장음표시 사용
341쪽
tihmbaciet tibus Deitas est transituse igum dictiortem perpetuam habens potest pro vitarie subdito suin dii onere ea qme Hemr rationabilia. a serior non potest tollere legem superioris. 3. 22Mandare,prohibere , tondere seges, pistactus merii σῆ. Communitσs,quae non satis fiuitatem Nespressincia, non habet merum imperium. Au ρr eriptionem requiruntur possessi bona dei, tutitat, respraescriptibilis. o. I. g. 9. o Nemo iuri distimem instinum exerret. 6sui cantra iura mereatur non babet bonam sidem. In praescriptione iurium reptiritur scientia . p tientia eius eontra prem inducitur ascriptis. 9 Libertas contra Gedientiaia fit praehripvbilis. 33.
Si res non est praescriptibilis millum tempus releuat. iambent Iuperioritatem is Ulla vel eastro, non ideo habet iuri dictionem e ab ea dependentia. t 3 Praeteri iones sint stricti iuris,nec extenduntur Minterias quam possessium est. 1 Praeseriptio non extendi- 44 tausam etiam omnino Amis. 37 odia tora dis itur, in parte ius est. 1 Praelatus potest π Tibere contra Episcopum in Radisces aere ei subiectus sit. sPer exemptionem vel rufloeum liberantur subditim totum ab iurisdictione ordim ij. s stansuetudo excedens bominum memoria babet vim priuilegij. ammin longissimus aequi det Neritati. 2 s. arri usu longissimi temporis praesumituriana siderimnam fidem no requiri in illis Hin factum a scribentis, sed sola negligerula amittentis Te satur. a tangsinum tempus suissetdesectum tituli. asP bi ius exigit titulum sufficerepotativum. 24Scientia . patiemia in inducenda equetudine is est necestaria. 22Iudexsuper nonpetitis non pronunciat. 3o. 34 ualibet eommunitas, etiamsi dam habens iuris dictionem potest facere statuta. ordinationes de rebus communi I. 3 3Lex, Princeps populus, onsuetudo πη-erstas, M. iurisdictionem ordinariam. I a
Non probat hoc esse quod contingit ab eodem a
QVoniam, ut ait Imperator in I. a. C. de ossi praeses. praeto. ad omnes actus nostros omniacia consilia nostra in nomine Domini nostri Iesu Christi progredimur. Idcirco dubium per venerabilem atque iurisconsultissimum virum d minum N. ecclesiae cathedralis Augustensis Decanum meritissimum, nec non incauta interretierendissimum dominum Abbatem monasterii M. eccommunit tem villae T. iudicem commissarium & delegatum iustissimim motum diuino implorato auxilio aggredior. Et quia in habentibus symbolum facilior est transitus. I. in rem. 9. tignum. Κ de rei vendi. quamobrem propter legalitatem dipnissi domini Iudicis, qui de iuris peritia practicae. experientia multum commendatur, plura omitto, quae pro euidentia & clariori intellectu infra dicendorum primmitti nossent. Et ad rem ipsam plane accedam. Et videtur primo,Quod communitas villae T. non possit pscribere,necPscriptione copleta uti, qua cauetur is eoru superior re Dominus habens iurisdictionem eos non possit rationabilia eis fac re edicta solus sine scitu reconsensu eorum, quantum ad administrationem villae dispositionem* campi eiusdem. Et hoc quidem primo ex parte superioritatis Nam beneficium iuris nemini est auferendum, ut in regula, indultum de re tur Il. 6. Sed superiori supradicta in iure competunc ergo ct c. Istud probatur. Ouia habens suri 1inionem perpetuam solus pro viilitate si dilorini disponere reo dinare potest ea, quae Uidenitar rationabilia. l. 3. 6. ff. quod quisque tur.&C. deon .praesec.pirae. l. iin 1. Et notatur per Canonilias in c. α .demat Sobed re in
deiurina. gen.5 di. g. ius auid ciuilla. Fundant in domini temporaIes intentio nem suam
342쪽
nem suam de iure communi quoad res suas infra limites suae terrae, secund. Io. An. in c. si. de off. archidi. Licet Panor. in c. si. diligenti. de praescrip. illud limia lat. Verum respectu iurisdictionis, non tamen respectu proprietatis rerum ec honorum infra limites &c. Et sic saltem ea quae sunt iurisdictionis in toto dist mctu de iure communi sibi competunt. Ergo sine iniuria praedicti Abbatis dicta communitas huiusmodi consuetudine uti non potest, quia eum impedit uti iure
suo A c. Secundo patet hoc ex parte subiectionis. Nam inferiores legem superioris
impedire Vci tollere non possunt. c. cum inserior,de ma.ec obe.& clc. in Romani.
