장음표시 사용
381쪽
principesvocabantur, significare uidetur. Liuius infra libro quadragesimoseeundo. NM. Coelio mihi primus princeps prioris centuriae est asiignatus. Item Liuius inta libro xxvj. Et M.Atti-hus legatus, primi principis ex eadem lagione lignum inferri in cohortem Hispanorum coegit. Cicero ad Brutum: C. Nasennius Cretensi bello, Metello imperatore doctauum principem duriti Aliquando uero pro eo qui ordinem principum ducit, uidetur usurpari. Idem insta libro xxv. T. Pedanius princeps primus centurio, cum signifero signum ademisset, iam hoc signum, de hic centurio, inquit, intra uallum hostium erit. Caesar lib.iijdbelli ciuilis : Omnibus primae cohortis centurionibus interfecti pra ter principem priorem. Alias primus centurio primo pilo praeest. Ideni supra libro vii Qui alternis prope annis & tribunus militum, & primus centurio erat, quem nunc primi pili appellant. Nprincipib. primipia dicuntur duplici 1ensu. Primum in acie, apud Terentium': Ego hie adero post principia. Secundo in castris: Liuius insta lib.uifestiuoina .Tribunos& iura reddere in principiis sinebant, &simum ab eis petebant, de in stationes ac uigilias ordine ibant. Idem ibidem paulo post . Fugatis italis ex principiis, ac paulo post E castris tribunis,&c. Ab has principitis siue tabernaculis principum nominatae fiant portae castrorum, dextria de sinistra principalis.
Tantuso fuit ardor. Probat signo,quanto artore sit P
Donec Insuber. Caedes consulis. Infesto. Cum infesta,ae in consulem protensa lancea. Nihil haustum exuano. Nihil affirmare praeter autocli
rem probatorum autorum de numero caesorum,& capthaorum.
Sio nimis inclinat. Vt per uanitatem aueant blades,ni
meriimq; canorum de captiuorum.
Fabium aequalem.senatorem Romanum, q in P bii amore patriaei epe a ueritate in scribenda historia discessisse a seuerat. Annibal captiuorum. Annibalis calliditas in dimittendis captiuis I atini nominis, de humanitas in inquirendo sepeli miti causa corpore Flaminia. Romae ad primum nuntium. Terror ac tumultus inu be Roma ob hanc cladem.
Turba in comitium & curiam uersa. Comitium soro
Romano coniunctum, & uersus orientem ab eo porrectum, uolpotius ipsius sori pars crat. Id ita appellatum fuit, autore Pluta
382쪽
cho, Nod foederis conditiones ibi inter Tatium de Romulum firmatae . semitaeo; essent, ut ab illorum coitione nomon acceperie. Ad comitium rostra uetera fuerusiautore Astonio Pediano, pr ve iuncta curiae. Variae Romae curiaesierunt, citria Hostilia, Calabra Saliorum, Pompeiiauli Vetus, Noua, Oremia. Caeterum cum duae fuerint curiae Hostiliae, altera in monte cilio, altera adeo tium, loquitur hie Liuius de illa curia Hostilia, quae ad com tum fori & comitii, Ventrionali latere sita, rostra uetera a te se habuit. In lianc curiam Hostillam sciurus de Rep. co in
rurus, ut plurimum conueniebat.
asstratus. Vt se docerent de fortuna belli dc reipula
Pugna,inquit. Hoc pronuntiauit pro rostris. Virorum. Qui ibi erant custodiae cauta Dde uario uuItus.I polypost siue notatio. Foeminaru.Mirandus effectus remini ac immodici gaudii. . Priusquam satis. Nuntiatio alterius, sed minoris cladis eiuso: uarii estinus in animis Romanorum. A Seruilio consule.Cui obuenerant legiones,quae Cremonae hybemauerant, quibus gerebat bestum in Gallia eisalpina.
In assecto corpore. A ffecto, id est aegro. Non a una magnitudine. Non ta cogitandum hane
elidem esse paruam,ciun tantum sint amissa quatuor millia equitum sed quia me amissis exercitiussint exteruratae uires d cladem hanc per se paruam, facere magnam.
Iraci ad remedium. Dicitur a populo prodictator Q. Fabius Maximus de M Minutius Rufus magister equitum. Lixeras mitti. In Galliam cisalpinam ad seruilium cosulem. Anni interim. Iter Rimibri in Apuliam,& acta in itis nere. Alledius. Consectit aeger. Praetutianum Adrianum , agrum.Ηic ager uni cum
Marsorum, Marrucinorum, Pelignorum, Vcstinorum agro,h die Aprueto uocatur Adria duplex fuit a in Venetia,unde sinus Adriaticus nominatus est : altera, unde bie Adrianus ager nominatur,finitimus Aterno flumini. Ea filii colonia Romanorum. Nunc pertinet ad regnum Neapolitanum, geritq; indu titulum dux Adriae.
