장음표시 사용
161쪽
Acmmendatarius deluiagio reuersus ad locum , ubi accomendatio facta fuerat teneatur ad requisitionem accomendatoris fa-i Etam in iudicio, siue extra,facere,& reddere rationem accomcndatoribus infra sex menses, postquam de vi agio illo redierit, tam de capitali,quam de lucro: quod si non fecerit,magi liratus teneantur condemnare accomendatarium, ad restituendum acc mendam,& lucrum; de cuius quantitate credatur accomendatori usq; in quinquaginta pro centanario. de maiori vero lucro lic at facere probationes. Si vero Comendatarius vellet proficisci extra locum ante sex mensis finitos, debeat saltem ante dies quindecim recessus, facere rationem in scriptis tam de capitali, quam de lucro, & dc ponere coram magistratu,citari faciendo accomendatorein si fuerit pretscns,vel procuratorem si quis esset,aut domui,& familiat i& si habitationem ibi non haberet duos propinquos ex proximioributi quos ibi haberet. Si ad terminum, vel viagium statutum quis ceperit pecuniam, seu
incrces, quas sine iusto dei im pedimento tenuerit ultra terminu, siue in alio viagio transmiserit,iam capitale, quam lucrum sit saluum super bonis illius,qui accepit,ita ut remaneat de eis debitor, α etiam de lucro,& beneficio ad rationem quantitatis declarandae per creditorem usque ad rationem viginti pro centanario quolibct anno.&sic praesumatur,nisi per debitorem probaretur de minori interesse creditoris, vel per creditorem probaretur de maiori lucro facto per debitorem, pro quibus probandis remaneant hinc inde iura salua. Declaramus accomendam intelligi de pecunijs mittendis pro emptione mercium, & do mercibus mittendis,ad hoc ,ut vendantur,&processus implicetur in aliis mercibus, vel non implicetur,in
quibus ille, qui defert, vel de eis babet adminil frationcm particeps est. implicitam vero declaramus emptionem mercium per committentes ordinatam,in quibus ille, qui administrat seu exequitur non habet partem, sed solum capit suas prouisiones,duintamen in praedictis accomendis, & implicitis societas aliqua seu
162쪽
mendis, seu implicitis exequendis curam habet, accomendator vero qui ordinat, & quicunque qui particeps est in accomendis,
De compensationibus. Cap. XIIII.
CI quis erit,seu remanserit creditor alicuius,vel occasione cambio-- xum, Vel alia quavis, & e contra prit, seu reman sierit debitor eius dem,& haec siue in diem, siuς pure, &tam pro se ipsis respective, quam pro abis,sive pro computo aliorum i& aliquis ipsorum cI ditoris,aut debitoris essiciatur non soluendo, qui sic debitor, Mcreditor remanserit, praeferatur omnibus in compensatione, retentione pro concurrenti quantitate ; teneatur tamen quan 'ido esset creditor non solum pro se, sed pro computo alterius,sea aliorum distribuere ad ratam omne id, quod compentasset, sed retinuisset Vprum si in litteris cambit,appocis, aut alijs scripturis peruentis ad notitiam partis tempore contractus,vel negotiationis,aut saltem ante rupturam per dies quindecim appareret cui, vel quibus pecuniae, siue processus mercium, Vel aliarum rerum spectarent ,
S: ita etiam fuisset scriptum,& annotatum in libro illius, qui dictam assignationem fecisset,vel dictum esset de cossensu partium, quod pecuniae, seu protium ipsum deberet solui alicui alij,dictis
casibus,& quolibet eorum, ius,& facultas exigendi, compen sandi ,& retinendi competat primo illi, ad cuius fauorem fuisset eo modo declaratum, Quae quidem locum habeant,quando inter praedictos potest esse locus compensationi: nam alioqui ius,&actio exigendi competatili cui vere pecuniae datae cambio, seu merces, aut bona spectabant,non obstante quod non esset nominatus in litteris cambii, seu appoca,vel contractu venditionis,seu alienationis mercium, ut bonorum, postquam nomina talium debitorum crant,seu stabant eius risco,& periculo. Verum quia praedicta compraehendunt etiam creditorem in diem, qui voluerit sicut supra compensare , Vcl Ictinere , t
163쪽
neatur deducere, seu reficere beneficia, seu lucra,vel interesse adratam temporis, & quantitatis ad rationem cambiorum realium.
