Theologia moralis decalogalis per modum conferentiarum casibus practicis illustratæ, et applicatæ, ad usum tum curatorum, tum præsertim pro animarum cura examinandorum ... Authore p. fr. Benjamin Elbel ... Pars prima 6. In secundum, tertium & quartum

발행: 1736년

분량: 795페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

721쪽

. heant suo Principi ac Magistratui fideles. quamdiu is nil praetendit, quod vel Juri

Divino . bonis moribus, vel aequitati repugnat. Quaeres 3 tis. Quidnam Maritus Uxori debeat, Sc quidnam vice versa Uxor tenea- turpraestare Marito' si 8. ad prius quaesitum. Maritus tenetur Uxorem I. amare , ad fidem ei servare , Se debitum reddere, 3 praestare alimenta, Se in. debite eandem gubernare. Ita cois muniter DD. Sporer ubi supra n. 67. B benRuber tr. F. disp. 1. a t. s. n. a. Ratio' primi est: quia uxor censetur quasi unum cum Marito ς sunt enim , ut Scriptura loquitur, duo in carne una: ergo silut vir t

netur diligere seipsum Sc proximum suum, ita & uxorem velut fortiori vinculo sibi conjunctam; . unde Apostolus ad Ueso s. s. ait: Viri diligite uxores vestras o c. amore scilicet ordinato Sec. Ratio secundi est i , quia loc postulat tum bonum prolis, tum etiam bonum fidei in ipso contractu matriminniali substantialiter involutum, vi cujus Comjuges sibi invicem. Sc non alteri . tradunt potestatem mutuam in corpora ad usum conjugii , α propagationem generis humani : quemadmodum proin uxor secum, dum dicenda tenetur reddere debitum viro . rationabiliter Sc juste petenti, ita vicissim Vix uxori . velut ex prolata fusius decla

722쪽

De obligatione Superiorum erga cte.

a. f

inravimus pari. 3. Theol. Sacram. Confer. 16.

n. 38 s. Ratio tertii est: quia juxta effatum Apostoli ad Epho. u. Viri debent ita

diligere uxores suas Ut corpora sua: corp autem suum quisque tenetur alimentare. ergo Ecc. Accedit expressa Constitutio

Juris L. ficum dotem I. a. sin autem β. soluto

Matris. Nomine verti alimentorum i telligitur victus . vestitus , lectus , habit, tio, α alia ad vitam necessaria juxta personae conditionem Sc qualitatem, prout fu- . sius declarat Gobat Theolog. 3urid. Morat. c. a 8. sest. 1. n. a. AZorius pari. a. lib. a. c. 2. q. a. 9 1st. aliique plures. Ratio quarti est: quia Superiori incumbit gubernare suos inferiores: vir autem est Superior, Sc caput nedum uxoris, sed δί totius familiae suae : ergo tenetur uxorem gube nare, M ubi opus fuerit, corripere dc cast, gare verbis. vel si haec non sufficiant, omnino verberibus, moderate tamen , α noutyrannice aut sine ratione ex mero passionis impetu &α , videatur de hoc Gobat ,

l. cit. vel in Theri. everim. tr. 1 o. n. 76st. μ

ad posterius quaesitum vel membrum s 8'. ejusdem quaesitu Uxor vicissim tenetur i, Virum amare , 2.fidem servare, ac debitum reddere, 3. obedire in iis, quae ad familia gubernationem pertinent δίc. q. insuper . tenetur eun em suo modo revereri velut ' Uu 3 c put

723쪽

d. ι 3 conferentia vigesima prima

eaput, ac Superiorem suumz Ita commu- nisDD. . ' Ratio primi M adi patet ex dictis num ro praecedenti: est enim virum inter Sc mulierem quantum ad amorem Sc fidem con- iugalem, obligationemque debiti conjuga. . c. liS utrobique par ratio. Ratio autem tertii -

