장음표시 사용
731쪽
gῖς ' conferentia vigesima prima lib. a. de 3. ct 1. c. 3μ. dubit. 3. n. 1 6. Bambosam de Osc ct potest. Parochi pari. s. c.
ag. n. rs- Si tamen negligentia Parochi in catechirando Sc concionando revera fuit gravis, non video, cur Titius gravis pece
ti foret condemnandus praesertim cum alti unde constet, gravitatem peccati formalis petendam esse ex prudenti dictamine pra chiaco conscientiae ipsius poenitentis cum enim beneficium detur propter Officium, ita, ut ex parte Pastoris Sc ovium sit quoddam quasi pactum mutuum justitiae commutativae; non video Profecto, quominus subis ditus advertens revera gravem defectum Se negligentiam sui Pastoris in officio α cura animarum, posset se tuto relalvere , quod nec ipse teneatur in his circumstantiis ad ibdelem Decimatum solutionem ; qui enim
non facit, quod debet, aequum est, ut non recipiat , quod oportet. Arg. Lliea. Cod. de Cod. infert. Verum cum amor proprius soleat esse coecus, atque interematus , Eccommunis plebs communiter QIeat esse
promptior ad sinistre, quam juste judican
dum: cum . insuper non semper constet de causis legitime excusantibus v. g. infirmitate Ecc.; hinc facile contingere potest, ut talis subditus erret, M sinistre atque injuste tuum D. Parochum destaudet. . inare censeo. in praxi equidem posse dissimulari severioa rem increpationem talis poenitentiS, vel ob
732쪽
De obligatione Superiorum erga M. 68
ligationem compensandi Decimas defraudatas; nihilominus talem serib re blande dehortandum esse ab hujusmodi fraudibus r. neque etiam ovium est dijudicare, sed sequi Pastorem, qui, si a parte rei prudentum judicio graviter negligens Sc culpabilis in v .niatur, poterit deferri ad suum Reverendisssimum ordinarium. ' ' .u Sed quomodo, ais, deliquisse censendus est subditus ille, qui noverat suum Revere dissimum D.Parochum erga pauperes liberalissimum, pauperum Patrem propterea dictum, omnibus se petentibus ex quadam pi-xide 4rgentea sat liberaliter tribuere, propter- eaque ab eodem eleemosynam petiit, pixi- ' demque argenteam e manibus sargientis subito eripuit, cum eadem aufugiens '
N. Saliso meliori judicio: talis mihi vide- lux graviter deliquisse nedum contra justi tiam, utpote inique rapiendo e manibus opti, mi Pastoris rem, gravem dc magni pretii, sed α specialiter contra reverentiam Sc gratitu- . dinem Benefactori debitam. Ratio est: quia beneficium sibi praestitum non solum, non agnovit . sed potius benefica liberalitate optimi sui Pastoris positive abusus fuit
ad rapinam , non sine permagna irreverens 'la, proprio suo Pastori inferendam. Hinc P. Sporer proxime cit. n. 7F. sapienter ait ἔ- ingratitudo per commissionem, scilicet retribuendo mala pro bonis c uti fecit hic tur- . . . erumque peccatum mortale est: quia
733쪽
ordinarie malitiam M internum contem
ptum admixtum habet: unde sunt tot in hoc vitium invectivae S. Scripturae . SS. PΡ. ac sapientum Ethnicorum. Et specialiter in gravibus injuriis benefactori illatis semper explicanda erit circumstantia ingratitudinis utpote speciem mutans, Casterum sicut in aliis, ita Sc hic excusat imperfectio actus,
Sc levitas materiae. Ita Sporer t. cit. referens pro eadem opinione Tannerum tom. s. di ..6. q. 1. dis. s. an. 33. '
CASUS SECU NDUS.SEmpronius fortitus fuit seaco amore mu