Si quis ut puta Babilanus dederit Neapolioni aliquam quantitatem pecuniarum ad cambium ,& creditum dicti cambij spectaret Andaloni,& non Bricio,cui directa fuisset remissa, & Andalo cui
spectaret creditum fieret non soluendo ante acceptationem, solutionem, Bricius non possit remissam exigerci possit tamen &teneatur proptestationem facere,& exactio spectet Babitano,qui si remansisset creditor siue pro se,siue pro com puto aliorum dicti Andalonis,possit retinere,& compensare ut supra pro concurrenti quantitate: si vero non esset creditor, & pro residuo retenti, Socompensati exactio spectet creditoribus Aiadalonis, seu eorum
deputatis, & nihilominus si in litteris cambij fuisset expressum, quod dicta remissa spectat Andaloni, possit Neapolio si esset creditor dicti Andalonis, ante omnes retinere, & compensare visiI-pra per concurrenti quantitate eius,de quo esset creditor siue prose,sue pro com puto aliorum,ita tamen quod teneatur repartire,
& distribuere ad ratam ut supra, sed si dictus Neapolio non esset creditor Andalonis, tunc exactio, dc compensatio competat Ba-bilano in omnibus ut supra dictum fuit. Qui voluerit cambia, seu tractas sbi factas soluere supra propte-uum ad hoc,ut retineat obligatum eum qui traxit, seu qui mandauit pecunias,seu cambium solui, teneatur in illis locis, in quibus solutiones cambiorum habent sua tempora praefixa, facere declarationem in actis notari j coram testibus infra horas vigintiquatuor, post prςsentationem litterarum cambij,sicuti acceptat talem tractam supra proptestum cui declarationi interueniat illa,qui litteras praesentasset,& sic in actis eiusdem proptestationis constare debeat, alioquin intelligatur acceptasse dictam tractam libere,& habeatur perinde ac si proptestatio aliqua facta non fuisset,non obstante alia quavis iustificatione,quae forsan factare- periretur super ipsis litteris, vel aliter, & vltra praedicta teneatur etiam in solutione denuo proptestari modo praedicto, alioquin intelligatur acceptasse,& soluisse libere non obstante prima pro
ptestatione, & quacunque iustificatione ut supra dictum fuit, & N 1 si sol
164쪽
si solutio esset facienda sibi ipsi debeat fieri tem pore debito, alia
ter non seruiat ad retinendum obligatum trahentem.mferijs au tem ordinarijs, in quibus cst limitatus terminus acceptationum, sussciat, quo ad dictum effectum retinendi obligatum trahetem, . Zfacere propicitationem , cum interuentu praesentantis lita ras. & in omnibus ut supra in acceptationibus ordinariis dictarum feriarum. & quando tracta,& remissa est facta uni foli, seu sibi ipsi loco interuentus praesentantis litteras, teneatur volens soluere super proptellum,notam facere de eo apud publicum notarium,interuenientibus duobus testibus,alioquin tracta intelli gatur,& sit acceptata,& soluta libere, & absque retentione obli gationis trahenti S. Praeterea volens soluere super proptestum,& retinere obligatum trailientem ut supra, teneatur ultra praedicta debitum mittere, seu trahere apto,& solito tempore soluendum illi, qui tractam fecis.set ad eundem locum, a quo tracta processisset; alioquin propi
