Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

101쪽

GAARishis muDAEItatione , consuli potest etiam aliud Ga- brielu Paleotti de Consistorio. In qVosummus ille , tr dum simi la colligit, inculta illustrat, confusa certo indine di- 'stinguit , ae omnia singulari prorsuSQ

iudicio dc diligentia colligit, quaegis quidem proprie ad Cardinales

ipsos spectare videntur ; tum vero mul- lta etiam habet, quae secretioribus Re- gum ac Principum ministris, haud merito cen seatur esse inutilia, seu lingvariet clipsi velint verum copia & dicendi modo instructiorem , seu animam ipsam sapientiae documentis ornatiorem eff-cere. Cui ultimo fundus esse possime Gabriel Zinaris re Hippolytus a Golum tbus ambo de Consiliaris oscio, quam- lvis idiomate diversa cribentes N Simon Starovolssim iuvenis Polonus: qui

librum de Consilio edidit : tanta qui

dem verborum elegantia , & composi- 8 tionis suavitate, ut non patriae suae modo , sed lingue Latinae maximum decus

ac honorem addiderit Caeterum quoniam non raro conti

git,ut eqrpurat jRomana Ecclesiae Prim

102쪽

BIBLIO GRAPH. POLITICA .cipes in eorum etiam numerum adlegantur , cluorum fide ac auctoritate interioris aulae secreta summorumque

Principum negotia administrentur ;Propterea non absurdum erit , quod ipsi Cardinales, viam ut sibi faciant ad istud muneris maiori cum dignitate su- sinendum, temporis aliquid ac mi dii impedant,in istorum libris evolvendis, qvj de Cardinalium officio leges condidere. Mirum est enim quantum iu

vari possint, Id ea illa perfectissimarum

virtutum, quam Andrevi ab Auria puIcherrimo quidem dicendi generer, sed tanta festinantis calami celeritate complexus est , ut locum etiam reliquerit saluberrimis consilii Fabii Albergati, Hieronymi Piati, di ipsorum mei Cardinalium PaIeotti s Cortesii. Quanquami posterioris liber sua mole fatiscat , se i dissiculter regat, licet Ciceronianae dictionis adiutus praesidio. Omnes vero cogitationum Principis periti, gratiam debet habere Petro Matthaeo certe quam

maximam , quod paucissimis versibus

103쪽

yo GABRIEos NAuDAX Villaregium Henrici Quarti principalem ministrum adeo vere fideliterque effinxerit,ut ad p sitis exemplar, caeteri . qui in eodem dignitatis gradu quam diutillime ac gloriosissime versari desiderant, non modo suas actioneS publicas componere debeant, sed omnem insuper vitae ac morum & consiliorum irationem instituere. . Cum autem Principes ac eorum

Ministri non possint inter se de rebus lgravissimis, & ad Reipublicae salutem pertinentibus, ni si per interm mcios Ο - ratores quidquam statuere: horum bpropterea quam caeterorum Ministrorum vita sit jllustrior: quippe quae in loculis potentissimorum populorum latque in media regnorum ac rerum- lpublicarum luce versari debeat: sane qui a Principibus viris in ejusmodi fa- lstigio dignitatis collocantur, pluribus letiam, it in hoc praeclare se gerant, in- digere videntur librorum adjumentis. De quibus etiamsi nihil est necesse, cur ltecum nunc, eruditissime Gas relle , disserere debeam : qui praecepta Ο

104쪽

mnia quaecunque unquam de Legatis ab auctoribus tradita sunt, expressal potes intueri continuo ac confirmata , in Excellentictimo Regis nostri orato

re. ac tuarum virtutum fautore gene

rosissimo, Domino THuILLvRIo; sequar nihiIominus, si non utilitatis, at saltem ins fit utae tractationis gratia, de' ipsis dicere. Ac primum quidem inter ipsos non laudabo Cratem aut Pha-lerarum , quos nunquam mihi legere concessum fuit: sed Carolum Pascha Jum, politioris doctrinae luminibus iblustrem, ordinis ac methodi perspicuitate clarum , soliditate iudicii maxime praestantem; ac talem in omnibus, ut aeo veluti dictante, non Vilerim VIIol mannus modo, sed quicunque post ipsum de Legatis scripsere, loquuti snt. proximus ab eo , ne Puteant Iabores ἰ parum: honorifice excipiantur ,

recensendus venit Feririem Maiseia -- ritu. Cui ab elegantia styli , non

autem rerum ubertate ac varietate , recte componentur , O vianus

105쪽

Brisnus Joannes Chobier, Anastasilio Germonim , Stephantas Doletus, & Motteus

Uueritia, sapientissimi ac eruditissimi Moti ei nostri pater, magis ad Jurisconsultos accedunt; ut Scipio Gentilis , ad Philologos, & Canonherim ac Gaspar Bragaccia ad Politicos. Omnes vero

non mediocriter illustrari possimi hi storiis particularibus, gentium & locorum in quibus versari debent; & Rc-I tionibus, quae in publico consilio fieri solent ab oratoribus, praesertim Venetorum, dum ex aliqva Legatione reversi rerum a se in ipsa gestarum, ac populorum cum quibus ipsis tractan- ldum fuit, ir ores, ingenium, religio- inem. divitias, militares copiaS, arces Regem ipsum ac principales ejus Ministros. fidelislimis ac diuturno usu dI-giligenter exploratis observationibus videtineant. Sed nec inutile erit varias Principum confoederationes, Ministro rumque negociationes, quales in secretioribus historiis plerum cotinentur,

106쪽

Bia OGRAPH. POLITIcA 'I: I re. Ex quibus noli modo principum inter se praetensisnes, ac intem io-

rehenduntur ; sed facilitas quete dam: dispositio sensim acquiritur, conve ienter de ipsis, utq; viros decet rerum 1sarum icapaces, sapientissimosque , ertractandi. Verbum cum negotia ipsa Polit1-ca,non voce tantum sed propositionibus aut articulis deblarationibusquel hinc & inde scripto prolatis cocludantur; occasionesque in dies nascantur.

