장음표시 사용
221쪽
αοa DE PARTICIPIO. ela tamin duc prorsus ex stultis insanos mit. Adpolles triem lae usurpari uiactur apud eudcm: Scitin puer natus est Pamphilo.Quo pulchre er docte natus.
transeuntibus. Participia pr sentis temporis sunt nunc in gens
nere masculino, nunc in steminino,nunc etiam in neutro substantiva. In musculino,ut hic Oriens Occidens, morientali occident hue mundi parte. Item Profluens, pro flamine.Cr Confluens, quo duo flumina conueniunt. In foeminino,ut haec Coiforans, o silera non uoculi Item c3tineris,pro rem quae no est infula. Plinius: A proxima continente abest ccvntasus. Reperitur er hoc cotinens apud oratores, pro rationis firmamento. Item Animans. cicero: Requirat
atque appreti ad quasse applicet fui generis animantes. Quanquam in plurali hoc nomen sepsime neutrum inuenitur. In neutro, ut hoc accidens, contingens, Antecedens, confisequensaer huiu modi paucu. NUMERI participiorum sunt duo: Singularis,ut Legens. Pluralis,ut Legentes. FI G VRAE participiorum sunt diis Simple ut Legens.Decomposita,ut Negligens.
Declinatio aliquot Participiorum
singulariter Nominatiuo hic er haec Cr hoc Legens. nitivo huius Legetis. Datiuo huic Legenti. Accusativo hunc ex hunc I gentem,er hoc Legens.Vocativo o Legcns. Ablativo ab hoc,σab hac.m ab hoc Legente uel Legenti. Pluraliter Nominatiuo hi er hae Leuntes,er haec Legetia.Gmitius horam Cr harum, Cr horum Legcntam,uci Legentium.Datiuo his Legetibus. A cu atruo hos cr has Legentes, haec Legentia. Vocutivo b LGgenitam o Levntia.Ablativo ab his Legentibus.
222쪽
Singulariter Nominatiuo Lectus in lactam. Genitivo L ct lacte ecti. Datiuo Lecto, teste,cto. Accusatiuo Lectum e. ,lictam. Vocativo o Lecte, lem cm . Ablativo a Lecto, lecta ecto. Pluraliter notautiuo Lecti, lectae, lem. Genitivo
Lectorum inaram ectoru.Datiuo Lectis. Accusatiuo Lectos, lectas ecta.Vocutivo o Lecthlectae ecta. Iitiuo a Lectis. singulariter Nominatiuo Lectumus, lectura ecturum. Geniliam Lecturi lacturae lecturiDatiuo Lecturo ecturae ecturo. A cusatiuo Lecturum Muram licturam.Vocativo o Lecture,lictura,lectura.Ablativo a Lectum,lectura,lictum. Pluralitor N mnusillo Lecturi, lecturae ectura. Grestiuo, Lecturorum, lecto rara ccturam. Duliuo Lecturis. Accusatiuo Lecturos, lecturas,lcctura. cutivo o Lectum lecturae. Muru.Ablutim a Lecturis. Singulariter Nominatiuo Legendus egenda egendum.Gon tiuo Legendi egendae,legendi.Datiuo Legendo,leg dae, leget O. Accusatim Legendu egendum egeriau. Vocativo o Lege , Legenda legendum.Ablativo a Legendo evda,legendo. Ploraliter Nominatiuo Legendi emula legcnda. Geniriuo Legem dorum egendarum egendori . Datiuo, Legendis. Accusativo Legendos,legendas egenda. Vocativo o Letcndi eunte egenda solatiuo a Legendis.
D VERBIVM est pars orationis,quae adiecta uerbo significationem eius eXplanat,atq; implet. Dictum est adverbium eX ad , quod est iuXta,& uerbum, quod semper proNime antecedit aut sequitur. Hoc enim perficit adiunctum uerbo, quod adiectiuum Ab En-tiuo.Q,Prudens homo prudenter agit.
