장음표시 사용
11쪽
mul clauderet, famamq; ac fidem magnis r
bus ad posteros etiam compararet. Neq; e .
nim lapsa dc tam effoeta natura, ut nihil quin vis tempore laudabile pariat. iSi veteres illi, apud quos virtus in pretio fise lit. eelebrari Majorum suoru statuas in foro collocatas, & alijs in locis publicis volebant, ad utilitatem hominum respicientes,quanti a nin his facienda esset Historia 3 quae non muta,
ut statuae, non vana, ut pimarae, Veras praeel, rorum virorum imagines nobis exprimeret .
quibuscum loqui, quos consulere, di imitari, ut vivos, fas estet. Ego ignaviae, ac torporis nCn innoxios facio hos, qui nullos vivunt ad usus, interea vita labitur, isti miseri nunquam, aut raro, quid sic vere Vivere, nisi, cum desinunt, vident, occum valida animi vis, viresq; ac otium suppetant, silentio aetatem transcurrere potius, sinamque, Patriaeque laudem relinquere, re immorialitatem, bonam mentem nullo in pretio habere, nec in hoc scribendi genere Iab rare elegerunt; nihil publico collatum eunt, qui primarius actionum humanarum scopus esse debet. Et huic ipsi omnes, qui id facere pollunt, studere, & summa ope niti deberent, ut vitam silentio non transigant, veluti Pecora, quorum vita sine proposito vaga est.
12쪽
quae caeteris omnibus posthabitis, huic rei solum intenta sunt, ut ventris ingluviem expleant. Nam nulla sunt, etiamsi magna hominum peracta opera, quae non ruant, obscurentur, re vetustatis morbos non reformident,
nisi illa literarum monumenta sustentent, iblustrent,d juvenescere faciant. Sunt quidem, qui id agere semper cogitant, nunqua tamen incipiunt, & sit id ab illis desideras, perdis operam, littus aras, frustra semina projicis. Numra non Vincitur; propensiores quippe nunc sisemus ad laedendam Patriam, quam bene de ea
Ac proinde tertius Annus est; nam major Pars aetatis, certe melior Reipublicae data est; vix aliquid temporis mei mihi sumpsi: cum nulla unquam Opportunior voluntati respondet occasio, & quod non licuit ante per negotia, quod a fortuna negabatur, statui a me ipso impetrare, re quam semel consilij viam, ac rationem sum ingressiis, in ea libenter Pergam, etsi scio non eum esse me, qui magna Praestare possim,satis quod flamma facultas scribendi in optima voluntate sit, spero, quod majorem ex ipsa veritate voluptatem capiet pinsteritas, quam ex inani quadam mea ostent, tione, cum praecipue non tam laudi meae ser .
Vivisse, quam publicae commoditati consuluis B voluerim. Pri-
13쪽
Primis annis, quibus distentus curis, quibus
rerum oneribus pressias fueriin, quam nunquam vacaverim, sciunt, qui vivunt; inter continuos, qui alij ex alijs nectebantur, labores, innani diligentia publico impensi, in continuatis, re in se, sicuti orbe quodam negoths redeuntibus tinniterunt: nunqua me mea vel consuetudo, vel natura otiari patiebatur.
Vbi curae,nisi inCuria3 Tertius inquam annus est, quo Opus scribendi aggress is, ine non statim ab omnibus conspuendum. Epistolas meas, quaS collegi, re redegi in aliquot Tmmos, visium est mihi in lucem dare, ingenij mei
partum, novum dispositu, compositu veterem quamvis illum per diuturnae calamitatis taedium, nee Pingere, nee polire mihi mens, re intium, ita, ut hoc opus abjecisse verius videar, quam peperisse; memendo non eX vano, n plus oneris susceperim, quam quantUm mea
imbecillitas sustinere possit. Arripio tamen curam ct cogitationem Senatorio Ordine, dc Epistopali dignissima. Apud Romanos Summi Pontifices Annales digerebant, & tanquam album populo proponebant. Quod usq; ad C. Μuth tempora invaluit. Deductum ad Hebraeos, apud quos Sacerdotes di Prophetae Regum Historias scribebant. Itaq; sicut a puero mihi familiaris labor est, ct nunquam
14쪽
me minus otiosum censet, quam cum minime esse liceret otiosum; ut juste accusari non possim inertiae. Prima in aetate inchoavi, quod perficerem in extrema. Hac opinione ab ipsa adolestentia imbutus, ac post aliquot annos, magis non ignobili ratione confirmatus, impellente ginnio faciendi diarij, conscribendorum actorum
