Acta eruditorum. lat. Lipsiae, Christ. Günther 16821779

281쪽

m. I Alph. I plag. Ia, ita ut dimidia pars plaguliariam octo siliis, altera autem dimidia pars quatuor foliis constet, Tom. Uplag. 4, eadem Plagula in diversitate, Tom. IuAlph. 1 bag. 4, intem genere phigularum. Inter Physicos alii plus, quam par est, antiquioribus tribuunt, alii vero recentioribus ita palmam adjudicant, ut nimis contemtim di abiecte de veterum cognitione physica se rite videantur. Limites igitur aequa lege posituru eruditisi, mi Autor, libro hoc demonstrare laborat, multa doctrinae naturalis capita, quae recentiores velut a se excogitata sibi vindicane, iam in veterum reperiri monumentis niuit tarnm etiam a recentioribus vere esse detecta, quae antiquiores igili, averint simulque vias illas presequitur, per qua re mi Te ad novas vetitates inveniendas processerunt. Quoniam vero ninuit, ne tractatio huius argumenti nimis dogmaticam, Uum lectoribus sit excitatura alia methodo, eaque iucundio ruti decrevit Equidem Physicam recentiorem haud Mim dem Dialogorum forma explanavit. Haec tamen nemodus non admodum opportuna videbatur in hoe argumento, lummiam muliorum Autorum velim erant recininda, secus M-- collocutione ἄ-- commode fieri silet. Per Epistoruigitur in utramque parimn disputatur, quonia- - - icios Amores per vivere licet Ar i itaque , --io qui olim de Physica recentiori loqui inter se, quorumque ah

si primum Parisis A irale siri potia Anglice er dini A. ira excusi, Parisiis vero A. ira et, eodemque anno non minus, quam 733, Amstes tum d imo 'pristi, atque a nobis etiam in his Mi haud series divitis, men vae imper applausu ex pris rivis ite minis ν----ε si licti int, quodis ipsus se, is nil mi o sarum comin uarione haberi conmin dem -- -- is,

habet in aliquo pretio dilaudat, ue stir dicatis opin nibus prorsus imminis Hanat m, ii e discendi desiderio mnetur, mesimae oaethficile estne - -xui, qui

ini uirendis -- passim aerii Ru preitibus plusci sint

282쪽

terii scientiam naturalem non contemneti iam nimis, neque etiam recentiorim, praere meritanii iiiiiii extolletulam esse,

asseverati quem minuive characterem huic disquis toti optime convenis Avim arbis turi Arisus itaque, in=eesse Tom. I c Uni hin vinciso, ubi pitulara licebat curuli obiervare, Epist. r.ecto rum nis- - , in iesime de mi essimi, cedat, quo commode in sol dine ute Me inter se philosephentur utque i in eo mam alle .moenitates eius re is bene admodum velut ante oculos . ponit, utpote admodum Moseas, eu um capiant.

retineantque Aperie simul mentemsitum quonam naniralis, istae gemere potissimum desectetuo docerque, recentiores unice a se amari, antiquos hi trulla pretio haberi Huri , is, qui Lutetu discedere nequit, imo im risis liten rum commercium Laudat Physicam, propensionemque Phidi iunioris, simul vero ipsius praecom tu opiniones notat, mono Physicani reminorem longe est antiquiorem, quam ipse crederet, idque, si retro ad ipsam rius originem eundum esset, planum manifestiumque fore, hocque labore. percursum iri non contemnendam historiae mentis humai Wrtem Placet Ar se haec conditio retro eundi. usque ad

ultimas Physices origines. Ne autem in regionibus veterum avia aberret, Eudoxim rogat, ut ducem se praebeat itineris. Is itaque Aristum comitatu per omnes illos tractus, per quos P sic incessit, antequam pedetentim ad nos veniret, inde a superiori Seculo usque ad natales Phylices, sive Secula maxime remota. Ut vero in ipsa expostione eo magis rateret 'sive comi venientia, sue divaersitas, quae inter veteres ac recentiores inre cederet, Physicorum Veterum aeque ac recUtium saepenumer mentionem esse faciendam observat, di propterea principum ex iis ideam, characteres, siccessiones, aetatesque praeinittere iustituit in quorum nurnero hic commemorantur Thalas,othagoras , -hncinder, Anaxmenes , Empedocles, Zeno Phom Leucupus memora itus, Plato, An teles, Theophrastas,

