장음표시 사용
311쪽
B duo facilius possent laudum redimere, & in familiam nobilium de B .redigere. Praeterea si recte ponderatur negotium, Curi senior inconL illo 1 o. non dixit hoc oroauo citatur ἱ Curi iuniore. Sed Cur. senior disputat re concludit quomodo sudum possit pecunia emi, re quod in casu suo, licet laudum sit acquisitum pec
nia non transeat ad sceminas, quia illa pecunia non sit data pro seudi precio, vel tannuam laudi precium, sed pro laudi confirmatione, dc sic circa seudi inuestit ram.qui casus est longe diuersus. ando enim laudumdatur pro precio, di com . templatione precii, tunc contractus fetidalis est contractus nominatus, oc vendistio realis, ut etiam dixit notabiliter Praepositus in c. 3 .de bene. fratris,in η. col. Seu in casu Curtii pecunia suit crogata in Cancellaria, ut fit pro scudi conlirmatione,& argumentatur Curtius, quod ex illo non possit dici laudum esse emptum, εc ex consenuenti ad Deminas pertinere. Sed in casu nostro seudum fuit vere emptum, dg a vasallo.&dominus non praestitit aliquod beneficium nobilibus A . quod ex eo claret.Si enim nobiles de B. aliis nobilibus,vel alteri familiae vendidissent,pari ratione Marchio ex consensu prius praestito coactus fuisset dare inuesti iuram. Secunda limitatio non obstat. Loquitur enim in casu, v brin investitura ti ret exuressa mentio de filiis masculis, ut ad illos solum studum deberet deuolui, si enim ita cauerent inuestiturae nobilium de A. utiq; negotium maiorem haberet dubitatione Inuestiturae vero in casu nostro solum faciunt mentionem de leueto masculino, vulgariter ta Iannuben . Quae verba secundum communem modum ρ, lotiuendi non ita stricte intelliguntur, ut laudum ad solos filios masculos deuoluatur ec foeminae excludantur, ec praesertim in proposito nostro, ubi propter Dactum reuenditionis, ec ratione subiectae materiae necesse est verba impropriari, ouod maxime licet in causa seudali,per d. Alua.& alios in c. a. de benesi. fratris, Quemadmodum infra latius declarabimus. Et ut summatim dicamus ad hoc, valimitatio quam tamen solus Cur.senior poni, procedat necesse est,ut indubitam ter inuestitura respiciat masculos, ec excludat foeminas. In eo enim casu putat Curtius licet laudum sit emptum pecunia, foeminas tamen propter aperta verba inuestiturae excludi. Quae verba aperta de filiis masculis loquentia in investituita
non reperiuntur. Nec casus Panor. ind. c. cons. 36. similis est cum casu nostro.
Ouaerebatiir entiri ibi, an appellatione filii veniret filia, ec respondet,quoniam in Testa. super quo dubium oriebatur, non solum ponebantur haec verba filius, secli ilius masculus.In duobus ergo dissimilis est casus ille. Primo quia verba ibi erant clara.quia appellatione filii masculi,non poterat intelligi Demina. Sed in casu nostro dictioseudum masculinum non semper ita intelligitur , ut Deminae omnino excludantur. Saepe enim admittuntur sceminae ad laudum masculinum ordine successivo,vei admittuntur per substitutos,quae lauda adhuc masculina dicuntur,
'U' seeundo easus ille dissimilis est, quoniam in casu Panor. interpretatio dopendebat ex sola praesumpta mente testa toris non praecedente aliquo contractu, sed in casu nostro verba recipiunt interpretationem ex praesumpta mente dii
tum videlicet domini re vasalli.Non enim verosimile est, nobilem de A .recepisse laudum sua magna pecunia emptum, ea conditione, ec tam fragili ut ad mascuis Ios solum transiret. Quia ergo verba dubia sunt, non militat Curtii limitatio, Quam alioquin etiam falsam putamus, quoniam aliter quam perdictum Panor. consilium non probatur. Infra tamen altius rem ponderabimus, probando, quod in proposito interpretatio sit facienda contra Marchionem,qui legem dicere po-. tuit apertius, & cuius interpretatio in iudicio adducta efficeret, quo locupletis
tur cum alterius iniurii contra legem naturae,per iura vulgaria. Secundum fundamentum omnium maximum, quo intrepide putamus Ma
ctionem condemnandum,est, quia dicti studi venditio non simpliciter fuit facta, sed cum clausula & pacto de retrouendendo, quandocun* 8c a quocunque de B. quo factum est, ut ius quoddam leudate,quo mediante, nobiles de B. capaces f cii sunt ad laudum recuperandum, apud eos seudo vendito remansetit. Et quia Q illud
312쪽
illud pactum iactum est de consensu domini, ut postea demonstrabimus, illud p
ctum debet operari suum effectum, ec talem, ut eis semper sit ius redimendi saluus, a quocun* laudi possiessore. Quapropter ex consequenti seudum non potest aperiri domino. Si enim per mortem Philippi de A. Dudum reuerteretur ad domina, evanesceret pactum, vel virtus pacti sine omni culpa nobilium de B. quando iam seudum ad dominum pleno iure, ut arbitratur illustrissi dominus Marchio redijs.set,quod esse non debet. Pacta enim seruari iussit praetor. l. iuris gentium. g. Prietor ait. T.de pact. oc nihil tam congruum est humanae fidei. quam seruare ea, quae inter partes acta sunt.l. a.Teoti.cum simi. Ne nos mouet illa longa Advocat rum disputatio,quo nomine illud ius nobilium de B.appelletu constat illud minse ius seudate per consensum domini eis reseruatum, quo iure quandocun* pol
runt,modo soluant octo millia aureorum, seudum etiam inuito domino recuper re.Pertinax enim est disputatio de nomine,si de re constat.
