장음표시 사용
261쪽
Romam plorando peccata commissi , absolutionem meruit, hoc addito , ut pro meritis de commissis' personis mortuis, quae telum scelu non perpetraverant , de quibuς
restituta onem facere non poterat , quum gi Orare , quan
tis quibus , hi, in loco notabilior Ecelestiam conitrueret tam niagnam formosam tanti Cum CXpensi , quantum crede b. ut deteriora Te partes illas , Ccalione ultionis c vindietae sitar in sub vocabulo beatorum ervalli Prota siti Altare Ecclesiam ipsam titularet, Pro eo quod loca ilia devastata , tunc erant Archiepiscopo Mediolani commis In Et ob reverentiam praemiiIorum Citissaeuoueiam, quod Fratres in Christo eligerentur pro ClCbrandis divinis, numero XXXII. acqumti possiessunt inus alimentarentur pro victu est Uu . Et sic fecit. Nim fabracavit Ecclesiam aiorem, qua major etiam hodie nuncupatur; Sedem Episcopalem nunc habenS, XXXII Cano i a tu habet de praesenti. Quia taleS Fratre celsaverunt de non stacido in n. , Conventu , ' fecerunt Canonicos XXX I.
S Clauillum dimiserant in Episcopus Civitati datus strii Et quod praedicta fisa vena , de praesenti apparet. Nam Aliare ipsum hodierna die sub Sanctis ervasto Protesio
celebraturri nec aliqui Ecclesiasticus per Constitutiones Canonicas inde sequuta auderet , nec posset super ipso Altari Millam celebrare , nisii esset in praedicti Praebendis beneficia tu , aut de DCIIIo Regum Francorum , si Franci Regii pose sent in signum corporalis possessionis Missim Celebratae Quod autem ex destructionibus dicta magna Ecclesia fuerit conti ructa , videnter apparet , quia de lapidibus coetis ruptis totaliter exiliti fabricatari nec in ea lapis coctus novus apparet Et tunc homines populare locorum adyxentium
conssilio politi Uentes alia loca Corrigi is praecipue
sibi adhaerentia sub dominio Civitatum , cogitaveruit Ci Uitatem conti ruere , ut a similibus periculis ei aret eorum ii
teritus . ut Nobiles eorum filias libidine non laedarent , Bb a non
262쪽
non audentes loqui . Et tunc unanimiter cum sibi adhaerentibus perscrutato loco magis apto , Civitateria facere decreverunt . Fuerunt autem in aethi ipsam construendi in loco Xuni , ubi magna moenia Ecclesiί tunc erant , mus Terra Marchionatus Ombiae tunc erant . Sed timentes , ne Civitates Papiar, Mediolani Vercellarum , ii trietum e rum interiorem iacerarent , studuerunt ad partem distris esu inferiorem permanere , ut reri iendo par superior o tior haberetur . Et sic inspectio tali monticello super camino Francico , inter Civitatem Mediolaniin Vercellurum recla via Xittenti ' concluriendo dic tam talem Ecclesita in ad pias causis elevatam , propter quam cogitaverant principia , ut supra , fundamenta Civitatis Novaria hanc in loco ipso construxerunt eam aliquo tempore ora tale xium appellaverunt . Deinde videntes, quod tale nomen erat durum in exprimendo quod mons ille aliter non erat , imo depres ius o noviter Conili tutu vitas noviter
fabricata de vario districtu Nobilium , Novariam appellaverunt , cujus nomen claris titulis, privilegiis Imperialibus aegilitat Iror munitum 126 . Coeperuntque praedicti
126 Fabulosam Civitatum suarum originem a Protho parentis Adami Nepotibus , aut Nohemi iliis , interdum ab Herculibus , . Graeciae Regi-hus derivare , antiquis Historiatum Scriptoribus solenne fuit is eo ut Co
rius , rerum suo tempore e tarum caeterum accuratissimus Scriptor , non
