Grammatica pro pueris methodica ratione digesta, per Eligium Vergerium, eius autorem, iuuentutisque Matisconiae moderatorem, à mendis iam recens repurgata ..

231쪽

DE CONSTRVcTIONE AA ego,quae diuum incedo regina. Mc lacus Vergillantis: Niu patriumlugimus. Terentius: Tu si hic sis liter stimus.

APPENDI M

D uerbis,quorii signiscatio ad homines tantum pertinet,tertia pluralis persena saepe subauditur. Ouid. Vnus erat toto naturae utilius in orbe, cive dixere chaon Idem: Tesserunt imae poenituisse tuae. Liuius: Quinctium ,1ῖDijs placet aem aiunt cosium plebem scriPlautus: Pulmo enim quod perhoent prius uenissct,quam tu aduenisti mihi.

APPENDIX.

Aliquoties orationis pars nominatiui uice ponitur:quemadmodum & uerbum infinitum. Oratio proprie est intcgra fient tris explicatio cum parte docimum clausula impervi,quae sententium non absoluit. Cicero: Augebur etiam molestum,quod magna sapicntum,ciuiamque bonorum penuria iam in ciuitate esset. Ibi uerbum Augebat, iteriori parti tanquam nominatiuo restondet. Terentiu3: Non di memtiri meum. Hoc est,mendaciu non est meum. Vnde Per as adi fuit infinitivo adiectivum,dicens: scire tuum nihil est,nisi te scire hoc sciat aester. Item: Velle sum cuis est ita uoto lituitur uno.

EXCEPTIO I.

Excipiuntur impersenalia,quae nullum ante se casum habent. Quintilianus: Poenitet risticere plura tectimonia.

Terentius: Et taedet,er amore a co. Vergil. Itur in antiquum blaam. Oridius. Vir itur ex rupto.

Sed impersensibus passiuae uocis uidetur interdit praeponi ablativus,cum propositione Ruel ab.

232쪽

D ARTIUM ORATIO Nis. irycicerae occurritur aure nobis,er piam a doctis er eruditis.

APPENDIX.

Verba quaedam aliquoties faciem habent impe sonalium,quae tamen sunt personalia. Qualia sunt, Fere sit:item, Fieri potest,Fieri selet ut fallar: Cuius orationis illa pars,ut fallar, tanquam nominativus,siil,seruit uerbo Potest. Quale est illud Terentiam; si poterit feri a ne parer per me stetisse credat. Quominus Referent nuptiae:uolo. in itisiq. Quaeri solet, an eodcin tempore tradi omnia,er percipi posset. Sed in Bene habet jubauditur Res. Plautus: Bene hoc habe age nuncium,ex me exquire, giαβ quid tulit. Cicero: Ea res sese habet. Idem Bene habet a sunt unda rata dc senus.

EXCEPTIO IL

Verba quoq; tanquam impersonalia,sine casu a teriori fere usurpantur,iit,Lucescit,uesperascit,Ηy ina Serenat,Rora Ningit onat,Fulminat,& com similia:quae inponuntur per uerbum Fit,& Eis. Terentiu3: Lucescit,hoc iam Gyo pultare ostium uicin Idem: vcspcrastitar non noverunt uiam. Plinius: Quum in cacuminibus montium nubes confident, D mabit: si cucumina pura ferit,digerendit. Triuiales putant Dein uel natura nominatiuu fossi his uerbis esse subaudienta sed alijs quos nominatiuis apud probatos aut res cohaerent. Tibullus: Multus ut in terris deplacrus lupis.

Plin. Rics,quae pluerat Dongis De Amilii Ast.

Quamuis uerba haec sensum absq; casu uel praecedente,uel sequente persiciant, pauca tamen eX ipsis cum accusativo leguntur. Plinius: Mirums dictu,pericatum eo die est,fi roruueris aliquum tutum imbrem. .

Caeter

233쪽

MO DE coNs TR vcrio NE Ctterum Pluit ablativo etiam apponi reperiimus. Hesus: Resutum est in monumenn lacte Crsanguine pluisse.

EXCEPTIO III.