Contra hoc solidissimum iundamentum, Advocatus illustrissi principis siepseus in actis obiicit, Actores non posse uti illo iure nobiliu de B. tanquam tertii 5 c.
Sed in hoc misere errat.Si enim causa diligenter consideramus, Actores non vi untur iure tertii, hoc est,nobiliu de B.eo modo quo ipsi si agerent uterentur,quia hoc ius tenderet ad reuenditionem, re es et impossibile aliquid emi a seipsb, cum inter contrahentes debeat esse distinctio personalis.Sed utuntur iure tertii nobilium viis delicet de B. pro conseruatione sui iuris seudalis, demonstrando per hoc, quod seudum non possit domino aperiri saluo iure reuenditionis. Et hoc non est nouum, ut aliquis consequatur ex persona alterius vel tertii, quod ex persona sua non consequeretur. Ita contra Titium non praescribitur, si habet standum communem cum pupillo,non ex sua, sed ex pupilli persona .lui communem.ss. quem ad.serui.amitt.Item ponamus citra veritatis praeiudicium, inuestituram clarissime contra foeminas esse conceptam,*sceminas ex persona sua nullum ius habere adseudum, adhuc dicimus seudum in hoc casu domino non posse a periri, non quidem ex persona Actorum,sed ex iure nobilium de B. sui nahentius de retrouendendo per apertissima iura. Saepe enim quod quis excia persona non habet,per extraneum habere potest,t. Aristo.ff.quae res pigno.obli.tans.ffide surt. l.& post. 9. a. ff. de transac.l. si is qui duos. ff. de liberi lega .cum sumi.allega. in glo. Dixit quoque Advocatus illvitrissimi Principis hoc ius si quo desset nobilibus de B. non posse patrocinari Actoribus, quoniam illustrissimus Princeps Marchio cum nobilibus de B. de illo in iudicio Camerae contendat,*adhuc apud iudicem Iis pendeat, incertums sit, ter vincat. Quod quam sit absit dum, nemo est: qui non videat, utuntur enim Actores iure nobilium de B. ex pacto retrouenditionis. Quod pactum interuenisse iam in actis probatum est, ex quo pacto tanquam ex contractu iam dudum ius ortum 5c quaesitum est, re licet hoc ius per nobiles de B. sit hodie in iudicium deductum, ec lis pendeat, tamen per hoc non dicitur ius illud pendere. Si enim succumberent, quod nullo modo sperandum est, essemus
in casu.l. Iulianus. Verum debitorem. T. de condi. indeb. Si vero vinceret, eis non accresceret nouum ius , sed vetus quod habuissent, declararetur, l. sicuti.
s. sed si quaeratur. T si serui. vendi. ec t. ec ex diuerso. 3. i. ff. de rei venis
Visis Actorum scindamentis, videndum restat, quibus remediis usus sit Rous ad excludendam Actorum intentionem, re quomodo praetensa sint, oc nullo
Primum omnium vellet Advocatus illustrissimi Principis Marchionis A e.
si commode posset astruere, dominum C. Marchionem non praestitisse consensum in unditione facta cum pacto de retrouendendo. Et ad id, quod per Act res fuit deductum de laudo lato,item de inuestituris,quae per relationem ad illam venditionem cum pacto de retrouendendo videntur sactae, respondet dominum
Marchionem C. non ibi sedisse tanquam dominum seudi, veliudicem,sed tanquaa arbitrum.
313쪽
arbitrum. Item non esse vero simile, per haec omnia sibi re haeredibus suis in tam
tum voluisse praeiudicare,prout in actis etiam usque ad taedium continetur,re ex consequenti nititur aduocatus Rei subuertere illud, quod Actores maxime praesupponunt, sed quam nulliter hoc agat, paucissimis demonstrabimus, perlueras laudi item per inuestiniras,de quibus sit mentio venditionis factae inter nobilem Ber ardum de B.& nobiles de A.quae omnia in actis c5tinentur,deprehenditur consensus in venditione cum pacto de retrouendendo saltem tacitus. Sed in iures. seudali hoc receptatissimum est,ad hoc ut vasallus laudum ab altero va salio recte emat,sufficit consensus tacitus, plo. est in cir . de beneficio fratris,quae dicit in illo casu sufficere scientiam domini sine contradictione,glo.inc. 3. g. prs terea,qui. Q. stud. amitt. ubi inquit glo. Ille dicitur consentire, qui praesens est, &non contradicit.ar.ffide decur.l.decuriones. 3.ulti.& fissi ad munici .lcij.Et maxime,quando ex certa scientia consentit. Nam alias potius diceretur errare, ut T. deludi. I.h. it. de luti.om.iudi. I. si per errorem.In casu autem nostro consensus suit ex certa scientia, Quia in prolatione sententiae vel laudi, quae non sit sine certitudine. g. curare, I Ri.de actio. N l. illicitas. Veritas. ff. de ossi.praesi. Et maxime Quando erat in potestare domini, totum negocium impedire, Sita not. And. de I sernia, in d ici. so praeterea. Praesens enim in aliquo actu praesudiciali sibi praeiudicat, si non prois' statur hoc in casu simili notant Cy. & Pe.in L .& ibi Alberi. in ii. col. re Ang. in
' vi. col. C. de iure emphi. Ubi volunt, quod quando emphiteota alienat praesente domino, nisi is contradicat,ves in contrarium protestetur, videatur conseruire,fa-- ciunt,qaae norant glo.& doct.in l.Gaius.ff. de pig. acti. Et Bart. in l. quae dotis. Hsolui. matri. re maxime in s. ubi Bar. loquitur de sigillante. In proposito autem Marchio & sententiam di sigillum apposuit./l, I Item si exacte ponderatur casus noster, ille consensus suit exprelIus, patet