statio etiam legitime facta intelligatur nulla, & solutio habeatur libere facta, saluo iusto impedimento, & saluo quod si ille,qui fecisset tractam, dedisset aliquem ordinem,possit ille ordo seruari,&sufficiat eum fuisse seruatum. Sed si tale debitum , seu tracta venirct e loco,pro quo non esset soliatum in loco solutionis cambiari,vel tunc non reperiretur qui vela let cambio dare, possit sic soluens dictis casibus, & corum quoli bet,sibi prouidere ex loco propinquiori illi,unde processisset traiacta, pro quo reperiretur,dummodo c5stet saltem per relationem
duorum censariorum cum iuramento si aderunt, alias duorum mercatorum etiam cum iuramento non fuisse repertum cam
bium seu non potuisse cambiari praelijs ordinariis, sue conueniaciatibus pro dicto loco,iquo processerat tracta: & tali casu teneatur de ea notitiam dare illi, qui tractam fecisset, seu litteras scri iapsisset:& quatenus sicut supra soluens praedicta non obseruaret, propieitatio etiam ut supra facta sit nulla,& solutio intelligatur libere facta. Si tracta soluenda erit super proptestu, actio soluendi competat primo loco illi, qui debet cambium recipere,deinde illi,cui factacit tracta; non possit tamen recipere dcbcns cambium, exclude
165쪽
debentem Alliere,postquam c5sensisset acceptationi super pro ptestatu factae per eum, cui facta esset tracta: & si nollet consentire ductae acceptationi super proptestu, habeatur ac si ipsemet a ceptasset super proptestu & teneatur soluere: si vero alter ipsoru, vel quicunque alius vellet soluere super proptestu,alter vero libere,praeferatur ille,qui libere soluere vellet. Et si quis faceret tractas ,& daret ordinem, quod suae pecuniae siue effectus seruirent pro dictis tractis,teneatur ille,qui recipiet,& ac ceptabit litteras,ordinem illum obseruare,etiam si acceptasset litteras super proptestu,nec possit pecunias,& cffectus praedictos seruiri facere ad alias causas, vel in alium usum, nisi iuxta dictum ordinem,dum tamen non venisset prius notitia de ruptura,vt in .rius dicetur: idem quoq; seruari debeat quando eidem factae fuerint tractae, de remissae.
Praetendentes retinuisse obligationem illius, qui traxisset debitum, seu tractam fecisset pro computo alterius cum facultate sibi prouidendi ex quovis loco,& persona,cum ordine,quod possit re
rinere obligationem , teneantur de tali intentione, & voluntate sua,ac retentione obligationis,facere declarationem in actis notari j publici,& illud etiam significare illi,cuius obligationem retinere intendunt. sed quia dissicile esset huiusmodi significatione
seu notitiam ostendere, sussiciat pro plena probatione iuram ei tum illius,qui debebat eam dare,iurantis eam dedisse,nisi contrarium probaretur.
