장음표시 사용
191쪽
Deiliui quid in esse produci, vel etiam ab initio
impiauurriuam ex post facto tollatur. 43
Ex senaratis nori fit illatio. Ulma matrimo. tracta valent, licet lari prohibeantur Duus ab allegante probari debet.
tam est quod tutius est, etiamsi delictumst.
Iudex pronuntiam contra matrimonium non es tutus
c Vm in principio cuiuslibet operis praecedere debeat di-
ne Domni C. de ossi.Praef.Praettiex qua sequitur bonum initium,melius medium, re optimus finis: vi in Auten. Quomodo opor. Epi.glo. . Instit.supra Rubrica.ne honum opus fieri potest, ubi non est fundamentum Christus. c. cum Paulus. x . q. a. Igitur eius implorato nomine pro Veritate quae Omnia vincere debet. limsside pro Da .c. qui scandalizauerit, de reg.iu. Ange.consiti α 6. prout sequitur de iure respondendum videtur. Visis diligenter actis, quae ante paucos primum dies allata sunt,quantum licuit per temporis angustiam,in praesenti consultatione vertitur,ac matrimonium inter Actricem ec Reum contractum sit, an per Actricem sufficienter probatum, re quae sint Iudicis in pronunciando suturae partes. Prima facie non videtur contractum, multo minus Probatum matrimonium. Quare non alias Iudicis partes,nisi in liberando Reo: cum Actore non probante Reus absoluatur, per iura vulgata. Quod autem matrimonium contractum no sit,Primo ex eo deducitur,o utra persona,iam Reus, quam Actrix,sit in potestate parentis sui: unde sine eorum e sensu matrimonium contrahi non potuerit in tantum, ut illorum consensus re iusisus procedere debuerit. nam hoc α ciuilis di naturalis ratio suadet. Institi denup. in princ. l.Paulus.sside statu hominum. c.η. 3 s. q. s. Sed tempore,quo contractum asserit Actrix matrimonium, utrius parens huius rei fuit ignarus, re pater Rei postquam innotuit semper contradixit,nem factum filii ratum habuit. Secundo certa sorma prodita est ad contrahendu matrimonium, utpote quod fiat expressis verbis, utrol dicente, Ego te accipio in meam uxorem, &,Ego te in meum maritum: de quo in c. inter,de sponsa.c.licet,de sponsa.duo. Nem sussiceret consensum exprimi per alia signa in valentibus loqui: ut tenet ibi expresse Inno. iod cum in casu nostro factiim non est, si quid actum est,nulliter actum esse via detur. per bl O.in c. cum apud,desponsa. Tertio &vltimo posito,quὀd inter absentes per literas matrimonium contrahi possit: tamen necesse est quod mittens literas, quibus sibi uxorem copulare intendit, perseueret in voluntate sua,donec literae tradantur,di constet,accipientem inliterarum tenorem, matrimonium consentire.perglo. in c. illud. 3 o. q. s. alias matrimonium non esset contractum, cum consensus non concurrat. Sed ut maxime in praesenti casu tenor literarum esset legitime erobatus: non tamen probatum est, Reum in hac voluntate perseuerasse. Quod cum neget Reus, Actori ad hoc ut obtineat incumbit probatio. Ex quibus dicendum videtur, etiamsi probationes Actricis essent legitisue, neque reiici possent: tamen intentionem ipsius, hoc est, contractum valide malim molitum non probarent. Sed videamus an plena sit probauo. ec ne haec quidem sussicere videtur prima facie. Primo, quia causa matrimonialis dicitur grauis re ardua, at aequiparatur criminali. c.de consang.6c assi. Gin literis. vhi glo. in n. de testa. Sed in criminali causa mulier non potest testimonium dicere.c. Forus,de Verb. sig. c. maeierem. Sibi glo. 3 3 . q. s. neque stater pro statre admittitur. Abb. in c. literas, de sponsa. A ....i Salice.
192쪽
Salice. In l.parentes. .de testa. Ergo multo minus soror, propter se,cus debiIita
e . Neq; admittitur minor vigintiquin* annis.glO.c. 3. .q. 3. Sed sorores fatentur se nondum egressas decimum octauum annum.
Secundo excluditur a testimonio mater cum sororibus Actricis, primo ratio ne affectionis,quae colligitur ex imparitate diuitiarum, quibus superatur Actricis
Parens a parente Rei. iuxta c. super eo, el.η. de resti. Deinde ex imparitate anno- :nim, quia senior virgo adolescente inuenitur. Postremo ex lite,tam diuturno tem-POre mota,ex munerum magnitudine,ex amicorum ec multorum primatum solli citatione, ex nobiliorum prae hoc iumene contemptu, ut amore ipsius capta videri
Possit. Unde cum affectatur matrimonium,mater non potest pro filia testimonium dicere. d. c. super eo.vbi Docto. testantur,idem quo in sororibus habere locum. Tertio, quia suspectae redduntur, dum ad Verbum epistolae tenorem depo nunt quam biennio ante scriptam constat. Quare verisimile non est,tam fideli tonuisse memoria: sed immoderato erga sororem studio a veritaris tramite ductast cum non verisimilia deponenti fides non habeatur. Alex. consit. in s. voI. Deinde suspectae fiunt, quod deponunt per eadem verba formalia, unde oritur subomationis suspicio. Specu. intit. de testi. Al .consit. o. in s. Vol. Neque Videtur quicquam probare internuncia : quia pauper, Ut quae ultra a o. aureos inhonis non habeat: Unde in criminalibus repellitur. ut per Hostien. in Summa de
resti. 9aj. Deinde quia mediatrix, quae super illo actu, in quo mediatrix fuit, non potest,msi vitius partis consensu, testificari. Glo. in c. Romana, de testi. in s.