primo, quia in sententia Hic iacta relatio ad lueras, in quibus suit pactum de ro' ' Secundo quia inuestiturae sere omnes se reserunt ad literas,in quibus erat illud
pactum de retroiredendo. Sed paria sunt,siquid eise ex pressum simpliciter,uel rotatione ad aliud. l.iij. C.de senten.quae sine cer. quanti. prole. Et ita in simili dixit Specu.ti.de Testa. 9.quaIiter. ver. caeterum. Vbi valida est responsio,credo prout continetur in instrumento,per t.ait praetor. S. 34 ff. de re iudi. Lino. Bald. in quod obseruari,insi.C. de iureiu.prop. cal. dando, re dicit hoc esse quotidianum re notandum. Et in simili dixerunt Panor. N Feli.post veteres in c. cum venerabi- Iis,de exceptionibus valere sententiam Iudicis, quando dicit, pronuncio prout in consilio continetur. Monentur ut dicit Felinus in d .c. cum Venerabilis,in i 6.col. ver. tertio,dum concludit Abbas auia relatio ad aliud aequiparatur sormali repe titioni,per I .certum.ff. si cert. peta.α l. asse toto. T. de haered.insti . facit l.si ita scripsero,ssi de condi.& demonst. Inuestitura enim,qus sacit mentionem venditionis, re quae se refert ad venditionem, censetur esse Ialis, ac si literae venditionis essent ad longum in ea descriptae. Vna enim scriptura videtur continere id quod continetur in alia,ad quam illa resertur,per tex. in l.institutio talis. T.de condi. insitis
citi. lege. s. de verbo. signi. ae l. unum ex samilia. 9. si de falcidia.ss. de Iega. h.s ciunt, quae notant Alex. & moder. in d. l. ait praetor. 9. a. ff. de re iudi. Et mox in proposito nostro, quia illa sunt in casu nostro facta per modum causae. Nisi enim hoc pactum de retrouendendo fuisset validum,& alicuius effectus,dominus Matichio d. malam tulisset sententiam, quod manifestum est, &quando relatio iit per
modum cauis,sicut etiam dicitur fieri per modii causae in investitutis,tunc est magni effectus,& maxime significat expressam repetitionem. Ita Feli. in c. inter caeteras,in iij. col. ver.tertia declaratio de re iudicata. Praeterea nihil operatur,quod Reus in actis deduxit non esse presumendum,
Marchionem per illum qualemcunt consensum sibi& successoribus in tantum
voluisse praeiudicare. Quoniam respondemus in iure nostro cauuim esse, Cui vulta antecedens, Praesumitur velle omne consequens. i. quamitis,&ibi BaId. C. de fia
314쪽
iurisdictom.iud. Consentiedo ergo in venditionem iactam cii tireuouen end ex navim rei videtur consensisse,quod seudum ei n5 aporiatur,donee supersi vel unus de familia nobilium de B.nec nos mouet illa mitra clamatio in actis. Respondemus enim,discat cautius mercari. Sciuit enim hoc., si' ςdςbvix, luὴς p ri ' quod imis. sicer. peta. facit A. si vasallus' lti.si de seudo controuerit .smodo. re agna. vasali facit, quod no.plo. in β atmuestitura pol.inciuilem. C. desuri. I emo enim coegi Marchionem sic consentire,magno beneficio affecit nobiles de B. Sed non est nouum,ut id quod ab initio eii voluntariam ex post iacto fiat necessarium,adiuuaris o repe fur in actes quoddam praetensum sundamentum Re quado diicit seudum in persona nobilium de A. factum esse nudum notiss. ec totaliter transi
riauocati Actorum, dicentis verum dominium utile remansisse apud nobiles dEDuc dominium utile, vel ius percipiendi fructus fetidi transisse in nobiles de Aeci haec oninia nihil contra Actores operamur. Primo enim in casu nostro seudum in persona nobilium de A. non incepit Bae seudum nouum, quia habuit ori
pinaliter radicem antiquam, videlicet a contractu seudati olim inter Marchiorum U.oc nodilem de U.qui primo illud seudum obtinuit. illud emi C
nouum, quod conceditur per nouum contractum inter dominum &vasalltim ce- Iedratum, re quod non conceditur virtute alicuius praecedentis inucstitutae vilpr cedentis contractus,& colligitur haec descriptio ex rex.c. 3 . qui tenes necesia1fisint ad nouam inues . pro.vhi rex.dicit, Nouam inuestituram autem dicimus rer
per nobiles de B.& nobilibus de A. veditum, ec vigore illius venditionis suit Iohannes de A. inuest itus, re non ratione alicuius contractus gesticum dc mino de quia hoc notorium est,non insistimus. . . ii Secundo non fuit illud seudum totaliter translatum in similia de A. vi onsam ille non dicitur tota liter rem deserre in alium,'ui sibi ius reseruat.Qui enim omne dicit,uel totum,nihil cxciisdisici solitae.de maior.&obed.xviiij. c. i Rhmanorum. Eed nobi les de B. reservarunt sibi ius, quo iure omni hora poteram etiam inuito domino seudum recuperare,ut supradicitim est.. Tertio non laborat Advocatus A ctorum nimia subtilitate circa distinctionEvtilis dominil.Nemo enim ignorat in illo laudo esse triplicia iura. Primum ius d mira directum,quod habet dominus. Secundum iis quo nobiles de B. sunt cava res leudi,ctiam domino inuito,datis octo milibus aureorum. Et tertium ius. Quod habuerunt nobiles de A. tanquam vasallit porarij. Quocunq; ergo nomine hec rura appelleritur, non curamus, quando constat de re. Et a simili dixit Bal. in altia tnen. detuncio. C. ad se con .Tertu. Non sunt curandi verborum apices. Iura enim non insunt Vocabulis. Qua propter nosputamus Aduocaiu Rei laborasse in subtilitate nimia re captiosa, quando protestaturde consessione Actorum; qui dixerunt Leno succedere in utili dominio seudi. Quo illa eorum consessio intelliatiue de illo iure seudali, quod remansit apud nobiles de D. Illa enim intentio in multis