. M 4ti ex eo facile suadetur, quod vir sit c put mulieris, Sc huic incumbat obligatio su- stentandi ac gubernandi familiam: atqui r cha ratio dictat, capiti a reliquis membris deberi subjectionem M obedientiam ac re- verentiam ς unde M i. Petri 3. Claviger christi ait: Mulieres subdim sint piris suis. Hinc fit, ut mulier graviter delinquere possit, si nolit sequi iussa Mariti. aut eo invito . . sufernacula domus sibi arroget , nisi vir esset prodigus, aut nimis incurius, vel certe . minus intelligens ea, quae ad gubernandam isamiliam sunt necessiaria Scc. Videatur de hoc Filii ucius tr. a 3. n. io . O seqq. Henno

' 7 ρ.σ seqq. Quaeros 4to, quidnam Dominus famulo debeat, Sc e contra famulus Domino Scc. 'o. U. 3d prius membrum hujus quaesiti. Dominus obligatur famulum suum instrue- . re δc dirigere charitative, quamdiu sibi a. servitiis manet, Sca. merceciem ei debitam lolvere. Ita communis O certa DD. sentemna. Ratio prioris est: quia Dominus est

724쪽

De Obligatione Superiorum erra m. ς7'caput famuli: capiti vero incumbit dirigere. Ec ubi opus est, etiam corrigere reliqua mem- bra: unde Apostolus r. Timoth. s. ait: Si quis i autem seuorum , ct maxime domesticorum quos inter reputantur famuli curam non habet, fidem negarit , ct est infideli deterior Quein . admodum verb erga omnes oportet habere charitatem communem. ita a fortiori erga domesticos ceu famulos oportet habere charitatem singularem, consequenter charitasve eos, Sc non tyrannice corripere aec. 'Caeterlim quod justam mercedem S dialorium iisdemna et teneantur solvere, M qui- dem sub gravi obligatione, suadet justitia Sc aequitas naturalis r undo defraudatio talis . mercedis inter peccata in coelum clamanti

α. Jam ad posterius membrum ejusdem s 'D

quaesiti. Famuli debent suis Dominis I-re- verensam, Z. Obedientiam . seu obsequium . rationabile , 3. fidelitatem. Ita Henno M alii plures. Ratio primi est: quia famuli, sunt inferiores DominiS : inferior autem dee . . bet reverentiam Superiori secundum dicta, unde Doctor gentium I. Timoth. 6. ait famuli Dominos suos omni honore dignos adi ebitrenturi quod cum non faciant ii, qui suos heros irrident. traducunt. cavillantur Scc. st sane noscuntur peccare nedum peccato U. g. detractionis, sed Sc irreverentiae Dominis

debitae. Ratio adi inde colligitur: quia fa-

725쪽

cgo Conferentia rigesima nim

muli eo fine conducuntur 1 Dominis, ut suam ipsis operam navent pro viribus L quod ει Apostolus ad Ephes o. inculcat, dicens ζSerri obedite Dominis carnalibus. Et Princeps Apostolici agminis I. Petr. a. servi. ait , subditi estote in omni timore Dominis, non

tantum bonis ct modestis. sed etiam discesis, αα quod tamen intelligendum est et nisi aliquid illicitum seu moraliter aut physice impossibile praecipiant : quidquid enim sine peccato fieri nequit, moraliter impossibile censetur; ad impo mile autem nemopomis obligari. Reg. 6. 3. in Oto. Unde Inno.

centius XI. jure merito damnavit sequentem 23. FI. Propositionem : famulus. qui submiμμ humeris scienter adjuvat herum suum ascendere perfenestras a stuprandam Virginem - - non peccat mortaliter, id faciat metu not bilis detrimenti Scc. Proptereaque diximus, qubd famulus Hero debeat rationabile obsequium . quale non est illud, quod est offensivum Dei, re peccaminosum. Ratio 3tiili tet ex modo dictis: quisquis enim famu-um conducit, censetur velle servum fidelem, Sc infideles semel deprehensi tam facile non amplius conducuntur. a quovis alio, prout experientia docet: hac de causa Apostolus ad Titum a. adhortatur famulos, ut suis Dominis serviant non fraudantes, sed in omibus fidem bonam ostendentes.