Hac in I.deserre. g. idem.ff.de iur. fisc. Praeterea, quia affectare videtur matrimonium,cum Reus monotam aureampromiserit,di mercedis aliquantulum ab Aciriace receperit.
Postremo in contractibus, qui In utriusq; commodum delebrantur, testes de-
hent esse rogati. Glo.in risestes.*.de his. 3 .q.s.Glo. per tex. ibi. Sequitur Roman. in sing.γε x .ubi probat hoc ratione huiusmodi: Resolutio re celebratio contractus debent procedere eodem iure. I. si ad resoluenda, de praedi. minor. Ad resoluendum matrimonium requiruntur testes rogati. .nullum.ssi de diuor. Ergo etiam alcelebrandum. Sed de hoc nihil apparet in praesenti casu. quare matrimonium non Probabunt. Vnde clim consanguinitatis,asseeti onis,& aliorum impedimentorum exceptiones duci possint,patet non esse testes omni exceptione maiores.iuxta not. Barita l. admonendi. T. de iureiur. quod tamen in criminalibus requirinita glo. ec Docto.in c.in literis.extra,de testib. Sed ponamus, testium personas esse habiles, neq; legitima exceptione repelli posse: tamen non videntur probare quantum ad institutum nostrum. nam testi, a literarum comparatione incipienti quemadmo dum hic fiodenegatur fides. Alex.consit. 3 α 6.in a.vol.Imo quando agitur destim s. Plura probanda priuata, requiritur quod testes ipsi praesentes viderint, e cognori Merint eum scribere de cuius manu controuersia agitur: ad hoc ut fidem scripturae Deiant. Auten. de Instrumen. 9.si quis igitur, Alex.consit. 3 3 o. in 1 .vol. Sed testes
in casu nostro dicunt se agnouisse literas illas ex similibus Rei scripturis. quare nihil probasse videntur. Ex quibus omnibus concludendum videtur, Iudicis partes in absoIuendo Reo suturas: non obstante,quod in dubio pro matrimonio iudicandum sit.Hosti. in c. q. de cog. spiri. Abb. in c. si. de re iudi. Quia non putandum est nos hic esse in dubio: sta in re manifesta: cum ab Actrice nihil probatum sit. Non obstante
etiam causae lavore: nec obstante, quod multa ex eo standala prouenire possent. Quia propter causae fauorem nemini debet iniuria inscrti. c. ex tenore, de foro Compe. Et etiam Ut veritas superet, omne scandalum debet expectari c. qui scamdalizauerit,de reg. iur. Ita Deci. in d. consit. 3 M .His tamen omnibus, quantumuis in specie coloratis, non obstantibus,contraria sententia de iure verior est, Θc aequior videtur. Moveor,quod matrimonium non solum per literas potest contrahi. prout Hosti. in Summa,de matrimo. 9.qualiter. θc de sponsa. 9. qualiter. Geminia. in c. O. de Procura. in s. ubi dicunt: ,
193쪽
hoc verum est,etsi mincius portans literarum argumentum Ignoren modo De nareceptis literis huic aut alteri consensum suum significet. Philip. Franc. in d. c. sin. ibi Archidiacinc. nec illud. 3 o. q. s. Item non solum potest contrahi per numcium, in hoc specialem commissionem habentem. Ioan. And. in c. sin. de Procura. in o. glo. in c. ex pacto, ei. q. de conuer. conivg. Hostim. in Summa, de matriamonio. g. qualiter. sed etiam per signa verbis aequipolientia. Glo. Hosti. 5 D cto. in c. tuae, c. inter, de sponsa. non solum in muto: ut videtur ibi exemplificare glo. 5c tenet Inno. verum etiam in illis, qui habenesoquendi facultatem : v isti Anto. de Buta Abb. in d. c. si inter. ec in o. c. cum apud. c. tuae. ubi asserit M
derniores communiter ita iudicare in Hostien. sententiam. Sequitur consulendo Areis. consit. 3 3. Barba. consit. 6.in s. vol. Et de hac sententia, tanquam vera eccommuni, non oportet ambigi: cum solo consensu contrahantur matrimonia. i. nuptias. fide reg. iur. c. sumciat. a . q. a. Abb. in c. cum locum, de sponsa. in a. notab. Feli. in c. 3 . de sponsa. T. not.