dubii a Verit Mediolani Originein , ex antiquis Hiltoricis tradens , etiam cui c. am Subres e Nohemi proxrinis descendentibus , tribuere unde, Urbi, S provinciae Insubriae nomen derivatum dicit Agarius vero noster opporia, sed aeque fallaci sententia , Novariae Antiquissimae Ursis originem , ad recentiora , nobisque proxima nimis revocat Secuta , fabulosam ac iiii cu-1am prorsus narrans historiolam , quae aedificandae Urbis caussa fuerit . Ne tamen desunt S iptorcs , qui Novariam ab Eltio quodam Trojano Veneris filio conditam , qui Collem cui imposita est , e suo nomine Eltitim vocave xit , ibique posito templo cum Ara Veneri Matri Sacra, in caussa fuerit . uv
263쪽
cir Urbs mox inde ediscata Nova Ara , postea corrupte NoVaria vocata sit. Vide Fratris Dicobi Philippi ergo mensis Supplementum Chronicarum lib. 6. pag. mihi os Fragmenta libri de Originibus , Catoni perperam attributa , quae hanc Urbem ab Herculis Egipti nomine Libiam , t a cognomine Ariam Ex iptio vocabulo , Leon inam , postea a Liguribus instauratam , emet ariam dictam , tradunt lib. . cap. 7 fol. 71. editioni ADtuerpientis annios s. Sed hisce postpositis ad certiora progrediamur Ignotum profecto nemini , qui antiquas Historias veteraque Romanorum Monumenta perlegerit si potest , quanti apud Romanam Gentem fuerit olim celeberrima Novariensum Civitas . Ipsam mandato Senatus , O loniam Latinam Creatam fuisse , a Cn. Pompeio Strabone , Cn. Pompei Ma'gni Genitore tunc Consule , jam notum est quidem creatam , non de 'ductam , cum ipsam non introduertis novis Colonis constituerit , sed veterihus Incolis ibi permanentibus jus Latii dederit e ut testatur etiam Asconiugeae dianus in orat Pison. Anno ab Urbe condita sis , ante Christimati vitate ira annis circa o. . ut adto computo ostendit nuphrius Patavinius lib. R. Antiquit Veron. cap. 28. 29. Anno postea Osi a Romanae Urbis aedificatione , ante Eram Christia-Nam , plus minus annis 49. postquam diu inter gestarem is ona pejum pria summa rerum decertarum fuit , ac tandem Pompei factio vi . armis ex Gota Italia expulsa , exulare coacta est, cum Caesar Romae Dictatoris dignita tem primo obtinuit , is extemplo antequam secundum iniret Consulatum Lege ad opis ut lata , o Dariam ac Mediolanum una cum reliquis latinis Transpandanis Coloniis , in Colonias Romanas cooptavit . Quod ex Patavinia aperte colligitur lib. supra citato capti o , Author scilicet fide omnino digno , propter gravissima aut horitates , quibus omni e parte , pro con fu tudine sua , abunde semper innititur . Idem etiam docet Dio Cassius Histo . Roman lib. r. Cornelius Tacitus , qui primo Seculo es e Christianae floruit , Novaricam inter franssima Transpadanae egi, is Municipia nominat referens enim Syllanos Milites a M. Salvio itone descivisse , cad A. Vitellii partes commigrasse , subdit, storiarum lib. r. cap. O. Est xt donis at quod ου Prinevi , rivissima Transpadanae Ogi is tini pta Med1olanum a Novariam , ct Dorediam a Greellas , adjunxere . Ut te Novariam in re praecipua Municipia nominari , ac primo post Mediolanum loco . C. Plinius qui vixit primo Seculo Erae Christianae , Naturalis Historiae lib. . cap. r. haec habet et Novaria ex Vertacomacori Geontior tim hodieque Pago , non tit Cato existimat , Ligurtim ς π Gibtis e Ni marier ιηdidero
Deinum non rnor I a Pado . Quid autem agi nomine intelligendum sit , ut optime observat Carolus a Basilica Petri Episcopus Novariensis in sua Novaria
264쪽
