Petri Azarii notarii novariensis synchroni authoris Chronicon de gestis principum Vicecomitum ab anno MCCL usque ad annum MCCCLXX accedit opusculum ejusdem authoris de Bello canepiciano : quæ omnia ex manuscripto codice Bibliothecæ Ambrosianæ edidera

발행: 1771년

분량: 460페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

CHRONICO N. iss

eam cum Novaria restituit Domino Mediolani . Nam Dominus Joannes Galeatius perdidit Clarascum, iniversas Terras Pede montis, nisi sola Braida gubernata . Quibus peractis idem Mediolani Dominus de lanua se ipsius partibus dubitavit . Et participato consili cum Domino Barnabove miserunt pro Simon in Bucca nigra olim Duce Ianuar, ipsum Mediolani retinuerunt multo tempore pro Obside Coeperuntque aliqui errores in Janua multiplicareri quumn OV Um non sit , Populum semper novum Dominum diligere de novo dominio gratulari . Et pro eo murmurabant , sicuti consueverant . Disposuitque dictus Simoninus Bucca nigra olim Lux repat mare credo per ea , quae deinde venerunt , animo rebus suis consulendi . Attamen suadebat Dominis Mediolani , se amissuros in Ianua dominium in absentia sui , quia ipse cognoscebat Populares Ianuenses in tantum procurare , si is et , quod Januenses a clamoribus, lamentationibus cessarent . Et in tantum de recessu procuravit is praecipue cum Ioan nolo Mondella de Ferro antedicto suo carissimo , quod licentiatus , a Mediolano discessit . De cujus discestu numquam praedictus Ioan notus caram benevolentiam habuit cum prae-1atis D innis Mediolani . Propter quae , alia , male eidem Ioan nolo evenit in bonis suis . Nam Simon inus Ja-Dubm reVersus Contrarium procuravit , Wiluduit, quod in brevi multiplicato errore Civitas tantiae potius traxit ad rumorem . Et tunc armata manu Populares anuae iterum ipsum constituerunt in Ducem , Potestatem is Capit neum , expellendo e districtu Rectores Dominorum Mediolant i 14 . Et brevi temporis spatio itificialiterin potenter quaeque Castra domini Januensi subjecta vindicarunt ;

232쪽

unanimes , adnitente praefato Duce , sub statu popuIari Coeperunt regnare regnant de praesenti Con esse ratique cum Marchione Montisi errati coeperunt unanimiter contra D: minos Mediolani procurate. Tunc Dominus Joannes

Galeatius post praedicta se puto ex desperationes ii scordiam cum Papientibus suscitavit, proponens dominium Papiae habere Massequi, timens ne culpa ipsorum talia & graviora processiisent . Eam Civitatem universum districtum , nemine discrepante , o uidebat Domus illorum de eccaria potens ultra modum infinite dives. Nec mirum , quia dominium ipsius Civitatis rexerant annis XLIII. pro libito voluntatis . Quae Civitas potuit dici felix usque ad dicit madiem pro eo in tantum erat opulenta magnifica collocata , quod de diffidantia praefati Domini Galeati non

curabat, cupiens potius guerram quam pacem habere curia

Mediolano . Ideoque magnificata de discordia , curavit totis animis , nemine discrepante , Dominis Mediolani restitere dominium suimet ipsim ad cautelam dedit praefato Domino Marchioni Montisferrati . . Qui Timul concurrentes cuncti rebelles , resiliebant potentiae praefatorum UO- minorum Mediolani. Et quod gravius fuit , fecerunt in brevi cedus cum Domino Ioanne de legio possidente Bononiam , cum errariensibus , Mutinensibus , Mantuanis , Regiensibus . Et simul colligat, curaverunt de destructione praeditiorum Dominorum Mediolani Et pactis valde pulchris celebrat 1. inter se se nempe quod juxta expensas procederent acquisita curaverunt , Omitem andum cum sua Societate , ultra stipendiarios , quo nibebant, sub stipendiis eorum traducere ad depopul Hi em Status Mediolani. Erat tunc dictus Cimes cum Societate sui partibus Tusciae . Et sit cursiitando , quum ellet in Valle Lamoni dili rictus Florentiae, vulneratus fuit in capite , ccuravit substidium medicorum adhibere . Et sic de beneplacito Domini Joannis de legio in Bononiam se reduxit , ubi