Postremo Advocatus uel spem omne victoriae videtur posuisse in verbis vulgaribus in uesititurarum, od restrem Iannlaben quasi dubio procul Actores tanquam foeminae non admittantur. Sed sallitur, quia illa verba omni aequitate1 dente siunt improprianda, quemadmodum supra in vulgari diximus. Et prim5 ex illo fundamento, quia ex quo in easu nostro fetidum essemptum a vasallo do mino solum praebente consentum, sequitur quod titulus ille, contractus map s sic anspiciendus quam inuestu a.Imo inuestiturae verba derelinquum ec debemus
315쪽
stqui verba contractus vel laudi, ex quibus contractus recepit vis suam. Et h.'quo in specie cosuluit magnus ille Alexamol.consa .in γ.coLveriPlus enim attentari potest in t .voLubi in laudo fueriit posita verba siliorum. Et interpretatur Aledietiam de filiabus,ut masculinum comprehendat foemininu. Et licetesiam in investitura posita sint verba filiorum, ubi in seudalibus masculinum nequa uuam
comprehendit ioemininum,tamen dicit Mola,magis inspicienda verba laudi oua verba inuestiturae. Praeterea tasO citra Veritatis praeiudicium, quod illa verbarimnlaberi sint ponderanda, men veniunt inserpretanda contra Marchionem in cuius poteitate erat lege dicere apertius,tam in investitutis, quam reuersalibux pere.contra eum,de re.tur.lia 6.peri. eteribus .ff.de pac.cum simi. Sequimur Dr terea in hoc casu aequitatem ipsam, qua didicimus verba ista interpretari Ne ouistlocupletetur cu alterius iactura,contra l. nam hoc natura. sLde condi. inde. Ouod contingeret si verba, Ea recitem mannuben uainterpretarentur. Verba enim non semper in sua naturali significatione accipienda sunt,sed interpretanda secundurni subiectam materiam. Bariit. 3.C. de nego.gesta. si uno. 6c ibi glo. T. loca.5 in I.damni insecti quidam. ff. de dam. infeci. etiam in materia laudati pulchre AIDaro.in c. .de benesi.fratris.Si enim materia subiectam, hoc est,contractum .en ditionis cum pacto de retrouendendo consideramus, cuius contemplatione facta est inuestitura, non debent neq; postpnt illa verba ita stricte inteo
Extat in hac causa in contrarium,id est,pro Reo consilium risii in i . Tomo .nu. ι a. incip. Adauua nos Deus salutaris noster. ,
An Laicus ex pra criptione temporis immemorabilis possit decimas aliquorum praediorum in toto vel
parte pro se retinerer item an propter culturam locorum sterilium laicus possit partem decimarum retInere vel deminute soluere
Consuetudine induci nundisse quo minus decima Io
Clericos quantumuis diates posses ibin pauperes
Omne bonum ὰ Deo vel ab imperis ecllatum debes ab omni imminutione immuneesse. is Tempus non est modus inducenda obligationis. i r Tolerantia superioris 1- iustificalgestum quanυ- cura impore in his, quorum capaces non jum D qui attentarunt eius m his quorum capaces sum.
316쪽
DUbia duo mihi praesentata sunt in haec formaliter verba sormata, scilicet, in tru praetextu consuetudinis ab immemorabili tempore in tertis locis seu sum dis vinearum obseruatae, Laicus ex fundis, quibus Ecclesia percipit decimas prae- diales, possit in toto vel in parte pro se retinere huiusmodi decimas praediales ter
Item virum dominus iundi, qui a longe retroactis annis per alium dicitur adfertilitatem redactus, possit propter operas per illum praeteritis mulus annis factas in redigendo landum sterilem,ex quo Ecclesia decimas praediales percipit, se tuers in iure contra Ecclesiam percipicntem soluendo decimas diminute,aut tertio anno nihil soluendo,seu pro se retinendo decimas praediales Iesu nomine inuocato. Quoniam etsi domini iudicis nullam aliam notitiam habeam,ipse tamen prae caeteris pro disertissimo,aculo,ac integerrimo iureconsulto praeconisatur,hinc sit,ut solitas praelationes ec quslibet superflua prorsus omittam. Hinc quom sit, ut non nisi dubia attingam, quandoquidem eius summa doctrina, & itiris practica a quam pluribus , de quibus forsitan aliis esset praecipue persuadendum,me releuabit. Qtiinimo ipsamet substantia dubiorum praenotatorum sibi pro eius Integriatate. sacrarum literarum peritia procul dubio tam cognita est, Ut temerarium via deri posset, si ultro accederem sibi super his consulturus, tanquam sus Mineruam erudire vellem. Sed ne ossicio meo parum satisfecisse censerer, re ne negligentior ruam par sit a quopiam videri possim, existimaui faciendum esse,ut spectatissimo octori, iudici aequissimo praetacto, saltem paucis mentem meam super his apo
