장음표시 사용
41쪽
blica, recti praestiterint, qui gaudentes
erroribus, tamquam tenebrae Solem iussitiae,& veritatis splendorem, Vespertilionum & noctuarum instar, oderuntΘNumquam Phrygibus tam proprium fuit,quam sit eiusmodi hominibus ,sero μευ.Quod prouerbium ex vetustissima Liuij Andronici tragoedia sumtum est, quae Equin Troianus inscribitur : ut MCicero in Epistolis familiaribus illud surpat; In Equo Troiano inquit scis
esse. Sero se piunt ει ger. Troiani liqui- μνομ- dem, tot tantisque iam acceptis cladibus, Vix decimo tandem obsidionis am no de restituenda Helena consultare coeperunt: quam si statim initio reposceti Menelao reddidissent; innumera,
bilibus sese calamitatibus subduxissent. Sic etiam, qui non nisi cum Troianis &Phrygibus serb, & vix quidem admodum sero sapiunt; quique semper aeque
recenter errant, labuntur , relabuntur, falluntur, & numquam suum malum, toties nouis euentis repetitum , euitant: quia non praecavent, aut Vmquam prae cogitant, quhdfors aliquis latet error. Factorum quidem & errati commissi semper, Vt Videtur, poenitet : sed sero; quia . quod factum est, infectum fieri nequit. 'Et sane tolerabilior esset haec infelici-B et laso
42쪽
os; si it Iud quoque prouerbium, aequis atque praedictum de Phrygibus, in ipsis
locum haberet, quo communiter dicitur; Pisiator ictin sapis. Sed quod insaniae& emotae mentis indicio esse videtur isti Putatores , vel mi dies decepti dc Du-1trati,ne sic quidem icti sapiunt. Dementiae autem & plusquam stultitie esse argumeto hanc toties recidiuam& quotidianam labendi,erradi, iterum que in idem saxum impingendi consuetudinem; documento sit nobis, quod Viperelegater, ita & peracute Fabius apud
rarus Titum Liuium , euentum sultorum magi-L 'um appellat, cum sic inquit: Nec euentus doceat hoc, qui stultorum magister est, sed ratio. Si stultoru magister euentus, quo trescumq; non prius sapiunt,quam ctim Te peracta ab euentu docetur, 3c, ut diximus , icti sapiunt, atque, Ut in alio prouerbio est, malo accepto stultus sapit rquid aliud inde sequi dicamus qua plus quam stultos & dementes esse, qui nequidem icti sapiunt, nec a magistro suo, euentu edocti, doctiores evadunt, neque post assiduos lapsus fiunt prudentiores ΘOuid. Quibus an illa Poetae imprecatio con-
Mia gru/t , Viderint ipsi ; sic enim ille caniti
Exitus acta probama reat seuccessibin opto,
u uis ab euent acta notanda putat.
43쪽
Providae circumseectionis utilitas Arignora en omium. QVemadmodum cum Phrygibus sero sapere diximus, quos stulte factorum serius poen itet: ita quoq; cum Atheniensibus eosdem comparamus ; qui numquam nisi in pulla veste de pace
componenda tractare consueuerunt;
tum demu, inquam, dum clade suorum admoniti, multis suorum amicorum Mciuium bello confectis, atrati cum luctu procederent,& pacem postularent.Sed, sicut tam isti, quam illi, tunc saltem intelligere, sapere, & prudentiores fieri Visi sunt, cum eos ipsorum magister euentus docuisset: ita illos stultitiae tam tum insimulantes,insaniae nota istos insignes Censuimus, quos nec VlluS euentus, nec Vllus error, aut lapsus proprius erudit, aut aliena pericula faciunt cautiores. In quos illa Plinij sententia qua- Pliata drat, qua huiusmodi seram & infrugiferam prudentiam miseram vocat. Terror inquit &metus,& misera illa ex pem riculis factaprudentia monebat,Vt a Rempublica erat autem omnino nulla Rese. oculos,aures, animos auerterent.