Qtiae cum ita sint, εc ex actis appareat euidenter per literas matrimonium contractum per verba de praesenti: internunciae insuper specialem commissionem demandatam, consensum a virgine praestitum, renunciatum Reo, eundemq; in instituto suo perseuerasse : atque ita non solum per tractatus praeambulos, per annuli re aliorum munerum missionem,quibus inducitur matrimonium praesumptum. Glo. Anto. de But.&Docto. in c. sin. de despon. impub. cIdcp etiami rocedit in simplici missione, more patriae, non solum per missionem in digitum,
ed per expressia epistolae verba, per mandatariam, ad hoc a Reo delectam: prout latius aequus 8c diligens Iudex ex actis ipsis animaduertere ec aestimare poterit. quae omnia nunc praesenti consultationi inserere propter temporis angustiam non
licet: ec idipsum quod suppetit magis libet in refellendis his, quae sub praetextu
iuris contra testium personas obῆci poterunt, impartire. Atque ita ex praedictis apparet, potuisse re esse validum in praelatum morem contractum matrimonium, ut de hoc amplius disceptare non conueniat, ideo id modo quaerendum restat,an per testes, de quibus in actis, lassicienter probatum sit matrimonium. Oc rutilis videtur plene ec sussicienter probatum esse: quia in ore duorum aut trium consistit omne testimonium, per iura vulgata. c. cum esses, de testamen. c. licet uniuersis,de testi. ecc. Sed in praesenti casu etiam ex abundantia per quatuor testes matrimonium fuit probatum: quibus subseruit quintus adminicularis. Verum quia summa totius negocii in sustinendis testium personis vertitur, ec refellendis his, quae forte cui iosus aliquis obiicere posset: Igitur de euertenda ea,quae ab iubilo pro parte aduersa mota suere,conuertor.
Et primo non obstat quod dictum fuit,vtransspersonam in potestate paremtis sui constitutam,& propterea sine illorum consenim matrimonium contrahi non potuisse. nam hoc verum de iure ciuili, quibus terminis allegata iura loquuntur. not.ine. videtur, qui matrimo. accus poss. 6c omnia iura ciuilia, de substantia id
trimonii loquentia. sunt abrogata a iure Canonico. ut lateoc eleganter Angri in consit. α o .ut hic insistendum non sit. Non obstat secundum, quod certa forma tradita sit ad contrahendum malis monium.quia hoc salsum,cum sussiciat per quscun* Verba cotrahi matrimonium, modo de praesenti consensum importent: non enim est ius in verbis,d.e. si inter,desponsa.c. petitio, de Procurat. Sed cum interuenerit hic consensus, expressissimis epistolae verbis significatus per ipsam, ec nrandatariam denunciatus, cessant omnia in contrarium mota: cum per solum consensum contrahatur matrimonium.
Tertiore ultimo non obstant circa primam partem noti pio. in c. nee illud. o. q. s. Primo, Quia ess et exceptio Rei, quae per ipsum Probanda veniret. l. i. T de exceptio. Secundo, Quia mutatio animi est facti. Facta autem non praes muntur, nisi probentur. l. in bello. 6. factae, de capti. 5c postlimi. reueri Iasin l. i. ff. de vulga. re pupil. maxime propter breuitatem temporis in dubio
194쪽
non praesumitur mutatio voluntatis. I. si ventre. 9. in bonis. ff. de priuil. credito. aa. vincta l. nam ademis. de proba. Glo. in verbo decipiendi. in l. apud Celsum. Tdedol. excep. adeo ut hoc etiam locum habeat in delictis. Ange. consil. xx.Ergo si incumberet Aetrici probatior tamen haberet pro se iuris praesumptionem,quae 'transferret in Reum onus probandi. l. siue possideris. I. Actor. C. de proba. . etiam. C. de donati inter vir. εc uxo. i. generaliter. S. si petitum. ff. de fideicommisse. liber. ,
Demum si haec non sumerent, c quod dici non potest Actrici onus pro-handi de continirato Rei consensu immineret: alia tamen ratione onus hoc in Reum retorqueret. Nam cum ab initio Reus negauerit verba matrimonii a se scimpta, quod postea issicienter probattim est. nunc si mutata voluntatem ante lit
rarum traditionem assi aret, sibi hoc probandum ess tr cum in priori negatione mendacii per sussicientia testimonia conuictus sit. per generalem re vulgatam regulam l. cum de indebito. ff. de probatio. Sed quid his omnibus, quanquam . . . verissimis, opus est cum ex actisqprobationibus pro abundanti cautela apparet, Reum hoc nunquam asseruisse,necpse defendisse, quod ante literarum tradiationem animum mutauerit: imo apparet non modo us ad literarum traditi nem: Uenim etiam longo tempore postea,quoad res patefacta, Nipse a parentibus ablegatus fuerit, perseuerata. Non obstat quod secunda parte principali, quantum ad probationem, priamo loco obiectum suit, videlicet non probatum legitime matrimonium: quia per testes inhabiles: cum sit graius 8c ardua causa matrimonialis, re aequiparetur cim minathae propterea mulierem, consanguineorum, domesticorum, re ratione aet eis vel paupertatis reqcienda testimonia. Nam id falsumeta aperte deducetur. Quod causa criminalis non aequiparetur criminali probatur primo hac rati ne: Mulier potest en testis in causia ciuili: sed non in criminali causa. Forus,de Vob. signi. c. mulierem. Ubi glo. α 3. q. s. Glo. Docto. in c. quoniam. extra,detesti. Vbi dicit communem Abb. Sed constat, mulierem in causa matrimoniali Pori testificari. c. super eo. extra, de testi. Vnde dicendum est non eri criminalem causam,sed ciuilem. At ita ponderat tex. illum Deci.in consil. x63.5cidem in consit. ε 3 3 . ubi cum in simili casu contra matrimonium consuluit, atque omnia argumenta,quae pro hac aequiparatione faciunt,ad fundandam suam intentionem deduxisset: tamen in fine aequiparationem istam per dictum t .c. super eo, ecta Probare non potuit: sed alijs mediis intentionem suam landauit: quae tamen omnia postea in d. consit. 3 6 3 .resutauit. Secundo probatur per d. c.videtur, qui matrimo. accus. post. ubi rex. dicit: fi In criminalibus causis eccontractibus non recipiuntur in testimonium parentes: in matrimonio vero congruo admittuntur. Dictio vero est aducrativa praecedentium, &ponit diuersa a praecedentibus. Glo. in Auten. de his ed. &fa I.in princ. Sed in praeredentibus dictum fuerat de criminalibus causis. Sequitur ergo matriamonium esse causam diuersam,& non criminalem.