Nemo possit in aliquo loco soluere aliquam partitam, vel aliquod debitum pro computo cuiusuis post habitam notitia, & seu post publicam vocem,S famam in eo loco,ad quem fuerit tale debitum directum,quod ille qui missit debitum,seu cui spectat tracta, esset,seu remansisset ruptus, saluo nisi prius realiter, de bona fide talis partita fuisset iam acceptata ante dictam notitiam seu fama, quo casu solutio possit sieri modo,quo fuit acceptata,aliter,& secus faciendosolutio ipsa cedat damno, & interesse soluentis,&non in praeiudicium alicuius, qui posset praetendere interesse ratione solutionis,quae fieret contra prohibitionem praedictam. Quando aliquis pro honore litterarii soluit super proptestu tractam aliqua, quae ipsi directa no sit, dumodo obseruet ea,quae ordinata N 3 sucrunt
166쪽
suerunt circa solutiones se per proptes tu, hab. at obligat villii, qui litteras, seu tractam fecit, nili per aliquem mercatorem,qui haberet mandatum inhibendi , seu propicitandi ut supra fui siet facta oppositio, intimatio, seu proptestatio,iae fieret lolutio talistra e ,seu debit quia tali casu soluens non possit habere ius , nec
regressum contra eum. qui tractam, seu tractas fecit. Si antequam haberetur certa notitia de decoctione eu ruptura alicuius, fierent proptestationes contra eius litteras, dc leu sui aiunt, currerent propieitationes,& aliquis vellet soluere tractam, scindebitum illius siue libere, siue id per proptet tu , teneatur volens
soluere in primis,& ante omnia acceptare, de soluere tractas sibi directas aequis portionibus, seu ad ratam pro concurrenti quanti
tale crediti existentis penes ipsum,siue ad eius dispositionem, respectu tractarum sibi factarum ab illo, a quo haberet ordine pro solutione,nisi aliter per eum,ad quem spectarent tractae, sue qui eas fecisset ordinatum,seu mandatum e ei: Sc qui ioluerit aliter, non solutis prius tractis sibi directis ut tu pra, teneatur solucre, de remaneat ob ljgatus trabetibus interesse summas, seu tractas, quus bifuissent direc e pro concurrenti quantitate crediti, seu esse ctuum ,qui csten i penes ipsum, seu ad eius dis positionem tempore dictarum tractarum aequis portionibus, vel pro ut fuit et ordi natum per illum,qui tractas fecisset. Si quis mercator cficiatur non soluendo in aliqua mundi parte, siue societas in quavis feria, seu termino solutionum, qui iam cςpisse:
soluere, dc exigere, seu contra ponere vel ivlai uiuis contrare per dies tres ad minus, vel ubi breuiori tempore durant solutiones per totum tepus, eo casu quicquid iam fui isset ut supra cum qu uis contraposilmo,sculcontra tum, si firmum,&validum: de
militer partitae,quas debebat sibi soluere, de a te ipso exigere habeantur pro solutis, dc exactis legitime, perinde ac si nulla tu illie secuta ruptura. Declarato tamen quod iespectu locorum in quiabus solutiones fieri solent in bancis quantum ad partitas inter tertios non censeantur solutae, nisi fuerint in bancis script.riquatum
vero ad partitas soluendas sibi ipsi seruari debeat in omnibus ut supra dictum suit. si quis mandaret alicui in aliqua mundi parte, seu mandatum, aut
167쪽
ordinem daret de emendis mercibus,vel ali is rebus mobilibus, &non solueret,seu solui non fecisset consteum, vel pretium , ita ut qui em isset remaneret creditor de dicto pretioseu aliqua ciu, pate pse qui emisset,& pretium soluisset sit, & esie debeat in dictis
mercibus,& rebus potior, & anterior quibuscunque creditoribus mandantis,seu ordinantis,compraehensis etiam dotibus,& nemine excluso,ubicunque dictae merces, S res reperiantur, & penes quemvis,dum tamen peractum ,& modum verum validum , de legalem non mutauerint dominium : sed si venditor dictarum mercium,seu rerum nondum fuisset satisfactus de toto pretio,seu parte,donec dictae merces,& res non peruenerint in mandantem, seu committentem, aut alium pro eo in terra ad locum, ad quem
