Theatrum chemicum, præcipuos selectorum auctorum tractatus de chemiæ et lapidis philosophici antiquitate, veritate, jure, præstantia, & operationibus continens : in gratiam verae chemiae, et medicinæ chemicæ studiosorum (ut qui uberrimam inde optimor

발행: 1602년

분량: 647페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

571쪽

188. 39 .

g. g. g. 1. g. l.

g. iii. ε

. 9 8.

R. xiiii. g. Bona al- iiii. g. 5 teLatio. xiiii. g. i.

x dii. g. i. e. xuii. g. ii. xiiii. g. ii. xiiii. g. iii. xiiii. g. iii.

572쪽

Ligatura

Veneta. Bona alteratio. Bona aIteratio.

ARI ET THEORIA .

xv. g.

. 9 P. xv. g.

iiii.

g. i.

xvii.

xvii.

xvii.

iii.

.182.

xviii, g876. xviii.

xviii

g. i.

. 222.

xix. g. i.

93si

. 216. xi T. g.

iiii

iii.

573쪽

i. 5

dicto. . I 62. xx. g.

996. . II 6.

xx. g.

iii.

iii. ξ

xxi. g.

xxi. g. ii. Io 38.

iii.

xxii.

xxii.

i. s

xxii. g.

xxii. g.

ii. t.

xxii.

iii.

iii. ξ

g. II IO.. 62.

xxiii.

xxiii.

i. ξ

xx Iii. g.

iii.

iii. ξHAs itaque metallornm mixturas, & proportiones pro

traciliori, ac clariori operis magiiterio adiunximus, ut omnibus in votis tuis nos morem gessisse videremur. Vale igitur Gulielme nobilissime nostri memor, qui omniurn es virtutum Decus, de ornamentum. N Nn ΣBona apteratio.

ANDREAE

574쪽

Ber.Iustiniani de origine

urbis Venetorum

in princi

pio. c. Sita erat xivalia.

ANDREAE GRITI ILLUSTRIS S.

VENETORUM PRINCIPI, IOAN-nes Augustinus Pantheus Venetus sacerdos, Imperium felix, ac diuturnum- SV M M v s ille opifex rerum, cuius Iapientiae non est te taminus, omnipotentia sua, hominem homini conciliat ad vitae societatem. Haec autem societas & congregatio, Ciuitas, &Respublica nuncupatur. Ciuitas autem omnis eis. naturali, communique totius populi consensu,&Iustitiae robore confletur & conseruetur: Venetorum tamen CIVITAS SANCTA, praecipua quadam diuini numinis prouidentia, ex multarum circum quaque urbium optimatibus , Leuitiam & immanitatem Atilae totam tunc deuastantis Italiam, confagientibus ceu quondam per arcam Noe a diluuio paucis seruatis primum hunc in locum, ut infra Anno Christi Iesu primo & vigesimo supra quadringentesimum, octauo Calendas Aprilis: in hora& m anga-lo meridiei sita est& congregata. Deinde quanquam qa-rijs bellorum turbinibus agitata sit saepius ac vexata: diuina tamen ope semper adiuta, tantum creuit, ut& Omnium

aliarum Rerum publicarunt quaecumque fania celebrent usi nullius prorsus indigeat. Nam dici non potest quam rectis sapientissimorum Principum consilijs, quam fortibus f ictis, quam sanctis Patrum institutis fundata, in dies melius ac felicius propagata fuerit. Dum ergo dominus aeternius uniuersalis supernus, per quem Reges regnant, & Principes imperant: Te Serenissime, Inuictissimeque Princeps, post multas Legationes, &praeclaros Magistratus sapienter exa et os post illustre simul& felix Veneti exercitus imperium& moderamen: demumque post varios maris ac terrae la bores, & libenter susceptos, & gloriose stuperatos: huic Optimae Reipublicae Principem , Moderatorem , patriaequς Partem merito praefecerit: ut unus esses, qui populum Ve'netum, & subditas Ciuitates, in tanto bellorum tumultu, tanta famis, pestisque miseria nonnihil titubantes, tua pru' dentia, tuaque animi magnitudine: veluti Hercules caelum

575쪽

DEDICATIO.

non Iummodo susciperes, & consolareris: verum etiam tuereris , & conservares. Q is igitur tam impos mentis extiterit: qui non Te merito cunctis verum Patrem,&Defensorem praedicet ξ non instar excessi Numinis veneretur.

