Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

121쪽

tes iam ab ipso prolatos constiterint

& si quain inde laudem retulerint, eatri profecto methodi potius ac compendiorum facilitate , quam nova rerum accessione obtinere meruerint. Cum autem Physiognomicis disquisitionibus Metis copiae & Chiromantiae vanitates , velut appendices lquaedam ac laciniae,ab hominibus illis, qvi no integra mentis possessione gau- ldent, continuo annectantur; contenta- iri eum esset, ut ce Antiocho I berto Ge- isenare, Tricas Mantuano, Indagine, rost, Saa te Fuchsio, Thaddaeo Hagec-- cio, Q ro Syontone ardalio , & si milibus artis vanissimae fautoribus , iudicium iProferretmeorumq libros di composi- eIΟΠeS recenserem. Quemadmodum lcerte mihi omnino faciendum esset ,l si di vatem aliquem fanaticum , aut circum-kraneum nebulonem, cui mulierculete frontem atq; manus inspiciendas prae- here solent fraudib' ac technis instrue.

Iem: nou.autem OptimΘrum librorum

122쪽

lectione politicum efformarem. CuInec ei tismodi nugis animum adverteruaonesium est, nec fidem adhibere tutum. Quod unuφ etiam statuendum,

vinatione Camisit Baldi , & libris Melampis avnis Baptissae Poris , ae Ludo - sici S i alii do Naemiis aliorum* deMal culis virgvium & onycho manu ..i Q, andoquidem isthaee omnia ad ludicras potius quam conjectura trices t scientias esse referenda , & monuimus antea , & Ipse vel solo nomine tales esse deprehenduntur,ut praeter vigilantium Iomnia nihil quidquam continere posi

Quare ut ad illud denique me conferam quod in Politica signorum i syndro me' postremum superius assi-

gnavi, gestuum videlicet L significationem i de hac multa certe ha-

123쪽

ITO GABRIs239 NAu D Argram feliciter absolvit Auctor quidam salvi in praegrandi & curiose volumine, cui appellationem ipse fecit ex o peris subjedio atque materia desum tam , Arte de renni. Cognitionem hominum excipi proximet cognitio Regnorumin a rani Arationis psblιce fatuum omnium , qui in Europa prcisertim ac inter Princi pes Chrisma nos propriis se legibuS g bernant, libertatemquου suam ab alio. Exum incursibus ti violentia sartam te ctamque, quan T in ipsis situm est, communibus anx:liis tuentur & de- , ἰfendunt. Haec autem cognitio q via partim abHil foricis, partim etiam a Politi M 'cis scriptoribus dependet; tertium id circo caput inter communes suppetias ronstituitia De quo multa quidem ini genere dixerunt, Ponerem in Relationi, bus politicis , Sansivium de Guberna tione Regnorum,&Auctor Gasivi ThesauriStatuu omnium,&Regnorum qua rvinci in mundo stabilia reperuntur,.

124쪽

inem unum, si paulo plus diligentim, natu ve fideliin ista congerie adhibuisset, . reliquorum loco habendum esse minime dubitarem. Sed qui magis deter- minate de uniuseu; usque reipublicae statu cognoscere desiderat, is adire poterit , quos audivi quondam a celebe rimis hominibus su nam opere com mendari , Herium Folietam qui de in Genuentium , & Nicolaum Contarenuis ac Donatum nottium, qui de Vene-torum Republica praeclaras olim tu cubratines edidere.. Verum ne tibi sorte coronam in mustaceo ambire vi l dear es aut gloriam potius ex ingenti; auctorum nomenclatura desiderare, i parco illos omnes sigillatim referre

qui nitidissimis Eleviriora m typis si luemus collecti habentur ac suis qui

que Iocis ac voluminibus tam ingenio --

sa serie dispositi, ut qui de halia anti-κ qua &nova, qui de Regnis Angliae, Galliari Hispaniae, Sueciae & Daniae m

125쪽

GABDELIs NAuDAEI qui de imperio orientalroccidentaliq; aut de Venetorum Helvetiorumque Republica, ac reli varum gentium administratione scripserunt, totidem velat enchiridiis & manualibus libris in. cludantur. Maxima certe Politicorun hominum utilitate, ' doctri riui ipsius. acce iso ne haud prorsus sutili vel por nitenda . . . At vero cum ea quae hactenus ainobis adducta sunt materiam Polit cae subministrent, tum vero formam suic addit Prudentia cum virtus fer- me unica sit, qua constituunt Ur aUge turri respubi icae . illst autem ab even- j tu rerum proce fit. st evinitas non nisi lab Historia , aut ab Ulu diiudicatur. si inare cum nihil aut parum usu homines 'psi consequatitur , sdum inter an .gustias brevioris 1 itae reclus citius sere ad metam perveniunt qυam Obser- vare oculis potuerint rerum humana -

rum flexus & reciprocantes periodos )reliquum em ut Hi stori a , non quidem unius aetatis regi onis*finibus circum-