233쪽

CHRONICO N. 67

ubi omni diligentia fuit curatus , multisque donis , Q ibitis, humanitatibus fuit oner : tus ab eodem Domino Joanne , illius benevolentiam aucupante Massiecta me per ca, quae exinde successierunt . Et utinam non vixi ilet per ea , quae sunt sequuta

Nam quum dictus Comes convaluisset , praedicti rebelles cinimici Dominorum Mediolani eumdem cum sua Societate ad stipendi , ad longum tempus , firmaverunt. Deinde praedustis publicatis , palam, nemine audente Uetare , coeperunt proficisci versus Mediolanum , prίevio stabilimento , nempe quod Mediolani Civitatem Obsiderent Qua capta , non esset de reliquis illi adhaerentibus curandum. Et tunc cum infinita multitudine equitum peditum, omnibus descriptis , otipendiariis singulorum confoedelatorum particulariter nominatis assignatis per ipsos confoederatos Capitaneis , e Bononia recesserunt super agro Parmen si pluribus diebus peractis feliciter attigerunt ubi nullum contradicentem invenerunt. Deinde copiis Ordinatis super Placentino , videlicet in Terris altri Arquati , pernoctaverunt . Die sequenti prope Placentiam a parte superiori transierunt . Tunc die tum fuit , Dominos Mediolani velle prope Placentiam subire, laccipere pugnam. Nam confoederati planaverunt ibi campum alia para runt ad pugnandum. Nemo tamen apparuit contradictor Quis enim tantae gentis potentiae resistere potui 1I Diessiquenti venerunt prope astrum Sanct Joannis . Ibi alacriter perno stantes , deinde profecti in Papiensem districtum,

prope Arenam Domini Milani de Beccari , Padum feliciter superarunt vitata Papia , Lomellinam ingressi

sunt sine detrimento vel paucorum . Et sic progredientes , Ticinum transeuntes , agentam erram Comitatus Mediolani carentem tortali ita , brevi invaserunt, eamque adeo

plenam victualibus & copia bonorum a iuuentem invenerunt, ut sperarent perpetuo gaudere. Ibique ceperunt ex improviso

234쪽

vis domos , viros , mulieres formosis , juvenes , Viduas , maritatas, inverecundi pro libito adulterarunt universas , nulla verecundia inspecta . Et qui pejus iaciebat majorem se reputabat . Oh quanta formosae u Venes , liquantae viduae , Oli quantae privatae maritis, tam Nobiles quam Populares fuerunt vituperatae , sine discretione sexus,

taliter subornatae Nefas illud ad medium non posset describi . Quid ultra Non contenti ipsis , alia rura sibi adhaerentia in nemine discrepa lue , ii mili modo vituperaverunt , di derob. Verunt , lando ex ptis aliqui in loco Vi-tud Oni. Et sic occupatis usurpati illis locis, coeperunt illic morari in moram protraxerunt , consumendo suppelle cuilem olim inhabitantium , homines pro redemtione Cru clando infinitis variisque tormentis , adeoque ipsos concul

cando , Ur Potiu mortem , quam vitam eligerent . Super

venit ibidem a partibus Papienslibus Dominus Marchi Montisferrati , cum a barbutis ii 3 vel circa , sperans, qu od regimen universi exercitus ipsemet habiturus esset . Sed suo cogitaminein spe fruitiatus fuit . Nam non est novum, quod Alamanni, venientes in ombardiam occasione stipendii,

non diligunt om bardos nec Lumbardiam , sed diligunt Florenos Ombardiae, ues ipsos acquirant in rapiant . Et

rrs Barbutaemilites equestres erant . quorum caput Galea tegebatur. Vocabularium Florentinum vulgo della cotisa, haec habet ad Uerbum . Barbtita male , ias , et i Soldato ebe porta tali remi Naod vero ta- Iesmilites , praeter Cassidem , faciem etiam serrea Buccula Uulgo Visieralle RIam gererent, evincitur ex ipso Agario Nota II. qui dicit D minu nPetrum e Dominis de Palestrino prone Vercellas , Castram ita partis Gihellinae visitantem , levata Vigeria arbutae , uno ei ettono in fronte extititisse vulneratum . Vide Du angium in Lexico , at hoc Verbum ' Ἀ-quentem Notam Io Milites etiam qui hoc nomine voeabantur, lancea pugnare , ac duos equos maiorem unum , alterum minorem Iecu. ducere coinsuevisi , tradit Corau ad annum 3II.

