Petri Azarii notarii novariensis synchroni authoris Chronicon de gestis principum Vicecomitum ab anno MCCL usque ad annum MCCCLXX accedit opusculum ejusdem authoris de Bello canepiciano : quæ omnia ex manuscripto codice Bibliothecæ Ambrosianæ edidera

발행: 1771년

분량: 460페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

CHRONICO N. 3 3

, peramento delia sua Iutaria oecolla mella Camera su 'o tra Donnes, maritate , et Fanclude , et alti e Femine , in ille quali , avendole atteis pagitare glaude , si sola aetava a suo diletis con o o bestiat mente . Wri, cordando in uello formato , e sprenato re si libitine, ' una bela, a iovanem glie 'un unno ut ad in dimitano , notari per lui es minacciolo di far mori re se incontanente , i 'tela menasse , o man- is . edendo questo busti homo a cos, vi a .io partito , O me dispes, a P angendo ' an ' a Mosse seria ab , e contogii ii grave partitas, a cheme Ter Massiolora ave va messori dicendo, he nanet valea morire, a, b assentire a colanta sua ver Ogna , regandolo che 'd vesse altare so stri Berna b differa L O bo a Uigasteril mi mutiore ratello ee, mostrare a 3lui a sua in enmione, e di preseia e cavalco an O tieres, di esse Massi, lori e tro. la scelerata an et de suo Fratello sen gas, dire eos inleuna, die de a Wolta ac cogos con Ter Galea Za , es, disse : Moi o Hiam ista peΡteolo di noste Stat . e concie , e s Q cofe, sfer Massulo , ei ara uno acetare uua ignori , e p.r uoi a s lyn - otanto perionis , a be ei conduce manifestolli ci che fac eva delid, doniae de uoni homini di Milano richiam che ne ave va Uuto ; edi, di presente 4 aecordorono alla mortes sua , ili altro castigamento non, ha eva luogo E ero Ten o anflato Messe Mariolo a Montia a fare una, Caecia a sera di Santo A nolo di et tembro, gli feci ono dare con qua glie 3 veleno . E la attina vegnente esse iacto ella Caceia si comin o a senti-ν, re male ne ventre , e di presente se ne ritor no a Milano , e visitato las, era a Fratelli , la matrina si trou mort in sui et to . At cuni dissonos, b in quella vi gratione e la 4 eat da loro, e altri te nono cli in mo- ,3 Te elle qua glie una agione , era 'altra pote esse re per non fartos, Ortare Ii vero fu che mori come uniane seneta Confessione, di violendi ta morte , e fors degna mente per a sua dissoluta vita . Quod Fratres atthaeum propriis suffocaverint manibus , nullus credo i rtalium , in animum sibi inducet nee tanti flagitii dubia fuisset notitia , cu n Matthaei domesti eos discedentibus Fratribus , ad Herum infirmum ae cessisse , eidem famulandi , a suppetias fere id caussa . neutiquam dubi-xandum sit ; qui certe si extinctum reperissent , eius mortis notitiam usque s crastinum na distulissent se reno igitur suas exerente ire di profunda nocte oppressum ac mane a domesti eis mortuum inventum fuisse vero simile est . Utra vero supra dictarum rerum a tantum perpetrandum facinus Fratre in lira erit, frustra qua aerisci utramque forte ad id concurrisse , vix dubitandum

222쪽

Eius igitur bona Magnifici Domini fratres sui inter sese diviserunt . Civitas Mediolani in ejusdem Comitatus una

Cum Castris unicuique pro medietate obvenit Caltra Mo-

doetiae , Vigie vani Abblati, habuit Dominus Ioannes Galeatius pioA . Castra elegia an , Pandini Vaprii

habuit Dominus Barnabos , qui ad Portas Romanam Novam singulas occas erigi fecit Civitates Laudam , Parmam Bononiam habuit Barnabos Placentiam autem Bobium Galeatius . Interea autem Dominus Carolus B hemiae Rex post Dominum Ludovicum electus fuit ad Coro