de elect. 5c I magistratus. T de arbi. 5c l. ille a quo. ff. ad Trebell. Imo neque sede illis quinus modo intromittere debent. Nam non habentes iurisdictionem talia no possunt,quia phibere mandare, precipere re lege codere sunt meri imperii, Vt not. Bart.in l.imperium. aede iur. om. iiid. per t. r.w.de consti. & per t.non am-higitur. T. de legi. Sed communitas aliqua quae non facit prouinciam vel ciuita- νὴ tem, non habet merum imperium, imo nec simplicem iurisdictionem. l. 9. C. detur. Om. iud. ergo ct c. Tertio probatur hoc idem ex parte praescriptionis. Et hoc ex mulsis causis. Primo quia in omni praescriptione possessio est necessaria vel quasi Mi in Rub. mne possessione, re ibi no. de reg. ii . li. 6. Sed rustici ius statuendi ecpraecipiendi tibi ipsi possidere non possunt,ergd.Illud patet, quia nemo sibi iubere,prohibe- c. re imperare,nec in se iurisdictione exercere potest. l. penul.sside arbi.c. h. de pen. oc remis ergo occ. Ideo etiam imperativus modus caret prima persona,vino. A cur. in d. l. penul. &c. Secundo requiritur ad legitimam praescriptionem Inducendam bona fides, videlicet quod fraude Zc fraudis suspicione careat. Et quod credat se iuste facere. c. si virgo. 3 4. 8c c. vl. de praest. ec in reg. possessior. de re. iur. li. Sed talis commupitas non habuit bonam fidem,ergo non praescripsit.Illud patet, quia qui con- tra iura mercatur, non habet bonam fidem, qui scit, vel saltem scire debet, hoc mbi non licere, Ut rer. qui contra. de re. iuri li. 6. Sed ipsa communitas in hoc facit contraitis, Ut supra ostensum est,ergo &c. Tertio requiritur titulus verus vel saltem putatiuus,qui tribuat uiam praeis r . scribendi, id est, quod sit talis, qui in vero Domino dominil translationem op retur. l. nullo. C. de rei vendi. c. si diligenti,deyraescrip. Et hoc maxime si ius
commune resistit,ves praesumptio est contra praescribentem.c. 3. de praescr. Ii. s. Et idem si praescribitur ius incorporale, etiam si ius non resisteret, vino. do. Amtho. in c. peruenit decens. Sed per communitatem non allegatur titulus, licet ius commune sibi resistat, oc sit res incorporalis, ergo. Et requiritur in tali causa ve rus titulus in facto, licet no ivltus in iure, V t nor. Io. And. in d. c. 3. de praescrip. li. 6. 5 c.
Quarto videtur, quod huiusmodi priescriptio non sit iuridica, quia in pro
scriptione iurium incorporalium requiritur scientia, re patientia eius,cotra quem inducitur, quia absque illis non potest creari quasi possessio, 6c sic nec praescimptio. i. a .C. de ser.& aqua,& l. penul. fide serui. ec no. Inno. in c. bonae,de post. prata.&in c. cum ccclesia,de ca. poss. ec propes. in c. conquerente,de off. ordi. c. a. de resti. in tute. c. cum olim. 5c c. in literis,de resti. spol. ec no. in Li.C. de se ui. Sed talibus communitas deficit. Nullis ergo di c.
Quinto requiritur ad praescriptionem inducendam quod res sit praescriptibia ,
Iis, alias ex tempore nul lum ius in ea acquiritur, ut initi. de usucap. 9. surtiuae, cum sequentibus. Sed praesens non est talis,ergo ecc. Hoc probatur, quia libertas contra obedientiam non est praescriptibilis, quia nemo potest esse sine capite, a- ει. cephalus enim diceretur. c. nulla ratione. 9 3 . di. Et probatur illud in c. cum non cc a licear,
343쪽
liceat, Ac C. eum ex oscit.& c. cum olim,de praescrip. tae. cum personae,ee prses,
ii. 6. Et ita tenet Otra. consi. εγο . Io. Cal. in v. c. cum non liceat,do. A n.in c. auditur , de praescrip. Nam illa quae sunt debita in signum subiectonis ab inferiori
non possunt aliquo tempore P scribi, V t not. do. Antho. in c. pervcni de censi. Et tenent do. de Rota deci. a 3 p. in nouis. Et sic consequenter ex quo res non est praescriptibilis, nullst tempus releuat, c. cum ex officit , de praescripti. α Lubi .fi. de usu. & l. competit. C. deprae. 3 o. vel 4O. ann. 5 c. Praemissis tamen non obstantibus, contrarium mihi apparet Verum,& iure,
ratione re exemplis, nec non similitudinibus optime sundatum. Videlicet quod communitas subiecta ratione iurisductionis alicui domino possit constietudini mpraescribere, ec ea introducta uti, quod iurisdietionem habens non possit eis facere edicta, statuta vel dispositiones in his, quae concernunt adminisi rationem vibiae vel campi, nisi de eorum scitu re consensu. Illud inprimis probatur ex eo.Nam
