장음표시 사용
41쪽
33 RESPVBLICA . Rerum in republica 3c iustitiae ratio facit, ut conditione perseriarum vel ut singulae vel iniversae considerentur. :
3 s. singulas diceres , quibus fgillatim ob personae conditionem quid indulgetur: privilegia
appellant. 36. Universas , quae citra re- spectum per nae ex conditione objecti in genere definiuntur. 37. Eslunt vel delici a vel res quaqua ratione in commerciosositae. u
Privata 39. Res sunt fetidales vel allo- diales: sed tam has quam illas in alia genera partiri precium est,ut mox patebit, & infra ubi iura Imperii descripsim us,pro re nata praestitimus.
stitiae obiiciuntur ita ratio seu potius definitio iusti , tanta dim
42쪽
R o M AN O, G E R M. pantia & erroretur , ut pleraque non ratione sed opinione statuta videantur: alia in utramque partem ; constitui, iustitiae ratio ferat. Hinc igitux fieri oportuit , ut tolleretur di-.screpantia atque dissensio , & in unam partem definirentur res sua natura indifferentes.: qui
quid autem hic & illic pro jure
definitur , chili ratione constitui& a Jure majestatis dependere dicitur , non enim certam iuris rationem haberet, nisi maiestas pro autoritate ambiguam conditionem ad certam iuris speciem definireti H 41. Quae vero certam definitionem amatura ducunt, ea a divina majestate constituta , inferiori potestati non sunt obnoxia, nam ut magistratus majestatis imperia patiuntur, ita majestas a Frimo motore Deo Quod M. Antonin
43쪽
setissimo expressit: magistratus 2quidem de privatis, principes e magistratibus ue Deum autem de principibus: decernere. .Hinc nunquam maiestas divinitus institutas leges infringere poterit, quas parendo excipere reortet, ut i eriorem superioris imperata. .
Σ. Sed omnis iustitiae ratio intra honesta & turpia consistit, quibus, quasi extremis politica potestas inclusa nec vetare potest honesta,nec praecipere,quae cum turpilucine coniuncta sunt. In iis quae his interiecta sunt, reliquit Deus , quae certami definitionema natura non traxerunt,
quae proinde in republica, maiestatis determinationi succum-
bunt , & ex utilitatis ratione ex utilitate reipublicae petita defini
3- -niam vero haec po tetia ferendae legis ut εἰ tota re
44쪽
U Rργε N O-G E R M. AT tu public e administratio non ab isti liueriori principio dismanat, sed, ab efficiente dc vi extri u seca, quς Bis non in se , sed in aliud subjeitum usi, necessario agit.' Sequit ur majesta statem sibi ipsi leges, quibus te- allat ne tur,praetigere non posse ; pa- teretur enim simul & ageret. Ex quo liquido patet majestate le- , i gib us a se depedentib us, ea teli u sisti n0n teneri, quatenns civili ratio- i i n: nituntur: unde naturae tan-
, i tum legibus absoluti principes
, non civili rationei coisitati. , quo circa & natura ii liter tantum obligari potprunt, is nunquam ciuiliter, est namque
in principis potestate leges ej us,
i, modi utcunque volet, abrogare,
S abrogatis aliassubstituere 'et is nullat inomodo autem illis leti sibdi obligabitur princeps, quae
in proprio eius sunt arbitrior in . At tametti vel natura rite denter
45쪽
R E s P v BLI c A iudenter conualuit majestas, quae reipublicet utilitas visa est exegis s tamen inanis est omnium legum tenor, nisi de genere facti positae singularibus applicentur, ct quod cuique potentia coinpetit , id actu seu effeetu tribustur, unde reddendi juris nata potestas, quae Bectis singulis in specie statuta accommodet. λ
s. Et si hanc reddendi juris potestatem, ut fieri par est,in maiestate tanquam subjecto adaequato consideramus , seposita jurisdictione magistratuum, per
quibus jus statutiam reddi necesse est, diffusam esse deprehemdimus , scilicet in crinunalibus aeque & civilibus,jus reddi idque vi potestatis , quam jurisdicticianem dicimus, oportet z nec tur
bemur criminalium potestatem injure civili non hoc nomine insigniri.non enim hic ex forma de
