장음표시 사용
561쪽
struxerit noxae poenam . Nunquam Solymanus I 688. rempublicam per annos tres & quadraginta, quot natus erat, liberali custodia domi septus, attigerat. Itaque regnandi rudis, totum magistratibus se permittere , patὸre Aulicorum insidiis, dc facile cise 1,-- ,δεω.cumveniri . Nec secus modb res accidit . Visirio nitar. imperat , ut quos duos seditionis detulisset, capite
multet. Hic Ianirarorum praefecto familiari suo ne ...
gotium deteri. Muli qui rem patrarent, Farfagium auar fugit.
domi incautum opprimunt sussecantque; Aggium casu digressum ad res domesticas, cum non inve nissent, praeteriere. Atrox mandatum, ubi vulgari coeptum , legionarios ad insaniam prope adegit. Miue aucta se DCommunis illos instigabat metus , commilitonis tiρ- miseratio, ultionis amor . Catervatim, ut si dato signo , concurrunt in equestre forum, exprobrantesque Siaudi saevam fraudem , sibique male redditam beneficii gratiam , quo ad supremum magistratum sese annitentibus evectus fuerat ; insensis animis procurrunt ad ejus aedes , iracundia viam acceleran te . Re ad ipsum delata, confestimJaniZarorum pra sectum ad eos sedandos compescendosque ObVimis ran aroruis mittit . Occurrentem iurgiis & maledictis , quod Praefectμs a stdi- iniqu/ imperia fecisset, excipiunt; eonantem prae 'Ν 'ς secturae auctoritate eos gradientes sistere, equo de jectum proterunt confodiuntque . Inde recta ad Ui- sirium . Stationibus circa domum locatis, indicunt, Muphtio interprete, ut abdicet se magistratu , cujus violandi pudorem nondum posuerant. Si abnuat I
562쪽
1688. minitantur, faces aedibus se subjecturos . Si morem gerat r, jurejurando assirmant , fatis sibi ex abdicatione fore. Diu obluctatus , fide tandem Sc conditionc accepta, regium Signum de collo detrachim. uti 'ρ' ' Muphtio tradit. Nec mora in aedes irruunt , implorantemque datam fidem nefarie obtruncant. Inde furor scelere auctus in omnem erumpit crudelitatem .
Gynaeceum ingressi manus foeminis injiciunt ; ina DΦ μεο η ' ita laeeratis auribus , brachiis digitisque divex tis
annulos armillasque, muliebrem ornatum ubique In ejus umi decerpunt , flagro caedunt renuentes , Objurgantes, o fit istoriatὸ- interimunt. Siaudis uxorem , duum Chiuperli uiri ,
rimitur qui amplissima summi Visitii dignitate functi
omnium in Otho manicum Imperium merita superaverant, alterius filiam, alterius sororem, nulla tantae stirpis M primariae foeminae verecundia vulneribus illusum. conficiunt , faedissime dilaniatam unco per urbem trahunt, Omnique affectam injuria, sordibus deturpatam, vix immani feritate exsaturati, insepultam relinquunt. Interea, ut si intemperiis concitarentur , in omne flagitium se induunt. Caedes, rapinae, Scquicquid victas funestat urbes, patratum . Cives ad Urbs omni scelere haec primum attoniti, velut justitium foret L taber- imp ς - nas occludunt, parictibus se tuentur. Mox ira Ndolore incensi , e fenestris invicem ad comprime
cives ad υIndi. dam insanam militum rabiem se cohortantur. Vic
Liamst inparat, tim coeunt. Fit sermo de Mehemetis vexillo in publicum proserendo, ad quod omnes sumptis armis convenire jubentur lege. Dum quisque adhuc hae
563쪽
ret incertus ; hypocritarum unus panniculo hastae in- g. fixo et quae mora, inquit, cives Urbs Imperii caput quodam υρο- discinditur , vos ad ejus ruinam considetis t Mulierum est, gemitu & lacrymis prosequi patriae funus IVirorum , ulcisci. Ite mecum, & si ad ferendum perditis jam prope rebus auxilium exposcitis Prophetae signum , istud, quod gero, cur non illud esse arbitramini Sic fatus, aliquam collegit turbam; sed cum non satis illam fore conspiceret ad rem gerendam , & vulgi animos, plusquam ratio , moveat opinio, ipsam ad Regiae fores adducit, a Rege, ut efferretur superstitiosum Signum , postulaturus . IS& baccanti militi iratus, Sc ne civibus, si abnueret, rexillum se si praeberet causam exhibendi sibi negotium, confestim Propbeta proser jussit palam extolli. Ad ejus conspectum sidentio, v puli ad illud qui aderant, procubuere. Mox clamor ad arma vo- c cursui cantium totam brevi pervagatus urbem, plus cen tum collegit armatorum millia ; qui per fora, viaLque , & abdita domorum , quo pavidi se contulerant, eos sectati militum quotquot obviam habuerunt,
venatique sunt, gladiis contrucidarunt. Quinque O mitis, mili-
mplius millia neci data. Stragi finem imposuit lassi- ire isectantur.