tiorum , qui Gilliae marbonensi. Populi fuere . idem Plinius dolet cloeo citatori qui itiam Nooariam iii Regiones positan dixi Antiquissi-naam vel 4 hoc fuisses Urbem vides cum ejus origo aeserenda sit ad priscos illos Populos , oui hanc occupavere Regionem , antequam posteriores Galli , ipsam invadarent , a possiderent , quibus poste de vi Elis ea noccupavere Romani . Pliniu iam citatus lib. II cap. 7. de vitium Cultu-za sermonem habens , ait moυariensis Agricola ν adticti' turba non contentus , ne copia ramorum , impositis etiamnum Pati halis Palmites eircumvolvit
Itaque prseter sol vitia , cultura quoque Torυ sunt me i Ex quo textu discimus jam primo a Christi nativitate Seculo, non solum Nn variam extitisse, sed etiam in agro Novariens Vitium Culturam floruisse , Ut numque ibi collectum , aendem vim ac robur habuisse , quam in praesenti conservat . Uianum enim Torvtim idem sonat , ac Uinum asperum , ct immite . Sed nunci optimc in Agro Novariensi colligi vina , uni euioue notum est . Celebrantur Prae ceteri quae in inseris Agamii,mayoris . Ni biolae . Grignat chi , iurgi Mi inerti crescunt Farrao vero Eiciani , Barengi , Romaniani lac Brionae Vina , ad secundum e tertium servata annuiua , Optima fiunt Novariae duplex occurrit mentio in itine Pario Antonini prima in itinere a Mediolano per alpes Graias Uiennam , quae Urbs est in Gallia Narbonensi ad Rhodanum Fluvium , hodie Viennae , secunda in itinere a Mediolano per alpes Penninas mogontiacum , ut videre licet in itinerario Antonini Augusti, edito curante Petro, esse lingio . pag. o pag. 3 P. Pio Io meus etiam , qui anno Circiter so Eiae Christi aiae florebat variae meminit Tabula Geographica sexta . Haec omnia Novλriensis ebis antiquitatem testantur abunde Nec de is it marmore Inscriptionum nonumen a a sero duratur Ne-Potes , que ariensis Urbis anti luit Hem , a nobilitatem si mal te hantur , ut infra ostendam . Authoritate Cornelii Taciti jam suora vilinus Novariam primo Ere Christianae secat . inter firmissi a Tirinisadanae Regionis Municipia , reputatam fuisse ii eoque iam tu a ex tonitare Couonii Latinae , ad Coloniae Romanae dignitatem deducti in , ut supra obseria um est. ti ex hae a municipii maiestatem evect1m . Quae a atem unicuique tributa fuerint Prioilegia, si audire non sisplicet, . sunt unu ae Lettim erant, quae ius habebant Latii , seu Latinitatis , qua ii eo consistebat , ut fuse fragiorum potestatem , Magistratu nermittente haberent in si si Lati: in Civitate, seu Latii jure donata Magistratu grassi Tent , Cives Romani , ut sexen: Coloniae vero Romanae se a Cietum Ra .natior uia fueIunt , que dono i
265쪽
Pa e sunt jure Quiritum . Hoc est quae us privatum Civium Romanorum habuerunt, quod conlistebat in iure privatae libertatis , connubiorum , jure patrio, iure legitimi Dominii, ut haereditatis , mancipii , nexus usucapionis, Wreliquorum Litem in iure te: larnen toruinciret tutelarum . Jura ver publica Civitatis Romanae non habebant . Quare qui eo in i scripti Coloni erant nomine quidem eram iee Romani , re vero Coloni . Uide Rosinum Antiquitatum Romanarum lib. o. cap. 'χ. Municipia vero, Prime Ua retenta libertate ac Romanis iam obstricta legibus , propriis legibus viWebant . Ideoque Municipium , Opidum erat, iure Civium Romanorum dona um . e nistradit, municinium genus id hominum dici qui cum Romam venisse sent . neque CiWe Romani essent . participes tamen duerunt omnium ae rum munues fungendum , una cum Romanis CiVibus , Praeter quam de
suffragio fere ado, aut Magistratu capiendo, sicut fuerunt Fondani , sormiani , Acerrani , Lanuini , Tusculani, qui post aliquot annos , Cives Romani effini sunt . Uide Isinum supra citatum , in Sigonium de antiquo Iure Italia lib. . cap. 8. Scio equidem quaestionem fuisse apud Erutitos satis pervulgatam, utrum Municipia Mohiis sint praeferenda Scio de hac re acriter disceptatum fui