Et quidem inprimis spes habenda forsitan est dominis in huiusmodi causa decimarum agentibus, quod secundum in ordine dubiorum praemissorum in quaestione non sit deducendum, cum super iacto fundetur,wapud acta per partes d super nil deductum sit in iudicium,vel allegatum. Iudex etenim in tali casu in factono supplet.c.bonae.el. ι .5c ibi gl. 3 .re post eam d. Antho. de Butri abb. similiter rescriben.de elect.glo.in c. iudicante. xxX. V.glo.et legisls in l. prima. C.ut quae desunt aduoc. partiu iud. supple.Et illa adeo procedunt,ut etia in notorijs, qus no exigunt sermale petitione vel exceptionem,itidex stipplere in facto nequeat,praeter partium instigatione,secundum do. Antho. ubi supra. EtAlber.de Rosatiin rubri C. ut quae desun t aduo.partiu iud. suppl. tenet etia in his quae iudici nota sunt,du- modo sibi in non sint nota ut Iudici, ipsum non posse supplere,ec ideo eu suppilereno posse in eo, quod sicut priuata perlona scit me militem aut excomun icatum vel insaniem.lta refert tenuisse Dy.5 laco. Butri.Ita etia tenetCi. ind. l. r.ec doct. comuniter in locis supra allegatis.Videtur igitur non improbabiliter dictis dominis agentibus sperandum esse, dictum secundum dubium , quod praesupponit quae facti sunt, re de quorum veritate ex actis legitime non apparet, non posse in quaestione deduci per iudicem absqi partia instilatione,& legitima partiu deductione. Quod si autem de his qtiae facti sunt,& in dicto secundo dubio praesupponum
tur ex actis legitime constaret,& sic ipsum secundum dubium foret in quaestionem deducendum. Aut si iudex alias de ipso supplere posset, ad ipsum tamen ec ad priamum dubium ex mente mea dabitur, una scilicet negativa responsio. Et sustinetur ex indubitatis principiis assertam consuetudinem etiam temporis immemora-hilis atq; etiam sustultam titulo tali , quia allegetur pro operis reductionis fundi sterilis ad sertilitatem remissas esse decimas tertio anno, saltem quoad sutura non posse operari, quo minus decimae quorumlibet frugum, & quibuslibet annis res uendae sint cum integritate , 5c absque diminutione de iure tam diuino quam hu-
Et licet forsitan cuipiam videri posset argumentationibus ad partem veritater: ertius manifestati posse, tamen praestantia domini iudicis subleuatus, quemhb , ex bona
317쪽
Ecbona ad me delata fama sua non dubito superflua spernere, Aceedente nihilo
minus,quia in aduersam sententiam vel nulla vel modica, quae concludere videantur, tormari possiunt argumenta, omissis argumentationibus ad partes dictam responsionem negatiuam ad utruno dubium, ut praesertur datam iundo ex principi js, & authoritatibus subscriptis, simul re ad argumenta,quae in aducrsam se tentiam quomodolibet possent formari,respondebo. Principium siquidem precipuum est,quia etsi contra liis humanum,Pontificili scilicet ec Caesareum,caeteris paribus,induci possit consuetudox. si. de consuet.l. de quibus.sside leg.cum similibus,praesertim tanti temporis, ut de contrario hominum memoria non existat, quae Operatur quantum principis priuilegium. c. super quibusdam. Et ibi glo. 5c doct. de ver. sig. di in l. hoc iure. 3. ductus aquae. stide aqua quot.& aesti. cum concordantiis.Tamen contra praeceptum diuinum morale non potest consuetudo vel praescriptio valere, etiamsi ubim obseruaretur. c. flagitia.xxxj.q.vij.c.quoniam omne, depraescrip. d.c.si. de consuet. 8c in Gnon satis,
de limo. Cum enim Deus aliquid contra morem quorumlibet lubet, oc si numquam ibi factum est,tamen faciendum est, etiamsi omissum, instaurandum, & si statutum non erat,instituendum est. Uerba sunt sancti Augustini in i .ij.confessionum. transumptiue in c.que contra, iij.di. Ad idem textus in c.mala consuetudo. re in c. veritate.ec in c.sequenti.&consi. 8c q.cum concordan. Licet contra praeceptum diuinum Iudiciale valeat consuetudo. Huiusmodi enim praeceptum non obligat nisi in quantum desuper ille statuit, qui statuendi habet potestatem . prout est Papa, contra cuius lamen statina creteris Paribus praeualet consuetudo,
ferto i tur certius relinquetur dictam responsionem ad supra formata dubia
datam, ut praesertur, esse optime iandatam, si ostendero, praeceptum Dei de decimis inrepraliter,et absq; diminutione soluedis,esse morale saltem disciplinae,ci t le,aduertius quod consuetudo vel praescriptio valide induci non possit. Et quidem decimas reddendas esse cum integritate,ec abs diminutione ostem-ditur,tum ex veteri,tum ex nouo Testamento, tum de iure Canonico, tum de iure
Caesareo,& ex auAomate sanctorum quatuor doctorum Ecclesiae,& ex communi opinione Canonistarum,& aliorum in lege diuina re humana eruditoriam. De veteri Testamento probatur Genes a 4.circa h.c. ubi Abraham ex omnNbus dedit decimam sacerdoti Melchisedech. Et Leuit. a . circa si. ibi,omnes decimae terrae, siue de pomis arborum, siue de frugibus domini sunt,'infra, omnium decimarum bouis kouis 5 caprae, quae sub virga pastorum transeunt, quicquid ' decimum venerit,sanctificabitur domino B c. EtDeut. 3 4 ibi,decimam partem separabis de cunctis fructibus tuis, qui nascentur in terra per annos singulos dic. a. Paralip. 3 3 .ibi,plurimas obtulerunt primitias frumenti,vini & olei mellis quo , di omnium quae gigrrit humus, decimas obtulerui. Neem. a o .circa fi.ibi,ipsi Levitae decimas accipient ex omnibus ciuitatibus operum nostrorum.Et Thohias sid Iiter offerebat omnia sua primitiua εc decimas. Tho. i. iuxta prin. & Numeti tr.