126쪽

lcripta, sed omnium seculorum genti- : HlHV res gestaScomplexa,Prudentiana. Politicam informet ai* instruat. Qua i quam enim non certa quadam & immutabili serieras humanae volvuntur smagnaque earum varietas & inconstatia est, ut hoe ipsin , Quemadmodum dicebat Agatho, verisimile sit , multat praeter id quod verisimile esse evenire ;plerumque tamen a similibus similia existunt , neque ulla certior regumla est iudicandi, quo quaeq; res eVasura sat, quam inspide re, quem exitum similia in longinquitate temporis saepius ac frequentius habuerint Quod equidem praestat abunde Historia. Quam non ut teste in mora temporum aut magistram vitar, sicut illam definiebat Tulli-

tis, sed velut conglobatam coacervatamque ex omnibus partibus sapientiarn, summus Imperator Basilius Leoni filio imperaturo impense propterea commendavit. Sed etiamsi maximum in illa subsidium repositum este videatur, vix ta-

meta.

127쪽

I36 CAEMILIS NAuDAarmen imid abunde unquam se prodatqye manifestat, nisi prius auctores illi , tanquam pararii , inconsilium advocentur , qui de historiis ordine &methodo conscribendis evolvendisqproprias leges tulerunt. Ex quibus eruditione quidem & judicio principes audiunt 'annes Bodisin & FranciseMPareicim; sed nescio tamen quomodo dissiciliores existunt, quam ut omnibus placere possint e non secus pro

secto ac in Philosophia Metaphysici.

E contrario vero Pos vinin nimia quasi facilitate atque heglectu mediocri- illius tantum ingeniis arridere potest. In reliquis Luciamu & Poccalinm pro Hi - floriae veritate & nobilitate acerrim ὀdepugnant. Berrartim iudicium cum eloquentia coniunxit. Macci in & Rcnim aut nihil Praeter verba dicunt , aut futilia tantum & absurda loquuntur Popeliserim non tam methodum histo- .riae, quam Historicorum nomenclatu

ram instituit. Caeteri vero , qui simuI

128쪽

BIBIIo CRAPH. POLITICA

gemino volumine collecti circums runtur, velut AEgyptus Homerica , &bona multa habent & mala etiam non l. pauca. Unde cum eruditissimus Elo- quentiae professor Augustiλωι Ada car-l i , suam quoque de Historica methodo sententiam scriptis se aliq vando declaraturum esse promiserit , fateor me istius diutina. quidem expectati one supra modum torqueri. Quo niam ut ingenio atque natura praestanti nemini concedit: ita multa insuper obtinet variae lectionis & siuentiarum praefidia : queis adiutus non lacus in eiusmodi tractatione quam in caeteris lacere consuevit.

raper ora.

Interim vero politicorum studiis x non alias leges praescribam, nisi ut inter

129쪽

CAERI ELIs NAuDATI evolvendum cultiscunque gentis ac regionis Historicos , illis praesertim immorentur & asi e cant, qν i non tant umrertam eventus , aut acta principum

bella ave hqc & alibi gesta; sed omnium

Iatentes causas subindicant, consilia explicant, judicitimque de singulis breviti arguta sententia proferunt,qyod velut anima censetur totius susceptae nar/rationis. Reficit enim te Et rem suum

A scribendi modus jucundissimce Jbulo lectionis; asseritq; cautionem in agendo, & splii tum in pr2cavendo. Neq; dubium est, quin ex solida aliqua sac succi & sanguinis plena narratione, major utilitas ac uberior Ionge percipiatur delectatio' quam ex ea, quae nude res Ipsas proponit, ieiunas quidem, i & ariditate iudicii languentes ac ferine ci

Hujusce generis vero licet apud antiqvos plures extiterint ripia d. quos tempora meliora, coelum benignius , praecipue studia Principum, &Romani Imperii majestatem, Historiam parite

130쪽

MEmilio, Petro Bemso Le ardo oretinε B1ηLIO GRAPH. POLITI A. . III meliorem essecisIe, multorum est opinione confirmatum; .habuit tamen de nostra aetas Historicos maximi & iudicii & plurimae certe eruditionis. Neq; vero unquam superiori seculo tam , pertinaciter iratu j fui , quin paria cum maioribus virtutum exempla , rnT-lo Pan 'ho Collenutio, 'viano Pontano ,

i Pubdoro mirgilio, Paulo 'vio, Thrsano at Guicctardiηο,& similibus agnoscerem. Ut hic de Ph stippo Comineo dicere prae- terinittam: qui eadem libertate Ludo- visum suum depinxit, qua ipse vili erat: i tantum que sibi exquisito Judicio verae gloriae comparavit, quantum ille Tri umphis N imperIO. Verυ m: quoniam Antiquorum

sistoria non innys sancta est , quam

i sanctum dicet esse Horatius vetus omne poema, & Iuvenalis G omerum propter

mille annos; atu; iudicia quae de illis li-l bere proferuntur minus invidiae subiacent; sane G raecam Thuydidis de Obbi i Latinamque Sallustii di Titi Livii ,