Intendit. Direxit. Q. Fabius Maximus. Acta Fabii
Plus negligenisa caeremoniarum , auspiciorum v
temeritate,quam inscitia peccatum.N wmeritate cum quam
383쪽
mutis inscitiae, non cum Gauspicioriina iri coniungendum est alioqui pamin concinna oratio erit. In uerbis Plutarchi de uita Fabii eandem sententiam exprimentis, nulla est ambiguitas. Sie
enim dicit : Deinde sumpto i diis pulcherrimo principio docebat populum negligentia de contemptu ducis aduersus deum, non muta eorum qui depugnassent, offensionem belli accidisse. Terra prodigia. Qiralia nuntiata sunt supra initio huius libri S paulo ante finem libri seperioris. Ioui Iudos magnos. Differunt ludi magni & Megalenses, siue Megalesia. Varro libro v. de Lingua latina: Megalesia di
a Graecis, quod ex libris Sibyllinis accersita ab Attalo rege Pe ami, propc murum Megalasion, in templum eius deae. Sextus omp.libro xij. Megalesia ludos matris inagnae appellabant. Haec illi. Hi ludi erant scenici. Nam illis exhibe antur coma: liae dc tragoediae,& sebant in theatro. Magnos uero ludos eodem Pompeio , codem libro autore, Romanos ludos appellabant, quos in honorem Iouis, quem principem deorum putabant, faciebant. Cic. in Verrilib. 7. Mihi ludos antiquis qui primi Romani sunt nominati, maxima cum dignitate ac religione Iovi, Iunoni, Mianemaeq; elle faciendos. Isti ludi erant non scenici, sed Circenses. Exliibebantur enim in circo uel Flaminio, uel maximo. Ludis Circensibus edebantur limationes uariarum ferarum, irem eque stria Sc currulia certamina. Nec obstat, quod plutarchus hos i dos appellat spectacula musica de Thymelica, idest histrionica. Nam uti appendicis lautum uice ad hos ludos acce&bant.
Veneri Erycinae. Vencris Erycinae templa duo Romae fuerunt,unum prope portam Collinamqu* nunc divae Ag tis porta dicitur. Ouidius,
Adeam redem matronae quotannis uirilis membri figuram cutim diuino, magna iacrorum pompa perlares ant, quod non muti tum discrepat ab illis, quae prope simili de re commemorat Au- gestinus de suitate Dei libro 6. capitis.his iterbis : Sed quid hoe incani cum ibi sit de Priapus, super cuius immanissimum de tu pisiimum facinum sedere noua nupta iubebatur, more honestis. sinio & religiosissimo matronarum, Alterum Ve ris, itemq; Mentis templum, cuius hic fit mentio , in monte Tarpeio fuit. Uuius infra : Interea duumviri creati sunt Q Fabius Maximus de Acilius Crassis aedibus dedicandis, . Menti Attilliin,
384쪽
Fabius Veneri Erycinae. Vtraque in Capitolio est, eariat; uno discretae. His senatusconsuliis. uere. sacro.
Quoem dueIla. at απόκαυκquod excus cur per Archain mum.Defulcra ire enim τὸ istis duallis. Ex suillo,ouillo caprino grege. Plutarchin in uita Fata addit foetus borim. Prophana. Non dedicata antea diis: Ioui fieri. Fieri. id est sacrificari inmolari.Vergili
Prophanum esto. Tanquam non destinatum Iovi, quamquam re sacro natum sit. I Atro die. Atro, id est in iusto , ominoso, religioso, quo aliquid seriae rei, uel publice uel priuatilia, aut auspicari, aut agere, inauspicatum habebatur. De diebus atris Gellius & Maerobius.
Si ante Id. iam a quopiam, hoc est ab aliquibus homini
bus priuatis immolatum fuerit. Ludi magni voti aeris c c c x x x ii r. millibus, triente. Haee filium discrepat a Plutarchi summa, in uita Fabii. Ea de causa Budaeus de Asse libro x sic dicit: Nisi error est apud Lia uium, Plutarchus alium autorem secutus est. Liuius enim in centis millibus nummis, id est totidem sestertiis, millia iniscit, & de denariis tacuit. Trientem autem tertiam partem assis intellexit, qui mus nummi fuit. hiare ille. Dc isti superstitiosa Romanorum diuisione per numerum ternarium, haec iudein
riIem autem quare summam ita accuratE hoc modo diuisurint, dissicile est dicere, nisi quis laudare uelit uim ternionis, quia&perfectus est natura, & primus imparium, & initium multitudinis, primasq; disserentias, & omnium numerorum clementa mixta &co' metata in idem assumit. Numerum ternarium apud
priscos & absolutum S sacr um esse habitum, docent noti illi uersiculi
385쪽
sicuti Vergiliani in Pharmaceutrix
His per magistrum. Acta Fabii extra urbem, tequam
exercitum contra Annibalem ducat.