circa fi.ibi: Filijs auitaui dedi omnes decimas Israel in possessione pro ministerio, quo seruiui mihi in tabernaculo foederis. Et infra: Nihil aliud possidebui decimarum oblatione contenti,quas in usus eorum, di necessaria separaui. Deut.xij.circa prin. ibi: Illuc omnia quae praecipio conserentur holocausta,& hostias re decimas, re primitias manuum vestrarum. Et Ecclesiast. 3 s. circa prin. ibi:In exultatione sanctifica decimas tuas.Malach. 3 .Et dixistis,in quo consigimus ter in decimis ecprimitris. Et insed: Inserte omnem decimam in horreum meu,ut sit cibus in domo mea.Et Luc. t o.ibi,decimas do omnium quae possideo, Matth. a 3. ec Luc. t a.Vae vobis,qui decimatis mentham ec rutam,S omne olus,wpraeteritis iudiciu ecci ritatem Dei.Haec autem oportuit sacere,ec illa non omittere. Et Exod .a a .circa sinem ubi praecipitur decimas dari abs* mora,in haec verba: Decimas re primitiautuas non tardabis offerre. Ex praedictis auctoritatibus iuris diuini patet cuidemex
praeceptum de decimis absin diminutione di integraliter soluedis esse morale, alv
obligare semper,& ad semper De
318쪽
De Iure Canonico Decimas reddendas esse cum integritate 5c a bsq; dimi
nutione, probatur ex textu Alex.q.in c. praeter hoc. 3 α .dianno.inc. si monachus. 3 6. q. ε .Grego.c. causae,&q.3.c.moderamen. Ang.ine. Decime. ι s. q. t. 5cinc. maiores 1 .ca. q.vij.Grego.in c. quadragesima, de condi. .in sin.Ut Paschalis in c. Decimas. Et Ambrosii in c.quicunq;. Et Symach.intainCanonibus. t 6. q. i. Hierony. in ca .duo sunt,in sine. ι α.q. 3-in c. reuertimini. 36.q. t . In eo iiij. in c.d cimis.e.catis.&.q. Hiero. in c. 3.dedecimis. Adria.in Geomniissum. Et Alex. iij.inc.peruenit. Et in capitulo nuncios. & in c. cum homines M. Et decimae non ab
homine,sed i domino sunt institutae,ct ideo quasi debit in exigi possunt.c. par
chia nos. Ut bonus textus in c.non est.Et in c. a nobis. e. h. Et quod debeantur decimae diuina constitutione, bonus est textus in c.hia. M. ι-in c.tua. el.η. c.dilecti,in sine,c. parte ean onicoru, in si.8c in c.in aliquiabus.Et in c.cum non sit,e.t.Et in c.primo.e.t.li.vi .Mandatur fratribus minoribus ec praedie toribus,ut in sermonibus suis informent audientes ad solutionem deciamarum. Et Textus in cle. e. e. t. excommunicλt impedientes solutionem decim xum, seu decimas sibi usurpantes ec retrahentes homines a solutione decimarum excommunicat cle. incipientes depen.Et det imas reddendas esse cum integritate, re absq; diminutione ,deciditur ex consit. Moguntino, 3 5.q. Urj.c.decimas deo.Etcsequen.& ex consilioRomomagen.e .can. q. .Omnes decime.Et ex consit.G
hillen.inc. Ecclesiae, 36. q. Procul dubio igitur decimae de iure Canonico reddemdae sunt,ec cum integritate,& absq; diminutione. De iure quom Caesareo idipsum probatur in l. 3.q. iij. per totum in consita tutione Lombarda dedecimis,quae quidem leges prorius concordant cum Cano nibus,& imponunt poenas non solirentibus decimas. Et hanc sententiam, scilicet decimas reddendas esse cum integritate, re abs diminutione ex praecepto diuino adeo,ut in contrarium praescribi,seu consuetudo induci nequeat,tenent sancti quatuor doctores Ecclesie Milicet Augustinus,Gr gorius, Ambrosius,& Hieronymus, ut in locis praeallegatis ostenditur.Et ita interpretati sunt siurimi Pontifices,ct generalia Ecclesis concilia, ut similiter ex pr allegatis ostenditur. Et tenet Inno.in rubr.de decimis,inc.si de paroch. ubi dicit, quod confundi debent vehementer isti noui magistri repraedicatores, qui docentre praedicant contra noulini R. vetus Τestamentum.Ncc unquam inuenient, Ammii inum, Hieronymum, Ambrosium, Gregorium, vel alium sanctum doctorem aliud sensisse. Cocludens cosuetudine induci non posse,quo minus soluendrsint decimr,siue clerici pauperes sint,siue diuites Adem cocluait ipse Inno. in c. aliquihus,in si. de decimis. Idem tenet Io. And.in respon. praeali .Et multum notas liarer Io. An.inc. a nobis, dedecimis.Et Abb. similiter in prsalles.tex. ubi dicit opianione Inno.esse,ab omnibus doct.communiter approbatam .Et in c.in aliquibus, ubi hoc tenet glo. ec abb.in vl.no.ec notabiliter illud cocludit ibi Abb.superglo. i. Ide notabiliter tenuitHost.insumaee decimis.*.et vird prescribi possit oec υρο- sic. septimo quaerit S c. Et spec.e.t.9. 3. in quinto libello.& Archi.in c.decimς, 16. q. t. 5 in c.duo sunt,xij. q. t . ide Archi.ut reseri re sequitur Dominicus in c. i . 5 ibi bona glo.dedecimisti.vi.&Cardin.incle.cupientes,in princi.q. 6.de poena
Nec credo quempiam honum 5c prudentem Iurisconsultum in simili casu aliua sentire,aut sensisse unquam,saluo quod subscribitin Licet quidam Theologi,seu potius a Deo longi nitantur aliud asserere,scilice