xudo potius quam satietas. Compresso sponte sua . 12 '
tumultu, Solymanus in tanta rerum acerbitate prinpe stupidus, de re tacuit, cum quid ageret ignoraret. Ad supplendos tantum magistratus , quibus respu'blica inniteretur, adjecit animum . Qua in re popu- βηteηtia. li, utpote tunc validioris, obsequi desiderio, consilium coepit. Sacrorum, rerumque civilium praese-
564쪽
ssa HIs TORIARUM 368 8. cturam iis restituit, quos milites abdicaverant . Iani-Qui electi, o Zaris ducem ab his turbis alienum praefecit. In principem Visiriorum locum Ismaelem allegit, qui cae teros ejus Collegii aetate septuagesimum agebat annum & obito munere antecellebat; pessimum ei ctionis genus, ni ad ista accedat robur animi ac virium ; sed probabile multitudini , quae rerum peritiam , non ingenio & disciplina , sed annis metitur . Huic tamen cum succumberet oneri , post duos
menses Rhodum secedere justa, Mustaphum suffecit, qui, Solymano Vistrio, Ianizarorum praesecturam gesserat, dc a Siaude exauthoratus Seston a erat ; ubi ea tenui donatus praetura, fortunae iniquitatem magno ferebat animo . Is ad Imperii clavum adscitus, ei moderando in tantis fluctibus reipubli-- ad rempublicam cae , quibus fortasse majoribus nunquam exagitatabuli ' fuerat , parem attulit mentem solertiamque. H ud
parum insita huic genti decesserat obedientia. AErarium , impeditis bello vectigalibus, inopia laborabat.& praeter externos hostes, quibus vehementissime conflictabatur, domestieis seditionibus ferox illa Ba barorum potentia prope ad interitum redigebatur. ita, an vi. Hi tot tantisque malis instituit medicinam facere. Lenitate , aequissimoque in omnes judicio, ad morem legitimis imperiis gerendum populos revocavit. JErarium supplevit primum parsimonia, inducta in Aulam frugalitate, Iubenteque Rege dimissis quaecumque in pompam & luxum cederent; deinde civibus suadendo, ne importuna tenacitate perditum
565쪽
irent tantam dominandi potestitem a suis Majoria inooribus acquisitam ; cogitarentque: se victos eo majori hostibus ludibrio fore, quo adhuc timori. Eodem consilio militares tumultus, qui foede Asiam, Europamque dilacerabant, compescuit. IlIic Gedichus, vir imperii & Opum cupidus, sed malis artibus, cir- σ quomVcum se contraxerat, quotquot armorum calamitas aut vivendi licentia Oppresserat aere alieno . Hos
prius latrociniis assuever l, postmodum justo agmi- οπρὸ sint.
ne admoverat vel ad cin a moenibus oppida , capta- ροβη in s.