m Scriptori Annal. Mediol. R. I. T. XUI. col. 724. C. Gualv. Flammae Mani p. Florum R. I. T. XI. col. 737. D. ac Matthaeo illani supra citato lib. s. cap. I. Placet Corius anno IJS6. Xtine im , non Mediolani , ea in pipido Scroni , ac postea a Mediolani Clero a Urbem translatum , t in Divi Gottardi Templo tumulatum , dicit . inlae cum citatorum supra Scripto um testimoniis nulli mode conveniunt , an idem mereantur , Lectori judicandum relinquo praecipue cum Corius neque mensem , neque diem amortis indice , quod ob Scriptorum , ac notitiarum suo tempore defectum, aerius ab eo factum fuisse, certum est , ideoque excusandus . Filios masculos ex Liliola Philippini Gonga gliae Mantus Marchionis Filia , nullos suscepit Matth:eus , Foeminas duas , atherinam scilicet , Ugolino Gon Zaghae nuptam , . Ursinam nuptam Balthassari usterula Mediolanen . Interim A ari , seu potius eius amanuensis errorem corrige , qui annum 3 7. Pro13S3. sci ipsi . Addere liceat , quod turpissimam Uerborum obscoenitatem qua caussam mortis Matthaei explicat Agarius , libenter expunxissem, nisi textus Religio vetasset . Io4 Amanuensis credo errore , aleatiuet hoc Ioco , . sequentibus vocatur Joannes Galeatius , nomen quo filio suo anno 3Sῖ. nato, Patiuo-Tum suorum memoriam renovaturus imposuit Galeatius , sed ipsi nullatenus

convenire , Credo

roso Carolus IV ex Ioanne Bohemiae Rege o Lucem burgi Comite natus , atque Henrici II ex filio Nepos, die r4. Maii anni 3io in lucem Prolatus fuit Uincesta nomen ad Sacrum Fontem ei impositum . In Gai

223쪽

liam puer a Patre missus anno Iῖχῖ , apud Regem Caroliam U. cognomine pulchrum , mariam de Lucem burgo Sororem suam, ac Regis Xorem

magno exceptus est amore , maxime cum prole carerent , eumque summo studio educari curaUerunt. Cum ad Confirmationis is cramentum accederet.

mutato nomine , Carolum deinceps nuncupari iusserunt . Mortuo deinde anno 328. Carolo Gallorum Rege , Lucem burgum se contulit. Postea Patrem Italico Itinere comitatus anno δῖο , atque discedent Patre Uicari ueta eo constitutus fuit mense Iunio 3kr ut Nota s. dictum est . Rebus Postea Deliciter non procedentibus , ab Italia excedere coactus fuit , unaeum Patre anno Iῖῖ3. in Bohemiam pro e iri, ibique a Patre rore de Claratus . Anno 346. , vivente Patre , Pontificis Clementis UI officiis , ac multo auro conciliatis aliquorum ex Electoribus , a Germanis Pi incipum Suffragiis , Romanorum ex eligitur mortuo sequenti anno Patre , ohemiae Regnum obtinuit . Erepto interim a Viventium numero Ludovico Ba varo die II. Octobris 346. , a viginti quatuor Imperii Civitatibus pro Caesare habitus , acceptus fuit , inter quas Batis bona in urenberga Sed eo in s hemiam reverso Henricus Moguntinus Archiepiscopi s , Robertus Comes Palatinus, Ludovicus Brandebui gens s Henricus Dux Saxoniae. qui Caroli Iectioni non interfuerant , nec consensum praebuerant , OUis Comitiis do vardum Angliae Regem in Imperatorem elegerunt . Quo hanc dignitatem recusante ad ridericum Thuringis Land gravium detulerunt. Hic Podagra laborans Caroli decem mille marcharum Argenti oblatione delinitus , Imperium accipere recusavit . Tot tamen repudiis nihil perter-xit Electi res ad Guntheri Schuar Zenburghi Cornatis processerunt electionem anno 1ῖ o. Hic Imperium accepit, ac parato Exercitu , Francosordiam ver sus processit , quam Urbem post bimestrem obsidionem ingressus , ibidem Paulo post infirmitate correptus obiit , non absque suspicione propinati Carolo curante , Ueneni . Post ejus mortem Caroli eleetio a dissidentibus etiam E ctoribus denique confirmata fuit seu quod novum non invenirent Candidatum , seu quod Carolus pecunia in aliam eos traxerit sententiam Sedatis itaque intestinis Germaniae motibus , Carolus in Italiam processit anno 3s . , ad quam pervenit mense Septembris . Die . Januarii 3SS. Meliolanum ingi essus , die Diphaniae sacro Ferream accepit Coronam