deberent deferri, praeferatur, & praeferri debeat dictus vendi tot caeteris omnibus creditoribus vi s upra, mandatario S emptore etiam compraehensis, Si quis merces,aut alias res mobiles per ipsum emptas transmitteret cuiuis ad aliouem locum,pro computo suo proprio, bc vendi tot remancrct adhuc creditor pro earum pretio,seu parte, habeat ad eas refressum,& praeferatur caeteris omnibus,ut supra dictu fuit, non ibium ante consignationein,verum etiam post ipsam facta, donec dominium non mutauerint ut supra dictum fuit. Declarato tamen quod post consignationem factam , si recipiens csset creditor emptoris,seu mittentis, dictus recipiens habere de bens praeferatur quibuscuq , ut supra,etiam venditori ipsit,& post eum dictus venditor saluis praedictis. a Si merces, res, cambia, credita, aut aliquid aliud fuerit transmissum alicui, per aliquem ,sime suo nomine simpliciter, siue ex parte, demittens ossiceretur ruptus,mandatarius pro eo, de quo vere fuerit creditor mittentis,possit retinere,& compensare pro concurrentiquantitate,non obstante quod dictς res, di alia spectarentali js,&non mittentuquatensis vero ille, ad quem spectarent essceretur ruptus,mittens possit pro eo, de quo remaneret creditor dicti rupti compensare pro concurrenti quantitate, non obstante quod eorum possessio esset translata in mandatarium Sc sic ut supra reis spective prςserantur in dictis mercibus,& alijs,& etiam in corum Processu,& in debitoribus ab eis causatis. Dans
168쪽
Dans mandatum , vel ordinem occasione aliquarum mercium, seu rerum mobilium,aut facies appocam cancrationis dictarum me cium,vel rerum,ad hoc,Vide eis seruetur voluntas alicuius,seu de eis fiat consignatio alicui in quovis loco, postit non obitatc quod datum,nerit mandatum,seu ordo,vel facta appoca,variare mandatum ordinem,& appocam; dummodo id faciat antequam res,& merces ipsς fuerint exoneratae in terram nomine mandatari j, siue de eis facta fuerit manifestatio in dug na,seu cabellis nomiane dicti mandatari j quae habeant etiam locum in mandatis, &ordinibus pecuniarum,& remissarum,dummodo,mutatio,& variatio fiat tempore congruo, & antequam mandatarius suscepetit
aliquam obligationem,seu onus sub spe exigendi dictas pecunias seu remissas;& haec intelligantur sine praeiudicio iurium illius,ad cuius commodum fuisset datum primum mandatum, seu datus ordo primo loco, vel appoca onerationis facta contra eum, qui sic variasset,seu mutasset,& pariter sine praeiudicio iurium illius, cui fuerat datus talis ordo primo loco, scu mandatum pro sua
Si quisvi puta riganus ex aliquo loco remittat Brancaleoni in alium locum summam pecuniarum,pro computo ipsius Brancaleonis, per litteras ibieti trahentis dictam summam in Bendinello, & dictae litterae fuerint debitis loco,& tempore nixta morem locorum acceptatae per Bendinellum,& ante tempus solutionis, Branc leo efficeretur ruptus, & tam riganus, quam Bendinellus essenet creditores dicti Brancaleonis,Bendinellus praeferatur in retinendo,&compensando pro concurrenti quantitate, nisi Ibletus esset
creditor eiusdemmet remissae, seu cambij, siue quia forte fuisset factum cambium duplex,& non fuisset completum, & solutum debitum tractum,seu missum contra creditum dicti cambii, siue quia non potuisset dictus Ibletus exigere id, quod fuisset assigna- gnatum pro satisfactione dicti cambi; seu remissae,quia dictis casibus,& quolibet eorum ius exisendi competat primo loco dicto Ibleto exinde vero ius compensandi ,& exigendi competat creditoribus, seu deputatis dicti Brancalconis,ubi vero creditum seu remissa non spectaret in effectu dicto Brancaleoni, sed alteri, ut puta Ingoni,exactio tunc non dictis creditoribus, seu deputatis,
169쪽
sed dicto Ingoni spectet, qui si essiceretur ruptus, & dictus Bran-
caleo esset eius creditor,tus,& actio exigendi,&coin pen sandi pro concurrenti quantitate spectet dicto Brancaleoni. Si unus habet,vel expendit nomen in pluribus locis, siuein societatibus aut rationibus cu ali js,siue seperatim sub suo nomine,etiam quod in eius negoti js, seu tempore rationis haberct alios participes,& contingat quod ipse, vel aliqua ex societatibus, in quibus cius nomen expenditur, uel omnes ipsi essiciantur non soluendo,&remanserit debitor alicui,qui sit debitor alicuius ex societatibuS,seu rationibus,m quibus ille nomen habet, non possit dictus creditor,& debitor respective ut supra com pensare,neque uti aliqua retentione in praeiudicium illius nominis seu societatis, cuius esset debitor, nisi prius fuerit satisfactum omnibus creditoribus dictae secietatis,seu nominis,l de omnico, de quo factus non soluendo remansisset debitor: quibus satisfactis liceat ipsi com pensare, & retinere pro concurrenti quantitate, & pro rata tantum spectante suo debitori in dicta societate,seu nomine; non tamen propter hoc impediatur quin contra eum procedi possit executiaue secundum formam statutorum.