lieris, ut plerumque fera sistet Paran'm'phum agente Uxorem pessimam , cui cum ali quos annis in continuo maerore ct animi a - ctione ob distortos mores. ct continuas rixas . cohabit fiet, aliquot etiam prolibus etiamnum viventibus inde susceptis, tandem statuit miseram hanc servitutem chabebatur enim ab illa velut mancipium P commutare liberiori au, ra: unde nomen suum militia dedit: quia timen vir cateroquin sincerus non fine compassione proles suas abituriens ad castra in man, bus sua Erivvis reliquit. 9 ab hac etiamnum . absens continu, sollicitatur, ut vel castris desertis domum revertatur, vel subsidium pro se ae protibus relictis subministres e castris hinc sici scitatur e Confessario ι . an teneatur redire M uxorem O liberos i a. item an remanens
734쪽
De Obligatione Superiorum erga M. 68'
in castris teneatur de tenui suo marsupio aliquid transmittere siua uxori ac prolibus 7 Quid schscitanti rei'ondebit Confessarius 'ad primum, si Sempronius rationab, liter credat, se Uxori non posse cohabitare
sine gravibus rixis, M. continuo animi mo rore ob distortos ipsius mores &c. non ten tur reverti ad illam. Ratio est: quia inter reliquas divortii justi causas etiam haec est non minima, si pars innocens nequeat alteri . cohabitare absque pericula anima, O grandium peccatorum. . Ita expresse tenet Castropalao de Sponsat. 9 Matum. disp. s. pu. 6. F. q. n. r. Valentia tom. o. dis'. ι o. q. . p. a. rs r. Laymann lib. o. tr. o. pari. s. c. 7. n. 16. aliique fures, quos citat Sc sequitur Gobat in Quin. rr. F. c. 33. θα a. n. a. item sed . 3. n. ερ. Ratio est: quia nullus parti innocenti. tametsi absque continuo'
quasi periculo peccandi cohabitari eidem non posset. Unde S. Augustinus cap. idolo-ia tria a 3. q. ι . ait, quod propter illicitas concupiscentias non tantum, qua in stupris comminum rur . sed omnino quaslibet, qua animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, ct pernicisse , turpiterque corrumpunt, possit fine crimine ct Vir uxorem dimittere, O Uxor UDrum. Quocirca tamen supponendum est. quod Vir sit innocens, vel certe non iisdem moribus distortis, vel aliis sceleribus causam
735쪽
dederit uxori ad rixas, iracundias Scc. smcus enim delicta quodammodo compens, rentur ; quemadmodum si Maritus post . . adulterium ab uxore commissum , M ipse - eodem crimine sese polluat, nequit amplius praetendere divortium, eo quod in tali casu delicta compensentur prout cum Clar. p. - Schmier , SancheZ , Sc limalZgrueber , δύ , aliis pluribus diximus pari. 3. Theol. Sacram. Confer. 1 F. n. 3δ 3. D' u. ad alterum quaesitum. Sempronius
tenetur c si tamen possit aliquid e castris
submittere pro suste utatione, prolium, non tamen pro sustentatione uxoris. Ratio prioseris liquet ex dictis priori Confer. n. 16 . quia elapso triennio Patri jure niturali incumbit alimenta administrare prolibus, prout etiam statuitur L- si qui a liberis f. de cognos O alend. lib. M sum proles prorsus sint innocentes, Plane non est, cur iisdem alimenta jure naturae ac civili debita possit subtrabere. Ratio autem postem ris haec est: quia virnontenetur alimentare uxorem, nisi haec sa-
ciat, quod debet arg. t .si ea Coae de condit. inm' sert. atqui Uxor Sempronii non fecit , quod debuit, prout patebit consideranti obligationes Uxoris erga Maritum mox supran. Fυ recensita : ergo β . Nec propi rea Potest esse rationabiliter invita; nam damnum, quod
quis sua culpμ sentit, mi debet, non aliis impum rare. per Reg. 8 6. 1. rubro Ex quo liquet, Sempronium prorsus fore deobligandum
736쪽
De obligatione Superiorum erga M.
ab onere aliquid e castris mittendi Uxori,
casu quo Proles morerentur. . .
