장음표시 사용
261쪽
A. Qi67o minandum esse valorem solidorum, ut unus valore duorum currat; ad mo- servandam bonam monetam, adduxit exemplum Ludoviei XIV Galliarum Regis, qui prohibitis omnibus materiarum di pannorum in regnum suum iinvectionibus, conductiique ad haec paranda . omnis generis artificibus , itantum sibi coacervavit divitiarum, ut in centum de millionibus GalliaruRex suos proventus dederit per arendam. Palatinus Sendomi riensis post allocutionem Regis, defensionem necessiario providendam esse censebat, tractandamque per Deputatos ex convocatione a Dueibus facienda, siquido Turea pro hyeme, varia in Valaebiam de Moldaviam bellica expedit praesparamenta. Tractatum eum Moschis perpetuae pacis per mediationem e ternorum principum esse concludendum a monetam, quia indies depauo perat patriam, pristino valori restituendam. Rigenses iblidos arcendos, pretia rerum imponenda, fortalitia Reipublicae praesidijs munienda esse judicabat. In puncto reformationis di coronationis Reginae, idem sensit eum alijs. Castellanus Uilnensis post amplum circa libertatem discursuin, di lauroran reis des Majestatis, diffidentiarum causam devolvebat in Legatorum externoraterni adau residentiam; per quam semina discordiarum spargebant inter cives, cui ob ι re viando, ut ultra sex septimanarum spatium ad aulam non resideant; nee et cum ullo habeant contarentias, nec cum eis Senatores correspondentias s .ia .is Poena capitis; cavendum Omnino, di ad rotam Senatoriam ad-.dendum esse, innuebat. In consilio interveniens Legati contradimo, ut per inputatos sopiatur; in casu vero ruptorum comitiorum, ut Legatus det suo falatinatui rationem, qua non data, ut in purpetuum vocis alii vistate privetur. Quo ad monotam, prius audiendam esse suadebat informationem Thesaurariorum ex Coinmissione, quae eo nomine erat destinata. Seeretariatus M. D. L. ut ad normam regni Poloniae concedatur; rati nes fiscales omnino necessarias esse, super quas, ut iuramentum deponant
Thesaurarij, se juste assignationibus satisfecisse; exercitus ut semper eo sistat in parte hostilitati obnoxia, eoq; hyberna illi reseratur, securitatem
internam di externam per correspondentiam eum externis Principibus Ra tui posse, judicabat; dc artiteriam, cum ad communem motum pertineat, . omnino esse providendam. Quia vero ex ruptione comitiorum, non levia in Rempub. damna redundabant, omnes ruptionis cooperatores judican dos esse, censebat. In reformationem di coronationem Reginae, consensum praebuit, defendens externos Spirituales, ut circa sua beneficja conserventur, nisi in futurum Rex aliter statuerit. palatinus Lublinensis orsus est sermonem a laudibus Regis, tanquam divinitus electi; Quia vero magna diffidentiarum, ec quorundam mol minum causa diuebatur esse matrimonium Regis, eo, quod putaretur esse inconsultis ordinibus, id omnino negabat ita esse, interpellando mdem re testimonium Proeaneellaria; Et quia quaedam hujusmodi persi nae vocatae sunt mandatis ad comitia cum libera sit cuiq; accusatio, quastante, si nihil contra eos probatum fuerit, clementia Regis absolventur; sin secus, procedatur Juxta rigorem justitiae. In residentiam Lega istorum externorum ultra sex septimanarum spatium non consentiebat. In ruptione Comitiorum, modii in instructione Regia Dpecificatum, non adeo probabat, satiusq; alium in praesenti eommuni motu adinvenien dum censebat. In ordine ad solutionem exercitui faciendam, tribunal Rado mense instituendum, de debito, quod exercitus externo more militans habet apud Rempubl: tractandum cum eo; exemplo an 3649 Uexillis exauthoratis detentum stipendium, ex aequo solvendum esse cense-
.lut praevia desaleatione injuriarum, in Palatinatibus judicandarum. In ordiis
262쪽
ordine ad Blvendum stipendiiun exercitui. valebit census generalis po- A. 367 Libus venalibus, non tantum ex civitatibus, verum etiam ex omni statu generatim contribuendus per solidum abolla cere visiae : His propositis sermoni fidem fecit.