constat, qliod cetante omni praescriptione Sc consuetudine habens superiorita- ierit in villa vel castro, propterea non habet iurisdietionem, & alia pendentia ab ea, puta quod possit eis tacere edicta releges, quemadmodum inter se in villa eccampo vivant,communia ue dividant, cum talia sint meri imperii, ut tenet Bar. in 1. Imperium .sside iur. om. iud. per t. 3 .ff. de consti. princi. ec per t. non ambigitur. ff.de legit. quia expediuntur iudicis officio nobili ad publicam utilitatem. Nasti licet maiores superiores, ut sunt superillustres, illustres, spectabiles Sc clarissimi, habent ea quae pendent a mero officio,maxime qui praesunt proiunctis,ut l. illicitas. 9. qui uniuersas. n. de ossi praesid. Infimi tamen iudices,ut sunt defensoresae magistratus municipiorum, puta qui praesunt solummodo ciuitatibus ec inscii ribus communitatibus de iure communi talia non habent, in auiti. de desen. cius. . non omne. S. iusiurandum.in s. Imo si solummodo praesunt uniuersitati, quae neque prouinciam, ciuitatem vel castrum iacit, nullam prorsus habent ex eo iurisdictionem. l. si. C. de iur. om. iud. Et sic consequenter sequitur,qucd leuere clus Abbas,Velisa quoius habet, ex eo solo, quod habet superioritatem in villa T. de iure communi non potuit,neque potest aliud habere, quam simplicem iu-xisdictionem, es hoc tunc dcmum, quando illa villa non est alicui ciuitati subieeta, quia tunc nullam haberet iurisdictionem, prout vult Bart. in l. imperiuna,sside iur. om. iud. Et sic consequenter neque potest legem ec edi si a cis sacere, puta quomodo inter se vivant in villa & campo, neque aliud quod requirit merum imperium. Perlaoc manifeste paret,quod ipse solus non potest eis talia edicia facere, prout etiam videtur iacere. l. Propramma. C. de Comi. & Epi. Sed de iure communi debent hoc facere vocato Concilio ec proceribus loci, ut sentit glo. in l. i. 9 3. T. quod quisque vir. ael. 3. T de decre. ab ordi. faci. Et ideo si praetendit ii here aliquam superioritatem ratione cuius competant sibi illa, hoc non habet ex iure communi, sed ex praescriptione tantum . quamobrem illa duntaxat habet, quae expresse praescripsit, neque extenditur illud ad ea, quae etiam ab illo viden- rtir pendere, quorum tamen exercitium re vim non habet, cum sit strictrilitis, re ex titulo odioso competat illud, quod ex praescriptione competit, & tan- , . . tum dicitur praescriptum,quantum possessum.c.cum in tua,dedeci.Prescriptio ect
non extenditur etiam ad causam omnino similem. c. cum contingat,de soro compe. praescribens enim iurisdietionem, propterea non habet potestatem excommunicandi vel coercendi, ut nor. Panor. in c. cum olim, de praescrip. Existis omnibus sicquitur, quod praenominato domino Ahbati non plus iuris competit in suos subditos ratione iurisdictionis, neque ipsi aliter sunt subiecti, quam ab antiquo consuetum est. Et sic patet, quod talis longaeua consuetudo ninil aliud
est, quam iuris communis obseruatio. Et illa communitas urendo ea utitur iure
suo. Ideo nemini facit iniuriam. l. faelum. T de reg. iur. 8c I. Proculus. ff. dedam. infect. &c. Posito etiam, citra tamen praeiudicium veritatis, quod de i . ii re illa, Videlicet edicta facere, co eterent ei, qui habet iurisdictionem, quod tamen non est, ut supra ostentum est. Adhuc tamen ex constretudine
344쪽
α-: Abb ii rantum, sed ita una cum ommunitate Ecita dici
M, MN VIHae ponent totam iurisdictionem in
Praeserip. Potest tamen unus Praelatus cum suo Capitulo in certo loco hirim a 'nem cum terruorio praescribere, ita quod ibi Geludai pri ori I h hq heat exercitium iurisdictionis in canonicos illius loei imo etiam .i H ''-b illis, quae sunt dignitatis, puta ab institutione etiam auctorisah 3 'ρο
munitas illa possit bene praescribere, quod praedictiis Abbas sine seim -- ' su non possit incolis Uillae facere aliqua edicta, sed ipsi cum eo Sicut Hor praelatus, qui de iure sit est Episcopo praescribit.duzios suos, renon Episcopus, licet conita vis Ionem Panor. in c. cum ex ossicit,depraesicriptio. Et sicut inserio oraeserit is , a re habeat instittitionem ecclesiarum auctori bilem ad curam taeiudhris of 7
medralis consuetudine acquirunt, qirod canonicos 5 vicarios nuniaris in gant , ut probatur in c. irrefragabili, de ossi ordi. c. dilectus Ze seri οὐ u θ' hoc tenet Inno. in c. cum ab ecclesiarum,de ostri ordi. etiam quod serilexcierit'
Lur quod praeduri communitas possit otiescribere iiA cia incolis, 5c non solus Al,
quae sunt reseruata Principi, -- a -- lti
. cundo pater illud, quia exploratissimi iuris est, quod per ex Dison res priuilegium possunt interiores in totum, ct in parte libera i imperio ordinarii iudicis loci. Sicut de hoc plene not. in d. c. cum 'sonae d e Gereialo, qa' excedithom is memoriam, habet vim priuileta &exemrit rem
α transgressor eius iuris transgressor dicitur. ν di. c. consuetudo. item estis anti=ul obseruantia loco constituti, concessionis priuile-etur l. hoc iure. s. ductus aquae. T. de aqua col. 6c aesti. 5cl n iri Cri spaptu. arce. eci. fi. C. no. vecti.&Miniri l.