Tertio probatur euidentissima inductione dicti c. super eo. Nam scimus pee supradicta, quod in criminalibus mulier non potest esse testis. Item scimus, quod
parentibus interdictum sit etiam in ciuilibus liberorum causis testimonium dic re: adeo ut nec volentes pro filiis,vel contra filios admittantur. l. parentes. C. de resti. Quibus consequens est si diceremus matrimonium causam criminalem, aut criminali aequiparari, sequeretur illud absurdum, quod in d. c. super eo concurarerent duo specialia in eadem persona re re primum, quod mulier serret testimonia a Gin causa criminali : secundum,quod parens ferret in causa filiae. quod esset contra communem dc vulgatam regulam, ec not. Docto. in l. 3. C. de dotis promisi ubi
concluditur, quod duo specialia non possunt circa eandem rem concurrere. Diacendum ergo est,quod matrimonium non aesuiparatur causae criminali,ut ita unia
cum solum speciale remaneat, videlicet quod parens testimonium serat in causastiae
195쪽
Quarto per omnia iura ei dicta Doctorum numero infinita, quibus dicitis
causam matrimonialem esse fauorabilem: nam contradicunt haec inuicem, caulam
esse fauorabilem 5c criminalem,cum omnia criminalia 6c poenalia per se sint odiosa. tanterpretatione.ff. de poenis.&omnes istae leges essent frustratoriae ac mendaces. cum fauor ille in nullo considerari possci. Et positoinon tamen concesso,quod alias esset ardua 5c criminalis: tamen hoc dicendum esset sallere,& non procedere quantum ad probationes. quod negari non potest. per d. c. super eo. per d. c. id tur.Per c. 3 .ct ij. 3 s .q. 6. Et quod causa matrimonialis no sit criminalis,etia quam do agitur de crimine,in foro ecclesiastico, expresse tenet glo. in c. 3. 3F. q. o. super verbo accuset. Atq; haec videtur pura ec mera veritas, quicquid dicat Alex. cuius sententia Iudici,tanquam contra apertos canones,abominanda erit. Non chliantc. 3 .de consang. 5 am.c.m literis. Vbi glo. in fi.de testi.& alia iura,si qua contritacere videntur, quibus nituntur contrarium tenentes: quia cui Deci. ind. consit. 6 3. recte obseruat ista omnia loquuntur,quando agitur de distrahendo,vel sep rando matrimonio. ubi cum agatur de maximo pro iudicio,de animarum salute,&mittatur manus in messem diuinam, cum quos Deus copulauit, homo non sep res.c.fi. 3 3.q. z. non mirum si eo casu grauis 5c ardua reputetur, oc criminali aequiparetur. Sed dicta glo. ec Docto. secundum iura allegata intelligenda sunt: ut per Uar. in l.non solum. g. liberationis verba. f de libera.lega. Quare hoc quo casinecessario intelligenda sunt,quando agitur de separando matrimonio, non quam do de contrahendo,quia tunc nulla lex dicit,criminalem aut criminali aequiparari: quare nec nos dicere debemus. l. Labeo. in h.inde suppel. lega. quia erubescimus sine lege loqui. 9. consideremus. Auten.de Trien. re semiss.l. sin.de consul. lib. D.
Et Doctoris sententia est probabilis: nec necessaria glo. l.si. C.de legib. Retenta igitur hac conclusione pro vera, c ut est verissima a sequitur,probationem matrimonii legitime factam: cum mater pro filia, sorores, oc caeterae personae domesticae, c quae alias repellerentur, legitime testificari possint, per supradbilia iura.