COPIA LITERARUΜ AD DOMINUM BARONEM
ACcoepi nuper literas a Serenissimo Electore Brandeburgico, quibus Sua Serenitas erroris commonet Caneellariam Regni ob non curum adscriptos titulos Ducatus Caminensis; Fratris Domini in Lem-hurs, de Bitau, mihiq; illo praetextu binam epistolam Regiam intactis Isigillis rem illi. Libenter egomet pro observantia mea responderem Suae ais ... Serenitati, sed cum subverear ne iterum mihi non lecta epistola remitatatur, paueis hae consultaRegia M te, D. meo esement: deq; ejus expressa voluntate ad illustritatem U. reseribo. De Caminenti Ducatu nulla elinobis difficultas. Nam Juxta vetus verbum, quae extra nos, nihil ad nos. faeile tamen omissius hicee titulus excusari potest, cum anterioribus tem poribus usurpatus non fuerit, neq; Pactis Bidgostientibus de Oliventibus contineatur, appellationem Fratris a Seren: Rege nostro solis tantum coronatis capitibus eoncedi solitam Regia Mias honori, di amori, quo
Seren: Electore prosequitur, benevolὶ attribuit. Tituli Domini in Lem-hurgoc Bizau, graves, α justae causae sunt, quae retardant. Vertitur eo titulo jus, non Regium duntaxat, sed Reipubl: eum permita licet utili Dominio Seren: Electori, supremum,ec perpetuum jus Polonia retineat, neque magistratarum Dinastiarum titulus in initis pactis contineatur. neq; aliter haec inscriptio tituli jus perpetuum involventis, nisi consen su, oc authoritate comitiali omnium Oi inum determinari debeat. Caeterum existimem id sufficere, ad satisfactionem Seren: Electoris, ut inscriptio Domini in tam burg de Bitau literis Electoralibuslinuper coepta conniveatur a S. R. M te, non tamen eundem titulum Sua Mias praescribere sit obligata. Quibus de causis liceat Caneellariae meae salva gratia Suae Serenitatis titulum istum, in quo jus Regis ec Reip: vertitur, Seren: Electori non adscribere. Cui Serenitati alijs in rebus quatenus Patriae meae nihil praejudicetur, fidum affectum, oc venerationem meam proiiateor. His ita expositis mandatum insu r mihi est , ut amice scribere ad Nis TM. Illustritatem Vestram non aequo jure, imb contra J9s fieri, quod traje- Iem .ctum Noveri sem, oc Minstervaldensem Ducalis Prustiae sibi usurpare non vereatur, id verb certum est maximo S. R. Mtis,ec Terrarum prussae. totiusq; Regni Poloniae praejudicio attentari, prout iteratb status, ec Ordines terrarum Prusiae legatione publica ex. conventu generali Gra dentinensi nuperrime conquesti sunt, nihil aequius, quam ut Sua Ser nitas Electoralis pro observantia bonae vicinitatis talia innovari prohi-heat, neq; eorum consilio aurem praebeat, qui nimio complacendi studio, de ne nihil agera videantur, ejusmodi novitatum sunt inventores. Ad extremum praeterire non possum eupere S. R. Mtem, ut Excellentissimus D. Ober k Legatus Electoralis ab aula Polona revocetur, promittente Regia Mie, sequemcunq; alium nomine Seren: Electoris venturum per grath accepturum. Κ ranscripta epistolarum Regiarum de quibus ait ememoravi, ut innotescat, quid in illis contentum fuerit hisce annecto.
Commendo me interim bonae amieitiae dc favori Illustritati a vestrae.
263쪽
rgo MC . limum. COPIA LITERARUM AD BEATISSIMUM A SERENISSIM RATIONE IMMINENTIS AB ORIENTE BELLI P i tot fatales Reipub: QVta jactationes, Es-uberem Pocloni sanguinis, malorumιι catachymum, ac civilium ostium ago geribus, eumulata busta, optata pacis tempora Regno nostropol licebamur, cum ex improviso oriens ab Oriente turbo novas ora n mia dola: timoribus, dum ille vetustissimus orbis terrarum Archil
rata, eo metuendus omnibus, quod neminem metuat, jam Regno no-Hro non solism per Fecialem fluuin, atrox Ssaevum bellum proximo mere denuinitiavit, eterum etiam ruptis foederibus jurejurando bam, tis , immiserit jam in Regnuin no rum, numerosistinas praedonum phalanges, imo plus quam goooo inititum eum Hradin Balsa dulta,uo, qui sociatis, cuin Doros Unis Duce Rebellium Colacorum Uriabus, ainani, Salias Regno no tro adnexas Promiurias ferro, U igne depopulatur, furunt audacia, ferrumsammamqb minitantur. Insultant ovibus ferro adjuguluin, Simoliatos auctoritate, bonis, earis pignoribus, in mortem depolcunt. Captis oppidis, arcibus dirutis, nihil in Patrio solo, nisi malia rudera , altis , cineribus com sepulta eadavera, Ssumantium domorum tristes ex tanta fortuna reliquias inlectantur, ac, quemadmodum Leo post devoratam mi liomam, haerentem adhuc in rictibus cruorem lambit. Adbunt tot nunolo, certiores nos faciunt, tot vicos exu los, pagos everses, urbes diru- tas, oppida desolata, arces captas, templa profanata, omnia jura Diassina, humanari uiolata, omne fas ta aquum depressum, omnium seluti imminet hostilis mucro, nihil in populo nisi metus sanguinis, ac eaedium expetitatio obuersatur. Ipse uero helluo Christiani eruoris, numero bellatorum tumidus, reportata Candia uictoriά superbus, Mamiem 1birat, ut non amplissimis P ae, S infrica sinibus contentus esse uelit,sed eum ingentibus copiis, s numerosissimo exercitu, uaris bellico apparatu, ad interiora Europa per Poloniam festinat, pontes per varia flumina ad cat, transiim omnes viarum apparat, ad nihil jam, quam ad cades, es rapinas intentus. Ut igitur posita in em tremis natura Posidit. vires in ultimum tonatum omnes, spiritu nimales,qquidquid Ῥividi sanguinis residuum e B, mittis in Regionem eordis, prohibendo fortius hosti, qui in mortem instat Iita nos quidquid mediorum, consiliorum, possibilitatis demum omnia in regnis nostris adinvenire poterimus, totum id amertendo huic atrocisis O bello, sub cujus pondere gemeret Polania, is in ea ChriLIianua
orbis, solicite impendemus, uenovos ementus novis reparantes confiasiis, nihil intentatum relinquemus, quo minus Regna a DEo tradita, amplad haue Promine as omni meliori modo conservare valeamuri.