1 veri qmpollat talis longissimus usus. l. s. vhi glo. mapistra E des e ui. Et tali praescriptione acquiriti rea, quae tantum p eone exlia, Vtnψt. do. Antho. in c. Peruenit. de censi. Ergo indubitati iuris est illam Isuetudinem valere, iuridice, re legitime esse introductam, renuol illa comm ni 3 e dem libere uti possit. M. . i V V Q u--ucc 3 i Restat
345쪽
uestat manetonsequenter respondere ad contraria supra In principso additana ozom respondetur neganao, quod de iure communi superioticciri petat
acere ordinationes re edicta, nisi habuerit merum Imperium, ut sit pra ostensumri et, quod tamen non credo: adhuc ab homine, lege permittentripo
test illo beneficio priuari ex negligentia sua, di pluribus liis modis, ut plene nor. in regula indultum. Et ideo sit de iure communi hoc possetet tamenyrae 1ctiptione
' 'l'Ad deundum iespondetur, quod iscet Inferiores legem superioris impedire
vel tollere non possint de iure communi, hoc ita est, quando superior habet potestatem condendi. Ubi autem superior non habet hoc de iure, di in scri ores ex praerstri otione habent se intromittere, tunc secus. Imo etiam de iure communi inseri .es habent se de illis intromittere,quando non ordinan statuunt ea, quae sp gam ad decisionem causarum, sed ad administraisonem rerum suarum, ut noti Bart. in Lomnes populi.ff. de iusti. N iur. ec Ang. m f. ius autem citule. insti.detur na. pen. &ci. Ergo illa non obstant, quia procedunt de iure communi. S cus autem est ex iure speciali, puta praescriptione α Non obstat etiam tertio , quod de desectu possessionis in tali praescriptione obiicitur. Ouia respondetur, quod in casu quaestionis non quaeritur, utrim n-pulares de communitate possint in seipsos iurisdictionem exercere 'et seipso, Dossidere. Sed an communitas ut colleῖium di uniuersitas hoc possit. Et quin
causa illorum non est communitas, nec e contra , prout not. Bar. in l. inta ritum.
q. uniuersitatu. T. de re. diuisi Et de illis non dubitatur , quam quod in singulare, mossint talia exercere, occonsequenter eos intuitu illius iuris possidere. Sicut in omnibus collegiis, ec capitulis ad experientiam videmus Praeterea in praesenilinitantia comunitas, Sc non singuli conuenitIntur , ut ex actis patet, oc illa possi
dere,seu quasi potest illam superioritatem,ergo dic. 4 Ad requisitum sterendum ad praescriptionem respondetur, quod hoc casu,
uuando tractatur de longissima obseruantia, non est necessae docere de bona fide, ut tenet do. Anth. in c. h. de consue. Bal. ini. si quis ad declinandam.col. M. C. de Epi. eccle. Quia ex usu longissimi temporis praesumitur bona sides l. posside M.*. si seruus. Κ de acquir. poT. 5c not. Io. And. in addit. Spe. in tit. de testa. g. nunc videndum. et Archi. in c. 3. de praescrip. li. 6. et Ang. in j. si ciuis a non domino, insti.de re. di.-Πlo. in c. si diligenti. e praescrip. di ita tenet Alex. par- te a cons.6. in prin. Nec obstat, quod dicatur ius commune eis resistere,quia hoc nega tur,ut supra ostensum est. Et si requireretur probatio bonae fidei, adhuc quia pendet re consistit in animo eorum i ideo statur assertioni saltcm cum iuramento. Praeterea e iam iustam habent tetnorantiae causam, tanquam ML qui siicco dunt in ius illorum,qiu illud introduxerunt per reuulam cum quis in ius succedit, de re. tur. Il. 6. scut in simili videmus in c. cura pastoralis, de iure patro. Qi m la fides antecetarum non obstat sticcetaribus in administratione, vel dipnit te licet secusesset in haerede, qui vellet tempora continuare. l. cum haeres. T de diu. ct temp. praescrip. &l. vitia. C. de acqui. possi. Item hoc etiam procedit in
omnibus consuetudinibus, quibus canonum antiquorum obseruantia tollitur, in quibus excusantur utentes id consueIudine,licet sit contra ius, oc introducentes peccauerint. Durum enim esset,dicere, huiusinodi consuetudinem non valeare ex eo, quod introducentes fecerunt contra ius: Ergo non habuerunt bonam mdem , quia per hoc infiniti illaquearentur. Dicimus enim eatenus fuit peccat tint, illud' quod illis canonibus suit prohibitum,quatenus fuit prohibitum quia side
ii natura suisset malum, consuetudo non valeret Sublata igitiir per consuetudianem prohibitione,consequenter peccatu est sublatum. Imo nec est indistincte bona fides requiritur,ut not. Batet. ini sequitur. s. si viam. T de ustica. sed tunc de-
inivn quando facta praescribentis requiritur. Vbi ad x sola negligentia alterius.
346쪽
re ex non ussi aliquid amittitur,sicut in seruiuitibus,5 priuilegiis amittendis comtingit,tunc bona fides illius,cui propter hoc aliquid acquiritur,non est necessaria,
quia alter potius dicitur ex nepligentia amittere, quam ille praescriptione acquirore. De quo etiam Ientc.hic t .de praescripta Sc Panori in c. ra,de iuri par.5 c. Re ondetur insuper ad tectium requisitum, quod titulus debeat esse necessa rius.Quod praescriptio excedens hominum memoriam non requirit allegationem vel probationem alicuius tituli. Qualis est praesens,etiamsi ius comune resisteret: quod tamen cessat , ut supra dictum est ut probatur in c. i .de praescripsi. 6. Sive etiam dicamus,quod sit consiletudo siue praescriptio, ut not. Archi. ec Io. An.ibi. ec Hosi Lin summa de consue. 9.s. Ac Inno. in c. cum ecclesia de .pos. per Bal. intit.depac. constan .in verbo scut ab antiquo. ec Alex. parte prima, consi. 6. Nemindistincte titulus est necessarius etiam in minori tempore, quando ius rem stit ira tunc quando praescribenti resistit, ec aduersario assistit, ut not. in d. c. t. Sed hic neutrum conceditur, ut supra ostensum est. New etiam verus titulus re quiritur, ubi etiam ius exigit titulum, sed sufficit putatiuus. l. quod vulgo. T. pro emptore. Et ideo si quis crederet se habere titulum, licet in veritate non haberet,susnim tamen errorem haberet, puta erraret in facto alieno, Ut nota Bar. in l. Celsus.ff. de vica. licet secus, si erraret in facto proprio, ut ind. l. Celsus. Quia talis putatiuus non releuaret, ubi timius esset necessarius. Et si in casu praesentis quaestionis titulus requireretur,quod tamen non credo,adhuc Iamen ex quo non communi tempore. sed eo, quod excedit hominis memoriam, praescripserunt, tunc eorum quasi possessio per hoc iustificata est, ec suppleretistita tempus desectum tDtirli,v t not.do. Antho.c peruenit,decens. vers. ad tertium. Quia usus tanti tem potis praesumitur iustus .Inno. in c. x .de resti. in intri l. iij. ,.si seruus.ff. de acqui rosi.
