De activa medicinae scientia commentarii duo. Quorum primus de salubritate non modo tuendae sanitatis, verumetiam producendae ad multos annos vitae rationem modumque docet. Alter vero universales, qui ad morborum curationes pertinent, canones explana

발행: 1557년

분량: 374페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

A. clantia facilitis vomitum concitant. QUM iter varium Polybius potum permittit, inis tribus, austero dulci,4 acri com- tis sed non statim post epulas, ne illae supernatent. Sed de leuioribus, quae litum proliciunt assumendis, cst aqua da, cum oleo,vel aceto, vel succo buli sambuci pota Ad idem valet decoctum uascolorii, aut seminis triplicis, aut An ti, aut rapae, aut ceparum, aut floris myri De applicandis vero es se pecoris cum iurca clixum, super umbilicum infric in1.Post vomitionem dentibus opem fert, litisq; grauitatem leuat os facie ablu OXycrato, Vel aqua, ut consulit Paul. dc

Vrinam cientia vehementer calida, si . acria, qua diuretica dicuntur, sanis onfini ex usu scd ea duntaxat quae mo- , in ratius per urinam sanguinem expurgant. ualia sunt de fructibus amygdalae dulces amarae, si robili, cucumis, pepo, ptisanauigata Iusculum cucurbitar,vel rapa satia cum seniculi umbella coctae, vel ciccum: Dccoelum adianthi albi, polytrichi, in liquorum l capillariti,graminis,a bara ij,

122쪽

DE SALUBRITATIS

api satiui, crithnii, thymi serpylli amisi,rdicis cardui cum vino albo tenuit milmento croci, o cinamomi haustum omitto ivlopum capit ven. reliqua medici

Hydrotica id est sudorifica, quaedam ta, quaedam vero ubi uncta sunt iudorerimoticiat. In prioribus continentur militvel panci cx vino albo decoctinn, lyn pus Diui Ambrosij. In his autem est,oleur chamaemel aut anethi summi te validi

persicatum. An per sudorem uacuatio in bene Vae lentibus sit naturalis ut autumat Manar diis, lib. I .epistol. Equidem cor quod quanto sortius cultuerit calidum innatum,tanto magis dissimitio effugit sensum, ut Caleno placet p. aph. Com. IS. Quamobrem sudores se praeter naturam Diocles credidit quoniam omni lbus quae ad corpus attinent recte admini stratis,4 alimento a natura subacto itin quam sensibilis humor per cutem CXCerne itur. Saecunq; enim in balneis, vel vehementioribus exercitiis, te propter aestiuum calorem desudant homines, ex occasioni

123쪽

violentis originem habent. Igitur nec latina, nec artificiosa sudoris purgatio uralis est. Nisi naturalis dicatur propter quod naturae in morbis accommoda sit. Muliebria impellere pollunt ea, qua Vriam citant, ut sentit Galenus quinto imp. Oribasius in med. comp. Huiusmodi i sunt apud Dioscoridem vinum aroma hyilbpite, dancite, absinthites vel ra- brassica decoctum potui datum iei crigerontis concisa cum holeribus si latur vel puluis qui sequitur, cuius do est semiuncia,nepe pulegij:vel nepitae ex sca,in pulegij, ex melicrato potus. lius pellae recipit cinamoni cassiel. an. drach. lens montani vel calaminthae scrup. ij. cchari drach . sumat drach. cx vino albo. . Apophlegmatismi vel ore colluuntur, ut argarismata ex decocto lycyrriZae origa-i,d hystbpi Alia manduntur,ut piper mai che confusum, vel solamini comman

Itum ut Serenus canit, Turratur cerebrum mansi radice Irethri.