Ac cum nihil proci patientia videmus, nisi, u anquam facile tot rantibus, duriora imperentur, DEO Duce, austice fortuna, Sanct
eatis V. Uictrice benediction sub cujus austicus domuimus jam po
264쪽
Suppetiarum petitio. 23Iιlarem partem,sanguinei' uitam, omnes γ ladefessos Regi- A. in os conatus, pro Religione, Sinteiritate Regni mei impendere periclitantibus, Utictiss Provinciis y Jerre paratuου lum, non laboris, non sita, pro meis parcus. uot injuriis laesitus, statim ac . Merna resolutis bubsequetur, cum meis exercitibus, non ignarus, uim tutem, non numerum practare triumphos, ibo ad tutandos limites
Regni, quodsemper fuit antemurale totius Chrisianitatis Erit sera, . ta uia per lauros, dabit mihi uiam in ultionem, qui dedit imperi us, DEM. Res diutius expectabo, ut hostes praeparati imparatos inumdant, prouidi improvidos opprimant, armati inermes jugulent. Sed quoniam contra communem'haereditarium totius chriBianitatis hostem, eommunibus armis bellandum est, idcirco nos decrevimus id
remedium adhibere, quod in simili rerum discrimine non siemel peperis in olumitatem orbi Christiano, scilicet ab omnibus Principibus 1
petias essetitare, praecipue enixis precibus Paternitatem ex rare, ut piis supplicationibus leniat iram DS, furore suo terram amguentis S Me tonitrua ultionis omnipotentis, qua uniuersiam exterrent furvam, es concutiunt fundamenta orbis terrarnm, procul a Regno nostro a sertat, calamitatibuου tot annorum, in quibus nemo nostrum impune vixit, imponat γmdum. Tum quo luculentius pa-- ternum assectum testari poterit, subsidio charitativo quantocius, summum enim periculum in mora, opem ferre afflictis Ecclesia, uePolonia rebus no dedignetur. t epraesagalbesPatria ominatur, s. gentilitia illa Sanctitatis V, qua Ecclesia coelo praelucent odera, diu turnam turbido Patria nostra polo augurantur fierenitatem. ἰSuppurat igitur devota semper Polonia Apostolica Sedi, quam Sanctitas Vra per tot annos praetentia μί beavit, ut illam bello tam eruento, laeto,periculoJ,sese accingentem, validis auxiliis propugnare non gravetur Moveant continui luctus, es querimoniae tot pospulorum, moveat ipsa Ecclesia, qua tendit manus pro Religione, aris Dis. Non solum euim istis Provinciis meditatur extidium , sed totians Europa imperia, audaci spe demorat, ita ut'ipsa Italia, quammis mari, alpibus septa hujus hoctis ferociam non vane rejormidare cogatur. Qui, dum non ita pridem subjugatos populos inberrimi Hvexat, oppida aut defensa expugnat, aut relicta huis insidet prasi ditis, aut pagos incendit, ad viscera furva viam sternit. Ωuiu οα-
sor, ut hac fulmina, qua in Regno nostro detonant, Italiam minime attingant Z Age Beatistime orbis Pater, virtutesanctissimus; antequam titulo; orbos omnes ne derelinquas. Paternἱ benedictione,pre-esi , largitione, filium in hostes fidei ruentem anima, tutare, μο- eurre. a 4metri jam mutatio erga me assectum Sanctitatis Vestra; amn agam his verbis, qui malim redamare agendo. Nunem p nam, non ante tamen, qu- DEum optimum, qui potens est in pra- ει, oravero, ut lictos populos novarum tactoriamum prosteritate
soletur e salmum esse velis Ecclesia caput, Silio reprem, cui sium meordis intima. NEMO.