Ad quintum requisiturii scientiam 5c patientiam coiticetnens, res,ondetur;
quod quando quis fundat intentionem sitam etiam in iuribus incorporalibus ex usu tanti temporis,cuius initii non est memoria tunc non exigitur scientia ei pati entia eius, contra querti est talis usus, quia per hoc inducitur consuetudo, quae Isco constituti iuris est,t. ι .in si .ff. de aqua plii. arc. & sside aqua col. ct aestiuau. hoc iure. g. ductus aquae. Et in consuetuatne inducenda patientia re silentia honestnecessiaria,ut not. Dyn.inc. si. de consue. 8c lud. dero. secundulia Sali. in l. vectigalia. isside publi.et glo.in d. l. hoc iure,quam ad hoc ibi ponderat Anq. Et quia iste v- sis per se habet tamentum a lege, ideo alia patientia non est necessaria, ut notaIo. de lino.in l. si publicantis.*. in omnibus. si de publi. Tenet etiam hoc in simili de pedagiis inducedis Alex. prima parte consi. 6. dicens illam opinionem veriorem
re communiorem,quod in tanto tempore non requiratur ecc.
Ultim θ non obstat quod opponitur,quod res non sic praescriptibilis.Quia rea spondetur, quod licet subditi non possint praescribere active re extructiue, quod nemini substar,ut in iuribus ibi at legatis,bene tamen possiunt praescribere in eretis casibus libertatem, ut supra ostensum est. Sicut in casti dubii nostri, ut domitius Abbas non molestet eos cum n iiis .edictis aliter, quam ab antiquo consuetum est, sine eortim scitu Sc consensu. Et etiam passi re dc translative in totuni possi intprascribere libertaton,puta, quod non illi, sed alteri subsint,ut not. Ieriti. post Inno. ind. c.cum personae,de priui. li. 6. ec not.inc.cum olim depraescrip. redo. de
Ro.decis. α 3 p. in nouisiSicut in proposito comunitas posset prestabere,quod naAbbas, sed iustitiarii villae facerent loli eis edicta 5c statuta,prout hoc supra plene est ostensum. Et nisi ita estat, insinitae cithrates, Ollegia di capitula damnarentur in eorum consuetudinibus lauciabilibus,quod tamen valde vitandum est. Et siectare sequitur responsio ad praesens dubium, quod communitas aliqua de iure potest praescribere contra eorum superiorem iurisdictionem habentem, re antiqua consiletudine uti, quod talis superior hon possit ei facere edicta,statuta'ordinationes, nisi prout ipsa decreuerit, ecquod ae eorum bona voluntate procedat 5ce. Eilicet praedicta decisio ec determinatio dubijsit vera, non tamen conuenit c c praesentiass
347쪽
mkMa rapite dilectitur. 6In delima praesinitur ammus nocendi m οφ dendi. IOmne maleficium nasumstur is, stὸ factum. svialitu uesi sege termittente aggressorem ore
dere,in eo ipse praueatur eius defensio. '. 1 ct Terror armorum si fuit ad defensiouem iustificanda nec debet quis expectare Ni primo percut -
Astutus nonimetur terga fuga committere, sicurius Deustatem baseat. t 2Afectus praesumitur ex qualitate armorum. ι 3 Excedens modum in tutela sui tenetur tantum de ἀ- is excess. 3 36calore incensius non censetur ptem heellectu praediis
Exerdens modum in tuendo be punitur m culpo uti rivi dolosus. 3 Z
CONS 1 LIVM XXXVII LΙn note Dei omnipotentis & sanetiss. eius genitricis Mari .