manu Roberti Uicecomitis Archiepiscopi postea mense Februario discedens, in Hetruriam perrexit , ac inde Romam profectus , a Cardinale ostiensi Pontificis Uicario , Corona aurea redimitur die Paschatis . Aprilis anno I ss. Post haec in Hetruriam reversus est mense Aprilis eiusdem annici ibi aliquandiu commoratus nihil Caesare dignum egit , expressaque a Florentinis, aliisque ejus regionis Civitatibus magna Pecunia, in Bohemiam eodem anno reversus est . Con-

224쪽

cischino ambacurta pios cum parentela' sequacibus suis , qui dominium Civitatis Pisanaris Lucanae feliciter

gubernabat , maximum cumulum Florenorum ipsi Communi is morum coacervaverat . Ex quo cumulo devenit

destria filo sua suae pare utelae . Recepit namque ipsum Domi tum Carolum cum Comitiva sua magnifice in Civitate Pisana. Ibidem ipse Dominus Carolus pluribus diebus moratus est ad eamdem Civitatem rediit post Coronam

Romanam si sceptam . Et cum ipso erat Dominus Ioannes Marcilio Montis serrat . Carolus dici poterat pauper . Multa dispendia tulerat , o multam pecuniam pronii serat Proceribus Teutonicis eum sequentibus , multum gratiose visus fuit per Florentinos , Senentes oc alio Tu Iculos.

Considerans postea , proprio edoctus exemplo , quot dissensionibus , atque intestinis discordiis , bellisque occasionem praeberet incertam ac vaga Methodus , qua Caesares eligebantur , ut hisce in posterum Consultum foret , convocatis Nur inbergae uno ty,6 totius Inperii Comitiis, Leges pro electione Imperatoris in fututum o servandas sanciri , omnium conseni cura vit quibus postea digestis , ac litteris consignatis , Aure Biallae nomen .e appenso aureo sigillo , datum fuit . Umces laum postea Filium suum annorum s. Conciliatis auro , t nonnullarum Civitatum Cessione , Elecitarum suffragiis , in Romanorum Regem eligi obtinuit anno 376. Ex Gerae a ni deinde, quam praedicta de aura ingressus erat, in Bohemiam reversus, Pragae die se Novembris anni 378. diem clausit extremum , post Imperii annos circiter 2. , a morte Ludogici avari , seu IV. eius rede cetaris . numeratos . Hunc rincipem magnis efferunt lautibus Germani Scriptores eumque , praeter Germanicum idioma , ,hemum , illicum, Italicum

8 Licinum , calluisse tradunt . Qui plura te hoc Cesare scire desiderat consula Burchardi Struvii Corpus G rmanice Historiae mistoriam Imperii D. Hais Gallice scriptam, e Nolas ad eamdem D. Baurgoi d Chastenet, aliosque Rerum Germanicarum Scriptores . ioci Hic forte adventus Caroli IU Unperatoris in aliam , eiusque in Hetruriam prosectio deest . Quod enim G in bacurta Carolo , pol eius adventum in Italiam faverit , intelligo , sed quid pro eius ei ctione in Iaae Peratorem ab eo lacrum, non video . LeS Notam Io . Praecedentem