Nec obstat si diceretur,praedicta iura de probanda parentela,non de ipso matrimonii contractu loqui: quia hoc falsum,wexpresse est contra tex. in d.c. supereo.Vbi eo casu producitur mater'mulier in testimonium,quando vir negat se antadasse mulierem. Atq; ita expresse agitur de probando matrimonii contractu, non parentela, Vel consanguinitate. Secundo est contra dictum c.ii. 33. q. s. quod tam de contractu matrimonii, quam parentcla loquitur. Dicit enim parentes re consam uineos similiter recipi in testificatione coniungendi matrimonii. qui enim melius recipi debent quam quorum interest adeo ut nisi ipsi consensum praestent, matrimonium, secundum lcges, est nullum: dum tex. ille assignat rationem de accommodando parentum consensu ad matrimonium filiorum, necessario ct ob hoc in testimonium admittendos asserit, ec expresse apparet loqui de contractu matrimonii, non sola paren-
tela. at pila quom a glo. ibidem intelligitur.
Tertio probo per rationem d.c.videtur. 5 d.c.ῆ.quo assignatur,videlicet pa rentes,mulieres,&huiusmodi personas admitti in contractu matrimonij, propter singularem satiorem Sc praerogatiuam matrimonii. Haec ratio aeque militat in probatione contradu matrimonii quam parentela. Patet: nam circa parentelam s uor alius considerari non potest, quam publica honestas,re animarum salus,edine
vetitae personae coniungantur. Haec ratio non minus militat in contractu matrimonii,quam in parentela: neq; enim minus contra honestatem publicam, aut animarum salutem est deseri matrimonia contracta,quam vetitas personas coniungi.
Quare cum militat eadem ratio, idem quoi debet esse ius.l. illud. ff. ad i. Aquit. Imo tanto fortius militat in casu nostro, quanto arctius matrimonii vinculum impedimento sanguinis. Apparet ex eo,quod in gradibus consanguinitatis potest a Papa dispensari usi ad secundum gradum. c. literas. ec ibi noti de restit. spolia. c.
196쪽
gaudemus,de diuor. Super contracto autem matrimonio non potest dispensari.c. ac publico,de covcrsconivg.cum quos Deus coniunxix, homo no separet.c.si. 3 3 . q. t.& Uxore deserere diuina lege sit prohibitu.c. seculares.c.qd in subditos,eode. Secundo non obstat quod dictum fuit,matrem 6c sorores, tanquam matrim nium affcctantes,repellendas:quia honestas consessata tollit omne affectionis vel fraudis suspicionem.Specu.in tit..de aduoca. 9. a. versi. Sed nunquid potest.Dein de quia nulla affectionis latio adducta est, aut saltem sufficienter prohata ad hoc, Vi in praesenti casu possint a testimonio repelli. net enim omnis affectio ad hoc est sufficiens.patet: quia ius semper fingit ac suadet natura matrem filiam diligere.per d.C. super eo. Nam nullus assectus vincit paternum. l.cum furiosus. C. de curat. surio. Neque minus mater diligit liberos quam pater. Glo. in l. r. C.de constr. tuto. Neq; praesumendum est filiam aliquem in maritum petere, erga quem assectionem
non habeat,& tamen cernimus,propter hanc affectionem matrem a testimonio norepelli. Ergo manifestum est, solum propter pratiam quandam,immoderatam,re illegitimam affectionem remoueri. Atm idem videtur de mente Ioan. And. cuius est Oc dicta doctrina. Nam dum dicit,quὀd etiam personam paritate extante possit reiici mulieris testimonium,si magna videatur matris affectio,subiungit,Sed tu Iudex caueas,nam semper in dubio standu ρ matrimonio: quasi velit dicere, Quamuis ex aequitate dici posset, matrem propter affectionem repellendam: non tamen hoc temere faciendum si leuis affectio emineat, nisi sit magna,euidens,necessaria,ec haud dubia. nam in dubio non praesumetur affectare,ut ita in praeiudicium matrimonii repellatur. Nessi dicendum,quod per prosequutionem litis per tempus,qua- , s. rumuis diimirnum,praesumatur affectio, propter quam sit remouenda: quia hoc manifestissisime falsum. Primo,quod assectio ista non sit imn oderata,nec improb hilis si mater fauet filiae,ius suum persequenti: quia nemini facit iniuriam qui suo , t iure utitur.l.nullus.sside remitur. Secundo, si diceremus, quod propter motam i rem nasceretur suspicio assectionis,propter quam a lestimonio repelleretur mater, sequeretur,quod nunquam mater pro silia posset testificari, contra dispositionem d.c.super eo,ec reliqua iura, quorum dispositio ad nullum alium casum applicari Potest. Sed consequens est falliam.Ergo ec antecedens.Imo magis presumenda hoc recto animo facere,quae non absterret filiam a matrimonio, quemadmodum mater Rei, ex quo sciat filiam