Verba infinitivi modi pro nominatiuo accusa tiuuum habent. Accusativus praecedens uerbum infinitum soluitur in nomin tiuum diectis particulis, Quod,VLCr Ne. Terentius .Me gnatum rumor est amare. Hoe est, quod meus gnatus amat. Idem: Audierat non datum iri filio uxore suo.Hoc est,quod uxorno esset danda. Id : Lectulos iube sterni nobis,m parari ci teri. Hoc est it lectulistimatur. Plaut. Quoties te uetui Argγ-rippum filium D meti compellare. Hoc est,ne tu compellares. Vocativus ante uerbum. Vocativus imperativo tantum Verbo pr ponitur. Vergil. Time dum redeo breuis est uia pasce cunilas. Idem: Ponite corde metum Teucri, ecludite curas. Nonniiquam etiam sine uerbo inseritur orationi Terent. Enimuero Dave libit loci est egniti ies focordis. Horatius: O clare,ciues,quaerenda pccunia primum est:

unus post nummos. Vtrinq; nominativus.

Quaedam utrinq; nominandi casum asciscunt. Silustias: Virtus clara Homus habetur. Horatius: Mors est ultima linea rerum. rurentiar: Redeo inde iratus iis aegre freni. idias: Et modo cantabam ueteres resupinus amores.

Infinitum uarians. Infinitum quoq; utrinq; nominatiuum habet a

234쪽

At quoties accusativus antecessit,& sequatur necesse est. Terentius: saluum te adnenire gaudeo. cicero: Grais e videri pudet. inuntii. Natura pes in oratore esse non prohibet.

APPENDIX.

Variat infinitivi esse syntinis cum uerbis,quae dativo gaudent. nartialis: Nolis non siret esse dira disertis Cni musas colimus seueriores. Terentiu3: Non expedit bonus esse uobis. Desyderatur aliquoties casus praecedens. Cicero: In Italia autem nos sedetes quid erimus nam medios esse. iam non licebit. Idem: Ne ut par quid si postula instri remes 'utitur. Licenter dixit Lucan. tus pretiuit Iara

bonus esse ocer. Alius dixisset,lam bonum esse focerum. , De duplici genitivorum signim

catione,obseruatio. Genitivus omnis aut active accipitur est pinsessive:aut passivo,hoc est priuative. , Actiaciu Providetis bonita s Decnempe pa Deum prouidet, benignes agit. Pasiue. ui,Timor cultus 9 Delmempe quo Deustisnetur,coliturq;. Atq; in huiusmodi orationibus intellectus ape rus ais unus est.In illis uero Amor Dei,chartas patris,cT co Lmilibus, biguus est dubiu est enim de utro loquaris,an de am re,quem Deus in nos bulet an de eo,quem nos in e lite charit

te patris inflios sit filiorum in patrem. Sed Alei Tui,Sui, Nostri,& Vestri, genitivi primitivorum pronominu, no nisi passive usurpantur. Amore mei vicit etiam maerem seum: Nempe quo ego amor.

Cicero: Paulo facilius putaui posse mestrae deluerium t Neiri

pe quo tu desideraris. APPENDIX.

Sui,sibi,& Suus sua suum non nisi reciproce ponuntur a

235쪽

nuntur,hoc est,ut resiectantur ad id, quod praecessit in eadem orationis parte,aut anneNa per copulam. Transitus a persona quapiam instipsum, Reciprocatio a Grantalicis dicitur :*s pcr sola pronomina, Ego, ,sui,er suus, sua suum. Primaemo prima persona instigam. Terentius: Ego me turpiter hodie hic dabo. Deinde a fecunda in stipsam. Plautum Quin tu te exornas moribus lapidi s Postremo a tertia in f

ipsam. Quintilianua: Nccesse est nimiumsti tribuat,qui ben

mim comparas..

Vergilius: Isafuas mirantia Gargara messes. Sed quum lapsus in reciprocationibus ciuimodi sit facilis sciendu his pronominibus Suio Suus,locuis usu non essemisi cum uerbis tertiae personae. Vnde,Ego dic sibi,proci CT,Tu uicti fecu,procu illo:*hissimi si iii n5fercndi cuiusmodii ct illud, Non est sibi cuinae respublica. Pro illi quia,Sib tunc res celeretur ad nominatiuu, Refmblicasn a penitus absurdo. Caeterum in parte orationis anneXa per copulam fieri debet reciprocatio ad principale suppositum. Terent: orare iussisse ames,heru,iam ut ad DFe uenias. Vnum hoc Aio,hane meritam esse,ut in or ebes s uti Plautus. Me a portu pr. risit domum,ut haec nunticin uxori flum inepti c, itasHii modireciprocatio: cepi columba Cr pamus suos. o eius.