46쪽
R o M A N o-G E R M. 3 u nominibus reipublicae Romanae. sed ex principiis & natura resis rumpublicarum disserimus, desii re potius quam verbis selliciti; infra exadius haec perstringe
6. Sed ubi ubi jus redden- m est , principio de Dist o co-
postere oportet, ex quo scilicet t genere rerum, ut jus in genere positum , in individuo possit applicari, & haec potestas cognitio dicitur Emi
7. Postquam vero cognovris , in quo genere versetur factum, tum jus in facto statuitur,
appellatur ivl. ri L Statuti juris potestas imperium nominata est , Dirim in d. l. . quae quidebam estate contemplari in civili bus & criminalibWs coincidereas limadvertimus , etenim non minus in
47쪽
tio facti & juris in facto consti
tutio,& statuti executita requiritur, quam in Civilibus, quolibet alio nomine haec quis appellet, nihil impedio, modo rem ipsam ita determinemus. unde tandem omnem jurisdicti nis difficultatem sublatum iri existimo. Meminerimus autem has reddendi iuris partes sua natura disiunctas esse ψ quae possint magistratibus separatim competere, ut videlicet acceperint a majestate in alia o objecti genere cognoscen- , statuendi & exequendi potestatem . alio tantum cognoscendi & exequendi , non etiam statuendi potestatem,&c.Et hinc de inde apud Romanos meri &1hixti imperii appellatio orta est. . Etiamsi porro omnis jurisdiectio seu gerendae reipubli caepotestas sit in manu maiestatis,
indeque dependear,cum tamen, praecipue vero in magna repu-
48쪽
ROMANO-GER M. s blica, maiesta, innumeris civium negotiis per se non possit sussicere, constitui de sub ordinari 0p0rtuit, quorum ministerio reipublicae munia obiret , atque hinc magistratus, a maiestate
creari coeperunt , quorum opera vel illa,vel in illa reipublicae parte uteretur prout 'el obiecti vel potestatis partem attribuit. so. Ex quo intelligitur m gistratuum creationem jurisductioni deservire , ac subordinatam non recte fortassis a potesta
te legum vel a doctissimis dis jungi tanquam in latitudine op
politam. Isio Manifestius etiam cognoscitur omnem regendae reipublicae Diestatem primo & formaliter in maiestate consistere , perparticipationem vero magistratibus communicari iisque inesse ut subiecto communi, non proprio , acadeo nullam magistra-
49쪽
6 R E ς Ρ v B L I EA Truum jurisdictionem esse pho priam, modo proprie loqui velimus.Et quanta quanta est inagistratuum tutisdictio, a maiesta tis arbitrio dependet, quemadmodum corporis vita ab anima pateticipante. unde decantatum illud omnem 3urisdictionem ab imperatore tanquam fonte in inferiores defluere, & inde derivatam eodem relabi, quod adeo
verum est, ut ius extremae provo cationis nunquam possit a maie-estate avesti.nam sine provocati
ne ius dicere , nihil aliud est, quam in praesenti saltem speciei legem ponere , id vero procul dubiis est maiestatis , hinc adeo
estu dirum etsi a sententia praefe- praetorio non appellare, tamen stipplicare hicue rit,l.un. C.de sentirin. I s. C recib. --
Set. Denique haec statuendi gereddendi iuris potestas tam p blica
50쪽
R o M A N o-G E R M. Iblica quam . privata reipublicae otia suo ainbitu comprehendit, quorum quaedam inservi tint
i urisdictioni, quaedam directo
obiiciuntur ius cudendae scilicet monetae,vectigalia, collectae, ius acantium bonorum, auri dc ar'. genti sedin q,iug venandi, ius ducatuum, comitatu lim conced endorum &c.viae publicae, flumina. rip portus: lontium poenae cuiusque generis: ius creandi Duces, Comites,Barones, Doctores& similes iis magistratuum. creandorum & omnia' denique
quae iustitiae Iet deserviunt vel obiiciuntur iurisdictioni subie ei assent, quae quidem suo ordine collocasem , .ut inde ratio musicendae reipublicae perspici Dotuisset expeditius, nisi infra nuo fuistent: ad intelnostram rempublicam incu1 αM