cum Reo matrimonium cotraxisse:quoniam quilibet pra sumitur bonus, nisi malus perhibeatur.c.si. de praesump. ei praesumitur hoc facere in salutem fili cuius animam damnari nolit,cum alteri marito nubere non possit: quandoquidem candem duobus nuptam tam ciuilibus quam Canonicis legibus sit interdictum 8c anima cunctis rebus sit praeserenda.l.sancimus.C. de sacrosanci arEccl.c. cum infirmitas,de poeni. ec remist. Quare si qui sollicitauerint ut successum Consequerentur nuptias,non alio animo sectile iudicandi sunt,nisi ut utrius saluci contuleretur,& potius res amice, luani per fori consentionem expediretur: cum quilibet praesumatur bonus, Nam si qua hic argumenta colligebantur, quod Virgo videtur affectare, re amore capta adolescentis,hoc ridiculum est dicere,ec se Molum: cum multis hoc in aduersaria parte fortioribus argumentis euincatur, reapsa nobiliores maritos inuenire potuerit; nisi cum hoc in conscientia obstricta - sitisset. Multo minus oritur affectionis suspicio ex aetatis imparitate,cum quotidi num sit impares coniungi. Nem ex munerum magnitudine, quae verius contra- as viam praesumptionem inducit: cum nemo praesumatur iactare ibum. l. cum de inodebito.ff. de proba. Sed nihil mirum si splendidiora munera misit ei, cum quo haheat indiuiduam vitae consuetudinem, & citi vitam ipsam crediderit,ec ab illo minera acceptauerit pariter,quod inter extraneos non verisimiliter fieret. Ne affectare iudicandacit propter aliquam inter has personas disparitateni ratione diuti astiarum: quia hoc non probarum. Et quemadmodum Actoris est landare inten-rionem suam: ita quoque Rei exceptionem suam,ut eius habeatur ratio. per iura Vulg.quod in praesentia factum non est. Quare opponi non potest: neq;.n.in hoc
standu est vanis Sc variis hominu opinionibus,partim huc,partim situ locupletio- P rem im
197쪽
stem itidicantiatri, cum constet diuersam esse hominum naurram:nonnullos celared uitia ag nonnullos etiam plus quam in bonis iactare, re sepenumero qui ditior renutabatur pauperiorem inueniri. quod mλnifestum est prae oculis. Deinde oositozodesset in Vitiis excessus: ranien sorte modicus, qui hic non considera. tire. ore glo. 8c Docto. in c. super eo. Alex. in consit. ν ν. Decius ut supra. Et ais ma iis esset: pensaret tamen h oc aperte A ctricis formae,generis re famiseliae dignitar hi quibus Reum superat, re cuius maior, extam more patriae, quam Iiae Uignix 1 h mihi, not.Ioan. And. ind.c. super eo. Imo exi*mphae essiferet Ten qitia matei erina valde honesta posito etiam quod essetim eo trahente Iu sitas N imparitas posset pro filia testificari. Vt notab. di 'xςx h. eo. Ei uuod plus est,etiamsi mater non esset Valde hom
rie, dies interim: pro filia plebeia potest testari, si nobilis plebeiam
O Izris,m dilisteret.duamin absim matrimonio habere non poterat. Ut per Ex duo nascit .r etiam in tota hac caula sortissima contracti matrimon i praesum-ouo' Sed quid attinet hic inhaerere: cum Reus ipse non negauerit paritatem et seap '' an okeellere iudicialiter sit confessiis r Quare nullae simi am-
ciuit Neque in hac exceptione,vel alijs similibus his, quae friuole a Reo opponi Dossent aut etiamsi rectI opponi potuitant: tamen quia riterimitissent Iudex Dosset se ex ossicio suo insormare, re inquirere. Nam conceditur hoc sibi solum,
consanguinitate,vel alio impedimento Urgense, inter LPS qui matrimonium com herem vel contraxissem. c. ν. qui inmmo. RCcus Posse. ponto de diuor. ' ad dissoluendum,de desponsa. impub.c. cum inhibitio, de clandest. despon. Eserea istos cassis re a nemus in regusa, Quod Iudex non possit in causa mammonia a 'α . . c., ,- , murtiri sed ad raetitionemqprobationem partis procedendum
Tertio re obstat si dicatus, Ut eo susipectos,quia ijsdem verbis deponunt.
Nam verisimile est magna cura aduertita: cum res magni momenti sit,α saep etiainterloquia sua,ut sit sterasse, atm ita mutuam memoriam iuuilia. Deinde scimus. testes rodatos de verbis formalibus contrahentium debere per eadem verba deponere.qu valeat testimonium. ut per Anto. de But. N Abb.m c. nihil obstat, de Pra Bal in c. honae, la. i. de elect. Sequitur Alex consit ν 3. incol ver Et potissime. ubi idem requirit similiter ad casum,qui biennio antea co- I L. Ri eroo sunt haec ad probationem necessaria, quomodo possunt probatio- ὰ- α eausa non possit esse onusti interitus rei. l. Titio cum
incirietur T de usuis.& Iaaec tanquam contraria inuicem se non compatiantur.gIo.