283쪽

Diogenes Dertius, Averroes, Avicenna, Assertur a Dram:

latatur, se iunciei spexisse, quo ordine, quove secino, quili het Pitysicorum praecipuorum collocari desieat, neuxiqum taliae sibi persuadere potest, in recentiorem Physicam uni

.eta re velut tranilata ex antiquiori Quapropter velut in i gine quadam primas lineas Plia' secentioris exhil, , at Eudoxum provocat, ut vires inum periclisei π, - - ὼ simile in vet i Physica reperiri queat. D sexus, provo in ne hac parum turbatu bi meus it cum singulas γ' recentioris partes .cundum eum orditiem, quem Aristio in imagine jam icta secutus erat, ostensurias, quid Physica et centior veteri in acceptis serat Totus itaque in eo est,

eundo per' libet hisces api testimonii cui late eo ductis mamina evincatur,4 oculis. ut ex m-ς,

consensi, quave doctiniae concordo,veteresin re nummini ter se convenerint, ratione principioriam corporis, porosinu materiae, strinae vacili, motus eiusque usus, sphaerae, terrae,

a Wneralium, magnetis, gravitatis aeris, hydrosiaticae, ignib. caloris, sementationivn. is subterranei aquae, maris, ' me fluxusin refluxus, originis sonthun mechanismi, - usque corporis humani, originis nervorum, principii moni.

circulationis singuinis, sensium, luminis, colarim, anima Tom. I lium, plantariam, di meteororum, planetarum astrorum, si, Epist. io stematum mundi, erit uni, cometarim, item ratione a . a. toris naturae, in originis huius universi, quam antiquissimis iam temporibus a Deis', infinitae sapientiae conditore, dedit m runt; denique ratione modi mentem suam explicandi, &χOm- numis plausiis sevorisque sve quod eadem diligentia Ma

Vatione veteres de argumentis physicis disputent, quam re- .centiores, atque philosophia naturalis priscis temporibus non minus, quam nostris, tu deliciis sere omnium, atque eAcellentibus quibusvis ingeniis virisque etiam principibus fuerit 33. ad palatum. risus, in admirationem earum rerum Velutis tus, denuo tamen renovat velut 4 repetit hypothesin Cor-

284쪽

seli repertum iri. Eudoxus vero vi Carisanae hypotheseos, methodique, ab illo adhibitae, prinia vehat timui diversis in i cis veterum dispersa ostendit, ita ut tali sem lix laudes as. Irim i inividatur. Arimis, quod aegre siret, veteraruis timui, quae recentiorum esse putarat, accusat GAxum, ima Prodere videariae praestantiam, ἐξοχην,- commoda Physices

recentioris, tantum ut tintiquae gloriam reparet de instaureti Hie itaque, ut animus risi, ommotus quodammodo, se an cletur, rescribit tandem, Physicam recentiorem, quamvis multa habeat cum veteri communia, permulta tamen etiam . . hahere sibi propria, Denuo igiturin eodem ordine singula Physicae capita persecutus, comparatione inter utramque, vi terem de novam instituta, huius vel sexcentas praerogativas enarrat, quae in illa desiderantur. Quorsum exempli causa reseras, quod veteres orpora intellexerunt quidem certis . motuum legibus esse obnoxia, remistiores vero has lem de terminarunt; quod veteres cognoverunt directionem, attr aionem communicationem, & de nationem magnetis, re centiores vero magis inclinationes vorticesque eiusdem, trausas tam admirabilium essectuum, perspexerunt; eteres maris fluxum refluxumque Iunae adstr seruiit, recentiost, ero detexerunt, quomodo luna fluxum illum effetat atque ita etiam in reliquis. Permina scilicet cognitionis pusicae r centioris , de veritatuin, postea exiret iam, pinni tudinienta

dist acta ac disiecta e docte Busiri per diuel di-λα is spera similia materiar ii, systentatis Cari iam tune me dispersi , octinam ii emi mustii oris in Hore vera iam eonina esse, surrim mino ta sensibiles,seu phae mena, recentioribus autem eonant eausu seretis, abstonditas rinas fuisse. Postquam it graduim persectionis, quo mentiores histerilaumunere intel inseaur, conini stra te, Aristus, cognito eo, sa-r, iudi- α