que diripuerat.Semel quoque inaudito apud suam gen. tem scelere, in redeuntium ab Mehemetis sepulcro turbam induxerat, abacta praeda. In Europa Thraciam, conterminasque provincira turbabat Osimanus Gen-gien, clarus idem fortibus gestis de belli arte, quique factus Bulgariae praetor, cum non aequum suis meritis praemium acceptile putaret, majus, injecto metu, cum virtute non licuisset, curandum sibi constituerat Itaque se ducem praebuerat compluribus post Uaradi-niensem tumultum fuga dilapsis, Siaudem obpi res suorum praefectorum militia pulsos detestatis . Quo auctoritate & spe illectos, praeda nutrierat, longe lateque circumvagatus I & nunc invaluerat rumor. eos Byrantium adductum iri ad res iterum novandas, extollendumque dejecto Solymano Mehemetis filium. Enimvero timuerat ab homine Siaus haud ignaro exequendi, quae cogitasset; habueratque i animo, Hungaricis praefectum armis, obnoxium reddere . Sed mors praevenerat. Et Israel propositis Tom. I. A a a a li
566쪽
1688. honoribus reconciliare studuerat, tuleratque reputisam, despicatui habitus . Nunc tandem Must hocessit leniter per literas suadenti: si decus de nomen quaereret, illatis in hostes potius quam in cives ammis luculentius accepturum; si opes ac potestatem , majora de nullo discrimine ab Solymano , quam cum ingenti periculo ab temerariis incoeptis relaturum . Quapropter Boseiae praetor renuntiatus, nec
ita multo post Pannonici exercitus Imperator , in gratiam rediit, permissusque secum simul suos adducere, legitima stipendia merituros. Et Gedicus ab armis discessit, Terdonis adeptus Praeturam , quae nunc Bassura, nobile emporium, dicitur , dc latae regioni in felici Arabia moderatur. Facto interius otio militum delectum habuit, quantum satis esset ad ex frius ad Dia ternam vim repellendam. Nam ut plures describe- non suppetebat. His partim praesidia firmavit validarum arcium, quae frontem hostibus obtendo
bant , partim supplendis legionibus attribuit, quas in Graecia Ismaili, ut superiori anno; in Hungaria . . 'h osmano Gengieni; in Sarmatia Mustapho Ses ictari
ita regendas attribuit, ut non acie confligerent, sed captarent, tutis manentes locis, nocendi occasiones. Tebetiν 'Mi. rehelium ad suorum fidem retinendam pecuni
juvit. Classem ornari jussit aliquot quinqueremium, qua regaei navigationem expediret, aut venetis ad eam turbandam haud modica distracta ab terrestribus expeditionibus virium parte opus seret . Simul ad
Pacem-reconciliandam pacem adjecit aaimum, ratus: affe-
567쪽
cta valetudine vel incommode quiescendum . sic 1688. enim instaurari corpora, ut cito sortibus gerendis re bus sufficiant. Agendo, trahi morbum. Itaque demittendis Caduceatoribus agitare coepit. Ab re Solymanus abhorrebat, Mehemetis sectae auctoris decreto sibi prohibita & indecora. Sed illum anilibus pseudo prophetae fabulis in ea carceris solitudine plus
nimio , cum tempus iis perscrutandis traduceret, eruditum Uisirius elusit, fatus : non ipsi cum Germa- - in . - . nico Caesare, e)ulque foederatis ullas privatim mimi tur, in quibus citias intercedere . Quas autem Mehemetes ejus fra- omotis . ter solutis nefarie ante tempus induciis contraxerit ,
nequaquam sibi impedimento esse, quin de adito regno, de suaque concorditer vivendi voluntate . missis legatis eos moneat. Sic enim Majoribus suis in more semper fuisse positum. Hoc pacto, non pa- icem peti , sed ex ipsis Mehemetis placitis veteres amicitias coli continerique. Rex laudato sagaci imterprete dictis annuit ; libenter serens in re tam utili eximi sibi metum violandae legis . Datum uni ex Effendiis Suificari, & Alexandro Maurocordato graeo Legatos eligit. co de quo, utriusque exemplo fortunae, alibi quidpiam narrabitur legatorum munus, qui Caesarem
voce, Sarmatas, Venetosque literis convenirent . In- . . interea ab utraque parte armorum studium tenebat animos ; quamquam vel f deratis non penitus vacuis licitudine. Initio Ueris Ioannes Rex suae gentis
Concilium Grianae coegerat. Occasio huic obtenis concilium reavo.