circa annum yso cum ardens agitaretur is inter Papienses, Cremonenses , de primatu contendentes. Papiensibus praeter caetera argumenta, jus Municipii , quo eorum Urbs a Romanis decorata fuerat , longe nobilius esse iure Colo uictra Cremonensibus concesso, propugnantibus ire monensibus vero , Coloniarum Conditionem municipiis Praeferendam , Agellii aut horitate oestimoni , asserentibus . . di Monem de rimatu inter eas Urbes hae nus non definivit Mediolanens senatus quaestionem autem inter Eruditos , antiquorum Scriptorum testimoniis ac solidissimis argumentis , tandem in favorem unicipiorum omnivit hoc feculo vir doctus, Joannes Pau Ius Mazuchellus e Congregatione Somalchae in opusculo , cui titulus μυaria in Obt Claudi , disertatio tis Vide omitis , quo nomine persona tu i i arenam descenderat contra Antonium attum . Sed utrum Municipii vel Coloniae praestantior fuerit conditio , praeclarissimae xivariensium
Urbi nihil interest , cum utramque obtinuerit dignitatem , ut supra demonstratum est Navariam vero dum C Ionia esset, suffragia tulisse in marissima ribu Claudi , manifestum est ex Incriptionibus , quas ad Calcem Novaria sacrae Caroli a Baslica Petri, congessi Paulus Galaratus J. C. C. Novariae. Tribus autem Claudia numero undecima est , apud Jo Pollinum Antiquit Boman. Itb. . cap. s. mus ex vetustioribus Historicis meminerunt Dyonisius Halicarnasseus lib. I. T. Livius lib. . , ex Poetis vero cecinit Uirgilius lib. . coe
266쪽
DO Sabinortim prisco de Sanguine πη mime agens Clausus , magniqtie ipse agminis instaWciat dia minc a quo dilftinditur , e Tribus , ct Gens Per latium c. Cui que notum est antiquae eruditionis etiam Tyroni litteras punctis di stinc asciis mutila dictiones , quae in antiquis Inscriptionibus occurrunt dummodo locum teneant , seu potius sint positae post nomen genti litium . ante cognomen , semper Tribus nomen in licare stile Sertorium Ursat una in Comment de Notis Romanorum . Hoc possit recole Inscript nem Galarato n. I. relatam , quam hic afferre in Lectoris commodum placet.
C. VALERIUS C. F. CLAUD PANSA FLAMEN DIUORUM VESPASIAN TRAIAN HADRIANI P. BIq. TRIB COH. IIII. R. PRO C. AUG. PROUINC BRITANNIAE
BALiNEUM UOD UI C s Pr V FUERAT AMPLiATIS SOLOE OPERIBUS INTRA BIENNIUM EIUNIA SUA RESTITUIT ET MEDICAVIT IN QUOD OPUS LEGATA UO4UE EI P. TESTAMENTO ALBUCIAE CANDIDRE UXORIS SUE H.S C. CONNENS ORDI VIS AMPLIVs EROGAUIT
Fi, Tribunus obortis Non Proetorta, Procurator Augusὶ alis Prouinciae si ita aio Balienum , quod i confrιmptum fuerat , ampilatis olo is operibus, intra ieinium poeunte sua restituit , T dedicauit , in quod opus I guta quo ii Reiptιbli-am , t Iamento Albuci Candido Uxoris suae Heris festθrtia dueent et Oufensu O diuis amplius erogaυit. Sestertia hic non Sestertio legendum esse clare patet. Sestri ius enim , nec trium quidem Mediolanensium, ut Vulgus nomina , solidorum Ualorem sequat Sestertium ei neutro genere sumptum , vigintiquinque e nos ratibus scutis , valorem proxime attingit . quc libet scuto pro solidis centum vigintici computat . Sestιrtius itaque ad Sestertiit in , est quo ad uxorem proxime , ut numerus 1 ad Io oo. hoc est mille Selleriti
ualent unum Seueriaum . Vide Bud eum . e -
267쪽
Sequentes etiam refert Galaaius Inscriptiones , primam n. 12 ex Gruther pag. J6. , alteram veto n. 7. , quam etiam modica diversitate ediderat Grutherus pag. 3-3.