265쪽
Post titulos. Serenissi Miis Domini mei Clementissimi mandatis
gratulatione facta, puma adeo & sincera, ut nisi rerum suaru omnium statuum florentissinum, ditionumque tranquillitatem nihiI exoptet, vel respiciat, flagrantes tuos affectus, studiumque pro orbis Christia. ni pace, di quiete Sacrae R. M. exhibere jussius tum, quo honesto desideria adeo animatus est Dominus meus, ut vicinos suos suis consilijs protegere non contentus, illorum conatibus, qui quasi cuniculos agendo, paci comm ni inhiant, imminentque, Obviam ire cuperet, ac destinaret. Cogitanti erago saepe numero Domino meo, quo auspicatissima Vestra electio Divino lavori adjudieandum cohonestaretur, quo polonia diu afflicta resipiscat, omniumque illorum machinationes, qui illa in altum referre cuperent, defugiat, di eludat; optime illi visum est Sacrae R . M pro intimo affectu suo suadere, di ad quorumcunque hostium minas reprimendas, oc ad quorumdam pervicacem obstinationem qui sita libidine peragere voluerint γImminuendam, di refringendam. eum Principe aliquo potentiore sibi victistio, arctum quoddam sordus, di amicitiam inire cogitavit, quae cum nullo alio emeacior. & validior esse poterit. quam cum S rmo Rege Sueciae, quod commoda vicinia, justae copiae, populus bellicosus. N. bellipotens iisdem rudimentis. 6c moribus imbutus e6que facile in commune bonum conspiraturus γ efficere poterit, de tali foedere praesumendum. Quod di Serenissimae V. M. opthia electione s modo attendant homines Deus Opt. Max. innuere videretur, quippe hoc ipso praetextus omnis, simultxtumque onandium praecisa ansa, quid non ambarum coronarum amicitia aequis conditiois nibus resurgat antiquum obtineat Saerae R. M. hujusmodi foedus, ad utilitatis normam serio perpendenti commoda quam plurima occurrent, sese in lueem offerent. Quod justus exercitus gravi pecunia conscriptus emcere poterit; huic societati eadem vi, inerit, idem hostium timor, eadem amio riam reverentIa subis'utura est, qui homines eum Srnia Vest. Majest im- Praesenti rum captiose, dc perplexe res peragunt, apud quos pactum, nota 'pactum est, non pactum, pactum est, quod illis lubet. non videntur aequi re jure disceptare, preti6que viliori paeem oc inducias indicare cum Maiestatem vestram tali subsidio . tali necessitudine munitam viderint, quam penes est res illorum faciles, quovis tempore difficillimas redigere. 5c pe sundare, non honorum vestrorum patrimonialium restitutione integra, ut in has partes ipsi transeant, licitaturi sint. nec vilis pretij auctoritas infla tis hujus tractatus incommodis accedet Clementissimi mei Domini, illa i nuo apud Turcas plurimum pollentem, poterunt etiam foedus hoc in altius extollere, fructuosa quaedam commercia, eis ultra restituenda, opulentiam, divitiliique paratura, quae, Eliaque multa ex Serenissimi Dni. mei mandatis pr.Plibare contentus, acriori Saerae M M tis, di Reipub. hujus judicio pe sitanda relinquo, sokim petiturus, ut Proeerum vestrorum aliquibus detur proviuuia, mecum de hisce rebus lassus nolloquendi. Petrau Ioche. .