p rsceptum super decimis non esse morale,nisi in quantum exigit sustentatio mini strorum Ecclesiae; alioquin enim dicunt esse iudiciale, adeo, ut non obliget,nisi inquantum ecclesia desuper statuit, decimas esse soluendas cum integritate, re abso diminutione,aduersus quod in statutu Ecclesiae valere dicunt conluetudine,ita ut decims soluendς sint pro parte vel pro toto,autetia no soluende,prout cosiuetudo se habeat, dummodo alias sit prouisum ministris ecclesiae de cosrua sustentatione vitae. Alias etenim in casu scilicet deseeliis sustentationis necessariae ministrorue clesiae fatentur decimas integraliter,& abs* diminutione esse reddedas cuiuslibet
consuetudinis obtentu nullatenus obstante. Et id quide quia fatentur tali casu de
319쪽
limas debeti ex praecepto morali eciz.In quo errore ego reperis quenda fratre An
gel.de Clanasio in summa sua,qus dicitur summa Angelica in verbo decima,versiculo secundo, Attame ide frater in si.tenet,sanctius ille soluere decimas integraliter. et reperio allu,et no credo alique reperiri posse vel Canonista velTheolom qui contradicat, quin decime sint reddendae Oim integrita te a bsq; diminutione, consuetudine convaria no obstante, praesertim si consuetudo talis non sit generalis,sed circumcirca soluantur decims integraliter ex solito ecconsueto prout in casu nostro in eisdem landis ab alijs , praeter dominos agentes pro portione ipsis de-hita,& alias circumcirca consueucrunt solui decimae integraliter, oc abs dimin
tione.In quo casu omnes nobiscum concordant communiter.
Sed ad consutandum errorem dicti Angeli re aliorum taliter creantiu,reassumvtur praeallegata iuris diuini re humani, ex quibus patet praeceptu de decimis soluendis integraliter, & abs* dominutione, esse morale, Δ tale, ut aduersus ipsum cosuetudo pualere nequeat. Et ixa interpretati sunt sancti doctores ecclesis et summi pontifices,atq; generalia Ecclesae cosilia in locis praeallegatis.Et merito quide, quia nedu propter ministrorum sul Icntata one, sed et naturalis rationis dictatione, praeceptum de decimis integraliter,5 abscν diminutione praestandis est morale,ut exinde scilicet recognoscamus,nossubditos Deo,& eum uniuersalem Dominum,& omnino perfectum.Qus recognitio couenientius heri non potuit,nisi per deciscimae partis separationem,ct donationem.Et illa ratione decimae manent ct respiciimi Omne tempus,naturae,legis,& gratiae. Quapropter huic tanquam immohili fundamento innittitur authoritas Ecclesiastica in c. ua nobis. g. 3 .ver. nimis Profecto A c. Et in c. cum non sit in homine. 3. . dedecimis, secund. Io. And.&doct. in capitulo de nobis,de decimis.
obstar,si dicatur,quod priceptu super decimis est affirmatiuu,8c praeceptis
de no tenedis possessionibus clericis datis est negatiusi, obligas semper re ad isti Per.Vndecu trastatu sit sacerdotiu,et sacerdotes nostri teporis habere demoliranc alias pinguia bnficia,& possessiones, igitur cesseri debeat rchunciasse decimis ecci Respodetur enim ad illud,& primo ex his,que proxime supra allegata sunt.N5 enim tam pro comodo clericorum,quam in signum recognitionis dominii unitiei salis re persectionis Dei praeceptum de decimis datu est. Secundo respondetur ecdicidquod in diuisione terre promissionisClericino debuerunt petere parte,sicut alis tribus, sed decimis esse con tenti,ta me si iusto aliquo titulo accedat eis alis res, eas bene poterant, possunt tenere, ecpossidcre,excplo cius,c. Si testator disposuerit cuilibet filioru certa parte,iubens ut sit contentus,nihilominus tame si ab usalteri det, vel alius in ipsum trafferat parte suam,cam bene habere potest, secunda Inno. Ioa. And. Abb. similiterct doct.in proli .mbr.de decimis. Imo responde xi potest dici, quod per pceptum de no senendis possessionibus clericis datum, potius fuit eis auaritia, re inhiatio reru temporalium interdicta secund. Io. An ecdoct. ind.rub.per allegata ibidem per eosde Quinimo 8c tertio potest responderi, ec dici,quod veritate considerata,adhuc hodie nihil possident ut proprisi,& bona ecclesiaru sunt bonapaupersi, secudum doct.ella. And. in d.mbr. Vbi cocludunt, quod hac ratione cosiderata,quarumcunm abundet clerici in rebus Ecclesiasticis, in pauperes sunt: tum quia in eis nihil proprium habentritum quia de superfluis tenetur pauperibus prouidere. Et per hoc nunq; potest esse susticiens cibus in domodni,quiaequantumcun* opulenta sit, nunqst in hospitalitati generali, re necessitata omnin pauperustissicit prouidere,se duesi ibid. Quod directe ad psens deseruit,
O apud acta allegatu oc manifestatu sit,monasteriu dnorum agetlup caeteris gradi pressu esse hospitalitate. Preterea ut ex supra allegatis ostcdit,decimesunt pars diti, quare εc Archi. vi refert, oc cu eo transit Dominic.in c. t .de decimis li. 6opod rat is decinas prscipiuntur reddi,redduntur.LVt aliena,no visua,secundu cos. Caigit Deus parte huiusmodi sua dederit leuiris,sive diuitibus, siue pauperibus, siue honis, siue malis,igit nulli alteri licet ea sibi subtrahere,aut diminuere, quia omne bonu,quod a Deo vel ab imperio,quod sequitur Deu, acquiritur, debet essema
surum,oc ab omni malitia,ec diminutione eatranckin auth.costi.que de digni.
