장음표시 사용
281쪽
moribus obsidibus. Quod Castrum Dominum Mediolani artificiose acquii t. Quae loca stipendiariis assidue fimmata munita, Novariam .dit ictum infestabant. Nam Novariae in suburbiis latitabant bellis nempe Novarienses , quos
brutis cogor comparare videntes' scientes se conduci ad macellum , in victimam offerri, Mnescientes resiliter . Sciebant ipsi certissime , quod super campi Bian Zati vidente Ioanne avio pluribus de Novari , quum exercitus DO-mini Marchionis potentior esset , Dominus Mediolani misit praelatos Dominum tetrum a solum Dominum Pium de omen legatos suos , qui fuerunt admissi . Sciebant postea , Dominum Ugolinum de Mantua Dominum Ioannem de legio cum Domino Mediolani concordiam ia-buisse , QDominum errariae reguam habere . Sciebant etiam . Dominos Bononiae Mantuae suos legatos mississe Casile de in Caitro Casalis , c mediante Pelagruvio egi Tude concordio. Attamen obcaecati illecebris Marchionis , qui potius de rebus suis , quam de Novaria solicitus erat , ac
illaqueat fallacibus vero is di sti Vicarii Nicola Cattane Regiensis fidem dantes fatuitatibus, quas ille Iacobinus de Valce menia in sinu ibat Centurionibus Maliis complicibus Gu Aphis , permiserunt se divendi. Et quidem venditi
fuerunt cum laqueo ad collum, tamen celato , in manibus D mini Galeatii fuerunt praesentati in merito quis enim fuisset tam pius Dominus , qui umquam ipsis pepercisset , nisi Dominus mediolani rapsi fuerunt causaessiciens tanti mali tot scandalorum . Sed se se excusabant dicentes, quod non potuerunt propter malos Rectores : Et fuit verum , Nescierunt a furcis paratis . scilicet calamitatibus , deviare , sicut poterant sine aliquo suo ruinpericulo ad viam rectam patentem reverti misericordiam de gestis impetrare. Nam tunc Dominus Mediolani vera, firma credidisset quae de Novariensibus dicta fuerant, nec contrarium credidisset, de gestis habuisse
282쪽
bui Te ipsos commendato , totaliter parcendo in inter caros tenuisset eos . Sed induratum erat cor Pharaonis . Et quod nefas erat , fas esse fecerunt . Et sit et , m eorum
proterviain superbia cervicosa perstilentibus, Dominus armchio tale poculum eis dedit bibere , quod universi mali boni innocentes ob malignos una perierunt . Et D minus Mediolani eos tale sic cognoscens , tot modi & ta liter purgavit , quod ceteris erunt in exemplum speetaculum . Narnes prima die , qua Dominus Mediolani ingressus est Novariam , innocentes Cives ditis ictualisci deserendo dimittendo perfidos uransivissent concordes ad patrias cum personisin mobilibus eorum , bene illis evenisset: quum per solum corpus , sicut narrat Es. pus, ab noluvie sua punitum defecerunt deinde cetera membra , te successit miseris de Novari . Et ista ad hanc partem susE-ciant . Redeamus ergo ad Propositurri
Tenebat Dominus Marchio eredanum Oppidum p tentius ac firmius quovis alio de districtu , ante introitum suum in Novariam ab incoli traditum , quod e erat L pagulum mimulus Domino Mediolani, Comitat vim di lanensi , praesertim pagi eiusdem Comitatus Ticino adhaerentibus. Nam praedicisti de Ceredano dicti sunt piscatotes. Et multi fuerunt , qui navibus Ticinum deliciter cursiitabant iraedabititur pro libito in Terris Mediolanensibus se reducentes iaptim cum navibuS praela. Nec praedicta D minus Mediolani poterat evitare , quia a Castellet to existente ad fauces iacus Majori ad partes interiores non sinebant una cum Papiensii Ou, praeterlabi , in multum illi Ceredanenses , uti in medio Onitituti , di nnificabunt Galliatum Nigie vanum . Itaque D immus 'liolani pol recuperationem Novaria Ceredanum quo octingenti mines habitabant , aptavit taliter quod ipso cum appis ese planato gallus de praesenti non cantat ne gallinari Et merito. Tenebat e idem M.rchio legium, Castrum um
283쪽
biae , Burgum, Romagna num , Agamium rarionam , al- Pignanum, Si lavengum , Mandelium , a salinum , i Ta