Τ. ACCELI . CLA INGENUI F. PATRI ET CAPRONIAE CICERONI . F. UERAE MATRI . ΟΡ MAM ET ACCELLI . . . CLAUD IULIO . ATRI . I. UIBo ET . STATUTIAE . . FILVALENTINAE . UXOR . IULI . ET T. ACCELLI . . . CLAVD tVERO . DECURION . ET ACCELLIAE . . . IVLIAE
PILt EORUM T. ACCELLIUM VERRINVS FACIENDUM . CVRAVIT
Habes in prima Inseriptione . bHoetum Mareemnam seeunda T. Accellium Ingenuum , T. Accelliam Iulium , QT. Accellium serum ,
268쪽
Tribui Claudiae adscriptos ex Marmoribus Novariae , aut in eius Agro de stas quod utique Novarienses in dicta Tribu suffragia tulisse demonstrat :maxime cum T. Accellius in ultima inscriptione , Decurio nominetur quae dignitas extero homini, nulli mode nisi per Privilegium competebat Quod si inter Marmora a Galarato edita . Occurrat in scrinii aliqua qui diversa in a Clatilia praeferat libum, hanc extero homini Novari se, o licii, Militiae, Mercimonii seu alia de Caussa degenti, spectare pio comperto habeas , ut docte non minus quam evidenter ostendit Mazuchellus jam iratus pagina O9 8 sequentibus , ad iure exemplo Inscriptionis apud Gala Iatum . 24. quam hic an Lectoris commodum subito
MERCURIO LUCRORUM POTENΤIET CONSERUATOR . ACB. C. GEMETINUS C FI L. QUI UALERIANUS
vALERIANUS SECUN . . . . VALERIA . . . S . . I.
Ex UOT DONUM POSUIT ET DICAVIT
L. D. D. D. Lapis utpote vetustate exesus , in integrum legi non poteli, lapicinis insuper , seu forte amanuensis errore Viliatus est linea sextari quani sic scriptam, vel f altem scribendam fuisse non dubito IIII UIR A. P. PRAEF. I. ., hoc est . Quatuor Vir aedilitia o sate pae- Iecttis tiri dicundo . Uides hic C. Gemei inum mali Filium , o tum Mercurio posuisse , locum autem datum fuisse Decreto Decurionum non alitia enim litterae ad Calcem lapidis postae L. D. . . significant . tiam Ioetis datur Deeret Decurionum , ut cuique notum est . Viae Virum Tribui sese riuae adscriptum , non aliter enim legi debent quarta , Si quinta Inscriptionis lineae, quam hoc inndo majus Gemetinus Caji Filius, Quiriti a Valerianus. Vides denique virum exterum , diversae a Claudia Tribui adscriptum mo- variae votum solvisse Mercurio . Sed
269쪽
Sed si quis forte dubitet armora a Galarato collecta, in quibus Claudia
Nominatur Tribus , non ad Novariense , sed ad exteros ibi aliqua de caussa degentes, spectasse , consulat Inscriptiones ipsas praecipue posita n. 21., 9. , O , 1., 2. abique μυarie es , non dubiis notas , nominatos inveniet . Aliam etiam Inscii ptionem in Comen LaPide videte licet apua Gruterum pag. 39ῖ. in qua sic lege et