Sed quid, ais, si haec Uxor velit cum Vi
ro suo, ac prolibus castra sequi , tenebiturne Vir eandem recipere Non tenetur recipere, nisi emendatam μο vel promittentem, quod serio sese velit emendare, ac deinceps pacifice, submisse dcc. -- habitare Marito Ecc. quod si opere ipso o, i servaret . simulque Maritum una cum prolibus sequi vellet, utique non posset Sempro- .nius eandem repudiare. Ratio hujus jam fuit data pari. 3. Thest. Sacram. Confer. I F. n. 3 ερ. quia sola fornicatio vel adulterium ab altero conjuge commimum dat causam ju-itam perpetui divortii, reliquae vero caulae, ἡ utputa saevitia Mariti, vel uxoris, Scc. periculum infectionis ex morbo contagioso, Ece. solum praebent 'causam se separandi ad tempuS, Quamdiu scilicet durat hujusmodi causa: ergo si Uxor revera se emendaverit, tenebitur Uir eandem recipere, si tamen a 'suis ducibus vel officialibus permittatur; de quo valde dubito, nisi hi, antequam eundem rec erunt, . sciverint esset conjugatum. E . Contra tamen putarem, qu bd talis Uxor non posset obligari ad sequenda castra cum Viro, casu quo ab hoc peteretur it quia si Vir post contractum matrimoninm evadat vagabundus. Uxor deobligatur ab onere cohabitandi, nisi hoc ipsum ante vel in contractu ma
trimonii dpromiserit, prout habet Commu
737쪽
Conferentia vigesima pri- .nisDD. apud Busenbaum M alios; de quo videri potest Sanc ira lib. 1. de SpsVal. σMatr. disp. o. n. 4.
Ajus famulas a servitiis cujusdam Pr cti Psarum existens odii ac inνidia
Ilisore erga alium qMendam conferrum concepto. statuit eundem Domino suo reddere exosum eo fine, ut a servitiis omnino dimitteretur hac de causa dum praOidit alterum juxta ordinem seu turnum cursuum oec. equo clarum eduxit, moxque eundem in transversum nonnihil inrem' in ungulam ita, ut equus Felparum Gine indo naturali impetu fibimet eundem ampi ius in. truderet usque ad carnem Piram, indeque rediaret claudicam: id quod vere ipso aliqumies contigit non sine permagno Domini P festi Postarum detrimento : Prafecto huic , ut Viserat valde discretus, ct magni ingenii. res ta vim nonnisii sius ecte videbatur . nec poterat capere, cur huic soli, ct non aliis serris id a rideret, ut scilicet cum equo claudicante semper rediret ad propria i quam ob rem secreto ac μ' ratiusust inrigilari, qu res cum equis. prius h am excurrerent, ageretur . nec multo post deprehendit Carem, clavum modo mox victo infigentem in ungulam equi. 3am pro praxi ad nostram eruditionem dubitari potest, quo-
738쪽
De obligatione Superiorum erga M. Θ3
C um cerib certius in hoc facto pec- οφ ' . . casse mortaliter toties quoties ; idque nedum peccato invidiae erga conservum, cujus fomtunam supportare non potuerat, sed etiam injustitiae M infidelitatis erga suum Domi- . num. Praefectum scilicet Postarum. Ratio hujus resolutionis patebit consideranti ea, quae n. σθι. diximus: quia famulus ex j stitia commutati va tenetur suo Domino pra stare servitium , ic quidem fideliter, laborando in ordine ad avertenda damna. M procurandum bonum ipsius aec. atqui Crius hoc non fecit . quin potius positive studuit dam- nificare tum conservum, tum etiam Dominum suum ergo Dc. Et licet hoc forta sis non fecerit ex directa intentione nocendi .