rengum is plura alia Castra , quorum partem praefatus Dominus Mediolani post recuperati inem Novariae fecit ex- Planare 134 . Dominante eodem Jrchione, tam per suos quam per Dominum Mediolani fue ru t de vallaiae in Novariensi ii triet , aut ei adhaerentes , Terra infra scriptae , nempe Burgum vetus, Burgum- novum I 3 , Sanctus a tinus , ico longum , Casale Bel tram uim in Eora iversalia , Cassio tum , octagum . Trecatum iam Crum , lun-Zagum , Maranum Villa , Varallum Pombia , Bulgus Ticini , Comi gna cum orona , Invorium , a sicli etiam supra
Ticinum Domini Ottonis , Burgus Agnellus , Brigari MaZ- e etati
et 34 Dominium Μare hionis ontis 'rrat in Novaria in coeni die
8. Novembris anno 3S6. , ut Nota II 6 dixi , cessa it vero probabiliter anno δ 38. ut se credere diei Carolus a Basilica Petri in sua Novaria pag. 87. . t Erina Cose M , Lau flens Annalium Mediolanensium pag. 4o , , de quo memini in Wonito ad Lector m. Benve nutus de Sane u eorgio in Historia Montisserrati R. I. . IlI. eo'. sq. , dicit anno IῖS . Galeatium Uicecomitem , t Marchionem Montis ferrati , Caroli IU Caesaris judicio , eorum litium definitionem obtulisse , qui postea pronunciavit: Μ archione restituendam essem leatio Novariam, Albam a Galeatio vero dandam a re hioni Terram Novarum . Italice Noeti prope Genuensum sines me si anno Irs'. convere a fuere , in urire 338. executioni mandata fuisse , vi dubitando ira minc paret , infra scriptorum Iocolum excidium anno probabiliter I 338 evenisse s 13L Subintellige Blanderoti, quod ex Burgo et ere , . Burg n Vo,il is temporibu a constabat , adiacentibus ips , Bb aret , Sancto Martiησquem de uv=Qη in antiquis Pus oppidi Sta uti nominatum invenio , ae meo. t go. Catiate Beliram , seu Bert rami. De Blanderate eiusque antiquia Comitibus , plura habentur apud antiquos Scriptores . Vi 3 E. I. T. V. co'. 28. - 2. . T. I. Ol. 8oq. , r7- , 976. , ros'. 'o q. , Iopo. T. . col. Ias , T XI. col. 6q0. T. XVI. col. 29. D. T. XXIII. col.
3o , 82. , 46 a. Vide etiam Notas ad Codicem Statutorum eiusdem Oppidi , nuPer edita .
284쪽
gati duo , a prium , Ale satum , Momum , Morghengum , Baroguul , et rorium , arra , Casalegium , Moxiti uir , Sanctus Petrus , ongana Ullangum . Non tamen in tanta deliruetione cessavit utriusque Domini rabies. Et utinam in ea belli finis fuistet . Sed Novarienses elati, ut supra diximus , totis viribus coeperunt contra dominium Mediolani resistere . Quare nil mirandum , si Dominus Galeatius per aliam viam Novariam distrietum ipsis ingratis recuperavit . Ipse ergo marchi , qui se se asser bant Massierunt Vicarios Generales praedictarum Civitatum, elegerunt ita re judicio praefati Domini Caroli Imperatoris,
qui propterea missi in hasce partes quemdam suum Perur-
gravium C 36 , qui de praedictisin aliis informationes sumsit a testibus fide dignis . Super quibus Dominus Impera tor ramepit, sententiavit , dictum Marchionem debere resti iere Domino Galeatio dominium universa Civitatis Novariar districtus , cum dominio Civitatis Albae, di- 14 rictus . Et e contra Dominum Galeatium de bire Marchioni restituere Terram Novarum apud distrietum Ianuensem, reservata imperio potestate in aliis plus discendis . Hasce
declarationes uterque accepta vitis observavit . Nam Marchio Novariam cum Castro distriet dimissi Galeatio. 137 Galeatius ei restituit Terram Novarum . Quare DO- minus Galeatius magnifices alte silentibus Novariensibus, Civitatem ipsam intravit cum praedicto Perurgravio mobilibus suis,in praxipue cum Ioan nolo Mondella de Ferro, qui cum Perurgravio die praecedenti Novariam ingressus est. Quidnam potuerunt dicere Centurione. Quidnam Iacobus de Valce menia Z Quidnam potuerunt cogitare ipsius
r36 Lege Burgravium, quod Germanico idiomate significat comi- - Oppidi i ,3 o Anno scilicet 13 8 ut Nota Τῖῖ dixi
