad pauciores, uiros iuris constituendi via transisse ipsis rebus dictantibus uidebatur: uetusti codices habent, nouissime sicut ad pauciores iuris constituendi uia transisse ipsis rebus dictantib. uidebatur. Ing. Hisdem temporib. dum inquit, Velut quia tribuni staragio creabantur: scribendum est , Vel quia tribuum sustragio, In versic.initium. ibi, Virginis quidam uera Iectio est,Virginius quidam: ex Cicer. t. de Fini Vis=inias bus libro, Liuio lin. 3.Corn. Nepote,& csteris.& ut res centurio. clarior sit,de Virginio Centurione talis a Com. Nepote traditur historia. Populus Romanus cum seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scri- 'bendis creauit: qui eas ex libris Solonis tras latas duodecim tabulis exposuerunt. Sed cum pacto dominationis magistratum tibi prorogarent,unus ex ipsis Appius Claudius Virginiam L.Virginii Centurionis filiam, in Virginia Algido militantis, adamavit: quam cum corrumpere Lης , non possiet,clientem subornauit, qui eam in seruitutem depos ceret: facile uict trus,cum ipse esset accusator, &iudex. Pater re cognita, cum ipse dies iudicii superuenisset,&filiam iam addictam uideret, ultimo alloquio eius impetrato, cum eam in secretum adduxisset, occidit:& corpus eius humero gerens, ad exercitum Profugit,& milites ad uindicandum facinus accendit: qui
creatis decem tribunis,Auentinum occupauerunt, decemviros abdicare se magistratu praeceperunt, eosque omnes, aut morte, aut exilio punierunt. Appius clas laudius in carcere necatus est. Quo autem nomi- dum
ne singuli hi decemuiri uocati sint resert Liuius ab Vrbe cond.lib. 3.& tex. in cap. Moyses.& in cap. sequem 7. dist. R retuli in prioribus Memoralibus , in di- iri citione
439쪽
ctione leges diuinas. In eodem 6. initium. uindicias inquit filiae suae a se abdicasse: aliqui codices abdixisse: sunt& qui abiudicasse, quod est iudicio abstulisse. Vindicias autem concedi diccbant antiqui, ut apud Liu. ab Urbe cond lib6.8e hoc loco Iureconssi permissum fuisset puellae, de cuius flatu agebatur, donec causia ventile satur,ut ipsa in possessione suae libertatis remaneret cynon permiserat Appius. Possumus etiam dicere,uinditacias Romanos dixisse, quando iudex constituebat alicui tempus ad defendendum uel uendicandum res suas. Et dum subdit Pomponius, Brutum uindicias secundum libertatem dixisse in persona vindicis Vitelliorum seruit codex antiquus Vindicii, non uindicis. quae lectio vetarior est, ex Liuio in x. lib. ab Vrb. cond.circa princ. Viri
dicio inqvicus ipsi nomen suisse. & Plutarch. in uita
Publicol, ubi latius refert historiam hanc Bruti. In eo. g. initium .ibi, populi duc consensu partim in carcere necari, & reliqua. super hoc saepius dubitaui . nam dictio Partim geminate semper pro sertur, ut apud Caium iri l. 3. iffam. hercis & in l. omnes populi. ff. de iust. & luce.& apud conditores institui. in g. quod si partim. de rerum diuisi. Tullin Epistolarum famil. primo, ad Lentulum : in his uero ulciscendis quos tibi partim inimicos esse intelligis, partim inuidere'. ad Valerium iurecori sultum , Partim te superbum AEEdicur: ἰ, quod nihil respondeas: partim contumelio sunt. Praeterea Liuius etia eri, ex decemviris Appium, & Oppium in uincula
coniectos, spontanea morte iudicium praeuenisse , eoru autem collcgas exilii causa sbium uertisse. Et ideo in equi putent, in hoc loco uerba haec desiderari: Populiq;
consensu partim in exilium acti, partim in carcere necati , quod etiam colligi potest ex historia Corn. nep tis, quam fit pra eodem eapite retulimus. Non eo tamen inficias: partim etiam absque geminatione posse obseruari, ut apud Iustin.institu. de testamen. circa princi. &apud Gell. in io. c. I 2. lib. & Ccnsorin. quem retuli supra in diet. Dies, nisi Censorini uerba sint defectiva.
440쪽
In 6.deinde cum esset, dum glossator dubitat de uera Iectione, circa uerbum Hastae, dic hoc clarum esse apud oratores. ideo Sueton. in Augusto:Centurialem hastam Hasta cen- inquit quam quaestura lancti consueuerunt cogere,decem uiri cogerent. Valer. Maxi .lib. 7. Notae insanie Tutidanus testamento filium instituit haeredem , quod Titus Longus sanguine ei proximus, hastae iudicio subuertere frustra conatus est.
In eo.6. ibi,decemviri in litibus iudicandis dictio In superfluo addita est. sunt tamen qui legant, Centum uiri,a quibus Centumuirale iudicium. Nam cum essent Romae 3 s. tribus, quae etiam curiae appellatae sunt, tres ex unaquaque curia e lecti fuerunt ad iudicandum, hi Centumuiri appellati sunt,numero persectetori, quamuis quinque ultra centum superessent, ut etiam scribit Pompeius. Lectio tamen antiqua potest teneri, ut intelligamus, quod ex Centumuiris decem specia liter constituti essent ad lites tantummodo iudicandas. Et dum paulo infra subdit, ininque uiri constituti sunt cis Tyberim,& ultra Tyberim, legendum, citra Tyberim, dc ultra Tyberim. In g. quoties autem. Ergo ex his,inquit, omnibus decem Tribuni Pleb. cosules vero duodecim, & octo praetores,& reliqua,scribe, consules vero duo, decem :&octo praetores. hocque clarum est ex his quae superius Iurecon. enumerauit. Item in s. iuris ciuilis. Post hunς
έ inquit Appius Claudius eiusdem generis maxima
scientiam habuit, hic Centinianus appet latus est scribe, Centimanus. de quo Corn. Nepos ita scripsit. Appius Claudius Caecus,incensura libertinos quoque in App. senatum legit. hic uiam usque Brundusium lapidibus caecin. strauit,unde illa Appia dicta est,aquam Anienem in ur Uin Appia hem induxit, censuram solus omni quinquennio obtinuit. Cum de pace Pyrrhi ageretur,& gratia potentum per legatum Cyneam precio quaereretur, senex, & caecus lectica in senatum latus, turpissimas conditiones magnifica oratione discussit. Valer.quoque Max.lib. 8. tit.de