235쪽

semper rapere tam magni quam parvi studuerunt, praecipue tam pore hujus operis . Et pro eo Comes Landus in

campo M Zentae noluit ab ullo regi , nec parem pati. Et amore divitiarum acquirendarum Orcim protelabat in par tibus Magentinis , spreta instructione data per Dominum Joannem de legio , a ceteros con Dderato , quae tende

bat, ut primitus in suburbiis Medii lani se ponerent , quantum prope Civitatem poterant . cibi taliando permanerent . Et ratio consilii erat , quia labefaetato M. diolano,

lacernis Civitatibus , quas tenet in ombardiaci haec namque sine aliquo obstaculo expleri poterant nemo Obstitisset. Ad hujusmodi progrediendi normam Dominu Joannes de legio induxerat confoederatos, allegando antiquum proverbium , scilicet e Mediolanum appensatum o paxa tum numquam perdidit Marchio praedictu venit in exercitum cum illis gentibus , animo quidem invadendi Burgos Mediolani . Sed videns , quod neque Comitem Landum neque Tuscos poterat trahere e Terra agentae , ibidem

moram producente , ut rapta Venderent , aut quae Vendere non poterant , veluti Vinain blada , consummarentri vidensque, quod ipsis non poterat imperare , tamquam sapiens moderatus , qualis est , cogitavit superit itiosus quod labor erat superfluus in volendo campum corrigere PCterat enim habere angustias,' non dulcia . Nec de sac- comanno , tamquam nobilissimus stirpe , Curabat . Cogita-Vir autem , quod mora sua erat superstitiosa. Nam dato quod ipse non esset in campo illo cum gentibus sui , minime dubitabat, quin reliqua gens iret , quo Vellet per Comitatum Mediolani. Et videns, quod illi potius de moneta quam de honore curabant, cogitavit de persona propria , ne pro ccunia venderetur. Quoniam Domini, diolani potius de eo , quas de quovis alio ombardo capiendo , procur; tam . Quibus lapienter perpensis, recessit

236쪽

ria, quem pridem noverat , cum C. barbutis secum duxit. Inter quas erat Opicinus Orniellus naturalis filius , ut supra , quondam Domini Ribaldoni , ductor unius Banderia equestris multi de Novaria. Tun Joannes Savius erat Capitaneus gentis Domini Ioannis de legio , qui ultra turmam habebat suo sum tuo dicto campo barbuta CCC. ultra pedites CC valde strenuos armato . Marchio igitur , Ioannes Savius cum CCC barbutis transiverunt Ticinum ad vadum is intrarunt Romantinum in distri et Novariae . Romantinum est illa plena, Carens fortalitia , hominibus tunc C. habitat , distans a Novaria milliaribus quinque. Illic pernodiaverunt comeden do , nulla penitus illata incolis, eorumque bonis , mole sita Summo mane insequentis diei equos ascenderunt , Silauegnam devenerunt ibi aliquantulum equos dimiserunt recreare . Est autem Terra illa Sila vegnae carens for talitia in extremo omellinae , de districtu Papiensium. Dum autem descendissent omnes Nobiles disti Marchimis cum ipso simul in loco separato, uniti steterunt Consule a d , ubi Ioannes Savius primitus coepit loqui in haec verba: Domine Marchio suo intenditis ire Respondit Dominus Mar- Chio . Intendimus ire Papiam , ct ibi per aliquot dies permanere .

Tunc I annes ait Opicinus ornieIIus , qui hei est ,

non evimus huc causa hallandi, sed causa recuperandi qybrum

possessum in Novariat in districturi per Dominos Mediolani

occupatum , ct graviora procurandi . Vobis suadeo, ut mihi credatis . amus Novariam scut stimur , tibi multos amicos ego Opicinus habemus . Forta sit eam habebimus. Nihil enim si bi tori qui a Burgos pacifice intremus . Si bene nobi evenerit, gaudebimus . Sin autem , spoliabimus , ct pro nihilo nou re Verremur . Scio iter , O ita coopertum oculium , quod eri

mus ad portam Burgi Sanriti Agabii, Civibus non perpenden tibus . Non Mamus milliaribus septem via pulchra es expedita misce Marchio annuit. Et universi ipsum Ioannem via