Politicas Dissertationes aut Epistolas de rebus gravissimis o tam ad Principes, quam ipsorum Ministros transmittendi, qvod equidem minime usu venitiab' e illorum industria fieri , qui . Principibus ipsis, aut Reipublicae, ejusque Ministris .a secretioribus epistolisubserviunt : quibus propterea & Sei cretariorum nomen rece0tiori Latinitatis aevo inditum est, cum antiquiori , magis ccrte eleganter, sed minus ossicio convenienter ac apposite , Scribae

voearentur.J Inde est profecto ut non

107쪽

ni hil etiam in praesentiarum nobis de illorum munere dicendum sit. Quod quidem ut dignitatis ipsius amplitudine prae stanti stimum est, atque ne forum & per Mnarum di versitate varium; sic a paucis recte& pro rei maiestate ait praestantia fuit expressunt. Quandoquidem omnes Itali, qui soli ferme inter caeteras nationes de illo sibi ad dicendum proposuere, nihil praeclarum attulerint, aut quod rem ipsam sublimitate praeceptorum illustret: sed ingenium prorsus materiae submiserint; solis Epistolarum formuJis, veluti P lyppus scopulis, continuo addicti alligatique. Verum enim vero quoniam non contemnenda sunt, tanquam par

va, sine quibus magna esse non possunt; ipsisque recte pingeniui effori and que characteres, & epistolas ex arte dictρ di, reguIae, velut iundamenta sunt totius dignitatis ex ossicio sustinendae' ea propter utiles erunt huic adipiscendae facultati , - August. Dathm quiversibus hexametris , & San ovium atq;

108쪽

l liari, talia cocumenta sunt complexi. Elatior est omnino, & a vulgi sensibusi remotior Pamphilm Persicus i quem unum eruditione, iudicio, facilitate, caeteris praeferendum, imo vero instar o-l mnium habendum esse existimo. Ba-Ipssa Guarinus rem omnem implicat non explicat, &Sophistarum more dii sputat non docet. Zinamus denique artem laudabili conatu ad Politicos usus transtulit. Praeter quos etsi neminem alium mihi videre contigerit, qui ex professo quidquam monuerit de illorum officio , quibus innituntur Epistolarum secreta; pluribus tamen aliorum libris

uvari possunt. Ac illis primum, qVivaria epistolarum paradigmata sed exempla & sormulas edidere. Qua ini re ubi a Latinis disicesseris, necesse est

omnino ut ad Italos convertare. Cum caeterae nationes gloriam illam , quae epistolarum vernacula quidem ,

109쪽

sc GAgRIELis NAuDAEI comparatur , aut neglexerint omnino, laut nondum in ejus consecutione paria cum Italis fecerint; quidquid Basa-cus,Mηrco ,s Lamra; postremis his- lce temporibus apud Gallos sint cona- lti. inare ut ab ipsis Oratorium ; sic ab his Epistolicum scribendi genus repetendum est: purum quidem & elaboratum a Bcmbo : laxum & molle sed. Drnatum tamen .a Vrsdomisa elegans a Guidiccionea acutum a Bernia: conci- sum a Bonsadio': floridum a Guarinor lnegotiis valde proprium di accommodatum a Peranda edimatum denique, breve,& luminibus ingenii ac oratio- lnis floribus, distinctum , a Cardinale

A quibus postquam Secretarii lcompositionis modum atque Ornatum ldesumpserint, divertendum illis erit ad auctores, qui modum ipsius tegendae obnubilandaeque Notarum involucris& arte Zifferarum docuerunt. Quorum omnium secreta & alphabet a , licet a syannebaptistaPorta Neapolitano com pila

110쪽

BIBLIOR RAΡΗ. POLITICA satafuerint , utili simum i 'en erit Blasim Vigenetit M, Jacobum Gobotiu, dirErycium Puteanum, reconditioris doctrinae gratia evolvere; ac Abbatem Eliam Tratthemii m. Cujus inventa po

lygraphica cum per se perspicua sem-

l per extiterint; sane quod ad Stegano graphica pertinet , quae Carolo Bovillo doctori parum nasuto, ae ipsius relasione multorum credulitati Magica o-lsmnino viis fuerant, ea sic nunerestri flavit nobilissimus auctor Cryptographiae tuastavis Menus; ut quidquid in illis obscurum involutumque tamdiu fila summa omnium opinione ac veneratione delituerat, non amplius sui de- iderium excitet, postquam ab illo re tectum ess atque patefactum. Sed utrumque his artibusScriba rum inctus a contineatur , restat ta-mcn alia longe. omnium praestantissi- nanubrii: limaque L, quae velut colOphcmenv caeteris omnibus adjiciat , compositionum videlicet Politicarum Dissertationum . si ae t ac tandis Plincipum negotiis frequenter usurpari δε-