M. AEMILIO COELIO COELIAN DECUR. MEDIOL ET NOUAR.
Vides praeterea ex riae Inseription , antiquitus Novariae non defuisse DV puriones , quod ejus cibilitatem etiam sul Romanis demonstratis rQue ς i/m in praesens . ex maximo tuustribus , a censu pollentibus Familiis , M00 desunt . Namui enim ut supra jam ostendi , Novaria fuerit primo G 'nia Latina , postea citonia Rum oua, ae tandem Municipium Antiquorum x invia Scriptorum testimonio constat , quod Coloniae omne , tam Latinae squam Romanae , simulque etiam Municipia , veluti Urbis Romanae effigie aquaedam is simulacra , iure creandorum sibi Decurionum ruebantur . Quod etiam clare vincitur ex citati Galarat Inscriptionibus, ac praecipue
Concilium etiam antiquitu habebant Coloniae , municipia , in quo ut in praesenti , locus nemini plane erat , nisi solis Decurionibus , e qui bus Praeter Censores , Edile, essores , educebantur Duum Viri , aut sitettuorviri Iuri ierando qui in Coloniis aeque , ac amplissimis inmunicipiis iidem omnino erant , qui Romae Consules , teste Paulo anuli , in Epist. Fa Dit Cicerotii lib. 8 epis. r. Hinc Decuriones L ipsi , uno eodemque moto Prorsus se habebant , ac in Romana Urbe Patres eo seripti Nec defuisse Nouariae spectabilem titimo irorum Magistratum , probat sequem Inicriptio apud Gudium , ex Codice HS Ligori , quam Galara tua
IOVI IUNONU MINERVAE TU . NOVARIAE M. AQVlLIUM 4 F. FLORVs T. CLAUDIUM TU F. DRUSUS II UIR COL NOUATIENSIS . AUGUS. Ce a Uaee
270쪽
He de Antiquitate , ae Nobilitate spectatissimae Novariensum Urbis dixisse juvet, ut Fabula de ejus origine , in mari Historiam perperam , ut puto , intrusa radicitus X plotatur . Plura etiam in illius laudem adjicere possem , ac illustres Scientia , dignitate , ac armis viros , quos genuit recensere , nisi hoc a Lazaro Augustino Cotta jam factum scirem in Museo Nouariense : Cuius tamen libri exemplaria adeo rara nunc sunt , ut o variensium Gloriae intersi , nova in ejusdem procurare editionem . Interim sit iii plura de Antiquis per Italicas Urbes Magistratibus , ac dignitatibus sub Romano Imperio scire desiderat , consula Sigonium , Gotho fredum aliosque Scriolores, inter recen Iiores vero Clar March. Scipionem Massejum in Verona illustrata, Se Gar. Virum Augustinum Campianum, in Taurinensi Gymnasio Legum Interpretem Addere interim liceat Jus etiam Cuden d monet in aliquando Novariam habuisse , cum Muratorius Antiquit. Italic Medii Evi T. . col. 7 8. haec haberi hium altum modo Numnatim offeηdim varien in Urbe pereti suiu a que in Mufo Beriaci bini Mutine adfer υattim , crux ibi Utti , ct cir eum littbrae NOVABIA. Is iter facie tres tantum litterae in Area conspiciM
nam quae iretin abant in pigra
pbe , rempus absum sit . in Typo tamen apparet quod litterarum , quae in Epigraphe erant , duo ultimae supersunt , nempe R. a id si ultima litterarum , quae in Area positae sunt , non C. , sed . esset Hunc enim errorem propter Characterum similitudinem, facile delineator committere potuit. Tunc certe legerem Sanati Getud. uti in epigraphe . Protecto . Typumex uratorii loco citato exaese desumptum , Lectoris ante oculos hic ponere Placet , cum eius conspectus conjecturam comprobare , ni fallor , Videatur potissime cum Sanctum Gaudentium omni tempore Novariae Protectorem
fuisse , constet , neque alium Sanctum , cuius nomen littera C incipiat distincto cultu Novariae veneratum unquam fuisse , viderim Similia autem exempla in Nummis alia tum Civitatum passim invenies apud Muratorium Tomo citato mos enim invaluerat apud plerasque Civitates , quae cudendae Monetae ius habebant , in illis , Sancti earum Patroni imaginem , seu nomen inscribere . Vide Muratorium supra citatum Antiquit. Italic. . . pag. 8 . in Monetis Papiensibus . 3. Sanctum Sirum , in Nummo Argenteo Uide pag. 09. alterum Sancti iri Papia Pariter argenteum n. a. id ibidem in Nummis Mediolanensibus Sanctum Ambrosium n. I. , 28. , 9. r. , pluraque similia exempla Pag. O . . .. 9. , II. Pariter in Monetis Venetis cernere est Sancrum Marcum , pag. 63ras