장음표시 사용
241쪽
supra acquisitae , seu mavis interceptae potiri . Cum eodem Domino Marchione intraverant multi de Galliatoin Trecato , qui se se dederant ea nocte , qua primo perno flaverat in Romantino supra Terras ipsas L sine aliquo proelio sibi dederant verentes, me populationem paterentur . Civitas utpote carens regimine , impleta est latronibus .malevolis die tarum Terrarum , cogitantibus facere accomannum , Una cum alus dudum expulsis a Novari, sub stipendio Bononiae scriptis , omnes unanimes sub Palati coeuntes , combusserunt in puteum palatii proiecerunt scunia Notariorum bi existentia, lacerando scriptura , Omburendo exportando Privilegia dictae Civitatis cum antiquissimis documentis acquisitionum per ea factarum in veternosa monimenta ad cautelam conservat lacera Uerunt , condemnationes hujusmodi solemnitate Circumscripserunt,
runt, in sute residua projicientes . Quod scelus unica hora patratum nefandiu fuit alio quovis . Quum autem antea innotui flet , eam Societatem esse in agenta, praedicti Potestas, Capitaneus multos ex mobilioribus tam Civibus Quam forensibus , de quibus dubitabant , posuerant in Castrum videlicet Iacobum Torniellum fratrem quondam ipsius Domini Robaldoni praedicti , Philipponum Torniellum filium quondam Domini Joannis agnomento uercii , in
ali is cum Magistro Abramo , qui ceteros Carpentario in artemuraria, lignaria excededebat quoniam dicti Potestas Capitaneus habuerant provisionem ad minima , non autem ad majora. Hostes itaque coeperunt altrum expugnare; vallum primo exterius , duasque fossas ex parte exteriori ca-
242쪽
n deinceps subsidium ad Castrum accederet. Fulcierunt etiam Ecclesiam Sancti Lucae Fratrum Minorum , ita in oppositum Castri, habilem Capere magnam multitudinem tuto in ea permansuram . Machinis extensis duabus coeperunt Castrum verberare ex adverso respondebat machina ad destructionem Civitatis tu posita . Et certe dicit tuit , quod Castellanus ille in virtutibus non fuit Mediol nensiis. Omnis enim regula patitur exceptionem . Attamen propter infra dicenda male ei evenit Aggressores videntes pridicta non valere , ceperunt ponere in Civitate apponum valde occultum pro ipsis Castro obtinendo cavando. Et quam Vi aliquando per contrariam cavaturam ipsis tapponatoribus male successsset , nihilominus Castrum, seu domi gno num D 9 , super rondellis posuerunt , frustra conten idem, quod nunc Beeenta , ct Palizata vocamus , Vide Du-Cangi Lexi eon ad hoc verbum, videmuratori Antiquit. Italim . . col. 433. 1 8 Du-Cangius in Verbo Betit resobae Lectorem remittit ad Uerhum Bretaebia , ibique dicit esse Castella lignea , quibus astra, pida muniebantur Quae tamen fuerit earum figura , non inlicat Textus autem , quem citat in Verbo Bertesca ex Breviario Hi 'loriae Pisanae ad annui rario. R. I. T. VI col. 72. A. hic est . In subsequente vero anno mensibila, Februari , martio , D. Aprile , circumierim Civitatem Castellis , Scis Turribus ligneis , t Berte schis , pro in ore riderie Regis Romani ve-o nientis ,, Utrum tamen ex hoc testu deduci 'ssi , Bert escas esse Caste la lignea, an potius Castella lignea essenti aliter diversa esse a BERTESCHIS eum seorsim , ae disjunctive eadem nominet Author , Lecto ii iudican sum Telinquo . Pater de Aquino in Lexico Militari ait Verbum BRET ACHlAE
diei esse LIGNEUM AGGEREM , SIVE TURRIM , SEU POTIUS ORICA LIGNEAM supra ipsas ligneas Turres auctam ad munitionem Castrorum in Urbium ; quod ultimum a vero minus aberrare videtur , attemas militudine cum illis aedificiis , quae in fastigio domuum etiam nunc , a alium usum construi , ac BALTRESCAS M diolani vocari , notum est Uri Domigno num solidiores , . ampliorem esse Turrim intra Castrum , seu aliud Fortalitium positam , ad quam superato ab hostibus a BIO a
243쪽
CHRONICO N. 77tendentibus obsessis. Haec videns Castellanus scripsit praefato Domino Galeatio, quod nisi subveniret succursum