285쪽
CHRONICO N. I9 complices , nisi quod Marchio ipsis fuerat mentitus Z Tune
praedieti, alii coeperunt colla subjicere Domino Mediolani . Tunc illico ominas Galeatius misit pro Domino Antonio Torniello Alieni Potestate. Et ego sui nuntius. Veneruntque Ovariam ramo minati alii in Asta confinati
alibi misitque pro sicilio Torniello. Quibus omnibus
Pepercit de . C misit , considerans quod Amquam expulit cogitaverant repatriare inter caros tenuit . 'duque
Opicino banderiam unam eque it rem Antonio Florens s XXV in me insem pro provisione usque ad Ru Crrae tempuS. Bona eidem liberavit, de praesenti ipsi Antonio favoribus assiitit, eundem calceando de divisa sirarum caligarum. Alios autem accepi in quantum debuit . Faci s tamen
Arengam in Canonica Majori , injurias sibi factas remisit Et quid de multiplici injuria facta Campsoribus 138 Do
mini Mediolani dicetur , qui Occationibus antedictis exititerunt vacuati Quid de depraedationibus per Novariensis fac is super Comitatu Mediolani Certe poenam luerunt, lacorum conrumacia fuit purgata
Duxit igitur secum Dominus Galeatius Dominum t-tinum de Martiano Militem primo ipsum Praetorem Novariae' districtus constituit. Qui una cum Ricardo de Ee a Fi-
Ἀ Forte Capsonibus, seu Cassoui ut legitur inmodicem R. audens Annalium Mediolanensium pag. 4o8. . de quo mentio est in Monito hui Oo ii praefixo , in quo autensi Codice longae qarii laciniae uerbo tenus illatae sunt . Cassones intellige pro aesario , pol te expensas , eorum occasione factas . Campore vero illi sunt , qui e Pecuni permutatione Iucrum iaciunt . Vide I seph Laurentii Amaltheam ruinasticam. Ca Dp orum etiam inentionem habet Chronicon eaomense Caitelli de Castelli R. I. T. VI col. 932 C. hisce verbis . tum electus ad x.gendam dictam Ta- eam, di pro depositara pecuniarum exigendarum pro ipsa alea, Assandrinus de Cene Campo , cum Diam Florenorum quatuor in mense cte. Sed qui ad praeterirem rem faciant Campsores , non eo . Camps a tarnen pro Capsa
Italice Cassa Daliquando usurpari probat Du angius ad verbum tam a
286쪽
Firufino de Alexandria ejus Vicario tam pesssime se gessit rapiendo, quod flatus Novariae malum principium habuit,
de aliqua libertate Communis acquirenda nullatenus curatum ci , sed blummodo de rapinis . Et profecto diebus meis te Potestas superavit ceterorum Potestatum negligentiam & rapacitatem . Eo gubernante , Mediolanum missi fuerunt Centuriones prίedicti, alii plures Iudices, mobiles, Abbates, Canonici Novarienses, quos Dominus Galeatius aliquando plurimum liberos remisit is aliquando carceravit . Nam ex Centurionibus aliquos aliquosve ex reliquis remisit sine alia redemtione . Etiam aliquos alios dimisit , de nominibus u rum propter longum opus taceo ad praesens . Misitque Novariam Dominum manuelem Potagonum in Vi arium Generalem post multum temporis spatium jussit examinari gesta per detento ,
Contra quo etiam in Civitate Vercellarum tacite recepti fuerunt te ite . Tunc ipsos , quos in Turrion domus suae
Mediolani carceratos habebat , usiit traductis reduci in Castrum Novariae tempore Domini Ioannis Pirovani, qui Martiano in P r.eturam successerat post annum expletum eo sue in Florenis viginti luo millibus damnavit . Quum autem hi mulctati non solverent sive propter impotentiam, sive propter spem impetrandi diminutionem condemnationis , Dominus Galeatius inaudita sane memorabili usus est cautela . Nam pulsat arengo Communi Novariae, ut moris est in ea Civitate , quum quis justitiandus est , portati fuerunt in rotium ippi manaria . Et illic nonnulli ex dictis carceratis fuerunt ducti, ut urgentiorem paterentur causam se redimendi . Et tunc ipsis detentis novum thema datum fuit, super quo Latinum construerent, deinde caperent lectionem . Et tunc dietum fuit eis , quod deberent omnia eorum bona dare in scriptis. Sed quum ex hujusmodi propalatione neque decima pars condemnationis persolveretur , novo edicto praefatus Domi