anum praesertim Is sis, qui subuenias omnibus, omnibus prosis, omnium commodo confulas, & saluti. Nam quis nesciat bonum Principem non tantum sibi, sed suae Reipublicae, suis Ciuibus, suis denique Populis natum esse ξ Dum seditiosos, ac discordes opprimit: superbos, ac rebelles casti- at: humiles,&studiosos erigit, ac extollit. Nam profectoli cietatis humanae vinculum solueretur, nisi Praeses aliquis

adesset: curus opera, studio, de auctoritate, prauorum audacia Teprimeretur: bonorum innocentia conseruaretur: studiosorum angenia congruis virtuti praemiis allicerentur, α uerentur: ac vitae ,& nonoris praesidia subministrarentur. Pulcrum est enim hominem caeteris praestare: In genu Is autem , & illustribus praeesse et at quis no pulcrius censeat & laudabilius, posse multos essicere felicesi Quae sanet potestas summis laudibus est efferenda, qGoniam Serenissime Princeps tibi non fortuna, sed virtute extitit comparata. Ad te Pantheus amplitudinis tuae obseruantissimus confugit: aesupplex tuum Numen inuocat , obsecratqIe, Vt&se,&1uum hoc opusculum de transmutatione, purificatione, multiplicatione, & proportione Argenti, pariter & Auri Voarcha dumia contra Alchemiam nuucupatum : tuo hilari, terenoque vultu suscipi 3s, &tueare : ac quo soles Clientuli cuiusque tui monumenta )praesidio prosequaris. Vale.

576쪽

REVERENDISSIMO IN CHRISTO

PATRI, ET D. D. ALTO BELLO A VERO L-

cio, Dei, & Apostolicae sedis gratia Epii copo Po-len. Sanctilliiniq; D. N. Papae Referen . ac per tota ditionem Venetam, cum potestate Legati Cardinalis de latere, Legato digniss. Ioannes Augur

stimis Pantheris Venetus sacerdOS, perennem felicitatem. IH m id Vo res ad imiae nostrae scontra Alchemiam, via,&rat sorte ab Alchemia,& Sophia, diu et se j foetus in lucem emerii siet Praesul Reuerendis . nisi Genius quidam

. cal b is verbis, alii due increpans, ab incepto deterruisset. Panthe ut Quis te furor agit Z cha tibi audacia tantum arrogasi Vt implumem adhuc Auiculam nido abigas λ Cui tantum abest, ut vires suppetant /d volatum quo ne pedibus qui de tuto possit incedereὶ QMς hoc de te Pantheu suspicetur Z Vt quo plura se impedimenta obi j ciunt, eo impensius nunc tuum foetum emittere festines λ Et quod est magis absurdum: non Italiam modo, sed uniuersum terrarum orbem,

velis eum peragrare Z Ac insuper q, praeter animi tui sententiam est) ANDREAM G R I T v M Radiantissimum Venetae Reipub. sidus, a cuius auspicatissimo Nutu, ac re nutu, uni- uerius imper ij status penden: audeas incaute interpellareὶ vi

de s quae o) quid agas. Ille maioribus negociis est impii

cli US: quam ut cuiusquam verbis possit vacare. Et nisi Pecto-xe digna attuleris, futurum sine dubio est, ut unde stratiam spera S: inde contem tu, & od ii referas. Meum itaq; consilium nec foreasse imper; si hoc est, vel ina potientem adhuc foetumia unc tantis per educandum, donec potentior, detonae Eratior Prodire pollit: vel si prorsus edendum putas, ita exorna contendaS, ut non turpis saltem videatur. His ergo monitis, fe-pissime castigatas addubitaui fateor at quandiu , De nimiu*patris indulgentissimi amor, rectum iudicium falleret. Idcirco duos consului Censores, qui totum rursus opus, terque, quaterque ab initio ad siuem usque reuoluerent, explora- Fcne, ac diligenter perpenderent. Discussis autem singuli, qu busque, nihil in toto opere deprehensum est, quod

577쪽

DEDICATIO. 16'

addi,ves detrahi , vel mutari debere videretur. Namque opu- sui perfectum asserebant proportionibus . Partes univcI asconuenire, insigni forma praestare, vegetum corpus esse, succi- plenum , assiduo, ac diuturno labore firmatum: ut nullius critici iudicium exhorescat: unum duntaxat exceptum est: venusta scilicet oris elegantia: cum tamen ea ID NOS VOlentes, scientesque dicendi magistris reliquerimus, contenti Verborum simplicitate: ut illis verba, non sententiae verbis