Edixit. Praefiniuit. Via Flaminia. Cicero in Philippicisares uiae sint ad M.tinam, a stipero mari Flaminia ab infero Aemilia , media Cassia. Flaminia igitur Roma itur Ariminum per Otriculum. niam,
Fulgineumaquceria Callium,Fanum sortim Pisauriam, eratBuia consularis.
Litti ae ab urbe. Mandatur Cn. seruilio conm Elas.
Circa portum Cossanum.Qui est in intraria. Praesiderent.Praesidio client. Dicitator exercitu abius ingressus iter,exercitum in hostem ducit. Per agrum Sabinum. Ex uia Flaminia. In uiam Latinam. Haec uia exit a porri eiurum nomianis, in Latinos populos ducens.Porrigitur autem p Labicanum oppidum, siue Ualmontonum, iisque ad Casinatem dies Gon . ni saltum, coniungiturq; cum uia Appia ad Casinum oppidum, XIX. stadia a Capua distans. Haec uia media est inter uiam V imam de Appiam.' Quo primum die. Orditur res gestas Fabii Maximi comtra Annibalem, incipitq; ab ipso initio Cunctatorem describere per MoπMLαν, semietq; in eo deinceps decoro persenae Fabii, ficut etiam Armibalis in effingenda eius simulatione& callidi
Tacita cura animum incensus. Hellenitam.Gramni lici Synecdochen appesunt,ut Nuda genu. Haec forma loquendi in lingua Latina est usuata, non in oratione soluta, sed tantum tis. Exprimit autem historiographus cogitationes Annibalis tanquam per dialogismum. Tentare animum. An posset eum a constantian non dia mirandi proposito deduceread pugnamq; elicere. Statio.Custodia praesidium,excubiae.' Necb unsuerso periculo. Noluit semel periclitari de sem-
386쪽
de summa rerum,depugnando omnibus copiis. Summa retram. Viri ad extremum uictores Acti, alteris
Harma momenta. Piniae inclinationes, exiguae uictorialiquae esunt parui momen i. Finitimoriim receptu. Equitum illa leuique armaturaestatio milites qui pabulum Sc ligna petebant, ' ita non procul abi, bant i castris, sicile recipiebas, & in recipiendis eis tiato loco , a pote sub s is castris leuib.praelii; eum Poenis decertabat. 'Sed non Annibalem. Notatione etiam depingit se Mia magistri equituli . . Praecipitandam. Perdendam, euertendani. Rapidus: s. Inconsiderath festinans. Pro cunctatore segnem. Catachresis. - . Annibal ex Arpis. Annibalis ex Apulia in Samnium
Beneuentanum. Beneueritum secundus Otho imperamqnatione saxo, propterea quod praelio ; quo cum Basilio de Constantino fiatribu imperatoribus Constantinopolitanis, te posscssione Calabriae ad Baientellam de gnavit, Beneuentani initium fugae fecerat,direptum excusiit Othoenim co praelio ui has, cum fit, ad mare delatus esset,a piratis filii captus. Sed beneficio hi guae Graeca qi iam didicerat, ex illoriun potestate ; evincis se ciliuiale persu isset, euasit. . Inter multitudinem. Causa, siue ocratio inuiseundi, ex Samnio in Campaniam. Capuae. cipua nunc alio loco sita est quam olim. Cingitur hodie sere dimidia ex parte Vulturno flumine. Olim posita mitet, loco, ubi nune situs est diuus Petrus ita urbs hodio plateas habet mirifice pulchras rectas.Quondam caput fuit regni Neapolitani, tu uersiculii supra fores curiae scriptus suilificisci Est regni Capua chauid crux horrida prauis. 'In agrum Casinatem. Subiectum oppido Casino , cuius supra in descriptione uiae Latinae mentionem fecimus. . Eum saliuni Casinatem . qui hodie a diuo Germano iiomen habet. In monte Calino est monasterium, sepulcho diui Brinedictu&diuitiis celebrie ad radices uero eiu stum est diutis Ge
387쪽
id nomen Poenus nitae pronuntiasset. Per Alifanum. Aliis sunt in Samnitidius, raram ieiunii
Calatinum . Calatum, Casinum, Calenum, ex as' cari Latino uel Hernico,uel Labicano denominam,scribit Plimus. Calenum. In Campania Calenum nunc Carinula nun patur. Caslini, Id situm est super Vultumo flumine. In agrum Fglernum. Qui Caleno uicinus est. usque ad aquas Sinuessanas. Aquas, id est balneas. si nuessi in littore Campaniae ad sinum a Misimo septentrionem uersis uergentem,sita est. Plinim libro 3t. In eadem Campaniae r gione in qua sunt Baiae Sinuessanae aquae sterili rem foeni nam,& uirorum inimiam abolerς produntur Nec tamen is terror. Perstringit locum communem de lementer imperando. Item iuris,moderatis, continentibus stratibus,libentius obtemperari.