vel damnificandi Dominum suum, sed potiuS conservum , convincitur tamen saltem indirecte volitisse damnificare Dominum quandoquidem non potuit non praevidere.
immo experientia jam pridem didicit, hoc
suum attentatum nunquam non vergere ingrave detrimentum sui Heri: consequenter in omni soro condemnari potest ac debet ad compensanda pro viribus Sc facultatibus damna tum Domino suo, tum etiam alteri conservo illata, veluti constare potest ac defhet ex iis, quae de Restituti confer. Φ, n. st . fusius diximus cum communi Im.
739쪽
aec. tenebiturne in conscientia illud recompensare, vel certe sustinere, si subtracta sibi mercede Dominus ipse sibi velit reiarcire . hujusmodi damnum. ' λ Si damnificent Dominum praeter Om', riem intentionem etiam indirectam, ideoque sine culpa theologica; tunc per se loquendo. praecisa scilicet speciali conventione vel pacto Scc. in foro conscientiae non tenentur damnum illud retircire, neque pati 1, ut sub- tracta mercede Dominus sibimet illud resa ciat, aut compenset. Ratio hujus peti debet ex dictis de Restitui. I. cit. n. st f. ad hoc enim ut uuis ex delicto injustie damnificationis
coram Deo teneatur ad restitutionem vel . compensationem damni , necessum in conscientia Sc coram Deo commiserit culpam theologicam, Sc gravem quidem, ubi materia reiarcienda gravis est, prout habet communis persuasio Doctorum Lessii lib. a. de 3 9 1. c. g. dubit. 6. Laymanni I. 3.
D. I. pari. r. c. b. a I Sporer tr. . in decal. n. IVI. ergo si famulus vel famula in conscientia nullam vel certe non gravem culpam theologicam commisere, revera in conscientia Sc coram Deo non tenentur ad compensitionem damni. Verum si cul- Pam civilem vel politicam etiam levem commisisse supponatur . in foro civili datur Domino actio ex t-Aquilia de damno dato, Possuntque per Judicem compelli ad int gram resarcitionem, prout videre licet inf
740쪽
De obtignisne Superiorum erga M. ς' so instit. ad i. Aquiliam. De quo fusius
Mosima dist. 6ρ7. Laymann loc. cit. N. Cum Fili iacio tr. a 3. n. δή. M Baben nuber tr. s. disp. F. art. R. u. 17. affirmati- 've. Ratio est : quia Dominus mercedem νnon condixit vel promisit, nisi pro servitiis a famulo vel ancilla praestandis: ergo' si famulus ob aegritudinem servitia sua non Prae- stet, esto etiam sine culpa. non tenetur Dominus eidem solvere mercedem, sed juste subtrahit saltem pro eo tempore, quo non servit; Sc hanc esse communem ac receptam DD. sententiam, ait Filllucius lac. cit. quam multiplici praxi videmus confirmatam. praelertim circa opifices Sc operarios, qui, si ouacunque demum de causa Vel Per m diam die duntaxat non laborent, merces huic tempori correspondens a Dominis subtrahi solet. . - Nec refert. quod cap. 1. de Ct ric. agror. habeatur , qubd Clericus aegro tans 1 ante δί non obstante aegritudine sua
non debeat impediri a percipiendis in Ecel 1ia consuetis, scilicet distributionibus beneficii Ecc. hoc enim Pontifex observari jussit
eo fine, ne alii hoc exemplo a Ministerio Ecclesiastico absterrerenturr haec autem rae tio vel constitutio non pugnat pro famulo aegrotante Me. licet omnino conveniens sit pietati. M charitati. christianae, ut hujusc
modi famulo vel ancillae aegritudine jam la' fis afflictae non addatur amplius amictio subtractions salarii. R