Casius super quo consilium petitur, in effectu talis est: Quidam Iohannes PIayer,
et Iohannes Grotet,alias Teinsch,aliquato tempore ab hinc in villa quadam simul costituti, erbis simul contenderiit,et rixati simi,quibus ramevtrin. adeo exasperati, ut tande per eosdem ad evaginationem gladioru,5 Verbera peruentu sit. uti tumultus per interccssione,sive,ut dici solet,intermediatione cuiusdam Capitanei Ibidem,inter dictos rixantes tunc temporis sedatus, ipsis* mandata pax, at* ab
eisdem rixantibus cui verba propositi faeti sonan accepta est: siccnil Iaesi ab inviacem dirempti sunt, Sc discesserui. Polt quod iactum supradictus Ionannes GrὀtΣ, cum quodam puero suo, quem secum ha buit, Iacobo nominato, itineri solito a cinctus,ad Uillam suam siue domum versus pergere intendit. Quo Iohanne, ita ut praedicitur,cum silio suo in itinere existente,quondain Erhardus Mayer,& supradictus Iohannes Marer filius,& quaedam Elizabeth filia eiusdem, fortibus instri tu armis,praefatum Iohannem Gr6tet,simplici cui innuunt verba cassis induitin, gladio accesserunt,aicydenuo inter se rixari coeperunt,armis cogressi sunt. Qua in rixa, praedictus Erhardus Mayer,prae atorum Iohannis di Elizabeth pater,persaepe dictum Iohannem Grὀtet vulneratus siue purisus est, quo vulnere siue punctura ille paulo post morte interiit. De quo homicidio per dictum Iohanne GrὀtΣ in persona Erhardi Mayer perpetrato, non solum ipse, sed etiam filius suus adhue impubes, per occisi relictam Viduam eiust liberos c quemadmoducx processu super hoc formato, A transmil apparet coram iudicibus comstatus Campido nensis , vi legis Corneliae de sicar is accusati sunt. Num qurritur,quid iuris Et ait uter , 6c pater & situs,vigore dictae legis Corneliae ad mortem condemnari, ecPoena capitis plecti possint,&debeant Cum igitur claritas amica ire e regione obscuritas inimica et exosa legibus sit. l. si legata rio. 9. h. ff. de fidei co m. liberta. l. ita fidei. ff. iure fisci. Est insuper omnis vana superfluitas resecanda.l. h. C. de sentent. ec interloc.Nam inanis verborum est sonitus, quae sine effectu sunt, re ad rem nihil faciunt. arg. l. sina. C. de dona. Quare relictis prolixarum praefationum ambagibus, id quod ad rem accedit, a
tingam,iuxta doctrinam l. fina. C. de compensa.
Viso igitur processu,in praesenti causa homicidii habito facto, vists etiam, atq; lectis dictis re attestationibus quorudam testium,pro parte defendentili,& ad
defensionem eorundem necessariam iudicandam productorumhexaminatorum,
ec omnibus illis,prout cause arduitas requirit, & per temporis angustam breuit rem fieri potuit, a me expensis,& trlitiinatis: Videtur inprimss, quod quantum ad puerum, filium ipsius occidentis, quem etiam ipsi acciis antes impuberem, aut minorenne nominat,pertinet,quemcpipsi accusatores in dicto perpetrato homicidio. manu apposuisse, aut auxilium praestitisse dicunt, et proponunt, quod istud penia tu, iniuste fiat. Nam hoc ne in minimo quidem legitime salte apparet,nem per a cusantes probatum est. Imo contrarium potius ex dictis testiupro parte defendentis patris sui productorsi constat. Nam dicut prssari testes,quod puer per accusa
tes Iohanne Mayet scilicet,di eius sorore, duriter verberatus sit,& q, no viderint. quod
348쪽
duod ipse puer, neqt occisum, neq; filium aut siliam eiusdem laeserit, & quod nob
υiderint.Quod ipse puer gladium habuerit aut aliquo telo indutus fuerit. Cum igitur nem ossit condemnari, nisii qui sponte confessius,Iellegitime conuictus iis,ner verba expressia textus. l. qui sententiam. C. de poeniS. & l. i. C. de confestis. l. A r. C.de proba.c.nos in quenq;.& c. multi. J.q. . di C. LOurarius.XXX1.q.il. et contra praelatum puerum intentata neutiquam probata sint, merito quidem vulgatissimae regule vigore,actore non probante O c. absoluendus est. l. quid C ed i DD. indi .l. Actor. C.de probati.&c.ut nostram.extra.Ut eccles. henefici Et nedum ex dictis rationibus, quae sufficientissimae sunt , sed etiam ex loci uentibiis neutiquam condemnandus vel puniendus ed potius abs uendus eis. Nam dato, quod homicidium commisisset, aut patri suo c quod tamen Drieterquam ex consessione accusantium, quod tamen de iure manime subliuit ecvalet. l omnibus. 8c ibi Doct. C. de testi .conrio in perpetrando illo, opem siue auxilium praestitisset: ipse tamen puer cum sit, in quo regulariter dolus non prinsumitur. l.aolum.& ibi doc.C. de dolo. neqs quicquam contra eum probatum eli, neutiquam poena homicidii ex leoe Cornelia puniri potest. Nam ipsum in hoe consilii innocentia excusaret. Unians. ff. ad i. Comet. de sica. et per ea, qtis habentor re notantur in textu θc glo in Cle. x .de homici.& per tex. in c. t ibidem d minus Abbas extra,de delictis puero. Et in summa: In hoc& at is similibus cali-hus. Quibus tanta ambiguitas et obscuritas versatur temper in benigniorem et mitiorem partem inclinandum est. Et ubi de liberando quaeritur, ad absoluendum oroniores esse debemus. Melius nanq; ec satius est,impunitum relinqui, re dimittere nocentem quam innocentem condemnare, per c. in obscuris, de reg. iur. in s. 5 e eos vero. s o .distin '. Bal. in c. duobus.ext.dere iudi. Feh. in c. aduersario tuo exceptio.I.semper in obscuris.ls.de reg. ivr.et t. factum est cui'. g. fi .e' tui. merito. ff. oro socios. Arriantisaede a filo.ec obliga. l. nielus. T. solus.matri. ibi de Iason.& per illam egregiam Labsentem. ff. de poenis. Steti itur pro eerto, quod hoc casti & ratione pueri officium iudicis neutiquam in condemnando, scd in ablo, Quantum vero ad Iohannem Gr5tae,asias in schidicti pueri patrem attinet, re quod per eundem dictum homicidium perpetratum sit, appa rei primo ex ipsius
consessione; qua iuxta tritam iuris regulam non est alia maior piobatio. l gener liter. C.non numera. pecu. Bar.in Ladmonendi. ff. de iureiuran.Ang. Areti. in j.