dare , Castrum amplius tenere non valebat . Et certe in re mediis promtus virtuosus exit iterat . Tempore autem
gravi, hyemali Dominus Galeatius destinavit in subsidium
CCC. arbutas ultrari quae tamen fatue Venerunt usque
Prope Burgum Sancus M. in . Fatue , dixi , quia i ducenti erupissent armata manu in Burgum , nulla illis subsidia- Iiis spes fuisset redeundi , tum quia fessi erant , tum proin te malum iter, tum quia non habebant , nec poterant nisi
stro . confugiebant defensoles , seu auxilium expectantes , seu ut eius deditione , mitiores ab hostibus conditiones obtinerent , vero simile est . Exempla habemus in diwersis Mediolanens Provinciae Antiquis Castris , intra quorum reeinctum amplae etiam in prae I ens , ac solidae videntur Turres, interdum etiam fossato , a reliqua Castri parte sejunctae , ad quas , superato ab hostibus Castro , refugium erat , easque etiam nunc aliqui Dong one vocant , alii vero vulgari sermone dicunt e o hetta , aut i Masibi de Castello . Donjon nominant Galli . Vide Du-Cangium ad Uerbum Domi onus , QDuni , qui plures citat textus , sed rem , ni fallor . non satis explicat . Domunonum idem esse a Cassarum verosimile est , hoc solum discrimine , quod in illis Begionibus , quas Saraceni oecupaver aut eis proxime erant , hoc inunimenti genus vocavere Cassariam , alibi vero , Dominorum Cassarum vero iuxta Patrem de Aquinio in exico Militari est Munitio exte rio , sive Septum circa Arcem . Accademici della Cr e , esse dicunt . imeint di mr luto o Ila Rodeba ne pira alto deIIa Terra . Hoc etiam sen fu rem inteirigit Du-Cangius Muratorius Antiquit. Italie . . . Ol. 18 . hanc vocem a Chressiron, di bisseron quas voces Arabi in Italiam intulerunt, significant epimentum Munimentum Custelliam , derivatam dicit . Tomo eodem col. οχ. Turrim fere artem in ubI. misν parte Urbium , o Castellorum , ut i aliis eritis eis positam , esse putat . Aliquid tamen discriminis, inter οβ tim Turrim lassarum agnoscit. Vide etiam eundem Muratorium A. I T. U. col. 37. A. Mediterranei Mars Accolae Siculi, Neapolitani aliique , etiam in praesenti . eam Navium partem in puppi positam , quae altior est , atque imminet caeteris , Arcis in modum , Cassarum vocant. Ego
certe inter Cassarum, O Domunonum , Omnibu bene perpensis , non aliud, quam nominis discrimen , invenio
244쪽
in extremis partibus se reducere . Quare servando praeceptum eis datum contenti fuerunt ad propria remeare se reduxerunt ad Terram Galliati , quam Dominus Mediolani coeperat fortificare pro repagulo Civitatis Novariae , is qua Terra multa mala processerunt , ut inlerius patebit,in etiam bona per praefatum omnium Mediolani . Celebrato igitur accordio , Castro solemniter dato , dimissis in pace praedictis in eo detentis, quibus permissum fuit Pergere quo voluerunt Cum rebus suis, nulla violentia eis illata , praedictus Castellanus abiit . u iliter autem praedicti , . NOVO Tiensibus , evenerit , infra dicetur. Sed breviter dici potest, quod omnibus ipsis male successit. Dum autem dicta Societas esset in agenta , captaque exinde Novarix, ac fere uni versio ejus districtu, una die hostes perrexerunt Burgum a Ranum expugnare , quod suum est in Comitatu Mediol ni , valde forti palaticato munitum, fossam , sed siccam habens, inhabitatum ab octingentis hominibus ad bellandum , plenum divite Populo vietualibus amuens . Erant in ea Terra plures an deriar equitum , peditum balictariorum pro ipsius defensione , de gentibus Domini Mediolani. Et una die incoepta pugna per Societatem alios
ibi existentes Circumcirca , per viole ita am in Terram intraverunt, derobando , mulieres , tam nobiles , quam ulticas adulterandori, omnes utriusque sexus ceperunt, etiam ii pendiarios , Xceptis mortuis in introitu , quamvis pauci mortui exilitissent . Naves Papienses , Continuam facientes
viam per flumen Ticini , de bonis eorus mobilibus , quod
habere voluerunt , rapuerunt , merunt, deduXerunt,