negotium suscepi. Quando in hac vita, quam
natura incertis brevis aevi angustus humano
generi praescripsit, nihil beatius esse potest,
quam, non tam nominis proprij famam, immortalibus invicti animi monumentis, ad non incertam spem sempiternae laudis extendere, quam Patriae labore suo prodesse. Et hoc constans in omni fuit vita propositum: utrum aintem, quod loquebar, assequi licuerit 3 ad m,um judicium non revoco; viderint ij, qui mea legent. Ignotam segnitiem Vel Ipsa consuetudine nescio amare, magis honesto ingenhexercitio prodesse Patriae studens, quam ad si mam eniti. Sola proinde posteritatis cogitatio persuasit id, ut me ad scribendum aecim gerem. Si vita videtur cuiquam optanda longior, nullam aliam ob causam Vivere dc ego mptaverim, quam ut id efficiam, quod vita dignum sit, quod utilitatem Iegentibus, quamvis tenuis in me facundiae rivus est, afferat, di
15쪽
profectb sitis me vixisse arbitrabor, o ossic, um hominum implesse ; si labor meus DEO placuerit, re posteritati conduxerit. Ad otium damnatus, ne quid pro ossicio αΜinisterio agerem prohibitus, honestum Othnaei oblectamentum quaesivi, cum mihi non .suppeteret, in quo fructuosius meum tempus
contererem, ne nihil interea agerem, ad colligendum y quod exacte semper notaveram, me converti, eam Historiae legem observaturus, ne quid falsi dicere audeat, deinde, ne quid veri non audeat, re ne stispicio gratiae vel
odij appareat in scribendo; ita, ut Socratico
decreto non subjaceam, occultando Verita-
tem, Vel concipiendo mendaciu. Et idipssim
magnum incorruptae Veritatis argumentum i
est, quod multi eorum, qui haec bello, paceq;
gesserunt, adhue vivant, ac idcirco gravi exi, stimationis instae cum periculo mentientem refellere possent. Inanes Vero verborum P, situras, comptosq; sententiolarum flores ne
mo expectet. Relinquo dictationis eloquiu,
cum naihi non stylum colere, sed virtutes con-.stitutum sit. In memoriam venit illud; n, mis anxium esse te circa verba, ct compositi, onem mi Lucili nolo,habes majora, quae cures.
Deterrebat quidem Ciceronianum illud ab incipiendo,qubd periculum sit mandare quen
16쪽
quam literis cogitationes suas, qui eas nec illustrare possit, nec delectatione aliqua Auditorem contentum reddere, sed malui nimiae cujusquam diligentiae, α extremae ut ita I quar ) confidentiae meae damnari, quam vel negligentiae, vel 16cordiae. Interim tamen praedamnari quenquam incognita causa non licet; nec injuste peterem, ut, si quis erit ille, qui inciderit in haec, si leget, perlegat, resententiam differat in extremum. Ab omni-hus , si fieri potest, humanitatis jure postuIo,
ut non prius damnent, quam universi cognoverint. Legant,qui volunt,qui nolunt abjiciant, calumnientur illi,nunquaAuthores,semperΙnterpretes;qui cum nihil stiant,tamen se seire asserunt, quaeJuno fabulata est cuJove,quae neq; iutura neq; facta sunt,tamen illi sciunt. Sed ego gnaros veritatis instruere cupio, re magis prinvocor charitate Patriae ad studiu, quam illoro detractione,o odio deterreor. Non affecto Iam
gat artem constius artis: Felices, inquit Fabitas, essent artes, si de illis Eli Artifices judic,
rent, non spernerent certe; nee putarent pamvi. Quodcunq; tamen judicium de me fuerit, non invitus subibo, quando in hac historia non optimorum spero laudem, neque pessimorum timeo vituperium neq; qui mihi detraxerit,
17쪽
id gloriae assequetur, ut omnes ei consentiant, i
ec inafle futura id aetas approbabit, si quod
nostra rejecerit. . Ante omnia vero totum hoc opus ad glori- ,
am Μagni Dei, a quo uno, si quid aut ingenij, ,
aut doctrinae in me est, cum acceperim, ad ejusdem unius honorem, omnes ingenij, doctrinaeque fructus referre inprimis aequum est :Non nobis Domine, non nobiS.