287쪽
mis indixit 'quod parentes propinquiores ipsorum Cogerentur ad solutionem . Et deficientibus parentibus , ad id compellerentur amici consueti. Quo circa sciscitabatur, quinam adfuerint ad eorum nuptias . Et tunc factis distributionibus dictae quantitatis, descriptis parentibus cimicis, extorta fuit solutio , erga quos tali modo persolventes se obligaverunt condemnati redemti . Deinde praefatus Dominus eo Anno duas taleas imposuit Clero, ab eo exegit ita. Florenis sexdecim mille , compellendo colonos , fietabiles. ipsorum in Civitate Vicarios ad taedictas taleas persolvendas . De taleis autem Civium .diltrictualium non attinet dicere, quia in infinitum fuerunt persolutae . Et scio, quod tempore disti Domini Ioannis Piro vani Potestatis exacta fuerunt in Novaria, district u centum millia Florenorum Pro eodem Domino Galeatio, computato Datio Imbottatur Vini , vendito eo Anno Florenis XIV. mille Imperialibus Miseratque idem Dominus pro exactiones incantatione intratarum Novariae Nercellarum quemdam Dominum Mag-zacanem de Madragnano, qui dictis ossiciis praesedit usque ad Praesentem mensem Iunii quo mortuus est Anni MCCCLXII. cum salario quotidiano Solidorum L. Si fuisset aggacanes , bene fuisset di num factum sed fuit Magga homines per ea, quae extorsit . Tanta haec pecunia fuit Mediolanum transmissa . exceptis tributis , donis is aliis datis per alios , qui sceleris antedicti culpabiles fuerant , dimissi. Quorum munerum , donariorum is servitiorum quantitas non fuit modica. Numquid propterea cessarunt alia expensae pro Communi ordinariae, extraordinariae
certe non . Nam eo anno Vastatores , servientes, carrigia mi is fuerunt cum exercitu Domini Galeati pro vastandis Motrano, Tridino, Trivero, Liburno Bianzato. Et vasta fuerunt data tam in blada quam in vineis usque ad muros ipsarum errarum missi fuerunt laboratores, stipendiarii in Sauciam Agatham cum infinitis pro aliis vasta
288쪽
tionibus patrandis. Missi denique fuerunt alii ad duo loca Canapicii acquisita in mala hora per deditiones Bertolini de Maradi , scilicet Candiam Gisti unum . Per quae Dominus a Latius sperabat sibi transitum aperire ad partes
Pede montanas , muniendis ea infiniti expensit , quas desecribere non possem. Sed nihil profuit . In altero eorum duorum locorum periit peste Fati attinus de Parma . Praeterea super Vercellensi per Commune Novolae factae sunt pro medietate expensae , occasione Domin 3 Elisabetho nurus dicti Domini Galeat ii 139); factὸeque fuerunt in Civitate Novariae' in Burgis aliae fortalitiae . Summa quarum extraordinarii rum expens iram excessiit Libras octo mille , il-tra . Demum Marchio contraxit cum triensibus debitum Librarum triginta millium Imperialium , quod non ters luit. Propter quae Walia , Novarienses dedueti fundo meritora in extremum , quod quasi pecunia tam super pignore argent , quam aliquo alio modo non amplius reperiebatur , ne reperitur. Qui . igitur dici potet de annis praeteritis guerrae' successivi. Hoc unum nimirum , quod plus est ablatum quam haberetur. Et ita de praesenti homo Novariensis parum , imo nihil , debet dubitare , dicente adagio ris Cantabit artius coram latrone viator. Alius autem casu incogitatus evenit Nwariae, in suburbiis in pluribus in Villis cli trictatalibus Anno MLCCLXI. de mei sibus Junii , Julii , Augusti Septembris , nempe peltilentia mam in Civitate e locis citedieti de duo
Seriptores Bonum pellant . M Bonae de Luzem burg , quae hie at anno Iῖ- , a lucem prolata fuit die prim Octobria anno 1343. nupta Io inni Galeata , Galeati Vicecomitis filio, cui P truorum memoriat renova iurus eorum nomina ipse iopas uerat anno O 6o Uide Corium ad hunc imum.
victe Matthaei illam Hiitor. R. I. T. XIV. col. II. D.