ambitiosius inseruirent. In quo nisi me iudicium fallit humillimus,facraru iteraru stylus, in quo diutius versati sumus, hanc nostri sermonis negligentiam fouet, tueturque, uigatissa pilis & usitatis, quam elegantibus , & exquisitis Verbis tens, quod nihil ineptius habeat Ur, qua in quastione veritatis cognoscendae, de verborum ornatu esse solicuum. Fides auctoris non temere solat esse suspecta. ubi insolantes vocum illecebrae affectatur. Qui flores pluris fi uctibus faciunt, non immerito stati quam inanes a grauioribus uuis Ieij ciuntur. Is os haud quaquam populi plausam quaeritamus, satIs habem iis ac saper, ii pauci silentes introspiciant, & aliquid tan. quam stupidi, vel e penitissimis naturae penetralibus, vel e remotissimis caeli adytis erutum admirentur. Reliquos vero, ceu indignos, &nostrorum conceptuum ignaros parui pendimus, sine rudi ingenio, seu humili Iermone inculti censeamur: Cum hoc, vel imprimis gloriosum nobi futurum arbitremur, si haec squalicunque sint imperviori multitudini di solicuerint. Nec enim dicendi tantum gratia, leposue, sapietem hominem reddit: Quin hoc etiam*eoita opera facimus: ut celata veritate sub amariori cortice locutionis Vulo a Signatum, a tantarum rerum licti Q ne absterreatur. Quemadmodum Vo archa dumici, Archi canopi que conlue- Uere, qui Ar et um,&Aurum olei S, vel aquis Occultant. quo videntes non videant , l&intelligentes non percipiant. Circumspecti negociatores in Fionis , non supe ciem, sed clausam substantiam inquirunt. Hic etia non de artificioso verborum ambitu, sed de rebus serijs palma quaeritur, eo perennior quod ea premuntur, quae non Gemm Is, Velm ,

sed ut Auro, vel potius in sempiternis in eo xi m cud:

Qvippe quae cognita,&seruata, vere beatum homine mi rebus agedis nauiter det operam: DOIum venustate tautu fuerit imbutus. Non equide hac p

578쪽

nau S gloriandum, quod meram licet incomptam in veritatem Cabalisticis metallorum gratiorem videamus fore: quarta si

eadem figmentis eloquelatiae, &vano coloris velamini e mpublicum peruem siet. Cum lit cra occidat spiritus autem vivificet Sed si h ec vela essent fortas e quippiam contra nos ni erito dici posΓ nt, unde Ad uocati, atque Ducis auxilium i inplorandum est: cuius patrocinio quacunque libeat ingredi. liber aditus pateat. Atque ne diutius imo oremur, en A O-bcllus Auero idus,nob ii, Bria ianus, Dei, & Apostolicae sedisgr la, Polesi Episcopus, propontifex OptimuS . En vltro om- Dibas i Dysticar philosophiae candidatis patronus o cuius au-Ipicio,& auctoritate, si libellus laic aeditus fucra, cum apud o Daries alios tera murri Dominos, tum pracipue apud Venetorum ducem sercnis limum , pientissimumqtie Senatum , sine ullo metu leprehensionis , violor volitare poterit. HIc B euerendistisnus Antistes, ut an .iquissimam gentis Aueroldae nobilitatem, ut amplissima tocius copo risit 'gnica te praetermittamus, qua sic eminet, ut, vel procul intuenti terremim Numen, non homi ncm prae se ferat, diu moest ingenio,&ad prD- merendam semper nouam gratiam comparato. Incredibili mora si uauitate, ad haec Obvia, atq; expetita omni b. comita- qua sit, Vt quocunq ; sic vertat, omnia protinus hilarescant.. ino certior spes, maiorque fiducia est nobis proposita impetrata di quod oramus. Oramus autem, Reuerendissime Pater, ut quanto lon3e, lateque tua sacrosancta pollet auctoritas, opus hoc nostrum in lucem cedendunt lin tutelam recipias, quo praesidio tuo munitum, tutius in doctissimorum Virorum anus eniat. Est enim Mobis iampi idem exploratum, quod si tuo quoque sufflagio, tuoque fruore, ac numine comproba rum fuerit ex ra o innwm aleam polit uni, ab onmique securii Inuid I per uniue sani terrarum orbem volitabit. Quod si tua benigri ita te acci dein i, Pantheus ampli tu diuis tuae obstruantilli natis, quicquid animi, corporisque viribus pollet, quoad vixei,c, tibi deditissim triti fore pollicetur. vale. v OAR i

579쪽

CONTRA ALCHEMIAM ARS D lS

TINCTA AB ARCHE Mi A. ET SOPHl Aj CUM

ADDIT IGNIBUS , PROPORTIONIBUS : NVMῆ-

xis, Figuris oppor aliis Ioam,as Auitust mi Panthei Veneti sacerdot S.