Deinde censurae supremi mei capitis Pontificis Μaximi ex integro subjicio. Potest enim
esse, Ut me non advertente aliquid tale irropat, quod re mihi ipsi, si tempus recollectionis fuisset, certe displicuisset. Si quid ergo imventum merit retractatione, & quasi abluti . ne dignum; en me nudum offero, di genu fi Xo Precor, Ut summa, quae illi abluendi pote stas est, abstergat ista, aqua profluenti e Petra, quae est Christus abluens. Libentius enim vellem, ut chartae istae serviant ad aromata in tabernas portanda, ct piper, aut crocum contineant, quam si vel in minimo puncto scan-: datum aliquod adferre debeant. Proinde hae publica declaratione purgo conscientiam memam, quae oculis Dei pervia est, ct ita vellem scribere, ut rationem reddendam mihi arbi- ver, Putemq; me momentis omnibus non in aliquo, uti ille dixit, orbis theatro ab hominiq
18쪽
hus, sed desuper spectari ab eo; qui de judex,
ct testis idem futurus est, cui ratione vitae r poscenti,actsemeos aliter explicare non licebit.
Fateor,qubd aliorum Scriptorum cui ita d, scam naves sunt majores,ac melioribρ instructa renaigibus,quae memoriam publicam vetustate ja deficientem abinteritu vindicare voluerunt, quors cursum despero me posse aequare, levioribus ventis mea vela tendentib9. Guilhelmus ille numeret pisces, qui per flumen transeunt, multu enim oth habet. Saeculorum vero labor est, non desultorij momenti, tot annis collecta
gesta brevi temporis intercapedine in publico
dare, ut, quod nos scimus, posteros non lateat. In hac historia mea non ornatus, non lepos, non quandoq; grmitas, parum concinne, parum apte, Parum decore. Simplices sunt paginae, acta bona, malaq; referenteS, nUdae, αQlum animi cujusvis indices. Interim tamen enitar, Ut tum sparsa colligam, tum occulta prodam, & ut id quantocius fiat, curabo, qUantum in me erit; nam premit a tergo senectus, re objicit annos inter vana studia consumptos.
Non sum ille, cujus Cicero notat tarditate, qui eUm magnas quasdam spes ostenderet, re nihilhnqua absbivit. Nam alacritate mea, & Opera nunquam desiderari permitta, DEo adjuvante 1criba,quae acta sunt,seriba,quae vera sunt,quod nulli negabunt,qui attentius legent. Cum
19쪽
Cum vero multa scienda nesciuntur, aut sebendi incuria, aut discendi desidia, aut verecundia inquirendi; me, quaecunque ad commodum patriae pertinere intelligam, omittere velle, vel posse, nolim quis existimet. Si vero ea aliquis contemnet, ego fructum tamen non perdam literarum, quae ex charitate procedunt, sed ille de contemptu respondebit.
De veritate ipsa, uti sollicitus fili, ita securus
Μagna quidem incipio,sed Patriae amor nomen dissicultatis erubesceret. Caelesti tamen opus est munere, ut mihi facultas, ac tempus ad proposita persequenda tribuatur, ut vindicare ab obscuro queam oblivionis situ, quos aeternitas ipse injurioia temporum vetustati 1ubtrahere nequit, fama rerum coelo, terraq; immortales fecit; humana major magnitudo, non hominum tantum, sed minorum quoque heroum Vulgo exemit, separavitq;. Istos posteritati commendatos eo, nulla artis ludibria, eloquentiae dehonestamenta adhibendo, sed verba rebus gestis congruenter attemperando, quae non curo, ut delectent, sed proesint. Cogar tamen in paucis antecedaneam illustrium virorum seriem contemplari, in hoc passu magnorum decora nominum incusans,
quod angustis nequeant circumscribi spatijs,
20쪽
ritalos scilicet credo esse, quorum exordia indigitari possunt, sed numinum profunditas sua absorbet plerumq; initia, vetustatis titulo sispe ingens rerum cooperitur multitudo, α quidquid aeternitati agnatum est, certis nequaquam delineatur terminis; lacilius est quippe cogitare, quam describere. Nullius vero gloriae, dum verum refero, subtraho. Volui autem DEo haec dedicare,& ad posteritatem dirigere, utina ad honorem DEi, uti, litatem posteritatis aliquid dignum elabor, re possim, quamvis sciam nihil esse ex omni
parte absblutum; non aurum, aut argentum sine seoria, non vinum sine faece, non rosa sine spinis. Evagor in aliquibus locis longius. qUam ipse Νellem, materia ipsa trahente, α epistolaris sermo redditur extensior, quia nihil pro utilitate praetermittitur. Tamen siquis cernit me excedere modum epistolae,1ciat frequentius non implevisse, quod volui, id curae fuit, ne aliquid praetermisisse viderer. Inveniuntur aliquae epistolae, quae ad mille spatia versuum tendunt, ut legenti fastidium adferat longitudo, sed quid agenduerat, res Verbis explicari debuit, nihil est Ion- sum, unde nihil demi possit: ne obvoluta in