Eudo ei esse sanum, rationi consarme, se vero reconc rtis opinionibus fiussi circumventum mobili aurei iussicio ali ardore excitatus, quaerit ex Eudoxo e uis mediis rem

285쪽

. x s. oxus, desiderio huic satisfacturi id factum esse, respondet, pestexamen coinparationemque opinionum veramna de salsarum clo. per cultura' i, disquisitionem .pervestigationem Physiem, iis natura ipsa magis, quam in monumentis scriptorum physic ax rum peri thodum magis congruentem Midoneam per o a a. servario sine experimetua per insuum in nova per consti-α3. tutiones Ahide arum4 Societatum litem Garum periph

ri metitis iterariis. Qui iubia riui ubicitur Aristas, M. . . veri in amplius vita se in , sed suas ibuslibet laudes nimis uni dignitate tabure, cum Philosephis cujuscunque aevi, tum Phracae ipsi, cuius Moesicio mens elue per gradus ad inmmun minui conssit rem autoremque sum,

Arctollitur.

Academ Friderisiana alae Ala eburgicae , sumtibus Caroli Humaniti merde, I 74 a,. q. Alpii a play Laudabili, nosti isque temporibus, qua immiunt me is tandorum studioriam vitio is iant, ni rei, vicemplo Martissi Petramis Haven, postquam literas fieres in Ae ---niic patria Hasvenit . Iusti diligenter remorerm viliasque superaverat megrinatioues, Halam concessis, isset,

pretationi inprimis omnim iterarum operam virunis Mevero publicis biniorum arbitris in vitiis otiones mi μ si peregre non mala collocati e lderet, hane edidita Α- tionem, quae Wimroductionem . expost item - - , - ritum datae, repraesentat. Summa in parem, do corpus in articulos est distributum. Voces rariores curat enue uituo. ad'Utiones certas adstriliguntur. minime, disticae &

286쪽

- SUPPLEMENTA. Tuinis Sestio V set sis iis talis exanimi des utim n. - a Amor, non sine honore appellandus, ech

serit exercitationes potiores, quilius similitas interpretandi i bros distinus scriptos comparatur ae deinde historiam occ*sionemque Commentationis huius quam indicavimus, marrae inprinus monitos vult do re hi rectius ueti qui adminiculorum praesidiorumque interpretationis comparandorim sitis studiosi, in illorum ulmis exercit tiς inrt int, at a s agunt, ut ita instructi interpre . te e meo Mnquan em stanti misce, qua sit incedinidum,

viam commonstrat, praeception ue instillat sequentes: Ἀλ--nio, nisi necessaria & sussicienti praeparatione instriactus, ad rem tantam accellat axordine est progrediendum, id est, a facilioribus ad difficiliora; γ. lentetistinandum; 4hmodeste

verecunde agenduin citra confidentia dissidentisque anini net

vos; sypropria dilidentia ab aliena ope havi est divellenda; 6 interpretis est, flagrantissimo cognitionis doctrinariam, dia

vinitus in literas relatarum, ardore esse animatum . Ad me eitationem ipsam requirit usum interpretationum alienarum, aut auscultatione vivorum interpretum , aut lectione imperpretationis scriptae, absolvendum a studium proprium . . ad quod recte impendendum subsidia nonnulla commendae. Quantis vero luminibus illustraretur ecclesia, si doctores eiu - hoste modulos facti fuissehi interpretes Utinam gens PO- stillantium esset rara avis Iuvat nunc ex ipso Commentario nonnihil apium apponere. EπIγταουιν ληθεια sic XP