225쪽

Eorum Privilegia Imperialia snfirmavit , ac ab eis multa exenia, multam pecuniam recepit . Carolus ipse filius fuit Illusiris Regis Bohemiae mortui in quodam confii diu pro Rege Francorum , cum quo habebat parentelam , d in quo bello succubuerunt Franci genae, ch ipse finiti

ortu Rege Anglico victoriam obtinente . Fuit etiam ablaticus Illui tris Henrici Romanorum Imperatoris . Cogitam vitque quomodo thesauros Gambacurtae habere posset , postpositis servitiis, quae ab eisdem susceperatra sed numquam potuit Obtinere , nisi per aliam viam . Quoniam Carolus restituerat illos de a Rocca jam dudum expulsos a Civitate Pisana, illisque eorumque adhaerentibus multum D e- re ambacurtas cum suis praetermittere videbatur. Haec Francischinus aegro ferens animis , cogitavit ipsum Im- Peratorem ab eadem Civitate X pellereri nam ipse Francisse

chinus cum aliis de Dona sua .Populo cum sequacibus suis potentior erat quolibet Pisano . Et eo tempore illa Civitas sub maxima felicitate vigebat. Sed deinde propter male gesta semper declinavit. Una igitur die , communicato consilio traxerunt Gambacurtae ad rumorem , in quo clamabatur: Vivant Gambacurtoe . Se posuerunt super Ontes fluminis Arni, Civitatem intersecantis , volentes plateam Arni insilire , cum gentibus pedes hibus .equestribus glomerati. Verum ad resilientiam prosiluit Marchio Montisferrati cum gentibus suis Waliis , ac adeo restitit , ut Imperator armatus cum universa gente sua ab opposita Parte , etiam cum restitutis, illam plateam pomederit, interemtis multis ex ambacurtis complicibus eorum Quare ambacurtae a pontibus praedictis habuerunt discedere fugiendo, maximam passi Occitionem , captis eodem

Franciscit in pluribus aliis de Domo sua , quos in brevi super platea Imperator fecit totaliter decapitari fugatis ipsorum decapitatorum sequacibus , thesaurum habuit, divisitque inter Alamannos secum sociatos: ad partes Me

226쪽

diolani pro corona Ferrea servata in Modoeti direxit iteriburn io ), dimitIo in Pisis Vicario suo cum parte appellata de Rasi antis , cum qua parte usque in praesentem diem Civitatem Pisarum tenuit Coronam Ferream aetus et de plano pio 8 , sed cum maximis expensis per praedieto D minos Berna bovem maleatium de luetis, quos constituit Vicarios Imperiales Mediolani , quo titulo usque in praesentem diem nominantur praedictumque Dominum Narchio- hem Montis sertati titulo Vicari Generalii insignivit. Re- cessit a Lombardi multiplicatis erroribus in Tuscia Lombardi pol profestionem ipsius in Alamanniam imagina in Loinhardia errores evenerunt , propter quos haec nobili ima Provincia coepit crudeliter lacerari oc penitus deleri . Nam Dominus a mnes Mirchio Monti si errat formosus , probus altilius , diebus illis per ejus litera dissidavit Dominum Ioannem Galeatium . Et illa in scriptis disematione, subito ipsius Domini Galeati Terras invasis

praedabundus populatus est ex tra tu , quem habebat in Civitate Allenii , eam Civitatem ab tulit, adhu eam tenet . Sed quomodo abstulerit, audietis Faeta igitur praedicta dissidatione , Dominus deatius dubitavit de ea Civitate, proinde inviavit in ipsam D minum anfredum de Saluciis Mirchionem non posside se

tem, quem pro suo Consiliario tunc tenebat, cum muli aequeitrium comitiva . Tamen suspicionis murmuratio ni cesLibat . Et tunc Allam iterum missi aliam comitivam cum

Domino gelio de Ismardis formoso expertissimo in Cive Astea si . Qui omnes cum Potestate Napita ne studuerulit

pro Hic iterum rerum gestarum ordinen pervertit AZacius Carolum Μediol. ita Corona Ferrea decoratum die Epiphaniae sacro Anni JI S. 1 antequam in 'truriam praecederet , vidimus , Nota Io S.

ixod viae quae dixi Nota Ios.