44쪽
Sed, his omissis, ad prudentes ac prouidos viros, & ad praemeditatam agendi
rationem nos conuertamus. In primiS,
non paruo nobis ad id argumento exemplo esse potest elephas, de quo sic Ost..d. habet Cassiodorus libro decimo varia-ων. ro. mm Epistolarum, Epistola trigesima, si eumdem in hunc nostrum scopum i tendens . Elephas inquit tentaηdoselum,
cautussemper incedit; retinens, initio captionis suaefuisse sibi noxiam ruinam . Procurato siquidem arte lapsu arboris, inquam dormiens elephas stando recum. bit, capi existimatur. Eius itaque primi lapsus tam nox ij numqua non memor, semper exinde tentando vestigia, prudenter ac provide inambulat. En igitur sp Cimen atque Hieroglyphicum prouidae ac circumspectae maturitatis in rebus, praesertim magm momenti, rite geren dis. Hoc ipsum & Iani Bifrontis emgie, tametsi conficta, antiqui intendebant; quo doceret, prudenti viro tam prsterita quam futura esse consideranda. Prudentiae enim typum exprimentes, bene consultorum stabilitatem Hieroglyphi-eh significabant; duobus nimirum Capitibus ante & retro spe stantibus, in inuersa pyramide stante super basi quar uti drata.Vnde & Poeta ille, prouidi costlij
45쪽
F V T A B A M. 23 securum euentum adumbrans , cui nul
lam sit metuendum,ne quidem a tergo hoc est, a rei successu & fine ) pericu Ium, ita canebat: O iano a tergo quem nulla ciconia pinsiti Huc & prouerbium illud spectat: Sapienti nihil esse nouum aut subitum; eo
qudd, quidquid homini potest accidere,
sit iam praemeditatus; ut numquam ei sit merith metuendum, ne dicere cogatur , Non putaram. Porro insipientes isti,& ne quidem cum stultis vel sero sapientes; quia defectu prudentiae quam prouidentiam appellamus) rationes &certo sciendi causas ac notitiae Verae momenta non curant, ncque certa praemissa considerant,ex quibus optatus effectus, quia sequi consueuit, merito sperari & expectari potest: communiter ab euentu omnia, more stultorum, metiuntur.Quodque est deterrimum,illo aliter quam stulte sperarant contingente, eosque semper aeque recenter frustra
te;nec ab illo quide suo magistro, quod ideo iteratb inculcamus eo que ipsi elegerant modo eos docente, vel hilum proficiunt. Vtinam saltem ille Lacon exemplo reupiscentiae ipsis existat: qui clim aliquando se voto obstrinxisset,qubd se ce Leucate praecipitem daret; 3 COM
46쪽
conscendit montem, & conspecta altitudine, sese avertit. Id cum alli probri gratia obi jceretur; Non putaram, inquit, illi voto maiore voto opus esse. Ioco elusit mconstantiae formidinisque crimen. Etenim qui opus arduum concipit animo, prius optare debet animum operi parem.
Prudentes ac prouidi Prometheo , sero vero sapientes Epimetheo comparantur; aeque is a virique ratione. QVibus ita se habentibus; quemadmodum sapientes ac circumspecti, quibus,quantum humana permittit fragilitas, & ratio suppetit, praemeditata sunt omnia, Prometheo comparari merith consueuerunt: ita ilIi, Vix tandem seri; sapientes, Epimetheo similes esse perhibentur. Nota siquidem vetustissuma illa fabula, de duobus illis fratribus, hoc saltem utilitatis sub conficto fabellar Velamine adferensi quod eiusdem intuitu,& imprudentia istam,quam tant pere insectamur, effugere, & prudemtiam, quam aded laudamus & depraedicamus,
47쪽
camus, amplecti docemur & admonemur; quam ista mente non pigebit attexere. Refertur haec autem apud Hesio dum in hanc ferme sententiam : Iupiter iratus Prometheo, propter ignem e caelo larti in sublatum, ac mortalibus redditum , cupiensque illi vicem reponere; Vulcano negotium dat, ut e luto puellae simulacrum quanto maximo postet artificio singat. Id simulatque factum est, singulos Deos Deasq; monet,ut ei simulacro suas quisque dotes adiungeretrvnde& virgini illi Pandorae nomen affictum apparet. Hanc igitur omnibus sermς,cultus,ingenij,lingvqque dotibus cumulata, Iupiter cum pyxide pulcherrima quidem illa, sed intus omne calamitatum genus occulente, ad Prometheum mittit: is, recusato munere, fratrem Epimetheum admonet ; ut, si quid
