Jo. Vincentii Lucchesinii ... Historiarum sui temporis ab Noviomagensi pace tomus primus tertius

611쪽

societatem adscribi velle, statui cum histe copiis eo 1688. non hinc procul secedere, unde hostem solicitem, de mox collectis imperatis ubique legionibus, quas

cito affuturas non dubito, opitulatum revertar. Ita vero Sc abitu & reditu me tui decoris cupidum fautoremque comperies . Sensit praetor astuti laudatoris artem, sui periculi metum aliena laude contegem iis . Tacuit tamen, ne ille proditus verecundiam exueret , majoraque afferret damna . Re deliber ea , Gengien Samandriam petiit. Praetor intra moria Samadria petiit. nia reductis machinis, quae vallum armabant, illuc ει commeatus e suburbanis cellis transvehere aggresesus, Opus remisit , monitus maturare hostem. Et Incolae, traducta in oppidum aut secum asportata quam pollini re domestica, properare jussi. Ad suburbiorum iu-

quatuor de viginti hominum millia diversi nominis, τὸ δοῦ. 'lintribus excepta, qub tulit casus,discessere. Quatuor Qui quo nu- indigenarum millia, qui graeco ritu Christiana Sacra runt a sequebantur, patriae desiderium, & dulcis vel in tanta aerumnarum deformitate, assueta oculis regio continuit. Hi Principi Eugenio obviam ess isi, tollentesque in caelum manus, communem religionem, ut miseris parceret, obtestabantur . Comperto qui min Memace essent, in fidem accepti. Missi ut a commeatibu 3 τὸ. . e. ree

quos nondum corruptos renuntiaverant , arcerent atuam eellis dia

igRςm , utilem navarunt operam , laxiore hinc mili- Πεπς tibus annona. Inter haec Bojoarius cum omni exe citu advenit . Vallum intranti miraculo fuit opus

non exiguae molis, foede ab hostibus desertum; ca

612쪽

6oo HI sTORIARUM 1 68 g. pioque illinc omine cito periturae urbis, praecidere

Boyarius curra moras gestiebat adeo, ut ei nemo agendi celeritate .

. , satisfaceret . Itaque vix tridui dato spatio ad castra munienda, expediendumque bellicum apparatur , obsidionalem ad muros aggerem idus tunc erant Di. i. Sextiles ducere instituit. In extremo Service angulo

Eaque describi. ad confluentes Savum Danubiumque brevis extolli-t- tur collis; quem, & subjectam ad ripas usque planitiem , occupat Alba graeca. Moenia turribus , vetusto more, intersepta, per duo latera ad utrum. que fere flumen succedunt ; inde collem circumeunt; ampla exteriori fossa muniuntur. Nullus internus agger ; sed turres majora tormenta ferendo sunt. Pometio sub ipsis moenibus novam interius Turcae fossam indiderant, cujus labro loricam circumjecerant armaverantque vallis. In fastigio arx oblonga tenujOris momenti, ejusdemque operis, supereminet. Arva inaequali solo circum demissa; Ze ad meridiem non modico intervallo asperiores colles. Abstulit circumvallandae urbis laborem ea Turcarum munitio , quam memoravimus. Hinc vineae per . suburbiorum ruinas ad aultralem frontem, qua la- ducuntur, es qua tiu patebat, admoveri coeptae. Opus, quotidie erum- tarte, pentibus Barbaris,impediebatur;saepius quoque in disecramen adductum promiscua caede . Procedebat i men , vires atque animos addente militibus Octoviri liberalitate, minime parcentis auro, dummodo ur '. .is .i gerent . Et ipse frequenter aderat terram molienti--'. bus; ejusque discrimine minus sibi caeteri consulentes Di siligod by Corale

613쪽

tes, ibant alacrius in incertam aleam . Nec abfuit ab i 68 8.eo periculum, icto ad ejus latus Principe Eugenio, Princeps Euge- quocum accelerandiS Operibus obequitabat. Fanum: VMi με - in suburbiis erat valida substructione prope moenia , quod Turcae facili occultoque ex urbe trajectu retunuerant, indeque in hostes educebantur; nec majus aliunde inserebant negotium vallum producent, Germariu eis bus. Perculsum falconibus nam maximae murales Θρμ machinae nondum advenerant hiatum fecerat; non . . eum tamen, qui facilem irruentibus daret adituma ,