debatur, curanda in exercitum pecunia, augendique A a a a a bel-
568쪽
r68 8. bellici apparatus,quibus jam tandem & hostis impelli,
de Sarmatici decus nominis excitari posset. Sed arcano Uxoris consilio Regis animus eo tendebat, ut, dum Comitiis praeesset, in solium ascisceret Iacobum filium veluti regni consortem ; eoque praejudicio, quiescentibus legatis, quorum addixerat sibi plures , successorem designaret . Nam res, tamdiu quae sita variis artibus, obtineri suffragiis haud potis erat ;non regii Principis causa , quem haud una commendabat virtus, sed exempli; cum Reipublicae, creandique Regis libertati inflictum iri vulnus reputaretur, si ex eadem familia, quae regnando assii sceret, quaeque auctoritate ac parrmiis obnoxios sibi reddere posset suffragatores, cooptaretur. Res paucis amicorum prodita neque enim, dum immineret , celari omnibus poterat) cito inter proceres legato D 'ζ'st ' que pervagata, eorum plurimos exagitavit adeo,' ut, cum improviso certius consilium non suppeteret ignaris, quid a Rege praeoccupandis animis actum
foret, de disturbandis Comitiis , quod huic populo
vlures adversusturis voluntare
deditio sibi succesnimis in promptu est , constituerint. Itaque altercando repugnandoque, ut ne Conventus quidem moderatorem Mareschallum vocant) creaverint ;traducto sex hebdomadarum tempore, quo lege in eo licet agere, Regem ipsum, conantem obnitentemque, modo de sua spe dejecere. Quin ut penitus ab ea discederet, Cardinalis Ragioschius procerum prin ceps ; Lithuanorum civilium politicorumque negotiorum praeses magnum Cancellarium dicunt ;
569쪽
compluresque optimatium , datis ac descriptis no- is 38. minibus, de successore vitam agenti Regi non designando inter se conspirarunt. Id perculit acerbissimo ictu Ioannis animum, cum praesertim de repetenda ab ipso atque in aerarium transferenda pecunia, sequam creandis magistratibus corrogasse ajebant, ad-geσquare.
didissent. Hinc rumor invaluit e conjuratum fuisse in regiam Domum, sed mox quievit, re ab iisdem auctoribus subobscure indicata, ac disIimulante Rege , ne apertas cum tot procerum potentissimis conciperet inimicitias . Non enim, quin tandem s hisis sententia negotium confecturus esset, animum des- tentiam illas ponderat. Immo expugnandis, qui adhue ferociter adversabantur , duo nova intendere machinamenta
moliebatur 3 unum, excitanda illustri aliquo facinore , ut belle sibi successerat, omnium in Filium regiamque Familiam benevolentia ; alterum, quaerenis dis illi Radiiviliae nuptiis, ad quas tum sors aditum, patefecerat, mortuo dudum Octoviri Brandebum gensis fratre , ejus conjuge. Hinc enim ingentes opes , potentesque necessitudines & clientelae; quibus ad tot reliquas adjunctis, nihil amplius inexuperabile futurum, sibi vehementer blandiebatur . Dum nuptiis conciliandis dabatur opera, & vix aberat quin constituerentur, nam-Princeps Iacobus ipsarum spe Riaziviliam salutatum jerat, Rex contractis copiis, expeditoque militari apparatu , Camaene- came uecum in
cum invadere consilium coeperat. Praemissas lςgio' ἶ- -.hnes, quae circumjicerent Vallum, concluderentque praemutit.
570쪽
s 38 HIs TORIARUM.1688. oppidum ἰ lento ipse gradu prosequebatur, & jam
Quem repentὸ in Sociaviam pervenerat; cum repentE supremis exe citus ducibus nuncium mittit: solverent obsidionem, e sa, Er seria copiasque in hiberna dimitterent. Id integris viru
ad suam opinionem flectit; alii comperisse Regem opinabantur, validiorem, quam reputasset, praesidio arcem ad resistendum, militibus Turcarum exemcitum ad auxilium ferendum , esse ; alii perterritum annonae dissicultate, quam intercepta dudum magna commeatuum vi Scythae duriorem fecerant, ac deinceps intercusando factari videbantur. Illorum plures , qui arcana mentium scrutari conjectando se a posse censent, exillimarunt: privatum dolorem in Ramsilia ea- causa mutatae fuisse voluntatis. Nam cum per eos dies Lissi ΜΠ Carolus e principe Neoburgensium Familia , Caesaris levir, ad RadZiviliam venisset, eam sibi conjugio junxerat, seselleratque Sarmati Reguli spem , quae, sua de omnium opinione, deceptura non esct via debatur . Magnum hinc regiae Domui vulnus , eo que acerbius, quod reputabant a Caesare inflictum , Muid Rex ea de re ag resis , his nuptiis Polonorum animos conciliares picMηi fuerit, assini suo, eique stemere ad regnum iter. Hac sispicione commotum Regem admonitumque, ut fama fuit, Uxoris literis ne, ad Caesarem, qui tantam filio injuriam machinatus fuisset, Turcici belli onere sublevandum , sese in discrimen daret, im
bus, & Opportuno ad eas periclitandas tempore vix September inceperat imperatum magnam Omnibus admirationem movit. Et ut quisque ignota rerum