287쪽

rapta' elesten or Missiciendo 'claricorim eoniugia desendit Eer, A resbyteros dies pisto is, nee unam inter eo in io fuisse distisentim, exv. is demonstratum. In sini um. 3. imi exquisite penetra eosque disti ibuit in paries sitas. Hi mrim μή egregie dλα tabulas nosticorum, emuli, aud-- est ysticis manaram per μυλο ιουδο-is,3 ad mus designari existimati, moratam II, o, expo- . Ut per fideω--, quae si perpetuus conatus, vires suas ad 3, si prauida quantum fieri maest, adhibe L mistimis enucleationem vocum πεμ norim i ς, τροπλιγγενεσἰος,& optamus ex anuno, ut, exemplum Viri h

ius Clarissimi a quamphitimis miratione, primi, prope

porum demonstrativa methodo evicta, cum Praefatio M

play a I. ' Garulamhr seculo nostro, quo mira uberrima seges dolctrinarum, pietatem adiuvantium & confirmantium, soll- de seliciterque succrescit. Inter libros, ad hanc classem re ferendos, hoc ipsum quoque scriptum sibi vindicat locum Praefationis Cel. Autor dari simplicia seu monadas, ostendit. eorumque naturam illustrat. Evincere studet, elementum eiusmodi ita esse comparatum, ut occupet punctum, Vimque exserat, ope cuius arceat ab illo puncto alias substantias quascunque,4 a quacunque plaga accedentes ad illud punctum, ut adeo, ratione loci, extra substantias reliquas polirum intellia Mur. Elementum unum contingere alterum aut aliam sub-.intiam, dici posse largitur, si gelienitim vocare velis Conta

irim, cum substantia sic praesens fiat alteri substantiae, ut nullast simantia intermedia, seu nihil inter illas substantias inter a dat Min simpli m in conatibus suis a rwraesentationes Corale

288쪽

tendere, sumitur ab Illa ibinio, quod Cel. Autor rei ipsi si

iis esse accommodatum pronuntiat 'Vis enim per conatus

progreditur ad producendiun aliquid. Quod vero est aliquid, sistit nobis possibile. Quapropter implex finitum seniper in se molitur possibilia, eademque sstit Quoniam possit, ilia illa semper mutantur, ipsa sunt ab ipse simpliceis elemento uti separabilia, ita re ipsa diversa. Quodlibet igitur simplex finitum intra se producit continuo mutationes, quae respondent possibilibus, ab ipso simplice dive sis Quapropter, cum repraesentationes, quae in simplici perceptiones audiunt, nihil aliud complectantur generarim, quam ea intra ens aliquod, quod

respondet alii possibili, diverse ab ente alio generali gnificatu representariones videntur aptissimae impliciunt finitorum nutationes interive ' in gradibus tanti, seri potest inuinta pacis; unde perceptiones simplicium diversi di etsi sine irinus vis repraetentativa in iisdem obvum obscuriora haec sint, nec sensium ope patent in pari resimi obsaurite,

determinaturi externam graduum vim reprrientali mi, quae Leausis derivanda est octa nasibus sum enim ens finituita .sios habeat limites externos, ultra quos nos potest mi arus extendere atque generatim id valeat, quod, ubi sistantiale atque vis alicuius otis non est obvia, ibi agere nequeat; simultas quaedam obiicitur .re insuperabilis concipiendi antiam modum, quo una sissistantia intra ismites alterius sit Gliae agere queat, seu qua ratione possit in altera sibstantia, rationem physice producere, nisi admitteres Ennas, substa

tias, sibi immediate praesentes, in limitibus extensimus 'et . iam transscendentalis, coincidere posse. Exspectant haec opem

ab aetate subsecutura. Haec Cel. Autor prientur, laudans smes

Cl. Elchfelaei sagacitatem ac in meditando acumen, qui ex mi eo corporeo,tanquam e rerum creatarum scala, ad Deum ritu

que gloriam concelebrandam adscendit. Hic libellum suum in Copita partitus est quatuor. Primo exponit de vi eleme torum, secundo de vi motrice corporum, tertio de existentia Dei, quarto de Dei attributis. Demonstrantur sngulae se