ac Thraces ad discedendum suaderet . Dilatandis ruinis exiliora illa tormenta vix sinciebant. Quocirca Octovir corona cinctum tentari jussit. Atrox ibi nec brevis pugna; major etiam, quam pro loco, is madcaedes. Sed undique insilientibus Caesarianis, &, qua d tηr. Possent, tela emittentibus, Turcae abire tandem eoa r recti sunt. Agger deinceps, nullo impedimento ductus, cito ad fossam pervenit; quam dum Germani terra& fascibus complere student, tanta in eos ab oppudanis missilium procella ex omni parte commota est, ut graves audaciae dedissent poenas, ni statim ab temerario incepto destitissent. Moenia prius maximis arietibus subruenda erant , qui tarda navigatione Buda advehebantur; nudandaque machinis propugnacula . Dum autem Octovirum morae pertaesum haec

faces ira proditae, quam sibi fecerant, spei: nemi- Tom. I. GSSg nem

angit cura, maJor illum altera incessit: comperto,

Lotharingium, .cum ab eo febris discessisset, iter aggressum mox affuturum . Subiiciebat aestro animo in

614쪽

Hine Bojoario a. gritudo animi, σquam ob rem. casar Lotbarim gium ab eo ιtine re divertere sim erat . Dum tret, eum c equitur Comes Stratmanus, qui rem compossint. Quibus argum tis.

6oa HISTORIARUM nem se consortem facinoris habiturum; & iram acuebat dolor tanti in id frustra suscepti laboris, erogatae pecuniae, obiti periculi. Nihil mollius vociferabatur , quam adventante Lotharingio se cum omniabus suis copiis di .essurum. Caesar turbas dissensio

nesque ominatus , ab Leviro contenderat, ut qui te remissisque armorum curis daret operam valetu

dini . Sed ille gnarus: facile senescere gratiam sola

virtute partam , nisi novis identidem meritis revirescat et Albae expugnatae participem fieri, e re numium sua putabat esse. Budam progressum cons quitur Comes Theodorus Stratmanus, quem Leo-poldus felicem non semel utriusque Principis animorum conciliatorem expertus, ad eos legavit. Is Lotharingio suadet: nec faturi suae gloriae animi esse . , alienam inhiare ; nec moderati, fructum ex ali

rum industria capere. Sineret proinde Boioarii auspiciis Albam in potestatem redigi; ipse cum parte

exercitus extra vallum digrederetur, Turcas, ne

opem obsessis ferrent, prohibiturus. Ita in se captae urbis decus non semel, sed bis translaturum 3 priamum , cam se ipse vicerit, ne facinus impediretur; ri rursus, cum vetitis auxiliis, ut oppidum vinci pos. x set, curaverit. Res ipsa prae se honestatem serebat; nec consilii erat, dubii eventus certaeque invidiae aleam subire . Itaque facilem in id se praebuit; .mulque Brioarius conditionem accepit; quin &per pliteras Lotharingium oravit, ut praesens vellet im tastitutam oppugnandae urbis formam lustrare, secum- ei.

615쪽

que de communi re consulemem rebus agendis plum is 88. rimum sententia sua momenti addere. Advenientem Lotharistius DG ossiciis omnibus est prosequutus . obviam fuit iis co βρς pontis aditu ; ad militaria deduxit opera; digessit cum ipso consilia; dedit se, ut quid copiarum vellet αw-Da ον abduceret. Demum convivio adeo comiter excepit μυε --- ut appareret: non aemulationis,sed hoaoris studio inter se dissidere ; Sc Brioarium favere alterius gloriae, quae tamen non sita contumelia splenderet. Ille ante noctem cum Omni, praeter quinas Iegiones, Caesariano equitatu vallo digressus castr3 posuit. Ibi sinis Ephili. certior ab exploratoribus factus e Gengienem , oc. quis, o quibus incupata a Caesarianis utraque Danubii ripa, despe- ς. 'rantem adverso flumine suppetias obsessis immittere, ab Spenderobi, quam nunc Samandriam dicunt, inta sevire internuinteriorem provinciam se retulisse; &, quamquam quatuot Ianizarorum millibus Byrantio ad se adductis, minori quam antea stanta fuerat suorum fuga in vigere exercitu; ratus idcirco, nihil ipsum motu- Lotbarimisi v rum4 ab eoque sibi ignobile sere otium: dato se 'am Dum rum copiarum Imperio Comici Duaevaldo pro legato, M si quid opus esset vigilare jusso, lentum per sy pςrgit. Sclavoniam nam iterum febris accesserat iter Graecium arripuit. Per id prope tempus sub exitum Sextilis majores per Danubium machinae Albama pervenerant. Confestim , qua parte vineae promo

tae fit rant, dispositae australem oppidi faciem

cutiendo impellebant. Primum prostrata hostium tormenta ἱ mox turrium alteri utrinque adjacens