726쪽

De Obsigatione Superiorum erga G. 68 r

uaeres sto, quidnam Magistri ae Pra Optores suis discipulis debeant, Se quidnam discipuli Magistris

vl. Magistri ac Praeceptores, utpote ad instar Parentum suo modo se habentes, debent discipulis suis I. Amorem, a. EXem plum. 3. Correctionem δί q. Dominam . . Ita in re Navarrus, Filllucius tr. 28. n. IF a.

ct alii DD. Ratio primi M adi liquet ex

dictis a paritate desumpta a Parentibus. R tio 3tii similiter: nam Parentes filios suos Magistris vel Praeceptoribus tradentes praesumuntur eosdem committere eorum disic,

plinae Sc correctioni, quatenus in bonis mo- .ribus educentur: profecto si hoc non faciant prout subinde nimio filiorum amore excoecati nonnulli reperiuntur) cum tempo- 're habebunt liberos minus disciplinatos Scco Ratio Ati similiter liquet ; etenim Praecepto-i res ac Magistri eo fine instituuntur tum p blica tum priva a etiam , auctoritate Parentum , in ordine ad erudiendos liberos in doctrina sana morum Sc ditterarum. Ex quo R. P. Babenstuber recte insere, Magistris ac Praeceptoribus, vel Professoribus incum- ibere Ι. ut ipsi bene studendo satagant sese perficere ad erudiendos alios juxta qualita tem suae Professurae, a. ut studeant eisdem tradere dogmata certa. aut verisimiliora. non autem falsa. vel bonis moribus, Regu- lis fidei δία adversantia, 3. ut insuper Pro ' . Uu s. ' P

727쪽

νες ---Γ

conferentia vigesima prima

possibili conentur promovere eorum Pro- fectum in litteris . ut alios pravis morbbus imbutos arceant a suis scholis pro possibili, M s. denique. ut Insignia Doctora. tus non denegent dignis, nec conferant i dignis &c. Videatur Babenstuber tr.

N. jam ad alteram partem ejusdem quae . siti. Discipuli reciproce tenentur suis Magistris , Praeceptoribus Sc Professbribus e

. hibere I. amorem ae reverentiam ob Sup rioritatem. Se curam ac laborem eorundem ,

t liquet ex hactenus dictis, a. obedien- tiam . dum erudiuntur ab iisdem in bonis moribus, Ec artibus liberalibus ; hoc enim importat obligatio reciproca discipulorum ad Magistros, qui plane frustra obligaren- tur ad eos erudiendos, vel imbuendos sionis moribus, nisi discipuli pariter oblig/rentur. ad sectanda monita Sc dogmata Magistrin irum. Possunt igitur graviter delinquere discipuli Se Studiosi et . Si Θ vel non diligenter, studeant, sed potius otio. lusu, mn Pota-

tionibus, aliisve ineptiis contra voluntatem Majorum suorum tempus inutiliter consumant, ' a. si pecunias a Parentibus oblatas . expendant contra voluntatem Magistrorum , quorum curae commissi fuεre.' Videatur Do cto r proxime cit. n. 1'. O iaeres sib, ad quid unusquisque terieatur Be nefactoritas suis i .

728쪽

De obligatione Superiornm erga G. 683, κ. Unusquisque tenetur suo Benefactorii' irependere debitum gratitudinis. quod tribus modis fieri potest ac debet. I. agnoscendo beneficium acceptum, z. pro eodem age do gratias. 3. illud compensando pro fa- . cultate, tempore Sc loco ; hoc enim viditus gratitudinis postulat, prout nedum D.

Homas a. a. a. lo o. a. r. sed etiam Seneca f

lumine fidei destitutus solo rationis natur lis ductu agnovit Sc docuit lib. 1. de Mn - ciis c. o. videatur Sporer tr. s. c. I. n. II,

Proponuntur, Sc breviter re solvuntur Casus practici de Obliga-

tione, Majorum ac Superiorum erS . . 'Inferiores, ac vicissim.