Quoties actio significatur,pronominibus utimur'. ossessivis,Melisavii Suus oster: Vester. cicero: Mihi fuit laudis nostia gratulatio tua iocunda. Hoc est, siu gratularis de laude,quam nos tabcinus.' Aliquoties utrumque coniungitur. cicero: Vacci ter tua sui inmoria dclectitur.Ηος eli,quam tu de illo tabcs.

236쪽

APPENDIX.

Dimidium,Pars, Aliquid, ago,& siqua sunt a-Ita cum gcnitivis passive acceptis S pos effluis pro.

nominibus ancipitem habent significationem. Vt,Dimidium tui mutis est,quum dimidium inci de corpore intelligenda ist. Dimidium tuum maius est,quam dimidiam mea: de praeda siue cibo, t uccegion alijss silmilibus. Haec est pars mei hoc est,caput,munus. ELec est pars mea hoc est mus, ut sis. Aliquid tui uirgo perdess adolescentibus patientes accomodaueris aures hoc est,uirginitatem. Aliquid tua perdes. hoc est,monile,Tonam,aut tale quidpiam. Imago tui: est,quae te ropraesent Iirago tua est,quam tu post L

Pronominibus possessivis adduntur hi genitivi, Solitis,omnium Ipsius.&genitivi tam numeraltu, I in participiorum. icero: Solius enim more precatu eorrigi no potest. Ide: Voturali nostrae omniti parui Ide: Ex tuo ipsius animo coiectura feceris. Ide: Dico mea ius opera rempublita esse liberata. Liuius: sser duorum euentus ostendat : utra viis sella sit melior. Ouidius: Et flecti cx nostros ut illi flentis occllos. Iderm pe rogabis, Ut mea dejuncte molniter ossa cubent.

Genitivus post verbum.

V M genitivum postulat,quoties significat possessione, aut ad aliquid pertinere. Cicero: Sed doctorum liti est consuetudo. Martialis: si iuris fuerint otia nostra fui. Cicero: EIl igitur adolescenti maiores natu licreri. Quintil. Quatuor autem iudicia ut moris est congerantur. Sed progeniti uis addutur aliquoties nominatiui possessivorum pronominum,in genere neutro. cicero

237쪽

DE coNSTRVcTIONE cicero: Nes enim est meis constra autorinum senatus Agem. Idem: Tuum s con dere temporibus,er incolumitat herer fortiris. Plautus: Ela raud uestrum s iracundos esse.

APPENDIX.

Genitivii quoq; postulant haec duo impersonalia, Interest,& Refert,ad aliquid pertinere sgnificantia.

cicero: Interest omnium ecte agere. Sallustius. Facsenda albquid quod issorum magis,qui sua retulisse uideretur. Hos tamen ablativos destderant Alea, Tua, sua, Nostra,Vestram Cula. cicero: si quid mea minus interest id te forte magis delesta. Terent. Tua quod nihil robet,percuti diri desine. Cicero: Aut nonr ut inorum interest. Idem: Ea caedes p tibimum crimini datu rei,cuia interfuit.

Interem Resertidistare,siue utile esse designatia, hos genitivos eNigunt, Magni,Parui,Tanti,& Quati,cum compositis:aut haec adverbia,Multum,Paria, Valde,Magnopere,& consimilia. cicero: Permuni intres,quo tepore haec epi a tibi redditi t. Terent. Parui retulit non suscepisse:inurata est,quae dotem ntati cicero: Quantopere interst opprimi noxios intelligitis. columella de cunibus loquens: Non nitatu rorri an uiritici corinporitasgraues,Cr parum veloces sint.1 mul. Plurimu enim intererit quibus artibus,er quibus huc iurioribus innituus.

Aestimandi.

Verba aestimandi genitivis gaudent.

Catullux.Omnes unius aestimonius Vi .

Ouidias: Pluris opes nunc sunt,quom pristi temporis annis. Wrent. Quid de me fui,pargi inras. cino:Quvia diligem tum

238쪽

tura in visitudinem tuam contuleris,dinti me feri a te iudiciis. Solet hic genitivus in ablativum conuerti a Gdente praepositione pro. cicero Ormis uoluptas praeterita pro niliti est busenda. Sed Aestimo admittit etiam ablativum. ValerimαMagno G pretio umnus aestinatur. cicero Gloriosasapientia non mugno aestinanda est. Singulare est illud,Aequi boni consulo:itemA qui boni sacio. Hoc est, In bonam accipio puricimum, Boni confido veteres dicebant pro bonium iudico. UrizTu tamen haec quae o confide missa boni. Terentius uidem istuc chreme aequi bonis scio.