ἴαscuatus de poenit.dist. . praesertim cum testes liceat interpellare ,ad euitan dam varietatem. Abb.inc. inquisitioneS,de accus. Non obstant allegata propa in contraria' ciuia intelligenda siunt eo casu, quando testes non deponercnt de .e memtilibus sed assis asibus: quia tunc verisimiliter nasceretur suspicio testes verba Qhornantis, v ab illo iniunctum stibi suiu, imitatos. Cum eandem rem non Tveri pluribus qsdem verbis enarrare. Secus autem, ubi de cerus ver-hζ est controuersia: quia hic necessiario requiritur V per eadem verba deponant Neque naucitur sinista suspicio: cum hic necessitatis sit pTsicripta verbalesine, Quod I altero casu reprobatur. Ita inrelligenda dicta l. 9.dmus. T. de testi x: dicit, Suspectos fieri per hoc testes,si eundem re praemeditatum sermonem at- tutat domo, scilicet quando ex ipse praemeditatione sermo prouenit,non autem Quando super verbis,ec certo sermone deponunt: quia tum per certa verba deponere coguntur: per praedicta. In istis terminis etiam loquitiir Al c. consit. - ο- iri ς vos ubi de tacto quodam testes ijsdem verbis deposuerant. Et hoc ea pressῆ sentit Abb. in c. nihil obstat. extra, de verb. sin. ubi di reliqui. Ita patet,inatris
198쪽
testimonium sussicientissimum. Et quod de matre dictum, est etiam de sororibus
intelligendum, videlicet esse testes in nostro casu habiles. nam si mater admitti- ur, quanto sertius sorores, in quibus non consideratur assectus paternus vel maternus: &d. c. super eo,tam in illis quam reliquis omnibus conlanguineis locum habere. Tenent i bi sere Doctores omnes,& locis aliis: neque negat Al . in comsilijs suis,Si non obstat aliud impedimentum, ut ab hac sentetia prorsus Iudici non recedeadum,nisi litem suam facere Velit. Neque obstat quod domest icae: quia eadem ratio quoque in matre: nec tamen testimonium eius impedit. imo in casibus difficilis probationis etiam testes domestici admiruintuta per not. glo. in c. ij. de testi. Nec obstat responsio Alex. hoc elle, luando de natura actus sint dissicilis probationis. Secus in matrimonio, quod publice fieri consueuit:quia hoc verum in matrimonio contracto in facie Ecclesiae, S ita in publico, cuius illa natura est. Secus in matrimonio clandestino, quod de natura sui difficilis est probationis. Et quod hoc casu testes etiam inhabiles admittantur, patet per supradicta iura. Neque hic obiici poterit simplicitari puellae, quod alios testes non adhibuerit: cum in Deminis tolerabilis ut iurisu Orantia, ac parcendum pudori ac simplicitati, si tum ipsi Reo crediderit, tum satis probationum in internuncia, sororibus & matre existimauerit,etiamsi de imre Plena probatio non esset, quod tamen omnino asseritur. Nec potest aetas ipsarum opponi: quia iura , si qua requirunt maiorem aetatem, loquuntur in accusatione, ec criminalibus. Nos autem c Ut supra euictum noti sumus in cria minalibus. Quare non potest de uno casu ad alium argui. Nam si essemus in casu criminali, non posset admitti alia ratione, qilia mulier. Ergo cum sexus ratione admittatur per rex. expressos, apparet causam non esse criminalem. His consequens est, etiam internunciam ad testificandum habilem: quia non sumus in
criminalibus. ergo testificari potest per supradicta mulier. Nec obstat,quod non habeat ultra o. florenos in bonis: quia non sumus in accusatione, ut dictum est a vel causa criminali: neque sola paupertas facit quem inhabilem ad testim candum. per Doct. in d. consilijs. Secundo, non obstat quod internuncia: Quia praesupposito quod mediatrix,
volens testificari, testis esse non possit, cuius tamen contrarium communem Ο- Pinionem esse refert Barba. in consit. o. alias 41. dc verius sit in hac causa mandataria. Tamen nos sumus in casu, ubi faciliores 8c leuiores probationes
Iocum habent: cum domestici,cum consanguinei,cum parentes admittantur. d. supcr eo. c. videtur. c. ij.
Tertio, non obstat quod assectare videatur,quia praemium promissum: nam hoc ab ipso excipiente factum. Quare non poterit in praeiudicium Actricis r torqueri : cum alienum factum alios in periculum non debeat inducere. Glo. in I. si seruus. 9. si sornicarius. T ad leg. Aquit. Quod autem acceperit ab Actrice imeerriunci vilius est quam quod propter hos audis inducatur suspicio: cum nemo
pretesumatur immemor salutis aeternae.
vltimo ex praedictis insertur, Etiamsi testes praedicti non essent omnlao . habiles : suppleretur tamen per munerum, quod habilitati detractum esset. ut per Alex. in addit. ad Bar. l. iij. ff.de testi. super verbo Inimicitias,prope sin. Non obstat c. licet uniuersis: Bcibi Felin. Quia loquitur, quando tres sunt
testes solummodo, quod tune numerus desectum non suppleat : non autem negat quando plures,ut in casu nostro,ubi quatuor,&quintus coadiuuans.