Adverbio accidunt tria. Significatio, Species, ct
223쪽
DE ADVERBIO. Significationes adverbiorum sunt multae. Loca
Da Temporis,ut,Hodie,Nun Nupe Heri,inas, Perendie,Pridie,Postridie,Nudiustertius, Aliquat do,olim,Tunc, Quum, Dum,Iam,Semper, Quos dam,Mane,Alodo,Vesperi,Diu,Noctu . Da Numeri, ut, Semel, Bis, Ter, Quater, Quin quies, SeXies, Decies, Vicies, Tricies, Quadragies, Quinquagies,Centies,Milies,Toties,Quoties. Da Negandi,ut,mia,Nec,Hauri Neque, Nequaquam,Minime.
Da Assirmandi, ut, Quippe, Nempe, Quidni,
Etiam,Certe,Profecto. Da,Demonstrandi,ut,En,Ecce.. Da Optandi,ut Vtinam,o si. . t Da bsertandi,ut,Eia, Age, Agite, Agedum. Da ordinis,ut,Deinde,Deinceps,Postea,Dehinc, Caeterum,Adhaec,Praeterea,Denique,Postremo. Da Interroga ti,ut,Cur, id, Piare, imNumquid,Nonne,Num,Quamobrem. Da Similitudinis, ut, Quasi, Ceu,Tanquam, Ita, Velut,Veluti, Vt, Vti,Sic,Sicu Sicilii. Da Qualitatis ut,Docte,Pulchre, Fortiter, Bene, Male,Suauiter. Da Quantitatis, ut, Multum,Parum, Modicum, Minimina,Tantum, Quantum... Da
224쪽
DE ADVERBIO. tra. Da Dubitandi, ut, Forsen, Forsitan, Fortassis uel Fortasse. Da Personalia,ut, leatim, Tuatim,Suatim, N stratim,Vestratim. Da Vocandi,ut,Heus,o. Da Respondendi,ut Heli. Da Separandi,ut,Seorsum,Secreto,Separatim, Sigillatim, Bifariam, Trifariam, Multifariam, Plurifariam. Da Iura hut, Aedepol,Ecasto Hercle, Mediuusidius. Da Eligendi,u Potius,Im Da Congregandi,ui,Simul, Vm,Pariter. Da Prohibendi,ut,Ne.
Da Comparandi,u Magis, Minus,Tam, Quam,
Da Remittendi,ut ViX,Fere,Penc,Paulatim,Sensim,Pedetentim. Da Abundandi,ut,Sa Satis. Da Iterandi, ut, Rursum, Rursus, Item, Itidem,
Da Vicissitudinis,ux Saepe, Interdum, Plerumq;, Identidem,Subinde. Da Intendendi,ut, Nimium Valde, Prorsus, Penitus,Magnopere,omnino. Da Diminuendi,u Belle,Clanculum. Da Deprecandi,ut,Sodes, Amabo. Da Concedendi,ut Esto. SPE cIEs adverbiorum sunt duae. Primitiva, ut clam.Deriuatiua,ut clanculum.
225쪽
DE CONIUNCTIONE. GURAE adverbioru sunt tres: Simpleritat, diu:Composita,ut quadiu: Decomposta,ut mirifico
ONIVNcTIO est pars orationis, annectens,Ordinansq; sententiam. Dicta est Coniunctio,quod reliquas partes recte in oratione coniungat.ut Nox cr amor,vinums nihil moderabile suadent. Ite Et taedet. amore ardeo:Cr prudens, ciens dicis iidem Coniunctioni accidunt tria. Potestas, Figura, &Ordo. POTEsTAs coniunctionii species habet re decim: Copulativas,Continuatiuas,&C. Da Copulativas,iit AGEt, Que, Atque. Dia fiunt copulatiuae,quia tam uerba,quam ficti ara copulant. Vergil. Atq; deos,atq; astra vocat crudelia mater. Idcm Et fugit ad salices,Cr se cupit ante uidem Da Continuatiuas,u S Sin. Dictae sunt continuatiuae,quia rerum continuationem sub comditioncsignificunt. Vnde a nonnullis conditionales appellantum. Terent. Si uis mihi uxorem dare,quam destondicti, cum :1Acst . ut uelis munere illam apud te,dos hic muneut Demipho. Da Subcontinuatiuas,ut, Quoniam, Quandoquidem,stnatenus.