RESpONSUM GENEROSO D. PETRO NYCHE SEREN: RE GIS ANGLIT ABLEGATO EXTRAORDINARIO, ΝΟΜΩNE SEREN: REGE POLONIT EX CANCELLARIA REGNI
datum 29. April. AGnoscit Serentis Rex poloniae Serenissimi Regis Angliae erga se . Set
Rempublieam Polonam benevolum animum, quod delati suae Miatiis Polonia sceptri, di novi principatus auspicia, di prospera, ec Omnibam
266쪽
nerementis indies austiora eveniant, per Generosum Ablegatum suum e traordinarium intima gratulatione prosequatur. Equidem ea semper Ma jorum Regiae Majestatis eum Regibus Poloniae amicitia, di necessitudo vi guit, ut adversis etiam rebus huic regno imminentibus, non secus atqῆ pro priis commoverentur, prout datum est insigne benevolentiae argumentum. a glorinsitIimo Avo suae Mitis, dum gravi di ancipiti Ottomanico ingruei te bello, validum militiae Angli uanae iubsidium. periclitanti tune Poloniae , amice di libenter submisit. Hoc idem studium, di propontissimam voluntatem erga Regiam Mitem. regnumque Poloniae, pro orbis Christiani pace ocquiete, eum nomine Regiae Majestatis Angliae Generosus D. Ablegatus exinhibuerit, di voce ac scripto contestatus fuerit, plurimum exinde laetum se, di devinctum Serenissimus Rex Poloniae profitetur, paremq; alfectus, Of- . liciorum, di fraternae benevolentiae vicem conservare, di omni Oeculione uu-rabit rependere. Quod attine: Seren: Regem, regniimq; inclytum Sue eiae , existimat Seren: Rex Poloniae nuIlum praetextum, vel antam limul latum inter utrosq; Reges, oc regna extitere posse, sed post dissidia, di bel-Ia selieiter pacto Oliven. sopita ad firmam, di sinceram ambarum coronarum amicitiam coaluisse, ut de ejus inte8ritate, di perpetua firmitate ad invicem nullatenus dubitetur. Experietur semper Sueuia, ea amicitiae docuis menta , qualia vicissim poloni a Sue uis uerta fiducia sperant expectantque. Quod si arctioribus etiam nexibus insinuatam pridem, atque nunc po- Ioniae inter, de Sueciae Reges. α regna conjunctionem coxiescere, vel maingis, magitque cor borari, e re, ae commodo utriusque partis vide cur, non alieno erit animo Seren: Rex, de Respublica Poloniae a talibus conlitisspro felici di florenti statu vicinorum regnorum, modo rei istius evidens ne cessitas, vel utilitas ostendatur, ac rationes statui Poloniae accommodatae universis regni Ordinibus exponantur. Compolita enim nuperrime polonia am inter ec Moschoviam, temporali pace, non est, quod jam consilia aliis qua agitentur, quibus tutiores nos ab illa parte praestemus, cum foederum Andresuvion. RelJgioni, juramentia iterum firmatae, satis confidamus omnemque belli resuscitandi oecationem refugiendam, existimemus.
Caeterum prout Regia Mias Poloniae propositionem per Generosum Dominum Ablegatum Regiae Miis Angliae grat me admisit, ita ulteriorem
negoti . ex mutuo commodo tractationem, ad meliorem temporis, di o Casionum opportunitatem, atque ad omnium ordinum Poloniae in comitijs generalibus congregandorum deliborationem, di contensum differt. de re
Histe Generoso D. Ablegato extraordinario responsis, eidem Regiam suam benevolentiam S. R. Mira poloniae benignissime confirmat. eco.
De actu in comitise. Nihil mihi justae excusetionis relictum esset, si quod tu postulas,
id ego non praeliarem, cum facile possum 1 Sequar brevi istas literas, nam itineri me cum fratre meo accingo, Parisiisque mense pr imo me compariturum cum gratia DEi spero. Interim quae ex Polonia habeo, libens praemitto. Post rupta Comitia Coronationis, post absolutas eum magnis solen nit tibus, de pompis CZ stochoviae Regis Michaelis eum Archiducissa 1 ac ora ab Imperatrice matre illuc conducta di celebratas nuptia , r.
267쪽
A. 16 o dispositis per viam equis Variaviam ipso pervigilio Comitiorum.
quae 5. Marzii iiive perunt, non infelici omine, nam intra biduum hoc est . Marti j Di reeior elestus est Lierdejus Mares haleus Grodnensis. Rex sponsam mater oc soror Uiennam CZestochovia reversae sunt per longam plateam novae Civitatis, dein transvectus urbem, ec trium.