deo is . ordina. Probatur hoc idem et secundo , ex fuga ipsius occidentis , qtii ii piendo sic se recepit ad asylum, quo se omnino culpabilem reddit.lege Cornelia. et ibi dicitur per Bart. & Doct.ff. ad Silleia. Docto. 5c glo. ind. l. admonendi. de iureiur. in l. bonae fidei. C.eo ti. Salice. in l. unica. C. de raptu virgi. cum simi. Sed ia haec tanquam notoria A manifest a , non alia aut latiore excussione opus habent. l. si vero. g. 3 qui satisda. cogun. N ibi Bar cum simi. Hoc igitur cum ita sit sequi videtur, quod dictus occisor, iuxta iuris comminis dispositionem, re accusantium petitionem, ad mortem condemnandus sit. Nam qui alium occiderit, poena mortis per. l. Corneliam de sicariis,tenetur.l. i .& per totum ad i. Cornel.desica fi Item lex Cornelia homicidas ultore stadio persequitur. 3. item lex Coin lia. insti. de publi. iudi. Et homicida quod alij secerit expectet. l. nemo. C. de epiasco. audi.Et omnis qui caede secerit,capite plectae. e. omnis. distinct. 3 . Sed dictus Iohannes Grotet occidit quonda Erhardum MaIer, ipsorum accusantium patre, ut supra patet. Quo ipse in dubio animi occidendi per euidentiam faeti, ct ex vulneris atrocitate 8c acerbitate,quo interiit,habuisse videtur, per nota. Doct. in I. i C.Unde vi. Et in delictis semper prs sumitur animus nocendi et offendendi,per illo & doei in I. si non comitust. C.de iniuri Et omne maleficium,cum sit de genere prohibitorum,praesumitur iniuste factum. c. I. ex praesumptio. ec notat Bal. in c.
sicut nobis,de re iudic-e ira . . . . . 'ν
Illis tamen non obstantibus contrarium verius de rure videtur, oc tenendum est,
349쪽
est, videlicet, quod saepe dictus Iohannes GrAz accusatus non teneatur ex dicto
homicidio, poena mortis , ne* etiam de iuris communis aequitate possit admo rem condemnari, eo ciuod vulnerando & occidendo praefatum Erh dum Maver
tus ad sui sensionem secerit sumi potest, re apparet ex dicti estium pro narte sua productorum, qui expresse deponunt, quod ipse Iohannes Ginet in reci itianere, erga siue ad aedes suas aut villam constitutus fuerit. Per quod praesumitureiindem in et minime malum animum habuisse. Ita colligunt di sumunt Docto .in L quis autem ibi,qua alio tendebant. Tde Vi ct vi arma. possunt Praeterea multa alia indicia, come re praesiumptiones. per ons etiam desin sio efficaciter probatur per Bal. I. i. C. de confessi. Ange. in tract. male in plot dic his litius se dei endo. perdo. Antho. Cle. 3. de homicid. ex dictis testuim productorum colligi possunt, quod dictus Iohannes Grot' suerit in discrimine vitae, S quod iustam se defendendi habuerit occasionem. Nam primus , secundus , 5c quintus testes deponunt, qualiter quondam Erhardus mayer occisis, cum venabulo, Iohannes Mayer silius, curonchone, vulpo misainer bellenpariten ,et Elizabeth filia eiusdem Erhardi, cum praeurandistini te sive ut vulgo , mit emem 5auntremel ipsum defendentem in itinere ad domum' liue villam existentem persecuti sint, re insultauerint. Hocm ita factum esse rura Ius re adhuc clarius ex praedictorum testium dictis apparet, qui denonunr quod uxor ipsius occisi& accusantium mater post finitum conflictum cladem acceptam Iamenta ecconquesta sit , sillumin tanti Iohannem Maver increpatier:
rennur dessen oberbepta Hoc autem casu, ct qui sic ut supra patet ab accusiantibus erga accusatum & defendentem tactum esse I insultatus, ast alitus, re in du- Dio Uitat di scriminepositus est, potest lege permittente aggressiorem suum occidore absque eo, quod puniatur, ut homicida, sed videtur animo se defendendi se- . Corne delica. C.&ibi Bald. no. I sed re si quaecunque. Tadi Aquit. Ita tenent, sentiunt& con ludunt Bar. Bal. sali. &Cy. l. i. C. unde vi. Et Ubicunque venit aliquis contra me cum gladio, re ego occido eum, Probata est mea defensio. Bar. in I. sed re si quaecunque. U. ad L Aqui. item Iacina constilendo tenuit in consit. incip. Vanutius Petri. ec per I. ut vim. T. insti. Miur. Nihi Docto. Probato insuper c sicut ex supra notatis testium dictis. ec multis aliis circumstantijs &qualitatibus, satis patet insultu cum arin q, uus quid durante rixa insultatus agit, percutiendo aggressorem, prassumitur ad defensionem fecisse,ut Doct. in locis 6c hiribus supra allcgatis. Ita sentit etiam Pet. de Anch. in Clemen. s. de homicid. notat Bal. in consit.