muneris sese absente mitteretur, ne reciperet.Redit Pandora,persua que Epimetheo pyxidem donat. Eam simulaς aperuisset,euolantibusque morbis sensisset Iouis δωρα; stro nimium sapere coepit. Vbi Hesiodus palam ad adagi nem alludens, ait:
Accepit; tactussi mais, tum denis sensit. Aliter quidem a quibusdam haec
Pandorae & pyxidis fabulosa fallacia
48쪽
α6 AMPUTANDUM concinnatur , Ut imprudenter amoto opprculo,ceterisque bonis euolantibus,
sola spes in reclutae pyxidis labro haeserit, quae amissis Universis sola miseris solet superesse : sed ista Hesiodi ad ubr,tio melius cunestro proposito quadrat. Nam ut in Theogonia Prometheum vaseum nominat, ac Varijs instructu consilijs; ita Epimetheum poli erratum &lummodo sapientem describit. Vnde& Pindarus in Pythijs appellat istum quasi sero sapientem ; quod & ipsa
vocabula indicant . Nam Prometheus Graecis eum significat, cui, prius quam rem aggrediatur , suppetit consilium; Epimetheus Vero, cui, re peracta, tum demum consilium in mentem Venit. Quo sensu & Lucianus, in quodam di logo, ex comico quoda citat hunc Versiculum,dictum in Cleonem,qubd sero, nec nisi confecto negotio,saperet: Rebinperarus, est Cleon Prometheu . ,
sed argumentum hoc alijs adhuc Hi roglyphicis& rationibus stabiliamus.
. Alia adhuc prudentiae Hieroglyphica.
ΛD hanc prudentiae, maturi consilij, ' 'atque oculatae circumspectionis solidis
49쪽
Iiditatem ac securitatem spectabant antiqui,quando caput Mineruae galeatum, cum subiuncto pectore super quadrato oponentes, hac inscriptione Hieroglyphici sensum indicabant: bntia imia
mutabilis:quod & quadrati lapidis figura
significat. Nam sicut quadratum, quacumque Verseueris, semper firmum &sui simile reciditrita sapientum consilia i& ante & post factum conformia ; neq; tam parum situ anth constantia , ut
postea debeant retractari. Ita de Epami- ophia. noda Thebano Duce narrat Plutarchus; MN M.qubd numquam sub illo euenerit, ut, v exercitum inuaderet tumultus Panicus, qui nempe praeter causam interdum subito obuenire solet. Id autem cauit per insignem suam in rebus gerendis prouidentiam: secundum cuius dictamen numquam Putabat; sed certo scire satag
bat, omniaque, antequa euenirent, per
specta habebat, curabatque tempori ne euenirent. Ita & de Iulio Caesare Iegi- Thiam mus, quod in obeundis expeditionibus Philo numquam duxerit exercitum per insidiosa itinera , quin prius locorum situs 'experiretur ; nec ante in Britanniam transuexit, quam portus, & nauigationem,& accessiim ad insula,explorasset.
Ob eamdem istam prudentiae ut sic
50쪽
dicam oculatam tum praeteritorum &praesentium,tum etiam futurorum considerationem, non Verebatur Octauius
ribra, Augustus profiteri, se Romanis eum im- ρο- - perii succesibrem relicturum, qui numquam eadem de re bis consultasset; de Tiberio sentiens. Qirae consilij semel accepti stabilitas in eo fundata erat, qudd in consultatione rei agendae,etiam quae postea essent secutura, ante ponderabat: ut retractare nihil esset opus,multoq; miniis insulsum illud Non putaram Luis '. Credo Thaletem illum Milesium ρινώιλ cuius meminit Cicero I. Divin. lib. I. non absimilem considerasse prouidae dispicientiae rationem, Ut diceret, facillimum esse Philosopho,ditari, si vellet: nam dictum hoc suum tali facto probauit: omnem oleam , antequam florere coepisset, in agro Milesio coemit. Animaduerterat enim vir prudens, praescientia quadam olearum fore Vbertatem. Et
hoc quidem dicto & facto os obturavit eis, qui iactabant, in Philosophis paupertatem non esse Virtutis, sed necessitatis: verum & re ipsa ostendebat,quata esset virtus prudeliae ac prouidae sapientis in rebus omnibus suscipi edis& peragendis; quando illa inconsiliu adhiberetur , priusqua ad rem ipsam Veniatur.