616쪽

1688. lorica . Cuni lus quoque illuc inducitur, quo modinia ad radices evellerentur . Sed eo a praesidiariis exadversum aperto, consilium eluditur . Id moram secisset, ni Boioarius cognitor ruinas arduas adhuc, quamquam disi. sed non impervias ad transiliendum esse e quid ultrata

ii δε εο η. cunctamur, inquit ; satis est aditus strenuo militi, cui iniucundum, quod facile; nec sapit victoriae non aliquo labore parta. Dicto plaudunt duces gloriae cupidi, milites praede . Extemplo quisque dat.-, - Operam aequandae fossae . Alii fasces, alii terram

inducunt. Nullo impedimento crescit moles. Nam oppidani, ut prohiberent, nec poterant in muris consistere iaculorum metu; nec machinas opponere, dirutis propugnaculis; nec signa erumpendo conferre, ne consumpti levioribus praeliis, minus validi propulsuri essent hostem, cum ad aperta murorum certandum foret. Stratum aequatumque jam erat iter ad aggrediendum ab dextera perculsiae turris quinquagenos passus decussa lorica ; par prope spatium ab

laeva. Itaque ad erumpendum VIII. Id. Septemb. dies indicitur. Prima hace subitarium in ipsis ruinis aggerem machinae dissipare incipiunt. Eo sublato, Cael in D in n.' satiani tardo gressu , ne dissolverent ordines, pedem

inserunt. Duo erant armatorum millia, quae bipartito agmine primam aciem constituebant; totidem in subsidiis. Dextro Scarsembergius, sinistro Ste- nauS , summae rei Serenius Bri rice militiae praefectus imperitabant . Reliquae legiones propius ad maenia succedere, atqae in incertos casus stare 3ussae.

617쪽

Turcae aperto corpore, quando jam vallum desede- 1688. rat, patentia ruinis instructi obsepiunt. Aderat ibi Tarca obnitsitur. Mehemetes praetor cum omni fere legionariorum robore , paucis alibi locatis stationibus, cum satis intacta maenia hostem arcerent. Ubi ad telorum conjectum perventum est, missilibus primum res

gesta, mox hastis pyrochitrisque ; strictis denique

gladiis inhorruit pugna. Ter novo inducto milite ' ' Caesariani dederunt impetum ; ter a Turcis repressi; quin & in dextro cornu horribili adeo impressione tantaque illisi caede, ut vacillaverint. Quod posteaquam Octovir, qui submittendis auxiliis haud procul distabat, animadvertit ; animi dolore ac vivido percitus mentis aestu, illuc rapitur. Discrimen ade- ΣΩ. z- 'untem ingens sequitur praetorianorum globus. Ille manu & voce expedit sibi viam , nec nisi progressus ad primos ordines gradum continet. Dum iret, mi lites partim increpat, partim ad pugnam inn/mm x; MQt , sis

N quae isthaec, vociferabatur, cunctatio est; quae liam incendit. agendi haesitatio Tres jam horas certamus, & nomdum vincimus quamquam praestemu, numero , virtute, felicitate, & hosti adversa tamdiu fortunarudebilitato non arma solum nostra, sed ne conspectus quidem serendus esset An ego hanc tardius vince di ignominiam perferam Instaurate mecum pugnam , ac date argumentum , haerere vobis menti decus vitam Imperatoris vestri. Moenia intra se claudunt eximias opes. Hae patent victori, parvi r