Exurebantum amoenissimus Italiae ager. Occasionquet in olentiae&sediti mis Munatii aduerius dictatorem. De moenitate agri Campa li Cicςro contra Rullum, rabo, phniux Campania nostro seculo terra laboris uocaturi:Eam Yllation toti regioni a farte eiu inditam existimauerim, id est 4 Limbiux can3 is a Plinio celebrati . . Spectatuna hue. Reprehensio confilii dictit in de non dimitando. Est autem ista incusatio dictatoris, generii iudicialis. . iuridicialis status. Propositio est, Male facit di or quod non si, iat nos pugnare. Ordinar autem Minucius prationem ab ipsa presepositione figurata ironi rapitq; di 'em in inuidiam, si e a praesenti calamitate socior pioli oculos ueri inte. Ad rem sti endam oculis, Ad c si dam ' luptatem ex isto spei ac O. Nec si nullius, Argumentatur ab inli esto,siuea diadem
re,& sint ii andignationem mouet comparatione. .
Ab extremis orbis terra m terminis. Hyperbole apta ad exaggerandam indignitatem rei Praeter quam oram. C Nniae, quae omnium orarum miliae est aniceriissima. Saguntum. Procul sitam, quae nonςstepioni ci iiii I ci
388쪽
Edise gratia adhibita. Per aestiuos saltus. In quibus p in in aestate oberrans p
scitur Conditi nubibus. Quae frequenter obsident cacumina montium,quae quando si illimiora sunt, saepe capra illas extant. Fa- v igitur iusa montium cum exercituper Via tegebatiar nubia bus, ibatque interdum per nubes, ita ut humi per aulam imus. Hoc ita esse scrint illi, lii δε es aut alios mores sublimes transcen
Si hoc modo. Ab exemplis contrariis ueterum ducum, deprimum ab exemplo Camilli argumematur.
Hie nouus Camillus. Insignis dictitor ac singularis, in
extremo discrimine quaelitus. Antonomasia. Sed uiri Locupletatio Gepli a uirtute & celeritate Cani; lli. Ianiculum. Ianiculus E lebem collibus unus, qui etiam hodierno die ripi intra moenia urbi trans Tyberim est.Is tamen notinus intra muros est patre per illos exclusL Nunc uocatur Mo
Dum Gallica, Ab Eis nunc Romae nomen habet aedes duri A ndrear,cognomento ad busta Gallica ItalicE,en portu allo. Citra Gabios. ae Gabiis oprido ad uiam Praenestinam, uicino urbi nomen habet porta Gabi uia,quod illuc re tamitteret. Nunc Gallicanum nuncupatur oppidum illud. Quid post multos annos. secundo ab exemplo L. P pyrii Curioris. De surcis Caudinis,laemque de Papirii rebus scitis itistit historicus supra libro nono. Sunt autem turcae & furculae Caudinae nihil aliud, quam illud iugum sub quod ignominiae si missi sunt Romani a Samnitibus, ad Ciudium oppidum in Hispinis, loco undique montibin, saltibus & hostibin cincto deprae-nensi. Iusum quemadmodum fieri solitum sit, docet Ita supra. libro Hexprimatur tandem confessio, cibasti tu, domitamque esse gentem,sub iugum abini ros Tribus bastis iugiim fit humi fixis inlabus,superque eas tranui Φ-dclis ta ctator Aequos misit. ceriam. Haec, dc Venusia, eolo iae sunt D jorun in Apulia,autore Rinio. Diuersa est Nuceria in Campinia,& in uia Flaminia.