quousque dicta perfida Societas in partibus illis ea vice stetit . Ex quo Civitas Papiensiis de dictis praedis multum e stitit locuplatata. Ibi morati sunt isti latrones tamdiu, quamdiu facta est captivorum redemtio. Et deliruxerunt vinaci blada illius districtus. Ingruente hyeme cogitavit Comes Landus deserere loca
245쪽
Comitatus Mediolani , quae vel ipse usurpaverat, vel gens
Medi, lani combusserat , me ulterius victu alia ibidem reperirentur. Universii autem curabant recipi in Novaria ad hybernandum . Praedicta commiserat dictus Ome ad cautelam scilicet primo , quia voluit assequi iti pendium sequenti Sfirmae: quod cum maximis dissicultatibus ob muit: si cundo , quia cogitavit interea diripere per directum vel indi-reetum . distrietum Novariae, quem audiebat varie divitem
Soli Comitiin aliquibus ex suis Caporatibus periimus fuithybernare in Burgis Novariae praecipue in ullo Sancti Agabit, scilicet in hospitio illorum de Damianis, valde fulcito δε hospitio illorum de Fulchino ibidem m Oppolitum
Nullam eo hyeme guerram fecit Dominis Medi uani , sed plures illas Novarienses sibi de tributis non usi sidentes excoriavit directe vel indirecteri in ignari ter inclum Petrum in Moxitium . Quirum homines ab eju Societate fuerunt interemti , non audente eodem Comite tam male gesta improbare, nec populationes prohibere. am improbe, tantaque barbari se gesIerat illa Societas, quod dictum Burgum Sancti Agabii, quum Tet recessura , circumcirca sac- comannaVit , d Civitatem ingredi tentavit pluries . Sed ad evitandum fac comannum praevaluit Dominus AZZo de Corrigi , qui tunc continue ad custodiam una cum Civibus stetit excubantibus . Interea eo hyeme continuam guerram Cola tra Civitatem Vercessarum fecerunt , multa damna , Uana tione , o usurpationes inserendo , praesertim , quia dictus
Marchio possidebit Castrum Casilis Gualoni, Cailrum Bulgari , ipsi Civitati propinqua in guerram suae Civitati
faci bant . Quibus postea dulcius Terris praefatus Dominus Galaatius retribuit juxta merita , quum dicta smet Terras. aliter sub erterat, arcem Casalis Gualoni cum Turri inter Lombardicas pulchriori, in Turrim Bulgari cum Castri fortalitia explanaverit . On ligneus extitera super flumine Sesit , protensus per medium milliare , partim per a Mar-
246쪽
Marchionem fuit combustus , reliquus in Civitatem per Vercellenses fuit importatus Ees interim Domini Medi lani multa subsidia tam a Vorona, quam ab amicis aliarum Civitatum acquisii verunt acceptis multis in qua ii infinitis equitibus, peditiuus ad lii pendium , qui it renue se
gessierunt , rata reparatas viribus in campum comparuerunt contra Societatem . Quum ergo post hyemem dictus Comes iandus aecessitet e Novari , uni Uersus confoederatorum exercitus iterum insedit in agenta , unde recesIera ut supra , in partibus adjacentibus reliquias consumturus Sed iidens sibi deesse rapinas , coepit in Terris alganae versus cipiam insilire, Omnia crudelissime O-Pulando Quum autem proficisceretur Castoratum itum in
confinibus Papiae, Mediolani , gens Domini Mediolani occurrens tantae devastationi , aloratum praeoccupavit
quidem pria lenter . Ex ea igitur Terra , in qui in ficis juventutis Mediolani . Ombard la confluxerat , exire CoepitCXercuus Domini Mediolani , paratus ad bellandum. Pedites in utroque latere viae astra locati sunt inter vineas quarum impedimentis tutati , non poterant ab equitatu inimicorum invadi . Equites in via steterunt adeo conferti & glomerati , quod nullus intra ipsos occasione alicujus damnificationi potuisset intrare . Et ecce comparuit Comes iandus , qui de praedio is dedignatus , aciebus sui in aperto ordinatis , alia explanatione non facta , noluit deviare. Et si de vias let, exercitum c diolani traxisset in loca expedita , late praedietis Mediolani evenisset . Sed Deus , quis uitas ulciscitur ripas , volens de tot latronibus facere in aliquibus vindie tam , fecit, quod acies Comitis in Irimam Mediolanensium aciem in via firmatam forte ex XX militibus constitutam irrueret non exspectatis suis peditibus quoniam Comes mihi Mediolanenses illos aestimabat Verum praedieti pedites inter vineas Iositi plurimam partem equorum Comitis interfecerunt λ ita occisis equis, gen