320쪽
illud quoque ad si. col. 6. 8c in auth. de nuptiis. g. sed hoc quidem,coli. . Et notabiliter per Io.An.postmodo in d. Rub. quem sequuntur Abb. similiter communiter doct. .: .:
Nec obstat si diceretur ex cursu temporis immemorabilis praesumi de titulo possibili, utpote de priuilegio papae, aut de remissione decimarum tertio anno L-cta propter reductionem fundi sterilis ad sertilitatem, ut in secundo dubio in principio posito continetur. Respondetur enim ec primo, quod tempus non est modus inducendae vel tollandae obligationis, &sic cum huiusmodi tituli apud acta non sunt allegati, igitur etiam remitto ad Abb. Sicul. post alios notabiliter in c. Plaeuenit, decensi. Et ad Doct. ini. si ccrtis annus. C. depact. ec in I. cum de iurem Uerso. T. de v sur.
Secundo respondeo dico,quod cum iitra diuina A humana semper elamauerint 8c clament super soluendis decimis ; integraliter, re absque diminutio ne, Sc praesertim ad propositum bene ponderandum, quod ut praeallegatum est Deutero. xiiij. dicitur,decimam partem separabis de omnibus frugibus tuis, quae
nascentur in terra per annos singulos ct c. Certe ex cursu Iemporum non prassiuamitur concessio papalis. Sed succedit quod dicitur, plura per patientiam tolera vir ct c. c. cum iamdudum,de praebend. Ita tenentem allego Abbatem Sicul. in c. in aliquibus,de decim. Et d. Host. in sum. c. t. vim praescribi possit ecc. vera sexto. si aliquid. dcc. Pro hoc allego notabilem Doct. Dominic. in c. q. mihi,in quinta col. in si. de praebend. libro 6. ubi dies i in haec se aliter verba, scilicet quod tolerantia supcrioris non iustificat gestum, quantocunque tempore duret, in iis quae non sunt quaesibilia,sine principis concessione.Nam non possiuat quc xi praescriptiones. θc dicit illud esse notandum, quia facit quod quantumcunque apa toleret, ut decimae per laicos non soluantur,tamen non videtur illud quaeri tolle per laicos, ut non soluant, secundum eum.Sic quidem titulus etiam alias poGibilis re allegatus,prout in casu nostro nullus idonee allegatus est apud Acta,no foret prout non est quomodolibet praesumendus, secus in iis quorum laici alias capaces sunt ad possidendum, etiamsi praeter principis concessioncm ea acquiro re nequirent, ut sunt pedagia, re quae regalibus inlaeterent.c. supcr quibusdam , ibi glo.5c scriben. Et in l. hoc iure. β. ductus aquae,in consit. praesen. at lcg. ecc. Quinimo praeter Papam nemo potest eximere a solutione decimarum. &sie videtur, quod etiamsi canonice probaretur factum in secudo dubio supra formaro mentionatum, tamen eX eo non competeret canonicus titulus. Pro quo alle
go, quia certi iuris est, nihil debere remitti vel dari, ut dentur decimae .c. decimas, ei. iii. 36. q. T.
Quoniam itaque praeceptum de decimis integraliter absque diminutione
soluendis per annos singulos morale est, iuris diuini θc humani, re tale, ut contra ipsum praescribi, aut consuetudo per laicos valide introduci nequeat, ocita a sanctis doctoribus Ecclesiae,5c a Romanis Pontificibus,re a generalibus Ecclesis cocii as interpretatum. Cui quidem interpretationi Urim magis quam vanae opinioni alicuius doctorculi erit standum in iudicio&cxtra. Maxime quia in interpre ratione diuinae legis magis credendum est iuri Canonico ,ec papae legem desupee condenti, quam doctoribus etiam sanctis. c. ego solis. viiij. di. probat tex. iacie. g. s. de lum. tamen tenet Abb. similiter & d. Alin. in tertia falle. in c. ne innitaris,de costi .ec d.Hotain sum.de decim.versic.sedet si ecc.Et quia Iam incap ces sunt decimara, re nullus titulus canonicus pro eoru parte in .pposito casu allegatur,ne dica Obatur, neo praesumitur,& quia cdsuetudo alias circucirca viget de soluendis decimis integraliter 5c abs* diminutione.Procul dubio igitur reis in hoc casu succumbendu erit, re secundu petitionem dilorum agentiu gnunciand Pro quodenim allego, qa alias eti1 ubi tot ec lata iuris diuini ec humani no essent pro sententia pdicta a doct. sanctis approbata,tame succederet, quia iudici no est
recedendum a comuni opinione doctor per tex.in l. 3 .in Uerb.crebrior. T. de ossi