장음표시 사용
431쪽
A. I67a claves habentibus, aperire iussum. Nos enim quamdiu vita nobis& gladij supererunt, non permittemus opprimere Rempub. nostrasve libertates. Obvios habuimus alios quoque designatos ad eandehybernain Commissarios, nondum tamen Omnes convenerunt; quid eum illis & cum Exercitu futurum sit, tibi denuntiare non intermittam, qui sum &c.
SRI ROMAE DEGENS die ro Novembris. Relatio eorum qua aguntur in Polonia: er eonflictuum Ioannis Sobis est Supremi Mares ales es taenituum meis. TAm infelix est nunc Patriae nostrae status, ut magis defleri,
quam calamo praecipue Polono describi queat. Tam fatalieonfusione civium magis ut juste quaeri possit, an forte nobis ipsa ja libertas expiravit) quam vi & fraude hostiu, Resp. periclitatur, quamuis & hi nihil magis lucro habent, quam communes nostras calamitates. Senatores consilijs, cum sibi acriter diffsidant, viribus distrahuntur, apud plerosque dolendum Episcopos, ct Ministros, plus valet malitia, vindicta, quam justitiae respectus, discuntur illi esse Senatores, & custodes Legum, cum vero delinquentes se deferre simulant, ipsi imprimis custodiendi essent. Ii, qui populo consulere deberent, pro publico pugnare, accusandis incum bunt, idque admiratione dignum est, cum calumniando vitam sustentant, dicunt se nihil accipere de publico, qui antequam id acceperint, inopes, nunc ditati, nec Regi quidem gratias habent, a quo temeritatibus eorum nulla fides adhiberi deberet, quia eam apud amicos, & inimicos pariter habere non merentur. Sed haec leviora. O ubi estis fontes lachrymarum i fatalis semper Christiano nomini Turca jam inundavit u minam tam pulchram Poloniae proviruciam, adegit Podoliam, Camenecum antemurale non Poloniae solu, sed totius Christianitatis non tam externa vi occupatum, quis cis vili perfidia traditum. Gravia sunt ista, & plus quam gravia. Tum primum sentit Respublica & infelicitatem suam introspieit, & quasi ad commune incendium universas nobilitatis sub Lublinum exocivit vires. Congregatae omnes Provinciae, & Palatinatus, exceptis Dueatibus Limaniae, dc Prussae. Sed quid ibi agitur i dolendum iterum, dc erubescendum, quod cum hosti invalidos disturbare, dc opprimere visum, clim destinatus huic operi, Tartarorum Equitatus erepto Reipublicae ostio ad citeriores Regni Provincias gentium suarucolluvie inundandas, Turcarum Imperator exercitum Leopolim minuebat, eratque in extremo metu, dc discrimine, non munimentis,nonc ijs firmata civitas, loco, quod in desensionem ejus congregata il- la Nobilitas movere deberet contra exercituum Ducem sub Golem
432쪽
hio, partam assecti, ita molliri inceperant, ut, dum haec Sobi escius
audivit, ea protulisse eum nuntiant verba; si illa, quae accusatores obljciunt, atque recensent, vera essent, Respublica nec dignas, nec dignis proximas poenas de me sumere posset, sed ille magnus vir, quem calumniari nec calumnia ipsa posset, sciens, quod injurias in- serre, non nisi vilissimus, ferre non nisi magnanimus poteli, nequa quam considerans, quid alij contra illum facerent, sed quid ille boni facere debeatue conscientiae testimonium irridet calumnias; nam innocentia illi maritata virtutem concipit, gloriam parit. Actus, qui mendacijs, & calumnijs proscindebantur, heroicis geliis voluit excutere, &, cum belli necessitates non expectarent illa consilia, omiς sis cogitationibus de ijs rebus, quae contra illum fiebant, in eam partem, ubi periculum Patriae majus erat, exercitum suum movit, ct ita solertiam pugnandi adaequavit, felicitate, ut omnes spes fortio tudine expleret. In die, qua non speravi naus, & hora, qua nescivina9,
venit notitia exueta eorum, quae In rem Reipub. contra Tartaros,vijs gressia una eorum dissipatis, egit, fideliter ex ipsis Castris descripta, quam in solatium trillium, quae vel jam sunt acta, lub illud plane tempus, vel in proximo agenda, in idionia Latinum verto, tibique reverenter porrigo .