In illis casibus,in quibus facultas, seu ius retinendi,vel compensandi competit alicui societati, siue omnibus soci is, competat etiam cuiuis sociorum,seu participum pro rata suae participationis. εi quis ut puta Accellinus ex uno loco remissam fecerit Ansaldo in alium locum pro com puro Carroiij,& similiter fecerit ei de An-saldo tractam pro Cattaneo; & de praedictis ipse Accellinus fecerit notam,seu cripturam in libris suis, etiam si scripserit tam dicto Carrotio,quam dicto Cattaneo,& contingat quod dictus Accellinus e ficiatur ruptus antequam cesserit dies solutionis:& tempore maturationis debiti fuerit publica notitia de dicta ruptura, tali casu cambium sit nullum,& actiones,seu computa dictorum Cattanei,& Carroiij cum dicto Accellino restent pro ut crant ante dictum cambium .iaeque dicto Cattaneo competat aliqua actio contra ipsum Carrotium, non obstante quod Accellinus fecisset tractam,& remissam modo praedicto,tempore quo id facere poterat. verum si litterae fuerunt debito tempore traditae,& in termino Glutionum non fuerit publice habita notitia de ruptura Ac-
170쪽
cellini, intelligatur cambium seu tracta , de remissa suum Attici effectum, non obstante quod postmodum detegeretur talis ruptura Accellini: idem quoque dispositum censeatur quando It terae fuerint acceptatae ante habitam notitiam publice de ruptu- . . ra dicti Accellini.
SI cambium aliquod esset soluendum,dc non acceptaretur,vel nosolueretur,teneatur creditor, seu ille, cui cambium soluendum esset proptestari intra dies triginta a die solutionis faciendae, aliter remaneat obligatus pro ipse cambio, dc pro interessibus vf. 'ue ad integram tolutionem, etiam si ille, qui soluere debebat non teneretur,dc habeat locum praesens dispositio etiam in cambijs factis extra dominium,& in cambijs inter Genuenses, & e
Prohibitum sit cuicunq: pro etestari litteras cambij, nisi prius mandato magistratus factum fuerit praeceptum illi, qui soluere debet quatenus intra horas viginti quatuor soluere debeat, de ipsis h xis transactis possint fieri proptestationes de huiusmodi praeceptaci
exequantur personaliter, de eis non repertis, exequantur ad domum,de respectu non habentium domos, exequantur Genuae ad Vnam ex columnis bancorum, de alibi ad locum solitum, de non :retardetur proptestatio etiam si verbo,vel scripto fieret aliqua r sponsio,& exceptio, sed omnis responsio, de exceptio habeatur pro reiecta,nisi fieret vera solutio,vel satisfactio in contentamento debentis recipere cambium . .
Salua semper dispositione legum,seriarum .dcordinum, ac decret rum , seu constitutionum super cambijs factarum, dc faciendarum , quibus in aliquo non sit derogatum.
De iactu,re forma in eo tenenda. Cap. XVI. I
PAtronus,sive praefectus cuiusuis nauigij, eligens ob aduersam tempestatem,leu aliam iustam causam, facere iactum pro saluatione nauigiJ,6c eius inuen ivij, dc hominum, dc mercium,