Accusandi.

Verba Accusandi,Damnadi,Absoluendi, & com similia,genitivum asciscunt,qui crimen significet.

Plautus Q tu alterum lacu ut probrise intueri oportet. Idem Eurum in insume m eram arguat impruTerent.Ηisse alligat furti. Idenca herum in simu labis auari e male audies. Suetonin confularci Cr triumphalem uisu repet durum posita it. MLGA siquis eques Romanus haberet gracilentum ut parum nitidum inpolitia notabatur. Ouidius Parce tuum vitem Ictieris damnare cupido. Cicero Etiam celeris condemnat generum suum. Idem: Cecilius iudex absoluit iniuriuru illam, qui Lucium Accium poetam inst na nominatim ustria. Plinius Inuet Egnatij uxorem, quu

uinum bibisset e dolis, interst suis a marito, eumque caedis a

Romulo absolutum. Ouidius Ocia delectent,admoneanis mi QuintiliGrammat, cui os sui commonemus.

239쪽

praepostione nunc adiecta,nimcomissa. Cicero: Non committam posthac, ut me accusare de epistolarum negligentia posiis. Idem: Putaui ea de re te esse admonendum. I mLex uetat eum,qui de pecunijs repetundis damnatus sit, in concione orationem habere. Idm: Ne quem unquam innocentim iudicio cupitis arcessus. Ouiae Utinam temeraria dicur criminibus Alsis iii simulasse uirum. Plaut Magno atq; solido multat in ortunio. cicero Quarectiume iniquus es iudex, condemnabo ego te eodem crimine. Liuius: Luis Dinde leges,quae consilitem regni fusticione absoluerent.

det o enitivum habent cum accusetitio. Plaut feret te aliorun tui nec te mistret,nec pudet. Terent.Inopis te nunc misere cui mei. I me No poeniteι me i- me. Idem: Fratris me quidcra pudet,pigetq;. Plauto e M in taedet,ermonis tui. Vbi subauditur,Me,accusativus. . . . Sciendum quibusdam eta his praeteritum passii Vocis etiam accommodari.

Cornelius Nepos: Nusquam si cepit operis em pertosi me Vergilius ore t accusativit, quum inquit: si non pertas in thala, hedae. 19et. Sic Cr Terent. sic me dij erabunt, ut tuarum ortum est ortunarum. Licenter puditum dici ablatilio ela xit Plaut. Neque me,nes e tuis intus pudum cs facii . t Sed quaedam in his nonnunquam personalia I seminis misereri certum est,quia mei miseret nemo. , Lucanus Semper metuit quae sexu pudcbant Supplicia. Satago,&c. Sataeo, Miseresco, & Miseror, genitauum assi

mittunt. Terent.

240쪽

Terent.Eis is suarum rerum singit. Statius Et generis miseresci tui. Vergit Oro miserere laboram 'tantori misirere animi non digna Irrentis.

Recordandi. Verba recordandi, & his diuersa nunc genitivo,

nunc accusativo cohaerent.

cicero: Minus uidebar meminisse con tintia tuae. vergit Numeros memin siluerba tenerem. rent. In prorsus oblitussum mei. Vergit Quisquis es,amissos hinc iam obliuificere Grudos. Dicimus etiam, Memini huius rei, S de hac re, pro mentionem feci. iistitNes omnino huius rei meminit poeta. cicero:De ri,de manu e armis,de copi s memineritis. Potiori Potior nunc genitivo gaude nunc ablativo. Potiri cim genitiuo,uincere cum ablativo assequi formit. 'sallu LR munifitiora ατ armorum potiti sunt. Vergit resi optata Troes potiuntur arena.

Significantia aliquid fieri

in loco. Omne uerbum admittit genititium proprii n minis,significantis locum in quo sit actio. Iuvienul Quid Romae Dium mentiri nescio. Terent.Samia mihi mater fuit:eu habitabat Rhia

EXCEPTIO I.

Si tamen fuerit pluralis dunt at numeri, aut tertiae declinationis, in dativo ponitur,aut poetice in ablativo.