289쪽
decim odio mortui sunt ultra . Cui morbo nulla fuit cura nec medela, quia quasi nullus apparebat in qui fortior erat Munior , potius peribat Iqo . Porro ad faciendum contradietionem fuerunt per Marchionem Montisferrati Onduet in Lombardiam Anglici cum ipsorum Societate, collecti per eum in partibus Avenionen ibus. Quae gens exiliterat Casta propter guerram Francorum. Districtum Ovariae in gressi bis milles ultra reliquias Terrarum diripuerunt ceteras autem non destructas nec superius descriptas usurpaverunt, mulieres vituperando ponendo ad redemtionem, homines capto tenendo in serraturis clavatos, negando in osse satis homines, non ita cito dantes redemtionem impossitam
Nam supra mille interemerunt, praecipue in Terra Si
4 o ma infra sequuntur extra sedem posita esse , aut iis alia praecedere debuisse facile cognoscet Lector iniae autem praecedere debebant.
Vidimus supra pacem inter Montisferrat imarchionem , male alium Vicecomitem sancitam fuisse opera Burgravi , a Caesare hac de Caussa expresse in Italiam delegati. Inter pacis conventiones una erat, quod Galeatiusmariam filiam suam aetatis annorum quatuor , t Iio praedicti Marchiό-nis paris aetatis , in uxorem spopondit , a dominium Civitatis Astens , dotis nomine , e tunc eidem Marchioni concessu Hse anno 337. eveni sese tradunt en venulus de S. Georgio , . Codex MS. Laudensis , ut dixi Nota 34. Corius vero ire finem anni 338. hanc pacem factam tradit diversae annum incipiendi rationi hoc sorte tribuendum , ut alibi dixi Hanc pacem tamen brevem fuisse tradit ipse Corius ad annum 338. hisce verbis ius et amicitia tioeo dur eonei osse of ebe ea pochi torni a Fan eiulla passas i altro Sedulo . Hinc facile conjicere licet quod mortua uella , aleatius ejus dotem , Civitatem nempe Astensem , a Montis ferrati Marchione sibi restitui oluerit , quod cum ille recusaret facere , ad arma iterum eventum sit. Hanc tamen Filiae Galeati mortem idern Corius postea mense Aprilis anni 76et evenisse dicit Belli proprii Giorni apta Fi-gliola di Galaaza quale doυeυ essere Mogliere dii e toto et Mareheo diΜonferrato , paso a in eliore vita . I perebe omineis a ferianda seordia , eguerra fraci Marobes e Galeaza .
290쪽
eiani , t m primitus propter morbum indefensam in v serunt , stuprando uxores in praesentia maritorum , puellas coram genitoribus . Pro litis perfidis Anglicis expellendis Dominus Galeatius comburi fecit totaliter infra scriptas erras iletu mirabile adeo ut in toto it triet solum hae remanserint in fortalitia . Et sunt legium in quadra Tici-D , Burgomaynerium in quadra Aconiae , Calpignanum in squadra Sessitis in Castra Cavaliani, Marani Mattici , et-gani, Barenglii Silavenglii , algareng i, Fi Tarenglii, Pon-zanae, non rnplius . Spoliatae ver combusta tam per illos maledictos Anglicos, quam per Dominum Mediolani sunt hae Burgolaverarius, Gravatona, Ornegum , o obtarunt , Guile rigum , eredanum , Monti cellum , a sale-gialium . Sanctus Petrus , arbane , ibi ola , illa esse polati: hae sunt de quadra inferiori Gunagum , a vallianum, Pombia , Medium miricum iura oticinum , Contu hic: hae sunt de quadra Ticini . Calsima ga , Solonium Morghengum , Alexatum , Agnellengum , Bugonium, Vertinum , Agrate , Carissici , Cavalli vim , Qui regium , Fontanetum, Cavallietum desertum . De qui ira quoniae Megoria , Grignas cum Romagnanum, quod Anglici tenent de praesenti ratum cum superiori monte , a vallirium Agamium, Siccianum Briona, Mandellum, Comenonicum, Piliatum, Granotium Casalinum, Arca mariani, onκana, Mongilium , a se legium , Acontate , Nihil mistum , andiona hae sunt de quadra icidae Propter quas vastationes ste Ieitissimi illi Aglici districtum Novariae deseruerunt ex toto nec mirum . Nam Terrae gubernatae cum C
stris parvae potentiae sunt tredecim, quae cum maximis dispendiis custodiuntur , fusurpantur quotidie per nostros Nec audent pro nihilo laborare Propter alias , quae tam in distri et quam apud districtum per latrones marchit ne tenentur . t 1 N ivaria ducta est a lacubus infra in