x .incip. Qtridam insultatus. nora. in c. postulasti,de homicid. in antiq. Astipulatur Fcli. in c. significasti, α. eo. ri. Et hoc adeo verum est, quod quis in discrimine vitae constitutus, se defendere videatur, quod sufficiant etiam terror armorum, re iactatio percussionis: per ea quae notan. per Bar. l. 3. C.unde vi. qui hoc ibidem tenet at legando i 3. g. armati. T. de vi 8 vi arma. Neque etiam opus est,ut aliquis expectet vopse primo percutiatur.per Bar. ind.l. 3.*. armati, TUicti vi arma.RlO. nota. in l. s .in prin. Tad. l. Aquit. 8c Angel. in tractam malefici in illo. dc dictus Titius sedes endensio, ut in saepe allegata. l. si quis percussorem, C.adl. Cornelia. Posito etia,quod dictus Reus siue accusatus potuisset aufugere:no tamen tenebatur terga fugae comittere,tum propter incertum fiIgae euentum, tum etiam propter multa incomoda,discrimina, pericula,re casuras,quae possunt fugienti occurrere,
350쪽
re sibi untanereataeommuniter tenent & sentiunt Cy. Bal. Sals. in I. a. c. unde in Bal egregie in l. ut vim. T detuli i. re iure. ec ibidem Apostillatorsuper verbo
fugere allegans & Felicidem tenentem in C.suscepimus. extra,de homicid. Idem tenet notabiliter Pet. de Anchor. in Cle. 3 .de homicid. Sequitur Alex. in consit. et os. in primo volum consit. qui dicit istam esse communem conclusionem,a qua non sit recedendum, per iura vulga. Insuper ex alio, nimirum ex qualitate arminrum . Quae ipse occisus, eciam pars accusans habuere, quibusm ipsum defendentem aggressi sunt,praesumitur, quem ecqualem affectum erga defendentem habuerint & quod ipsa ratione dictoriam tam atrocium armorum, quibus insultatus est omnino in discrimine vitae constitutus, re ad se defendendum compulsus fuerit: per ea quae dicuntur per Bal.in l. ut vim.sside iusti.&iure: ubi dicit, Ex qualitate instrumenti affectus ostenditur animi. Ad hoc idem alludit etiam in c. a. de praesumptio. ct ind.eonsi l. sa. incip. Quidam insultatus. Feli.inc. significalii, ocI.de homicid .notatur per Doc'.in saepe allegata l. 3.unde vi. Ex supra dictis igitur indubitate sequitur & concluditur,quod saepe dictus I hannes Grὀtet accusatus in illo conflictu, 5 erga eum in itinere ad villam suam Oxistentem facto insultu, in discrimine vitae constitutus, re quod sese defendere retueri coactus fuerit. Quare propter commissilm per eundem homicidium, iuribus supra allegatis,ad poenam mortis condemnari non potest. . Non obstant iura in contrarium allegata: quia illa tantum in dubio Iocum ti heni re quando contrarium non apparer, aut probatur: uti per Doct. in dictis in contrarium allegatis iuribus notatur: Sc quando non apparent alia signa dic argim menta in contrarium. Sed hic plurima sunt, ut superius ad longum & deductum, ecostensum est. φNon obstat etiam si dici vellet, quod dictus defendens excellerit modum indefendendo. Nam dato,quod insultatus excedit moderationem: non tamen ten hitur de toto,id est,homicidio,Jc sic poena capitis: sed de excessu tantum, ec sic mi. tiori poena .Et ratio huius eit,quia verbera, ictus re plagae, non possunt cum me sura dari: quia motus ex rixa intrantis periculi tollit spacium plenius deliberandi, nec stateram in manu habere dicitur: re saepe occasione rationem excedit homo. Nam incensus calore, non est in plenitudine intellectus, per Bal. in I.ut vim. Amgel.in Tract.maleficiorum, in glo. super verb.5 dictus Titius se defendendo. Petide Anchor.in Clemen. 1. de homicid. Item Pet. inconsit. α as. Alex. incosil. ros. in ..uol.consi. Francisc.de Aretio in elegantissi. suo consit .so. ubi perquam not biliter dicit: Quod ille,qui excessit commotus per occasionem licitae defensionis a principio,non multum excessisietiamsi excessisset ex certa scientia,& animo occidendi, perturbato tamen 6c concitato per offensionem sibi factam, non debet piniri de toto delicto, sed de excessu dutaxat: re sic mitiganda est poena,quasi vide tur ect in culpa potius,quam in dolo,vel saltem in mitiori dolo. uod enim delim quitur per iram, non proprie dolose, re ex animo factum dicitur, allegans textum nota. in l. a . g. quaeri potest. T. ad Turpil. Et alias hanc conclusionem pluribus Imrium & LL. allegationibus corroborat,quae hreuitatis causa hic praetcreo. Idem Fran.in consit. 3 4. Idem tenet Paul. de Castro consilio. αγγ. incip. in causa inca ceratorum. a. parte c5silior. Insuper resert Ludo. Roma. in singula. suo tertio,vhi quaerit,an excedens modum inculpatae tutelae, puniatur de occiso. Et respondet, quod non:sed ut culpabilis iudicis arbitrio puniatur. Allegat Io. And. in cap. significauit,de poeniten.ec remiss.in nouella. Hoc idem expresse etiam assi atFeli. in d.c.sgnificauit. el. a. de homicid. Vbi dicit: Quod excedens moderamen in LPatae tutelae,puniatur ut culposus,non Ut dolosus. Concludo igitur ex supradictis denuo, quod praesens accusatus Iohannes GrStet n5 possit ad mortem condemnari,neo ut dolose occidens,puniri,sed quod secundum arbitrium iudicis,vel de Curiae ipsius stylo re consuetudine poena qua
dam leniori di mitiori ut pecuniaria aut id genus alia mulctari debeat,