Postremo, non posset testibus istis opponi quod non sint rogati, quod requiritur in conti actioiis , qui Utriusque gratia celebrantur. Ut per Roman. in singu. πια. Quia hoc millo iure iandatur: εc in contrarium est regula iuris in
199쪽
in quatuor casibus specialE. quod
tio, ille teX. loqui My μμ , lle etiam in nrobatione: tamen 10
Done. ariQ,Vx δη 'ς premi limoniali standum est iuri CanonicQ. fi ciuitur M MM Uti ine Ca 'onico procedere non possit ostendi de secund. nupta inuo δWyς disici est 3 de substantia, non Oxur V R QRς, sthbnii, id quam sesennitas ista de iure ciuili requi '
' h icit Diodositum. nam dum dicit Inuitatis, intelligitur scilicet ad lennia illa nuptialia, ut consueuit fieri in matrimoniis publicis. Nam solenni iii RVP honsuetum morem, quomodo contrahanx dici potest, quod in tex. isto non sinSula ilia in L H ho, diuinare debemus, sed stare potiuβ d hoc proditum est.' Postriab quὀd e- clarationi RuQVV id tibis,.siit expresse apparet. nam scimu , qWQd iὸ dς Πςςς - bhi heia Valeant, licet fieri prohibeantur.C. deri*m
matrimonia clandestinR 'In es ' uois, . . ullum posset fieri clandest uni uisonium: im nullum valdi, nisi contractum in praesentia testium aerogatorum. quod contra Omnia iura. Non obstat quod ex ultimo loco oppositum est, Etiamsi personat essent hin'μ hiles, tamen quantum ad institutum non probarent. Nam quando agitur de Drai Arie redi inrcibanda necessie est quod deponentes viderint eum, de euius
incinientibus a comparatione literarum, non credatur, Ut Iacob. de Aret. l. com- parata. C. de sid. Instra. Imo. in l. admonendi. T de niretur. Sina haec dispi
Hrialiter aperetur Sed in casu nostro Reus literas scripsisse confitetur, neque de ' scribente X controuenia ,sed de contentis tantum in literis. Quare iura ista nori habent locum.
200쪽
Neque potest hic dici, quod aliae literae subornatae re suppositae fuerint:
quia tollit suspicionem fraudis & subornationis breuitas temporis, quo redditae ab internuncia fuere. Alex. consit. a 46. 6. Vol. honestas consessata. Specu. intit. de aduoca. 9. a . tiim quia Reus fatetur literas remissas easdem: tum quia allegans fraudem re dolum probare debent, neque praesumitur l. quoties. 9. qui dolo. n. de proba. l. dolum. C. de dolo. c. a. de renuncia. lib. 6. 5 delicta non Praesumuntur. l. merito. T. pro socio. Probabit igitur haec aduersarius, si eo serueri velsi. Postremo, cum fateatur literas scripstas,ec Actrix contendat continuisse verba matrimonii, etiam iuris praesumptionem habet contra se. Nam ubi agitur de utilitate animae, in dubiis praesumitur illud, quod pro ea melius re tutius est. vi notab. dicit Peti de Ancha. in consil. x s. incipien. prima facie. adeo ut contra communes regulas iuris non benignior interpretatio sit facienda: imo etiam de Iictim prae sumatur. Quia in foro animae timenda est culpa, etiam ubi culpa non est. c. consilium , de obser. ieiunio. Alieg. pronotab. dc sequitur Feli. in c. dudum. s. col. de praesump. Alleg. Inno.in c. ad audientiam, de homici. Ita notab. Hippoly. de Mars sing. i s i. Quare cum tutius sit in casu nostro praesumi prouco contractum. per d. l.literas matrimonium,etiamsi non contractum e siet,quam praesumi non contractum hi contractum esset. Ergo sequendum est id,quod animae tutius est. Qtiae cum omnia sint plana dic mani sta, nullae sunt amplius Iudicis parates, nisi in condemnando Reo : cum etiamsi essemus in dubio pro matrimonio Pronuntiandum esset: tum propter singularem causae fauorem, tum propter multa evitanda scandala. Nec obest si dicatur hic nos non esse in dubio, cum nihil probatum sit: nam contrarium contenditur, plenissimam videlicet probationem factam. Et si probatum non esset: tamen propter negationem fieret res dubia. Glo. l. sin. C. quib. ad liber. procla. non Ic concurrentibus tot iuratis depositionibus. Neque enim valet haec consequentia : Non est sufficienter probatum. Ergo dubium non est : quia contrarium plenae probationis est nulla prorsus probatio. Sed medium inter haec duo exti ema est dubium,videlicet,si sumcienter probatum non sita chiod omnibus modis dicendum in casu nostro, etiamsi plene probatum non esset. Neque obstat, quod propter causae fauorem nemini de-het fieri iniuria: cluia negamus fieri iniuriam cuiqtiam, cum id sit, quod Iex imber. Nam iuste ut quicquid legis tutoritate fit. Leges autem volunt pro matriamonio stari,M . Nec obstat omne scandalum pro Ueritate tolerandum,nam hoc admittimus, si veritas expressa in contrarium pateret. Sed quia ex tot violentisismis praesumptionibus, tot iuratis depositionibus, coniuncta Rei iurata consessione, veritas expressa pro parte Actricis patet,condemnandus ad maturandas ec accelerandas quamprimum nuptias Reus, ut omnis scandali materia auseratur. Cum si non in plena iuris probatione, sed in dubi 'versarentur : intentionem tamen omni iure pro se landatam haberet Actrix, propter singularem causae favorem, tam propter priuata quam publica commoda hinc venientia. Atque haec videtur mera re vera aequitas, a qua iudici discedendum non est, cum separando, vel pronunciando contra matrimonium in constientia sua tutus esse non posset.not. Archidia. in c. quos Deus. 3 3. q. a. Docto. in c. R. de cogna. spirit. Quae pro iustitiae defensione per dies quantumuis paucos scripta, inter mittere nolui. 43. G