227쪽

CHRONICO N. Is I

eam Civitatem custodire . Sed non profuit. Fuerat autem tunc a flum in ea Castrum fortissimum in parte eminentiori in Civitate aliud reclausum circa Castrum Quae Portalitia Civitati. clausura dicebatur , muri quamvis depressis fabricata ierlata . In qua Potestas, Capit Z-neus, stipendiarii pedites, equites debebant habitare quamvis alii non potentes de ipsa Civitate simul, semel cum ipsis habitarent. Porta Civitatis erant in fortalitiam redactae, retecipue porta Sancti Petri , ceteris distantiora ortalitia Civitatis, ut supra, noviter constructa; 4Oncludebatur , habens turrim excelsam super ipsa , duos pontes levatiles , interiorem scilicetin exteriorem . Et unus Castellanus cum necessariis paghis eam Arcem' portam culi Odiebat , quae porta versus Montem ferratum spe flat ab

ipsa vel per ipsam proceditur via recta ad Montem Calvum Oppidum magnum, potens, proprium Marchionis . Et pari formiter aliae portae a Castellanis, aliis stipendiariis valde bene custodiebantur. Sed quis se potest a proditori .hus custodire Nam Boetius ait: tim vero sis scacior es ad nocendum. tιam familiaris inimi us Et sic successit in ea Civitate . Nam publice dicebatur , quod praedietus archio

exercitum parabat . Et ideo Civitas cautius Cultodiebatur Sed non profuit. Nam uno mane Rubeus Garretius Astensis , morans in dicto Burgo Sancti Petri, propter aliqua gravia, quae passus erat ab Ossicialibus Domini Mediolani,

arcem sicut supra vallatam ingressus cum uno instrumento

musicali mantellis seu palliis panni Oblongis , cum armis gladiis subtus una cum sex aliis armatis, in domo ipsius proditoris ibi prope habitantis , dixit Castellano Com- patri suo i compater non vis hodie exire de abbia seipErat enim pii Castellano favens , nec Caltellanus de ipso dubitabat. Et tunc altellanus, deposito assere , seu pian

228쪽

ca 1 os cum cuZella PIO , dixit Compater , ne discedas . Comedemus istininum I in . Respondit proditor: Bene placet

sed comedemus domi meae, quia habeo melius inum. Nequaquam, ait Callellanus . Et sic Ocando explanato asseret,' exeunte Castellano super Tere alio famulo ipsius ultra Ostium , ac ceteris aliis dormitantibus , ille proditor a gera arcem intrare cum beneplacito Castellani , icuti consueverat, ipsum Castellanum dejecit e ponte in ollam. Et alter socius proditoris, quum voluit dictus Castellanus repere extra fossi a tum , illum graviter vulneravit is sicci mi vivus

decidri in fossatum. Quare illi duo in Arcem ingressi , pontem elevarunt, illius porta 'inninium nacti, occisis duobus ex clientibus Malus e muro dejectis. De praesenti subito super

ro0 Piahoa iu- Cingius Plancte Gallice interpretatur , quod a tine idem est , ac in , Tabula , citat autem hunc ipsum Agarii textum Vide Notam sequentem . 11 o Quid sit Cugellat Du-Cangius , caeterique quos videre licuit Lexico graphi non docent . Rem tamen praesens Agarii testus , ni fallor clare explicat . Habebant etiam eius temporis Castra , quorum plura in Mediolanensi Regione supersunt adhuc , duplicem pro ingressu Portam , ac Pontem versatilem vulgo italice Poηte ρυatoreo majorem nempe , ac mi Dorem major qui ampliori Janu ἔ aptatus erat , duplici elevabatur Trabe

ac catenis minor pro ordinario ingressu istiolo praebebat accessum . Mi Morem hunc , ac modi se latitulinis versatilem ontem , laneam vocat Agaruis . oracam vero Trabem , qua hic Pons elevatur , aut inclinatur vocat Ga liam pr Cui legenti narrationis sensus ipse declarat . ontes

hos mollirios a puellabant sunt itaque , quos hodie ita lice Ponti Levatori

nominamus

Operis Pistorii forte species , ut sensus indicare videtur, iuxta illud Poetae Surgite iam Pueri endit lentae tita Pistor Sic etiam hoc Verbum interpretatur Du-Cangiua in suo exico , qui non alium , quam hunc Agarii textum citat