phales actus insigni pompa inter populi plausus in palatium duxit. In Ecclesiam S. Joannis parum diverterat, ubi in limine templi ab Epipeopo, di Capitulo salutata hymno DDEum Datamin abseluto, Nuntia Ap stoli et ore aecepit benedi Stionem. In erastino sabitavit Mareschalcus Nuntiorum Regem, ec postquam ad Stubam rediit, multae contentiones inceperunt de variis materiis, illud tamen eone lusum ut nulli tribunitia potestate instructo rumpere Comitia liceret, nisi illis supremis diebus, in quibus Equester ordo ex necessitate Iesum in Senatu comparens, plenam Reipub: saciem reddere consuevit. Protestans interim omnes materias permissive traeiarl co
cederet, vel si nullis rationibus cedere vellet, universi cum ipso Nuntii sursum id est ad Principem Senatumq; procederent, ac ibi demum si ita necesIitas suaderet, suo ingenio uteretur. Supra quod universi assiurgentes Nunt ij tacto pectore nesciam constringi obligarianv fidem, non con- Vellendorum Comitiorum, at si publica ita necet sitas fataq: ferrent, ut quis in eum ausum discingeret conscientiam, non in conclavi Nunti rum, sed in Senatu ea temeritate uteretur, dareturque spatium Reipublicae, ta tali periculo obviam eundi. cum melius esset, ut pereat unus , quam unitas, quamvis se amus, quod similia Lepe promittuntur, semper omittit ritur. Quod non vi perpetuae legis, ita ordinat sone consen-aiis Nuntiorum statuebatur, quippe nondum praemissis comitiorsi praeli mimiribus non potuit lax formari. Cunctando e illi senescunt consilia. Post auditam propositionem a throno, a Pr Cancellario factam sortiter in titerunt Nuntij, ut ablegarentur omnes Ministri Extranei. sed responsum Principis primo favorabile, mox non quod est potestatis, sed nequide aequitatis faciendum asserens, ec in Regales spiritus desines non oninium favorem invenit, ideo lue ad atrium libertatis redierunt. De distributione vacantiarum ante vota Senatoria diu disputatuis exules multum distaeultatis attulerunt contra Mareschalcum supremia,
quod inseia Republica supplementum exercitui quaesiverat, inve99 est Capitaneus Os ici mensis, sed in)uriose dicta cum incorrupta tanti haerois fuma math congruebant. Insinuavit Rex per Palatinum Lublinensem Niint ijs, qui urgentissim. nomine Majestatis suae petiit, ut atten dant praesentia, mali ite imminentibus prospiciant, quamdiu in manu nostra medela est, ec ut communi consensu Deputatis ad instucti item Cosaeorum subscribendi daretur facultas, nam certa expectan rur, dubia metuuntur, nec debemus credere, quM multa, quae praevideri non possitnt, fortuito se liciter cadant. cum sciamus ipsos rebelles serib praecavere, nisi commisso maturaretur, postquam pascua equis iussererint, expedita fore ad hellum plebis arma. ubi nullum jam tempus tractan dis negoti js sibi esse concessum. Memorabat etiam commissionem eum Mose his in lubrico sitam esse, di penitus abrumpendam pacem , si hac domitia c quod absit disturbarentur. Verum e diverso certis Nun iijs constare sibi famam, feliciter cessuros tractatus, si fortunato exitu publica regni consilia insignirentur. Reddebatque Mareschalco Iiteras a Commissa rijs, quibus arcana commissionis continebantur, petebatq;. ut ea st motis arbitris vulgarentur. Rei quoque monetariae negotiu m
268쪽
ram cum pati non possit, postulare principem, re in Deputatos eonsentire dignarentur. Ctim ad hae negotium Meati vicinorum Prinei puni Ablegati, ut Regis Sueciae, aliorumque Principum, tum Civita dum ad duacudendae monetae pertinentium, Seu rutari; , caetei ique rei monetariae periti, taediosa mora conficiantur, De legato Regis Angliae disseruit: ne foecus cum eo, ec ami uitiae profuturus usus iaegligeretui, qui amicitia laoctram inter se Regemque bueciae stabili nixu firmaturus venisset adversus Mosethum, ec quotcunquE Reipub: holles promittis auxiliis ad spem sortunae prioris erigendo. id ne suspeZtum lit Regni Ordinibus flagitare Principem, ut D putatos ad senatum ex suo Coi Iegio assignat e velit qui
audientiae ejus interessent, cum nulli Regum Poloniae tanta felicitas est, ut absque ordinum consensu quantum possic, velit, nulli ea magni uis do ut quantum velit, poisit. Iisdem diebus certa fima laetus in vulgo rumor venit Moschoviti ea Pacta seliuiter concluta esse, ec jurejuranaoCommutarior una utrinq; iirmata, cuni reassiimptione Tractatuum Andre ovientium i6: Imo inito rum. Interim tamen non jam ambitus verborum suetus, re inanis labor circa publiua negotia controvertentium, sed insens in voees civilium tur- harum flaginta sibi obi)cientiunt, aut retorquentium inhonesta certamina, quanto plura erumpebant, tanto manifestiori dedecore insolita licentia libertatis saerarium polluebant, ita quippe illis placuisse perpetua