Dictae sunt subcontinuatiuae, quia causam continuationis o lim iit ex rerum fusi fientia consequent m. Terent.Ea quoniam hemini obtrudi potest tur ad me. Plin. Et quatenus negatur n bis diu uiuere elinquumnus aliqui quo nos uixisse testemur. Da Disiuncti uas,ut, Aut,Ve.Vel,Seu,Siue. Dicte fiunt Disiunctivae,quia licet uerba coniungat lucr os α- iis fus disse Munt. Publius mimographus: Aut amat, aut odit
226쪽
BE Co Ni UNCTI NE. arimu tinnihil est tertium. Sciendum,Vel, nonnunquam usurpiri pro etiam iVergil. Carmina vel coelo possunt deducere linunt. Da Causales, ut, Nam,Nan I,Enim, Quia, Quapropter. Dicte funt causales, quia reni ex causa antecedente euenien t significant. Vergilius: De grege non ausim quicquam deponere ferunt: Elt mihi nanis domi pater,est in iusti nouerca: Bisci; die numerant ambo pecuis,alteT ex haedos, Da, Aduersaliuas,ut Etsi, metsi,Licet, At, A si, Quanquam, amuis,Sed,Vem, Autem,Tamen. Dictae sunt Aduersaliuae, quia sintcntium supcriori aduersunt
donnectunt. Ouidius: Si modo non census,nec clarum nomen duorum,
sed probitu mugiam ingen nos; acit. Prior fientelia est,n bilimem no in cense,aut maiorum imaginibus esse post sub cl tur ad Uu, sed in probitate morum, ex uirtute sum cse n
bilitatem. Da Diminutivas,iit Salleni.
Diste funt Diminutis quia id quod minu l cocedi digno, indicant.Cicero Nes hoc tepore querendum uideretur robumna in i is esses in nobis essent ultem mediocrid. Da Electi uas,ut Quam. Diste furit Elcctivae, quia de duobus propositis unum eligereter alterum re cere ostendunt. Valerius Maximus: Malo inum pecunia,quam pecuniam uiro indigentem. Da Dubitatiuas,ut Aia,Ne,Necne. Dictae sunt Dubitatiuae, quia dubiditionem significunt. ferent; vide utrum uis argentum accipere,an causam meditari tuam: Da Abnegatiuas, ut,Ni,Nisi.
Dictae sunt Abnegati quia ostedunt rem scri post ea n
227쪽
er erasam aliquam nefa impediri. Terentius: Promo nisi ciues tu homo,aliquid gnato conficies mali significat etiam praeter. Id in Hanc nisi mors,mihi ad Met immo. Da Collectivas,ut Ergo Ideo,diturataq; Iccirco. Dime sunt Collectivae, quia ratione colligunt, hoc est confirmant, quae dim uni supra. cicero: Ires uictus rebus iniustis iustos maxime desere inbecillibus Artes fugitiosis modestos. go hoc proprium est animi bene constituther Letari bonis rebus,
Da Expletivas,ut Enimuero,Quoq;, Autem. Dictae sunt Expictitiis, quia in sermone Latino non nicti ora tus,uel metri causa ponuntum. nam additae uel dctractae nihilo plus, aut minus clyciunt. Terent.Enimuero Dave nihil loci cliban, tu neque focordis. F IGURAE coniunctionii sunt duae. Simple LN a m.Composta,u Nanque. ORDINES coniunctionum sunt tres,Praepositivus,Subiunctivus,& Communis.
RAEPOs I TIO est pars orationis, quae praeposita aliis partibus, significati
ne carti aut coplet,aut mutat, aut minuit.
complet,ut,utilis, rutilii acio,perficio. M tat,ut Aequus,iniquus Horio dchortor. Minuit it rinis,su trinis rideo uisitio. Dicta est Praepositio,quia tam nomini quam ire bo uel appositione uel compositione praeponitur.