247쪽
te ejusdem Comitis etiam male armata coeperunt lacerari
disjungi , occidi ut plurimum capi Primis igitur hostium copiis raetis, Mediolanenses in
Campum liberum prodierunt, secundam aciem ex debilioribus , plerumque ex sacco mannis cieto), constitutam . viriliter ἰ micando , laniaverunt . Qua deleta reliqui Iuge
runt versu Papiam , una cum eorum Comite Laudo calcaria fatigante . Mutua equorum quingentorum caede inmodico campo edita est . Quorum osΓa vidi diutius apparebunt in loco illo Captus uit ille vicarius Imperatorius , qui erat dignitate Episcosus Novaria recede-hat , quum praedi etiam Marchionem, ut supra narravi , po suisset nomui Imperatoris in a flualem Oiles istonem Novariae . Et qui nusquam apparuit, imo dimissus recessit ad sua partes Alemanniae . Captusque fuerat in fuga I minus Dondaxius alvicinus de Placentia inimicus excellens , alias Dominorum Mediolani Consiliarius , tunc ex Consiliariis Domini Aldrovandini Domini ii ita tum errariae mutinae qui in damna Dominorum Mediolani perseverabat consilio is per ultra poste . Sed quum ita fugiens incidisset in manus unius Teutonici aporalis an deria , factis ei
promissionibus muta facundi sumus erat .loquacissimus
eum- Ἀχω Saecomanni, si tymon Germanicum consideres , est nomen ex Manu ide: Homo , t ae , id est Saecus compositum , quasi diceres hominem implendo Sacco intentum . Marodeur vocant Galli . Hoc nomen in Italia natum anno 3s I. , ex AZario col. 28. . probat Muratorius Antiquit. Italic. . . col. 29. In icalia primum usurpatum eo tempore credo , in Germania tamen eoium diomati , ac rapiendi apud Milire consuetudini Coaeum puto . accomannos confundunt aliqui cum Ragazais , Rebald is , Garcronibu , qui plerumque viliores Famuli erant , Castra sequentes , atque exercitus Impedimenta ducentes, quo sensu eos intelligit A arius in praesente textu . Caeterum non solum hisce diebus , sed etiam antiquitus milites omnes a comaum munere , qua data occasione , perfecte iunctos esse , satis
sonita . De illis Uide Muratorium loco supra citato
248쪽
eumdem Teutonicum pellexit ad desertionem , una simul fugerunt . Qui Teutonicus noluit eum Praesentare ad bottinum , ne pro nihilo suspenderetur ideo nunet Optime honoratur . Captus etiam fuit Malcalgatus Generalis Capitaneus Marchionis Montisferrat Capti ex equitibus
ultra centum , praeter alia notabile personas . Comes itaque quum se recepisset in Papiam , dimissis in suburbiis
Teliqui , qui evaserant , quibus ingressias in Civitatem non fuit per milius , Societatem suam instauravit , sic annuentibbu confoederatis . Hinc foederati coeperunt in singulis eorum Civitatibus nova stipendia subito scribere majo-Tem Xercitum parare , quem tradiderunt Domino golino de Gongaga ex Dominis de Mantua , quem unanimeSCapitaneum elegerunt. Et ad conservationem acquisiitorum
transmiserunt cum gentibus in Papiam , habito itinere per partes Januae. Ore golinu Comes Landus, cujus Societas fuerat aliqualite reintegrata xjunctis viribus init , profecti sunt in Comitatum Mediolani . Et rursus C
stanum licet reparatum munitum ex Dugnarunt Omitatum Mediolani laceraverunt . Sed golitus , renovatae quaellione a Comite Lando , qua M.trchio ut supra age batur in agenta , coacto consilio , cum ipso archion cogitavit parte Circa Ticinum versus Novariam per Dominos
Mediolani possessas invadere . Ac dellinarunt capere Galliatum positum in fortalitiam, . aut ultra modum custoditum, quia Terra cum gentibus D mmi Mediolani erat stimulus Civitati Novariar districtui. Verum Comes andus non est assentitus , ne Terram voluit OPPugnare , licet fingeret se facturum Demum dimili in Terra Castani valido praesidio equitum .peditum , universu eXercitus rediit in distrietum Novariae is in Villis est in Zagni Momi insedit Sequenti die profectus ultra Sessitem indisi tactum Vercellarum , Cepit violenter attinariam, sacco mannavit. Deinde Aroorium cum Castro imitas alias