Iiqui laboris praemium. Dicentem interrupit subi

618쪽

I 88. tus ubique clamor, armorumque strepitus . Nam acies, O viri exemplo ac dictis extimulata, praeci- in conatu tantaque vi praelium instauravit, ut oppi- Oppid.isi tu late. dani ab omni parte impulsi concisique, in interiorem . . .., ' λssam vallumque se retulerint. Ea nova munitio ab insequendo Cermanos tenuit, jam fellas diutina dimicatione, nec, nisi dato aliquo ad respirandum tempore, recens inopinatumque adire periculum se posse, ratos. Quocirca minorum ducum impetio in ipsis moenium ruinis materiam sibi contegendis aggerere connituntur. O vir speculatus objectae loricae tenuitatem, ac secum ipse perpendens: hostes, si spatium daret, collecturos animum, moraturos. que victoriam; M qualemcumque moram plus sanguinis , quam repentinum incursum, hausturam; coactis circum se majoribus ducibus: quin, inquit, Octovir ultra nunc rem absolvimus Parum laboris, multum diei adhuc seperest. lavitat occasio ; nam facile, timo- Et quibus ratis. re impellente, semel motos prostemere; de fausti h laetitia eventus vires ac robur auget augendo spem. Tumultuarius ne agger moenia per arduas ruinas, per corporum stragem transgressos cohibiturus est i &quos praepilatae hastae non renuerunt, tenebit exilis circumposita margini vallorum sepes Cum caute aliqui agendum, & plurium vitam modico dispendio I f temporis redimendam, suaderent ; ille segne avers tusconsilium, fatuique: ad audendum quem non dicta Imperatoris, exemplum acuatr incredibili a dacia in fossam proruit. Cuncti ad memorabile facia

619쪽

nus exhorruere ; simul ejus periculo, tantaeque ad r 688. miratione virtutis concitati, praecipites se demittunt, cuncti illum pro. subeunt adversam crepidinem, sudes vellunt, inta mi 'summam loricam enituntur. Et illuc sub idem tempus procurritur a proximo sinistro cornu, daturque Pralium ab simi- pugna . Durum in ea quoque parte ad muros praelium fuerat. Utraque acies, recenti saepius milite recreata , immobilis vestigio steterat, cumulaveratque occisorum corpora . Sed ubi Germanis patuit , ab dextro cornu superata fuisse moenia, & Turcas interius se recepisse ; ira & pudore praeoccupatae gloriae ferociter adeo se se intulerunt, ut hostem , infelici alibi eventu consternatum, impulerint ; mox dejecerint ; detrusumque in ulteriorem aggerem , qui jam ab aliis oppugnabatur, sunt persequuti. Certamen isthic non diu tenuit. Nam oppidani tot jam et sinain κώ-

defuncti laboribus , suaque attoniti calamitate fru- tus impelluntur .stra praetoris praesectorumque voce ad arma incende ciantur. bantur: & Caesariani prospero successu audacioresurgebant, trucidabantque . In fugam conjectos per vicos & fora insequuntur; non inermes armatosque, non viros ac foeminas, quacumque Occurrunt, ullo ipsi,um aetatis discrimine a ferro excludunt. Illi metu luctin medita. que alienata mente , qua se daret via, partim in . arcem, partim in inseriorem urbem , quae muro ab

superiore dividitur , effliso cursu se proripiunt. Alii υκ uomti . in aedium penetralia , si forte deservesceret furor, se condunt. At undique invadebat hostis. Quippe ad strepitum captae urbis nudata defensoribus moenia

620쪽

1688.

quanta fuerit. Qua relata pra

Prator σ pauci alii in servιιute accepti.

einus Germanιs fleterit .

6o8 HIs TORIARUM nia ab omni parte aditum aperuerant. Qua occasione Comites Arcus & Rabutinus effractis claustris milites induxerant per nundinalem portam; Pinius ut quae cujusque ipsorum stationi proxima erat per Danubianam. Igitur ubique strages, rapinae, stu pra , omniaque libidinis crudelitatisque edita exempla nec quidpiam praetermillum , quo lacrymas& dolorem movet miserrima victarum urbium fortuna. Alibi fores diffringebantur, alibi incidentes in hostem cum multo gemitu dabant jugulum. Si qui per notas deflecterent vias, aliorum occursu haudquaquam morti se subducebant. Nox finem semiendi fecit. Fama fuit ad novem Mortalium millia ferro absumpta . Celsit militi praeda omnis generis opulentissima; Caesari septuaginta majora tormenta , bellici instrumenti commeatuumque Ingens copia. Praetor, Janizarorumque praefectus cum d centis quinquageni sque armatis in extremum arcis angulum, muro diremptum ab reliquo munimento, confugerant . Facto deditionis signo, Chri litan rum captivorum turbam ante se locaverant ; rati eos

clypeum, ne statim opprimerentur, sibi fore ; & si desinassent primum furentium impetum, se saltem vita donatum iri. Nec opinio eos fefellit. In servitutem accepti ; Praetor Viennam dimissus, Praefectus ab Octoviro Comiti Serenio dono datus 3 reliqui sub corona venierunt. Stetit Germanis illustre facinus bis mille quingentum suorum vita I in his pugnantes occubuere Comites Philippus Lictesteinus, Em