Eirhina liquid per rhinenchytem nartius insunduntur Mitiora ex Mua maiora

rae stillaticia fiunt, vel ex beta, sampsucho

124쪽

94 D E ALUBRI ΤΑΥ Iscx mellea aqua elixatis. Pt mica sternutameta proliciunt,inctius narium aperiunt,ex accidentiq; pulminem 5 caput purgant. At sanis sacile exo.. tantur sternutamenta, qui sibi nares, nasolicitant, quiue selem aspiciunt,obi: sam,quam explicat Aristoteles 3 probi. An balneum sanis commodum. Balneae aliae naturales, ut thermae quali dam vero artificios, Tlhermae colorenodorem,saporemq; acquirunt: quod intiligantur a selii sollilium proprietate, pilquod tulit,ut scite ait Vitruvius lib. 8. Nolcnim fortas calidae essent, nisi habereri vim aliquam medicamenti calidam, .di t. materialem scilicet,vel vaporosam. Nel trahit vaporem uaporatio, quia clausa per labitur,ut ait Seneca z. quaestinat. A metalliis medicati iam potentiam ducunt, qualpe senariam S aerariam cxeunt. Ferrofi chalybatae stomacho ac lieni sunt utiles Vt tradit AEgineta fluxibus,ut Dioscor vos cae ulceribus, ut Scribonius S Marcellus ita erit de his,deq; serri natura suse disseruir Fumanctus Aqua quae aeris naturam Occi lpant, Ori, tonsillis, uuae, iculis praecipia i

125쪽

caserunt. Quae nitrum4 salem obtinent, iti thoraci fluxione tentato, stomacho mentiori, hydropismo, edematibus accommodatae Numinos, sanguinis ectioni, stomacho vomitioni opportu- fluxu muliebri utiles sunt. Sulsuros ner emolliunt de calefaciunt,doloresq; miat; stomachum vero enervant. Biti osς itidem corpus calefaciunt,& moLt, sed caput replent. In Vniuersum, in t Paulus lib.p. omnes thermae calfaciut, desiccant ampliter. Ob idq; non nisi fri iis ac humidis naturis, hisq; morbosis ocrbidis,potius quam sanis conducunt. Artificialia sunt aerea vel aque , quo lum partes quinque apud Plinium Cecia um in epistol scd Galenus quatuor an um numerat,iI. ther. Apodyterium in quoese exuebant lauaturi laconicum seu hy-oocaustum, in quo calidi vapores sudorem

excitant, locus est concameratuS co quo Vitruvius docet modo ,lib. . SOliu,labrum,

vel scapha in quo ad aquam calidam di frigidam descendebant: post frigidae sum impostrema parte adhuc sudabat,ut omnia piis excrementa citra refrigerationis no-diam

126쪽

96 DE ALUBRITAT Is Xam Vacuarentur. Aerea dicuntur, ubi a

qui calefit in hypocausto, per calidos, pore ex ignis succensis,vel lapidibus in iis, vel seruenti aliquo dccocto emergeties, si Alorem uocant. Iaconicum inquit Galenus Io. ther.m terias per totum corpus calefacere dc quare potest quae inaequalia sunt aequar S cutim laxare,& multa quae detenta suthac suerunt, Vacuare.

Aque lauacra frigida vel calida sunt. Figida aqua condensat, constipat, constrinigitq; quod excernitur,2. simpl.Proinde Corpori circunsus totum refrigerat,cute denisat, ire firmat. Nec nisi iuuenibus caninosis,qui victu accitiato laboribus accibisti sicut cxpedit,utuntur,hanc concedit Gale lnus Calida balnea ex aqua potabili non sta in arte fiunt, sed aliqua etiam sponteina chitur.Nam potabiles aquas calidas oriri in Magnusia assi mat Aristoteles, iis probi. et . u. fortassis calcfiunt ignibus, quosi multis locis terra opertos tegit, Vt opina tur Empedocles apud Seneca .nat. quaest. Aut a calore in visceribus terrae a derum lumine producto. Cuius generationi nec

terrae

127쪽

terrae seliditas quamuis illa luminis in te impediat diffusionem obstare pote-,ut sciati Pictis .coni. Astrolog. Calenus uoq; quae sponte calida naicuntur aquas iumectar innuit, c. de t. s. de praedictis bra

se intelliges, aut de quibusdam, qua inc-catae sunt, scd m odice, propter multam una illis aquae dulcis copia Alioqui aquae, a medicam vim aliquam prae se ferunt, innes plane siccant, p. de T Imo omnis qua praetc illam, qua potabilis cst, exsic- at, ut demons ratur primo simpl. Aqua porro calida si feruida applicetur, iri S claudit, . de .s oderate calida guat, arefacit, findit, digerit, et simplic. l apropter huius balneae, quia duras ten-asq; carnes cmolliunt CXC cmentum pu- xeq; ,si quid intus ad cutim haeret, euocant,