Modo consuli Lumiso. Tertio ab exemi Stultitia est. cos clusio epiphonematica, & gnomologi ou est struentios B B L Non
389쪽
38s I O A NNIS s A Xo NI I , Non his sensibus. Cogitationibus, cosiliis, tali assectiois
antini. Haec uelut concionanti. Effectus orationis. voluebantur. Audax metaphora. Ferebant. Ostendebant,dictitabant,prae se ferebant.
Vt Annibal. Effectus eunctationis Fabii. spe lamna. Cum uideret se id quod praecipue spes
uerat,assequi non possc ut Fab. praelio secum decertaret. Ea regio. Ager Falernus,3 reliqua Campania. . Arbusta. Amusta sunt diuersarum arborum uel utilitatis, uel ammiratis caus . in hortis, aut extra hortos consitarumn muscula & stluulae,ut cum uno in loco consitae sunt Comi δε tu Tilia, A cer,Ornus,Carpinus,Q rcu Ulmus,Atiniaeta coim-tio plerimque fit uitium caus de qua columella.
Hac per exploratores. Occasio,aut potius caua seque tis paulo insta uiuamenti Annibalis. . :Rediturum. In Samnium Campano agro. N Capuano agro, quia Falamus age est pars Campaniae. 4ugis iisdem. Massici montis. Misso exploratum. L. Hostilius Mancinus quati tis equitibus praefectus,interitu suo docet, quisetcat me exitus illa obedientiae & temeritatis. Quam tuid. Pro τὸν quam tutissime Recipere sese. Reg re in tutum. Ad castretu Annibalis omni parte uirtutis. Vt integritate uirium,numero Huia
Appiae. Appiae inae, quae Roma initium a porta eius te no minis capiens, per Albae&Ariciae ruinas ad Pontinam paludem. perducit, & ad iuracinam mari cuniungitur: inde per Fundos. Molas,s fuci , illediumqtie campum strullatem,& postrema Brundusium usque protenditur. iInclusus. praesidia Fabii in monte Callicula de Casi lini eum prohibebant cxagro Falerno per angustias in Samnium
Intra sormiana saxa. saxa,id est montes. Metalepsi auq
achresis. Vult cnim dicere,montes steriles. . ' i
L. interni. Illic postea inuoluntario exilio mortuus Scipioniaior sepulerim habuit. a
Nec Annibalem sesellit. In e uinamentum Anniba
lis. Id illustri descriptione depingit historicus. Casilinum. Nunc uestucium appellatur. i , . Praesidio
390쪽
Praesidio exces sere. Deseruerunt locum,cuius tuendi cauasi illie collocati crant. Per saltum. Calliculam montem. lSub iugo montis. Calliculae. . Levem armaturam. Annibalis. In Larinate agro. Larinum oppidum est A ae. Inde sacrorum causa. Fabius Romam pronciscens, m gistro equitum intercidit,ne se absente pugnet.. Principio aestatis. De rebus gestis in Hispania secunda aestate huius belli,inter Asdrubalem & Scipionem, & primum de praelio nauali ad ostium Iberi fluminis. Carthagine. Noua. Nouorum auxiliorum. Genthim I is uticarum, quae se
Ad stationem. Navium. Exaudito. N esas,iariis
Asdrubalis.Descriptio tumultuosic festinationis. Oras. Anchoralia.
Haud sanὰ impenetrabiles. facile possempermni. Neque id. Ei ctus huius uictoriae.
Sparti. Spartum hema sponte nascen iuncus propriὰ est aridi sediβ seri non potest. Elim inagria copia proueniebat circum Carthaginem nouam Uius eius coeptus est a Poenis, cum primum Hispani arma intulerunt. Hine Plinius scribit strata rusticis in Hispania, hinc ignes facesque, hinc pastorum uestem hinc calce menta fieri solitae Fuirus inde fictos non laedi aut corrumpi aquis. In sicco praeserri senes E c abi. Spartum itaque esse in usu omniabus renis,nauium armamentis, machinis aedilicationum , aliisque desideriis uita Ex hac herba puto fieri fiscellas,in quibus nunc fi-icus ex Hispania ad nos perseruntur. Sunt tamen qui existiment id
miticem Genistam esse,unde illae fiunt. Plinius dubitat,an genisti sit illud quod Graeci Sparton appellant. Qui Iberum incolunt. Qui incolunt cis Iberum, aut qui
etum inde. Res gestie terra eadem aestate in Hispania. Legatos obsides*. Legatos, id est uicarios, quos uulgo
Hoc statu rerum. Adventus P. Scipionis proconsulis in Hispaniam prouinciam suam. Eo uinculo. Insignis perfidiae exemplum, Ace lucis fictim.
Nunc cis Iberum. Illud cis dicitur respectu sagunti re B B 3 Carthag