249쪽
alias illas districtus Vercellarum praedatus Concremarit. Mox Caballatum cepit . Et auctis Marchioni viribus per adventum DCCC balistariorum , curavit toto posse Terram Sancta Agathar Metropolim Terrarum ad Dominos Mediolani spectantium in eo districtu X pugnare. Sed quuria dictus Comes non curaret de oppugnatione illius Terrae , quamvis fossam siccam tamen habentis , inordinatae debili antiquo munita palancato , sed validio prae sidio firmatae , O balistariis, equitibus per Dominum Ugolinum circumdatae , Cessatum est a pugna . Qua obsidione soluta, praedicta Terra fuit in duplum fortificat . Tunc foederatorum gentes Palatium , euronum , i veronum, di alia
loca super eo Lacu super costa Calam acti populatae sunt, combusserunt Mox in loci Liburni, tangat Marchionis, Carpaneti Piora Vercellensium posuere castra Mense Novembris, ibi diu steterunt , loquendo saepius super campis cum Domino Petro a sol in Cancellario , dc Pio de omen Ambassiatoribus Domini Mediolani , agentibus de concordio cum ipsis Dominis Marchion Ugolino . At quia nil hostile fiebat Terrae Liburni i1an-zati jam fuerant evacuatae sine alia uerra , Marchio reces
sit ad Terram Zitiani spectantem ad Episcopum Vercellarum, omnes cum eo Illuc perrexerunt via recta. Ubi captis universis bonis , omnia reperta comederunt , usur-Paverunt laedaverunt . Mox versis locis illic adhaerentibus, Ceperunt pugna Desanam terram fortem , ubi in hybernis teterunt , Omnia devastantes . Deinde flumine
Sesite trajecto , venerunt in Terras Candidiae, o illatae, districtus Papiensis prope Vercellas sitas, quae se tenebant pro Domino Mediolani, o ibi omnia devorarunt. Denique Papiam reversi , sperantes , seu meditantes Comitatum Mediolani denuo invadere , Conquieverunt . Nam Magnificus Dominus Barnabo tunc Mantuam premebat , habueratque Terram Burgi Fortis. Saralium vero Mantute valde
250쪽
valde graviter in cum maxima militum. equitum quantitate infestabat. Hisce auditis , visaque concordia Comitis iandi , cui
Domini Mediolani dederant Otum , Ominus Ugotinus cogitavit de rebus suis praesertim quum videret, quod omnia in Onm juniter acqui illa , Veluti bovari , non possidebantur communiter , sed per solum Marchionem , videretque quod ab eodem Marchione nullam loterata pecuniam trahere Praesidiarios Ie Vocarunt e Casiano , nempe XX
B in deria equestre , MXXi V pedestres , di balistariorum; quas ibidem pro loci defensione in comitatus Mediolani infestatione , dimiserunt , ut supra, in quas Dominus Ga-l alius Obsederit , cliam foederati praedabundi vagibantur per agrum Vercellensem Nam dieius Dominus Galeatius una die nisi Dominum Marchionem Franciscum Ellens mde errari , ut supra , pulvina , quem tunc habebat pro Capitaneo generali posuerat in partibus Galla rati Lonati pro occupando narii liarios C in .hni Misi , inquam ,
cum maxima equitum , peditum in barbutarum Comitiva, cum instrumentis bellicis , uncini , ferrei , Antelli , gal
tis Iai), scalis, cinnatio ligna iustae ad bationem Castani
preti mattus juxta Vegetium , referente Patre Anyrea de Aquino iaeta Lexico Militari, erar ignis levioribus ac hina colligxta alta e dibus octa, lata pedibus sex tali legant exdecim . Hujus tectum mu
ri nitione duplici , Tabulatis , Cratibusque contexitur . Latera quoque vi is mine sepiuntur, ne saxorum telorumque impetu . penetremur . Extrin , secus autem , ne immisso concrementur incend Io , crudibus . ac recentiis bus Coriis , vel Centonibus , operiuntur . Iste cum plures fietae fuerunt se junguntur in ordinem , sub quibus subsidentes , ut ad subruenda Mu- , rorum Penetrant ut amenta , . Similes constructiones , sequentibus e-culis ab Italis vocatae fuerunt aliariem nunc autem abrogatae sunt , Belli cis Tormentis rem facilius , celeriua absolveImbus Voca