237쪽

CHRONICO N. 7 I

via directa sunt sequuti Apud portam Sancti Agabii plures bellias in pratis pascentes abegerunt. Et quum ad Ur tam accessissent, porta fuit clausa . Tunc Ioannes Savius praecedens dixit Custodiri Amice , is me clauiere extra por tam , ne dumum revertam Erat enim dictus Ioannes sejus Domus in ipso Suburbi antiqua supra centum anno . Tunc Custos , Mognita nomine , interrogavit , an esset Dominus Ioannes avius. Dixit ipse Ita . Ad haec Custos responditra Parcatis mihi. Vos non noveram propter arma . Et haec dicens, portam aperuit . Ideo Ioannes praedictu cum allis

armata manu Burgum Sancti Agabit intravit progres su ad portam Civitatis , reperiit , portam ipsam fui me claus in . illiusque Capitaneum inscendisse . Qui cum balistariis Ioannem socios arcebat faciebat stare a longe Quare idem Joannes cum aliis devians a didra portari Ci-Vitatem circuiendo , perrexit in Burgum Sancti Stephani Win Burgum Saneti Gaudenti intravit per portam Versus prope leveratorium dicti Burgi Et iubit, super pascuari, Sancti Gaudent ii ascendit Campanile Sancti

Gaudenti , clamans Viυat Marchi mutis-ferrat . Et sic Civitas cum Burgis tunc transiit ad rumorem . Tunc in NOVaria Capitaneus erat Dominus Guillelmus de Ponti ro-l Mercator , qui imperitus tunc erat, sine armiS. v t tu Porrus erat Potestas erat stultior projicientibus lapide . Ambo aliter se gesserant , quod ad Burgos Civitatis,' ad ipsam Civitatem , nullam provissionem defensionis feceratri imo signanter Burgi Sancti Agabii , Sancti Stephani , Sancti Simonis , QSanet e Mariae , carebant Omnino palancatis , pontibu levatorii e nec purgata erat Oses nec aliquid reparatum . Illi duo boni ossiciales sta bunt sicut Nacifice steterant annis viginti elapsis Nec ad muros Civitatis scalas habebant , nec lapides super muro, nec aliquis provisionis meque volebant, quod Ci-Ves scirent de adventu si aes icta pravae Societatis' imo b a Ceban I,

238쪽

cebant, quod nihil erat , quamvis tota Civitas videretur ebullire . Et quod deterius fuit , iecerat in eo in Burgis publice per praecone proclamare , quod nullus Civis vel Burgensis deberet trahere ad rumorem sub poena amputationis pedis. Et ideo quum praedicti Burgos intrassent, Curtius praedi eius Cives trahentes currentes ad defensionem Civitatis expellebit. Et quum audiret , quod Civistatem intrabant , tunc mandabat , ut omnes ingressum prohiberent. Sed tarde venerunt bubulci. Verum est tamen , quod praedicti Capitaneus, Pote ita se se excusantes dicebant, Dominum Galeatium Dominum noti rum ita mandasse.

Quod si res ita se habuit , male fuit provisum . Nam si in ipsa civitate fuissent iti penitarii equites' pedites , si Dominus noster non confitebat de Civibus Novariensibus , vel si lii pendiarii fuissent in quantitate sufficienti ad

muros Civitatis tuendos, bene futile . Sed totum contrarium erat. Quod fortassi accidit aut propter juventutem Domini Galeati , aut propter politicam piatis aulam , aut propter peccata nostra , quae nondum erant purgata . Nam

tunc Novaria sub pacis tranquillitate in divitiis, statu alias Lonab irdiae Civitates excedebat . Annis retroactis pacificis magnam quantitatem itipendiariorum , equitum peditum habebamus in Civitate propter abundantiam victualium . Unusquisque propterea itipendiarius ibi stare procurabat . Et ea hora duae solummodo Banderiar equitum

erant . Quarum una recenter venerat Caussa resectionis ;& ejus Capitaneus erat Ioannes Passa pons de Mutina . Qui in introitu Civitatis Albae noviter , ut supra , Occupatae, captus fuerat, spoliatus qui sub Banderia equos fortasse duodecim habebat . Aderant, tres Banderia balistariorum .peditum caussa reparationi in ipsa Civitate Quidnam fecerunt dicti stipendiarii Z Certe nihil . Et quid Poterant facere pro defensione ipsius Civitatis nihil. Et Pro