228쪽
DE PRAEPos ITIONE. αυ Appositione,ut, Plauti labitur per tectum. compositioiae,ut, Pluuia pra labitur tectum. Quoum dimen inueniuntur postp sta,quod est contra earum naturamaeuiusmodi sunt Tenus, Ver- ,σ scit, se tenu Italiam versusAd orientem usque. sed
de his in Undixi fusius agemus. Cum, quos simpcr his postponitur illusivis me,tese,nobismuobis. ut Mecum Tecum secue e. Praeponitur uero ex postponitur indistereter ablativis quo, Crpibus.csecro.Quid dulcius, quain habere quo cini omnia audeas loqui,ut tecums Ide:In primisque ut habeas,quibus in posis familiares coferre strinoncs. Cetera exempla facile occurrunt. Praepositioni accidit, seruire Accusativo tantum,
uel Ablativo. Antiquisita tamen iungebant etiam onus genitivo planili:
quos imitatus Vergilius, dixit: Et crurum tenus a mento palearia practim. Sunt qui putant, acciri re praepositioni figuram, quia praepostitiones quaedam funis plices, ut abs. quaedam c-- possit ut absque. Da Praepositiones casus Accusatiui,ut, Ad, Apud,
Da Praepositiones casus Ablativi, ut, A, Ab, Abs, Cum, Coram, Clam,De,E,EMPro, Prae,Palam, Sune, Absque,Tenus. Da utriusque casus Praepositioncs,ut ia,Sub, Supern Subter. Accusativo casui serviunt: quando ad locum ire lanificant:uLItur in antiquam sylvam. Ablativo casui seruiunt. quando in loco esse significant.uGRecubo sub tegmine fagi.
229쪽
non nisi in copositione inue utuntur.ut, Diduco, Dustraho,Recipio,Secubo, plector,Congredior.
NTERIEcTIO est pars orationis, significans mentis affectum uoce incognita. Dicta est Interiectio, quia caeteris partibus orationis interlicitur, ad exprimendos animi affectus. Interiectioni accidit Signiscatio tantum. s IGNI FIcATION Es interiectionii sunt sex:Gaudentis,Ridentis,Admirantis, Dolentis, Expauescentis,& Irascentis. Da interiectiones Gaudentis,ut,Euge Susici Da Ridentis,ut,Ha ha he. Da Admirantis,ut,Papae,Hem. Da Dolentis,uΠΗeii,Ηei,Vaeli. Da Expauescentis,ut Atat. Da Irascentis,uLO,Prol Pronesis, opudor. Plures interiectionum signiscutioncs suppeditare poterit uaria thorum lectio, quando interiectio propemodum non est dictio, sed uox rudis, Cr pro animi motu incondite magis effusa, quam articulate pronuntiata. Atque hoc ipsum est, quod in finitione dicitur,uoce incognita roc est, non plane expresse.Verumta men nuda fere sunt perrurbationum genera, quae ad has significuti
230쪽
MIV T V s. ordinatam docens costructionem par tium orationis. Dicta est Syntinis asyn praepositione, quae coia,Latinae imterpretatur, & lasso, ordino, quasi disctionum ordinatio. Constructilo est debita partium orationis inter se compositio. Constructionum quaedam est crima sensu & u ce.ut, Aquila uenatur muscas. Quaedam sensu,&non uoce.uLPars pedibus plaudunt. Quaedam uoceo non sensu.ut, Venetiae diuitiis abundant.
Omne uerbum antecedit nominatiuus agetis seu patientis,eiusdem numeri & personae. Cuiam: Summa petistiuor,perfunt ditifima uento Idem sic agitur senser Cr sc exempla parantur.
Prima & secuda persona serme non inplicantur, nisi discretionis,aut emphasis causa.
Vergilius: Veniam quocunque uocaris. idem: Moriam Cr in media arma mus SIdem: Rebus quaest fortuna, uidetis. Est autem Discrctis,quom aliquorum studia contraria fiunt. Emphasii uer pu lates aliquid significaturilano Vergiliana.