et ad apotherapia partem pertinent, .dC f Eo i stipplere vices Pictionis a exerci- possunt 3 primi.& fanare picthoram, J. 'cr. Otum enim corpus aequaliter pum

gant, .aph. com 2 quamuis solam scre u im exinaniant, .aph. Com. ι . sanantia Si tudines, in quibus similares partes resic tantur,5 vacua humectantur spaciola, non

utili

128쪽

8 DE sALvBRITATI sutili, naturali humore, sed tenui, acri, mordaci quippe humiditate sua instru mentorum corrigunt siccitatem: calid tale , tenuem atque acrem humorem cliciunt, et simpl. Quoniana Vero corporibu a no diu inhaerere potest aqua, in hoc ipsun aemiscetur oleum.Maximeq; iuuat,si X Vtroque, id est, hydraeleo, quis diutius si icctur Optimum, ut inibi Galenus ait, exsiccatis calidisq: corporibus remedium. At opti l l mum unctionis tempus, eodem autore 3.ncia. Om. 3. est, no ubi qui lauatur sudauerit,ivel quum siccus adhuc est , cous estim ubi sese exuerit, prius quam iidauerit,uel horum neutrum uerit sed ubi humescere coeperit. Sanis prςterea, quos purgare oportet, Omnino conuenire dicuntur balnea, ante tost purgationem ante quidem, quia materias praeparant post Vero, quia

dictbluunt si quid derelictum suerit ex hii linoribus, 4 primi Qua de re disputat Coimciliator. luser. I 28. Balnea insuper non sanis modo , verum aegrotantibus etiam utilia admodum sunt, Vt peripneumonici pleuriticisq;.Dolorem cnim mulcent,sputum maturant,educurq;, i

129쪽

Oueantur. Non acuato autem admota

embris flectis fluxionem pariunt,ut G enus in glossa testatur. Idemq; in Comm. penuit Morbis,inquit,post concoctionem balneum sine periculo conciliatur,hoc st, in declinatione 'quandoquidem non nisi in statu concoctio perficitur, 3. de crisil, Lai datur in ephemeris, in illis praecipue, quae fiunt a causa primitiva, maximeq; in declinatione,8. ther. Non perinde laudantur balea,vbi de putredine metuendum est,sicut in diarijs ex obstructione, bubone, cruditate.Hecticis utilissima sunt, Io. ther P tridis item opifera, ut in tertiana pura notha, concoctionis signis apparentibus, p. ad Glauc. Sic in causo coducunt bilioso,

lis aliquid educunt, sua qualitate humectant, ac restigerant, scilicet potentia, in i misso intro madore calido, deinde spatio temporis ad natiuam frigiditatem redacto. In spuria tertiana non statim a principio,vi in exquisita,& cause c5ueniunt, p. ad Glau.

Com. vltimo quoniam bilem im- puram nondum coctam ad cutem euocat, intus

130쪽

o DE SALUBRITAT Isintus coquendam obstructioncm que augent. Atqui cauere oportet trunq; reuulsum, foris crudorum, intus mordacissi

tur ante concoctionem p. quarti, sed ad concoquendum, id est, ad humorem atra rbi arium humectandum, calefaciendum limoderate, doquoquomodo attenuandum is In am phemerinis etiam sed iam declinat tibiis balnea benefacere perhibet uicen

nas p. quarti.

Ad summam, si nullum primae notae viscus sit imbecillum, di multitudo cruditi .

moris in venis non contineatur, ex balneis

duo haec febricitantibus compendia acce dunt, quod redundantiae humorum ali lquid evacuabitur,4 quod multum febri is caloris transpirabit Modo citra horrorem sint administiata Morror nanque non solum intendere praesentem febrem potest. sed quum non siit etiam excitare. QuCd si inserioris notae partium aliqua sit inualida, maxima salutis pars aegro cx balncis con parabitur, ipsis infirmis partibus, quae sit peruacanea sunt, excipientibus , ut scribit

Galenus II.ther. Iure ergo in syncopalibus sebribus

SEARCH

MENU NAVIGATION