289쪽

IN passim potiuntur, loco landamenti vel uberioris illustratationis, sententiae. . obis haud licet filum Ariadnaeum Aut ris sequi, quod recta procedit, egregie & solide contextum. Decerpemus uim cit ea, i quae mobis videntur cummaxime memorarus repetitu ii . nos, qui, neter ens physicumristite metaphysicum. negant, in limine statim Llidissime rein Pas. 1 oenix. rum abselotum pro bis mari, amplicia corpo--ialementa, demonstrat ex eo, quod eo ositammina Q. inuicii iii*ἡrum haud sim dividua. Misti tari,inthematicorum divisionem a phyfica, rebus ipse conrita ti, de ter nata tandem . spinimi sui est laetatas rerum at temisvidie ora sesesnvicem collocatae sinti gumia ex mimitentis,ost occupatis alii scrupulor de opis uiis eorunc αλ Hementa sinibi torrent, derare iubiruit miniam metaphysicam esse primuin in eme neci iam, et aeremini, ostenditi omnes si inantias esse sinplices, Meeti m eiaci s. sil, sunt perdurabile . Quid stilamantia, ne et M. -

scutiam,vel ister n. Locum primuntiatestam in coe G ndi cui aliis Tum vero, innumerorum corporum minque. dari duo perseere eadem, docet a priori. Qui, ps, illis decantatum illud principium indiscemibilium, quo negatu . . fidem possis bis existere. A, Polytheismus profligatur do. mare Si vero plura penitin, ni existere possimi, insu, tum haud est, plures existere Deos. irincipium inducentia

hilium iam agnoverunt Cicero Guaest Arad . IV, i di Immas XI, si quae nova prorsus est Autoris nostri observatio. sunt, qui rident, simul ac audiunt, Deum in quovis elemem. to mundi cognoscere omnem mundum. Ut pervciat, fieri sic posse, haec habe Autoris scita Cum Deus uriuscujussu 'elementi Hversus fit a cosio Aione ceterorum omnium iste vlam locum oner- --m quodam respectu ferem mveram etiam, quia a cujusvis gradibus dependet, reliquor . lominum gradus reficit. Cum vero Deus, ortum debeat; ius θιvique elementi vis varia ceterorum omnium evressa terret Deus igitur, qui omnia habet seomna sinctione perse inmmi is inmemio, ma, nifus

290쪽

insent, exacte rae scit arti alicujus exprimis est idis aerepraesentare. iive unicuique elemento ines vis remissentati.

vo, qua nempe loca ceterorum ommum aeque, ac gradus, ex

primit, seu in agendo respicit. Haec est plicium infinitudo,

lativa, qua Angula, innumeris relationibus totum hoe uniuersum in ite extensum repraesentando, omnes omnino subsantias 'spiciunt, ita, ut quaevis sub antia Amplex infinitatis divinae, quae obseruta es, Amulacrima quasi gerat. Iuicquid enim a

mundo exsit, ad iliuaesubstantia omnis remot/ssime , remotius, remote, propixque propius proxime accedit. Omne id, quo PH rintuenti alteri varia alicujus exprimit, vocatur speculum. Qui quid igitur alterum repraesentat, id ejus speculum dici potest. Eumenta igitur per suam vim fingula abeum in specula reliquorum omnium, omniumque corporum, ides, totius universi Deinde demonstrat, dari universalem rerum Omnium harmoniam. Addit Minime tua rerum harmonia excludit operationes S ritus S in regno gratiae miraculosias, ut nonnusti bi persum Eent, sed omnes aptissime cohaeremes reddit. Omnia enim in

uniuersis nomena, a Deo Ilae metri rivi, sue supranaturaF, G praesanaea, ipse ab aeterno ita ι--avit, ut Hieberrimo nexu responderent, semper exciperin/μὼ . Persectionis ae pulchrituditas desii de semeditat niviones. De g. spiritibus finitis sic sentit, visisus Misi omnes, ut A1- -- s. -- aliaque regendi faciatatem is tu ex re queaH;-Hinn repraesentam---- captura , alipis i mr omitationis principio, suis sint ram uti in bus requi- misit enim praemissa, in Denisi--eriistis inscursu D -Me, ut asipia σου restricti reprae ta-- σι M. me aute Phemis in potest num pars in m es, εὐ- mouitudin- ει, et aerio pursis, sportet. enim o 73. nere Vis motriceni, & ostendit, cogitationem esse niurati a mota toto coelo divertam Elementa simplicia aeque ac corpora esse viva, decernae, Addii, multis interiectis: Mur, θη--ξ -mpotens, m potest vacuis, abisturein omnia