servitus, dil pl. euisse perpetuum discrimen, nec finem turpi dedeCori pudor afferebat, donec ni eliorum monitu, precibusque dirempti sunt, suadente Xiescio, qui disseruit ut, si fieri potest, cum omnibus hominibus Pacem haberemus, praecipue autem ad invicem, utque ob imminentem Resurrenionis solennitatem Mareschalcus EquestrisOrdinis publica ponissilia limitaret, interim vero cu principe ageret, ut legato Caesareae M tis, quamvis inter dicatos sacris dieτ audientia concederetur, ne quidquam obvium esse, quod favorabilem Principis declarationem circa Ablegati- . 'onem Residentium Externorum Principum moraretur, qui affectu Regis, re ejus constantia prave utuntur perdendis nobis. Tanslatae ergo Comitiorum sessiones post Pascha, quibus absoluistis venere Nunt ij ad excipienda vota senatus, in quibus omnes Optabant,
ut absentem tunc primatem cum universi mal eontentorum cohorte Rex
invitaret . quanquam Detbi eius contradicebat , allegavitque illud: quod Frontinius Consul in Nervam nimis indulgentem acuth dixerat. Maluquidem est Principem habere, sub quo nihil liceat, sed longe pejus est, sub
quo omnia Omnibus licent. Procancellarius praemissa acerba querela , tanquam male obitae Iegationis in aula Imperatoris adverso rumore populum per seerelas inimicorum informationes inculparetur, si mordeat serpens in silentio nihil eo minus habet, qui occulte detrahid, nolens praeterire veritatem,
sed ponere desiderans in luce innocentiam suam, neq; cum invidia ta-hescente iter habere, postquam illud ore suo allega fiet: Si tibi aperibeonscius es eorum, quae objiciuntur, resipiste, si non es, despice, imis norisbium deride, ae neglige, verum etiam gati de atq; exulta juxta DEi sermonem, qui nos ita jubet: Si exprobraverint vobis, ic dixerint omne
malum verbum adversus vos mentientes, gaudete ec exultate, quia mer- iees vestra copiosa est in coelis, ejus rei facilis est probatio, quae oculis conspici potest, instructione na igitur a M te datam, eontractusq; nuptiales, Ministro suo alta voce publicare mandavit, re ita non improborum proinhra aequὶ ut praeconia bonorum immortalia manserunt, nam illas ege
269쪽
. Qi6ro orabiles opiniones, quas pellimi de innocentia ejus finxerunt, de qui fingentibcis crediderunt,termone suo diluit, ec postquam satisfecisse tui ficienti apologia objectis videbatur, prolixe de provisione praetorici principis, cum tanto disseruit affectu, ut eo voto si quis ignarus esset, verum Regis Ministrum loqui merito intelligeret. Dum dies quinquedialis, quo Nuntios misceri senatui mos lege su
nixus obtinuit, pari cum proceribus usurpata dicendi efficauia de negotiis ad Rempub: pertinetabus. Unde multis occasio zontroversiae ituros se sursum, spreta vel elusa lege, veteriq; Majorum instituto, non eum parata re , nullo denique concluso negotio, cum tamen lex 33tij nullaamaterias traesari in senatu permittat, nisi quae in conclavi Nuntiorum communi consensu definitae fuissent, ne dicatur , quod vocatum est ab Angelo priusquam conciperetur; sed succamerarius Catilliensis pror pit: Practi eatum jam esse turbulentis Reipub: temporibus, ut Equestris ordo eum rasa charta in senatu comparere neuelle habuerit, lectis nihilominus in suo oonclavi instruetionum articulis, neq; amplius caete ris eadem puncta repetentibus. quae iam ab uno lecta fuissent, paulatimq; L melioribus flectebantur in consensum eundi ad senatum, cum no Vis animorum motibus cita audacius machinantur plura, quibuscum plura dissimulantur. Indulta primo malo aftui rema, secundi est Ocaaiio2oedationem movit Gyliorowscius Capitaneus Rad Zirioviensis, magnare atrocia se promere destinasse, evulsatam nimirum per pro ectum Α- nonγ mi authoris malevolorum adversus Prinei pam re salutem Reipubl: conjurationem, ubi tanto odio principis ardentes videntur, ut obliti sui Perire potius, quam non perdere eum, praeoptent,quasi vero illoru liber las,ser Uitus nothra esse deberet. Quo audito aliis, ex dolor2 metu caeteris, qui sibi, ec non Patriae bona quaerunt, ex gaudio stupor injicitur. Seri pium verb hoc per Collegam suum RudZynscium in sauris aedibus inventum esse; Urgebatq; magno impetu, ut publice a Mareschalco legeretur, ec author ad normam illius, satyram ego nuper scripsi. ocilla me proscripsit,inquirendus. Haec sententia multorum vocibus aeriter excepta est, arguentibus pleri'; hu)us projectus originem ex malevolentiae ingenio emanasse, re in odium magnorum civium pernieiosum adinvenis tum esse commentum. Plures non spernenda esse contendebant, posse verum scelus Reipub: patere, modo publico legis praesidio aut hori securitas muniretur. Uerum judex Senuom iriensis displicere sibi oblatum medium contraria sententia professus est, nullum habemus certum hujus rei authorem, praeter rumorem, quis potest hominibus vetare , falsa