239쪽

CHRONICO N. 73

pro eo praedicti cum Marchione existentes in Burgis ipssis. sine marte , scalis a BuIgis oriatis , muros in tribus Partibus ascende iurat , nimirum prope Burgum Sancti Gau- Centii , ubi dicitur ad Castaneam de Casellis ibi iii suburbanis muris est Molendinum Cariorum , habens Ontem super rugi Civitatem circumdante . Et in ipsa parte, scalis ad muros erectis multi sine proelio conscenderunt Deinde iis c scalis in oppositum erectis ad murum Ec clesiae Sanet Dionisii , Opicinus orniellus cupiens reverti domum , qua expulsus erat intravit cum Societate sua .reliquis aliis . Et descendit ab ipsa Ecclesii , quae Contigua erat ipsi muro . Ioannes avius prope Portam Sancti Agabit scalis ereetis Civitatem ingressius est , dimittis intra Burgos Marchione cum reliquis . Sed quis intra Tet Praeter pridem expulsos , qui sciebant ubi murus est de- Pressius, neminem obissiturum potaque Savius, Tor-niellus ingressi Civitatem , unctis viribus , nullo sive fora- sterio sive Cive impetum faciente , impavidi di impigri ad portam Sancti Agabit se reduxerunt , ubi terrenum intus , Marchio extra , expugnabant. Dubitavitque cim veritus ei Portae Capitaneus mori , quia Mediolanensii . Et ideo subito de tesseris suis tractavit pacti celebratis sospes recessit cum rebus suis .familia . Portam dedit icit Castrum Novariar se reduxit . In quod jam fugerant praedictus Guillelmus de Potiti roto in ZOccolis,in cum una

coraZia , necnon dictus Curtius Porrus Potesilas , propter alios , qui a dicta Castanea intraverunt tam desuper muri , quam descensis ipsos in hortello confligentes dico confligentes respectu fugae non tamen quod defensio patve coaequalis fuisset , pro eo quod stipendiarii pauci erant ad respectum nec aliquis Civis de praedictis se impedivi

etiam causa praecedente , scilicet quia piaefatus Magnificus Dominus noster Galeatius Romagno lum I Orniellum . Ottonem Leonardum , an francum aliut tum , Franciscum

240쪽

Tettonem Militem, Cavallo num Caballacium , Francischinum de RoZato Guillelmum Varronum , otium de Gal- tego alios , quos in Novaria potentiores credebat, jam praecedentibus narratis, in obsides detinebat Mediolani in male . Nam si Novariae fui 1Ient , alia via processissent negotia δε aliter quam processerunt . Sed culpa fuit tantum

Novariensium in non aliorum , ut voluerunt Mediolanenses dicere . Ex quo notam proditionis plis assignaverunt Contra veritatem . Sed si quaestio verteretur coram judice competenti de plano , Deus, qui omnia scit , notam falssitatis Novariensibus non possiet assignare , nec assignaret,

quia justus Iudex. Quibus , quidem male in Civitate pe

ractis, Marchio antedictus per portam Sancti Agabii Anno MCCCLVI intravit in aliquo homicidio, aut violentia alicui illata , dominium ipsius Civitatis coepit Occupare Piis Elapsis paucis diebus accersivit e Pisiis illum Vicarium Imperatorium , qui Veniens Novariam, .super Palatio nomine Imperiali dominium dicte Civitatis in conspectu Populi assignavit leto Marchioni , c una cum ea tradidit universum districtum Eo generali . privato consillio finito, Dominus Mai

chio Vicarius Imperialis coepit dominio ipsius Civitatis ut supra

Uri 6 Anno nempe 336. mense Novembris . . de Matthaeum Villani Histor Lib. 7. Cap. s. R. l. T. XIV. col. 23. B., qui die . mensis Novembris captam NnWaria D ivtu. Proditione asserit , cui conseniit Chron. Placentinum R. I. T. TUI cal. so1. C. II quo ad tempus verum est; Sed extero , ac remoto Scriptori, facti nolitiam iuxta illatam a Mediolanensibus famam accipient , minus credendum esse , quam Aetario , qui vicinus ac Navariensis minutiores facti circumstantias nune in , nullus dubitabit . instrum vero ipsius Civitatis die M. Januali tequentis anni se dedidit . Corius tamen anno 3sI., non a Marchionem latis mala, seu Ugolino Gonaaga captum dicit , qui tamen non alerat , ei marchio Montisferrat Dominium sibi retinuit, quamvis aquisitiones equa lance cum iIi divitendas , conventum DTe .

SEARCH

MENU NAVIGATION