AUC TORIS INTENTIO TE VO ARCHA

pineia ab A cfimia, I SVh A. A C IL E plerosque admiraturos opinomiar , lector humani si in te, I Ilegem es opus hoc marcha cumia nuncupatum , contra Alchimi Gn se-: a clitum: S non pari m ab Aschimia, &Sophia seiuncturi . Qua s Liae; quum arquo animo singula ipso contenta reuolucrint, eos profecto alectione huius operisti inime animum suum alienaturos putamus. Ea de re no S a ratione alienum fore 'nequaquam duximus in princit io istius voluminis: cur nobis id euenerit appcllas c, palam ficcre studiosis. Illa praeserti ira de cai sa qm d non solum inni meras ut ita di cam) gentes maxime philosophHe expertes sed et: ani viros ampli simis & honore,&dignitate praestin tes, intuemur non parum desiderare naturae petiet talia perscrutari qui citca prς-cipuas Argenti,&Auri transmutatione S, putat cationes, multiplicationes,& proportiones, nullis parcentes ea pensi S, Hul lisque laboribus, de vigili 1s, die, noctuque operam impedian :ac circa eam rcm vel fari videntur vel ipso lucrandi desidet iod icti: vel cognoscendi potius occasione allecti, ac ita rimantur secretiora natu: ae mysteria De quibus eqtridem quid hac sin re verius asserendum censeamus iuxta perviorum : en ita, breuibus, annuente domino aeterno omni potvri, a peti CmUS. Dicimus et a ii omnes metallicarum tr3n mutationum ar instri otifices: Quadrifariam vertari posse, ac laborare. mera lo-Primo is sine modo una inari a scilicet Argentu , S A Irrim rAm fingendo. hoc est in multis tincturarum generibus.&lophi sit cationum ii cie biis impersectiora mes-lla colorat dU,'p:3 sopi, siti. alterando: propita tam ea ipsoru esse ulla, substantiaq;: ema caiis . .

580쪽

Archimia quid. Ab Hever

non aute

Aldhemia

quid.

neu te. prosecta onem communi omnium consensi Alchemiam ab Alchemo dicta: quae profecto ex Hebraica di- ct ne interpretata fermentum vani consili j interponitur vocis mus. ina e quum nullaim habeat veram Argenti, aut Auri existentiam, se i prorsus inanem, ac falsam apparentiam : merito est uti infra monstrabimus tam rationibus, quam auctoritatib. damnata,& damnanda, penitusq; de medio tollenda. Secundo autem modo, plerique etiam viri boni & primates,ubique locorum laborant, sperantes Elixiria quaeda posset configere ex vatijs ut putanti materijs: illaq; in tantum vigoris, di sub ilitatis apicem deducere: ut facta super quovis metallo illius Medicinae proiectione, mox in argentum purum, vel A arum fulvum transmutetur : & hoc fere in infinitum, Hanc autem metallicam profestionem &si non dicam vane speratam, sed diuina potius assequendam gratia j vocant Archimiam : quasi unitatis, & uti ius veri consilij Principem.De qua sane ludivi irabili tras mutatione plurima tam priscorum, quam neotericorum volumina passim circumferuntur: Tubalchiam scilicet Hermetis, Gebeti, Alphidij, Avicenae, Turbae, Hortulant, Rosini, Alberti, Arnaldi, Raymundi, M 4riae prophetii Iae, Morient, Christophori Parisiensis: aliorum qu et quam plurimorum Arabum , Chaldaeorum, Graecoriam Hebrae astam, Indorum, de Latinorum. Ex quorum lectionibus, additio albus, contradictionibus, figuris, lineis, literis, meta phoris, uotis, prophet ijs, puri ctis, si militudinibus, syncopis, syn nymis, atque aenigmaticis codicibus : nunquid possibilis haec transmutatio sit hucusque inuenta , vel inueniendi spes in dies augeatur, modo in re quam satis facile cognoscimus. At potius illud Philosophi adagium in mentem venit asserenetis in Categorijs: Si circuli quadratura est scibilis, nondum tamen est scita. Illorum veruntamen asseclas quum veram luminarium formam sophistici S abiectis assequi pertentent, nulla sanetigia orantiae nota culpandos, scd laudibus efferendos existimamus tanquam naturae arcanorum indagator cSQuorum plerique si tantum opus consequi non potuerunt, admirandas attamen operationes,& arte, lex perientia teste ad inuenerunt: ut videre licet de ultro Crystallum , decolorὶ-bus purpurinam, de metallis Auri calcam,& huiusmodi, ut infra: ac tu voluminibus tam nostris, quam alienis de Μ ita cratibus, Coloribus, Lapidibus, Vitris, Gemmis,&metallis per'

SEARCH

MENU NAVIGATION