, CASUS PRIMUS.

Itius Rusticus inter alia fatebatur ingenue . 1 quod Iuum Dominum Parochum insignia i. ter defraudaverit numerando Decimarum moxnipulos, dum aliquos fraudulenter subtraxit. alios pondere minores, aut cert de Iorte in Lmam agris reperta pratais m. hunc cum Coninfessarius nonnihil redarguit, dicendo: an erg, nonstiret suam obtigationem, quod scilicet D cima tam diνino , quam humano gure utrius que restameni paginis confirmato dekerentur 'Titius illico reposuit: scio equidem meam ob Ianovem, perum scio insuper, nec Paro hum

729쪽

nostrum siua obligationi satisfacere; raro enim oncionatum: rarias adhue catechizat siseros nostros: inψuper quantumvis ditissimus, rerum simu tenaci limus est o vix unquam ridem . pavearisbus prabere eleemosynam , - ct his de .causis ego aliunde non adeὸ abundans bonis ex stimavi, me non adis malefinurum. νει osseu

surum Deum vicipiendo Parochum t faciat ipse prius, quod 'rem est, Omne ego. quod mihi incumbit, prastabo fideliter. . Jam ad hanc specism fasti pro ηοstra eruditione disiquisem .

oportet r. An vel qualiter R. D. Parochus peccet rar. pradicando Verbum Dei, O rarius. adhuc catechietiando juventutem . sibi concredis '

tam' a. An, vel quomodo Titius defraudan-MO mora nafato decipiendo suum Pam. ιtam peccε verit 3 oc. ad prius quaesitum. Si R. D. Par o chus non nisi admodum raro in propria Pe sona Verbum Dei proponat ovibus sibi con-. creditis. neque id faciat per alium a te sub- 'stitutum quod procul dubio gravibus Sctationabilibus de causis posset facere abS'ue omni peccato si insuper rarius adhuc ju- . ventutem sibi concreditam catechuet , Probabilius graviter delinquit, nec satisfacit, siae obligationi. Ita omnes.. Ratio est: . quia animarum , salus aeterna , DEI gloria fere unice dependet ab instructione , . iuventutis . Sc propositione verbi divini. . . Prout eXperientia multiplex docuit, α hac de causa nedum iure communi. Concilil

730쪽

De obligatione Superiorum erga M. 68s Trident. o. a.. c. . de Reform. Sed Sc juribus municipalibus in singulis ferme. Dioecessibus cautum est sub gravibus poenis. etiam privationis beneficii ricc. ut Domini : Ρarochi qua catechizando , qua concionam do etiam seu e pulpito dicendo populum . . , bi concreditum erudiant seu pascant verbo, Dei. Unddi P. Hemorri in decalog. dii'. , . t.. q. o. Ressi. a. o 3. p. ost conia. ι . alte 'peccari lethalis reos esse illos. qui Catechisemum negligunt notabiliter scilicet item illos, qui

raro concionamur , ubi vina redarguant, vir tutes extollant Oc. immὸ vero etiam illas, qui praedicando in altis ambulaut . quarentes com '

ceptus sublimes, ct ea, qua sunt ad captum populi negligentes: sic enim concionari inquit . , ipse ct non concionari, perinde est, ita, ut . .

verificetur illud Thren. .. yarvuli petierunt pa nem, ct non erat, qui frangeret eis. Videa tur Barbosa de officio Parochi c. 1 . n.' de a Croi x lib. s. parti l .a n. 76 ad posterius quaesitum. . Licet cerin s Otum Sc exploratum sit, Decimas integrε α sine diminutione solvendas esse per cap. Commissum cap. tua notis, Malia multa de Dec,mἔs, Proptereaque notabiliter defraudantes Praeter peccatum injustitiae cum onere resti tutionis, Sc peccatum Sacrilegii. per se lo- quendo incurrant, sententiam Excommunia cauonis, juxta communissimam Sc certam. sentenuam DD. videndam apud. Lessium.

SEARCH

MENU NAVIGATION