liis affingere. Meuritatent authori, qui ipse sibi est gravior tenebris, formatae legis benefleto dari non posse, cum sit Anonymus. Nam quodia
Concessa, & firmata seeuritate non compareret; eo ipso inculpati gravi sesimorum facinorum , injuria ec infamia, antequam rei, velut convim afficerentur, ac sorth arriperent media, quae nunquam contra Principem meditati fuissent ex civili bello vindicias honori suo, re laesae famae petituri, olim satis manifest. adverti potest illos , ic prosequi quod intendunt , & oppressione prorsus imminere, nos autem non Verbis, aut minis terreamur,sed ea animi constantia, qua majores nostri, maleeon tentorum superbiae resistamus contra strpentis insidias, ac impetus nos Consor memus; caligantibus veritatis fulgore luminibus, qui stabilem Sresium tenere non possunt, revolvuntur in planum. Verbalem nihil minus se uritatem libenter se oblaturos, idq; ut majori specie haberetur , postquam senatui jungerentur, per publieam declarationem obii neri posse. Tanin
270쪽
Tandem die, quae debebat esse oomitiorum ultima, tunsus eum Rege, A. 67odi Senatu equester ordo, inprimis ad prolongationem procedere debuit, quae non sine difficultate acl triduum evicta , istud nihilominus regressu adiiubam Nuntiorum, quam sibi praecaverunt, di a qua nullis perivationiby
trahi potuere, ita ut Rex ore Proeaneellarii declarare clebuerit, non se a nuere liueram omnibus futuram facultatem de regrelius au atrium libertistis utilitate, vel neoessitate deliberandi. Sequenti die auditus est insigni cle mea ia principis temperatus sermo , reddendo omnium rationem, naquid remaneret erroris , dataque favorabilis admodum deelaratio do Ablegatis. Nimirum ad eam Regis animum paratum esse facilitatem. ut si nunc quoque ad recipiendas Aolegatorum rationes e medio tui dein putaverint, proscripta dilatione eos principem relegaturum. in caeteris quoque deiideriis pari Regem Equeltri Uruini non defuturum benevolentia, nihil magis, quam ut videant regimen eius bene au in uocenter actum, allegando insuper. quod ii quis Alexandrum eb fortunatum putat, quod ei prospere successerint omnia, is illud reputed, eum agendo, Iadorandia, au denuo , desiliendo fuisse fortunatum; mitigari inligni Principis popularica te universarum animi potuere, ii in tempore cliffidentiae mordo medela contigisset, desperata salute remedij usus, postquam abhi juvandi opportunitas, in ludibrium vertebatur, cum praeeipue, quia eorum non incurri1 in mores, incurrit in odia. Ante omnia tamen legi coeptum est Senatus uanis suItum matrimoniale, in quo priaeter lententiam Rnumi primatis , Palatini Pomeraniae, supremi Regni Cancellarij, omnes in domo Caesaris tu sera conriubium, Plus Brannicius CurIae principis Mareschalcus, in modo temporis, cujus angustiam ambitiosis verbis incusavit, vitus est non bene coit - 'venire. M. D. Lit. Senatus Consulta prono in regnantem obloquio ferebatur. In materia demum Mosellovitiesum, ae Caiaticorum imi Statuum Senatus consitata expedita sunt. Nondum vox legentis defecerat, eum Ea- kryceius pincerna Palatinatus Bractaviensis rapta voee a Mareschalcore
gressum ad atrium libertatis juxta declarationem a throno Prindipis facta urgebat, suumque directorem discedens ex Senatu comitem secum postulabat. Magno demum Senatorum negotio, di validis persuasionibus retrMctus, caeteri, initium certandi de regressus necessitate praebuit, multorumque ob ferociam mentis exasperatus siententi js discessum parabat, nisi rur- sum Episeopi Moviensis precibus cohibitus fuisset, ac tandem ad Principem oc tus pervicaci ratione tutatus neeeissitatem regressus, neque mitigatus, 'erumpere a curia parabat.
in erastino inchoato eonsesi Senatus ob absentiam protestantis ine Iidis consilijs, passiva voee dicebantur sententiae. Donee princeps convocato ad Thronum Se tu necessitati indulgendum ratus, deputavit.ad Za- Dymium in sacrario libertatis commorantem, qui illum monerent, qubdilla cocta, illosque sacros parietes, qui quondam Majorum modestiae virtutisque testes fuerant, prostitutae licentiae de privatis st ijs obtentui sum ret. Secutus exemplum Mareschaleus Equestris Ordinis, binos ex singulis gentibus deputatis Senatoribus sociarit , sic enim vovebant, etiam sperahant ex suo ad Senatum adventu omne prospere cessurum. Funm omela Deputati, cistellanus pos aniensis. quo nemo plus insenio su imperat, n nio plus indulget, sed desiderium eunctorum pertinaciae ejus debuit cedore, cum preees Reipub: nec in aureri minus in animum admisisset, ad sorincunam publicam obstruxisset aditus omnes, de obsepsisset vias, publica lae tus infelicitate, uti legati in senatu immobilem protestantis animum declararunt, attamen exspectaturum in atrio libertatis ad occasum solis, si iis .
questri ordini resessius plaeuisset, posse praesenti comitiorum ini o a