229쪽

super Turri fumum fece iunt. Quo viso praedictus Marchia

Propinquus cum suis exi Ortiis quam celeri me portam ipsi marmata manu ingressus et , ambobus Arcis pontibus jam vallatis Et ibi multitudo peditum Mequitum cummur

chione intravit. Et quia per portam commodu erat introitus propter moram dc occupationem eorum , qui intraVerant , nec audebant per psam Civitatem milli re

fregerunt murum Civitatis ab utraque Arte ejusdzm Or-t , ita quod per a foramina multitulo mimicorum intrabat pro libito , non obit ante quod multi ex stipendiariis Domini Mediolani e turricula una super muro i Vitatis ibidem propinqua multum restiterent . Et sic Marchio cum suis gentibus procedens , Obviavit multis equel tribus ex gentibus Domini Mediolani . Qui acriter pugi ante compulerunt ipsum Marchionem retrocedere in confiet , occidendo vulnerando multos ex his , qui intraverant . Et certe si Civitella praedicta non fuisset , ad quam multitudo stipendiariorum Domini Mediolani totis viribus confluebat, timens , ne omnes Cives huic traetatui albenti Tent , ita ale Marchioni successisset . Nam tunc omnes stipendiarii cucurriisent ad rumorem . Sed quia plurima pars bellatorum se continuit intra Civitellam , Marchio iterum viribus reasse sumtis , multiplicata multitudine pugnatorum , qui per

foramina intraverant , velut leo rugien 3 animo lus, ad prosequutionem sui pro possiti iam Concepti , calcaribu equum timulando , suosque hortationibus accendendo ac certamen , irrupit in lipendiarios rennini Mediolani , quotquot reperiebat sternens , vulnerans, occidens . Qui stipendiarii tamquam fessi , surisii lio carentes impetum

Marchionis su ti iere non valentes , retroceisere celeri gradu Civitellam istraverit at . Sed Marchio inltauratis viribus, milli ex Civibus fio faventibus, plateas acquis it , o Civ lii in ips in appropinquavit. Tunc Dominus Ooicinus dispina de Vulafranca Potestas erat in ipsa Ci-xitelix inclusus, d cum eo prael a tus Dominus Mauste ius

X a de

230쪽

de Saluciis Walii , qui debiliter se gesseruit . Et deseren

tes Civitatem exierunt a partes superiori . Deinde Marchio coepit Castrum machinis tormentare apponum pro ipso Castro habendo incoepit . Ubi quum tapponasset pluri-hu diebus, aitellanus , qui Mediolanetassis erat , Ualde pertimuit Dic, Mediolanensis , qui , sicut lixi supra , de

te Ibris mercatoriis . tantummodo curant, in non de alia bonitates seu virtute Cepitque pacta celebrare velle , autumans Marchionem decipere , semetipsum decepit. Nam unum socium emissi extra Castrum pro visendo apponum ante omnia , ita Marchione annuente valde bene . Qui famulus Suum doramen intrasset, clausis exitibus , circumcirca pergebat ad ridem redibat nec rem perpende bat Quare Credidit , muros majoris partis Castri ruinoso subjacere Tericulo , quamvis Molus paries versus ingres

sum cavatus est et . Tunc famulus in Caitrum regressus nuntiavit , qu isti omnes muros esse ornos positos in rondellis cita . Quare Castellanus , si prius timuerat , quanto magis tunc fuit perterritus , quia debilis cordes Paetus celebratis illico abiit e Castro dedito , cum bonis suis Marchio in brevi post captam Civitatem , universum districtum Astentem pacitae recuperavit , sola fortalitia non dimissa II 3 . Et continuo occupavit Albam , quam

possedit , donec de ipsius beneplacito , ut infra dicetur ,

Cam xxx Roηdellae erant igna Botunda, quae supponebant murorum sundamentis pro iisdem suffulciendis quando uniculos excavabant, in obsidionibus Agressores immisso enim postea igne , qui Tigna combureret , cor ruebant Castrorum Moenia , patebatque obsidentibus ingressus , ut alibi iam diximus Anno scilicet 336. quo tempore Communitas ipsus Urbi , ei dominium concessiti ut ex publicis Tabulis editis a Rogerio della Salamo rario, apud Benvenutum de Saneto eoigio, in Historia Montisferrati. Uide

R. I. T. XXIII. col. So. D.

SEARCH

MENU NAVIGATION