TRanwndus amnis barbaro fuit; ad RoZ'oliam e sensu captivorutrajectus copiam illi adimere imprimis eurae , Coinar num Viium olferebat eripiendo trajectui opportunam, sed clauius eluvione Comariat aditus. Victa undae intemperies, quae Potitia impAtiens eian dem submoverat. Nam pontem nox resedit, mapalibus in opus subitum
disset ut is alibi que imposuit undis Ras nantibus, qtii postero diς partem
copiarum transtulit. Iter illud nova pietas illustravit. Eausus extra ἀνEς re gurges e quingentis trecentos comites absorptit Osmani Mur Zar in fugam formidine acti, hine nata vinculis libertas, quae plebs cap Liva im-Pleverat. Strata per vias quiritabat pubes, ec emolliit Ducis animum aetatulae orbitas, quam proinde in tutiora auferri imperavit. Qhiae quidem toties repetita virtus e neomium rursus ferat. Una haec plurium Ducum extinguet gloriam , quibus facilius est hostem extra sternere. quam domi parsimoniam. Huic tantum assestui succumbere pulchrum est, quo aliena calamitas in animum agit, vincitque, ut ipsa vineatur. Nondum Mareschalcus pontem superaverat, cum post expugnRtam argetito calamitatem alienam nam eornucopiae fc gaza liberalior, pietatis armamentarium est nova iterum palma ingeri visa; neu imbellis,eb quod adversa, quae magnis conatibus obsistunt, magnanimos requi T rit, hae quidem praeter ausus in oppositum, superantur serendo; Sed id lacertosae virtutis est. Rem iam profero. Agrestis vernulae monitu Dux intelligit vicena Getarum ultra Tyram millia suo cum ductore, immodicas e proximo praedas prae se agere, argumento esse lentam
Prosectaonem , quae diem solidum ne dimidio quidem leucae frangat: non ultro leucam id loci differri, unde noctu excesserit: hostem insec Mm a turis Duco ρω
433쪽
turis iter offerre Tyram ponte opertum, iuem modicum hine interis vallum distrahat. Ergo illuu frena fleetuntur, ec novum ante hostes uuflura ibi is bellum. Polanovi lini uum his stato milite, oc selopetario equi in- tu se tolutario palsu prosequi jubet. Dux iple pontem agresti indicio non longe defixum frenis praeeurrentibus perquirit, sed verna ille inter siceum dc diluvia non discreverat, quae pontem velut quoddam amnium jugum non serunt. Ripas tune Tyrae alveus superarat, per campos latius evagatus. Per ite inundatos iter fuit, nec ubiq; equivibus vadosum. Sesqui leue ae spatio thermae hujusmodi, dc Dux exemplo hae u ardua imperabat. Nondum pons ille inter discrimina patuit, cum de Pontis inuicem paganum amisimus. Hie jam primores militiae hucusque mollia contempsit virtus o Duci secura ingerere . suadere emictim reditum: Di Dficilius este cum undis per procellas intumescentibus bellum, nec facile voraginem illam vinci misset pericula in aquis tegi, quae non ante pateant, quam exitio nocuerint: ultima hic adiri facile, nec gloriae quidquam colligi. An item sie Tyras aboleat nomina bello invictas Mala in aquis quaeri triumphos, ubi vitae naufragia certiora. Proclive erat, ut e usmodi voces, ceu nubium murmur, fulmen a Duce elicerent, ecmox id effusum, cum is non ardentiore vultu intonuit, quam ud fulgur hine emicaret; nam prima in vultu , irae austioris tempestas est, ec culorum ardor est pro fulgure. Mox addusta ad collum dextera: Ego vero, inquit, vel collocentis immersus, vadum ante omnes primus tzntaver a. ne quidquam periculi exigam, quod primus non proculce me aliud quiddam suadenti certa pernicies, ec is primus praeceps in vorticem , viam per fluctus dabit: qui se prodromum sequi detrectet, per hunc proximus a primo trames ec trajectus erit. Noverit virtus dic cie fluctibus triumphos agere; atq; adeo solius ignaviae Dona esto , his flu-εtibus hauriri, in quibus eadem de stratis corporibus pontem mox efferet. Admirationem virtutis ec terrorem ea vox expressit, nec di lcrimen orsis ullus opposuit, quod gravius inviolata imper ij reverentia foret. Iriter haec cespes dustorem obtulit, qui monitu periculum averteret, si a sedaeia huc utq; undis superior adhue pericula calcaret, is vadum se inclicaturum pactus, indicij pretium lembo ad navigans extemplo tulit. Pontem dimidia leuca amoverat; huc paulo mitiori vado Dux cum Semina cohorte deducitur, Polanovio in continentem robur reliquum rumsus referre jusse. Nam solidam extra stagna tellurem iiii istere, ultra alteram leucam haud licuit, cum tamen pronior jam in noSiem rueret diaes. Noctem in vado Dux ipse transegit, ponti supra Tyrae alveum in liendo intentus, non sopori, postridie reliquas cohortes ore pera luce Va- dum ingressas, meridies tandem ab aquis extulit. Miraculum id Polo. nae virtutis fult, in hostem se ivisse, sic Ducibus paruisse , ne in molli tantummodo magnanima jactaret, quae per ardua fastigium laudis perduxerit. Durius est per aquas, quamAnnibali per Alpes iter, cidunt eaxistes, ubi fluctus nesciunt. Et vulgus id facinus suspexit. cum nec tabel larium equitem illac sub pari eluvie transmeantem viderit, qua gravior mearet armatura. Hostis aberat, ubi iti terrarum solida evasit madens adhue post non molles balneas exercitus. A pugna cum fluctibus vix datum respirandi spatium , cum assertur Drohobycia, duos exisse dies, ex quo geminos Scytharum eXercitus Ora illa expaverit, quorum alter grandior furorem cum praeda verterit in Stryenses campos . M
Vit cupido floriae ae impune praedatrix licentia , statimque lapsis
434쪽
in vesperum ille mota in barbarum signa ad ejus caedem jam ex tui in . A. C. iora
Viam humida aeris tempeltas molliverat, ted nullus hinc aquilis obex: itur, cic sub noctem luee facinorum magis, quam iiderum iliuit reni, aismnis assiusus oppido transmittitur. rite Incrco reicens murmur sed nonis dum disertris voces excipimus. Spitere incerta reliquos: i olanoviu ocRo lectu comitatu modico in lonum provexere. Hi auhlbita in dolii cau- si tela, sermonis ductu sequi, propiore auditu exp orare sermocinantiu id lo- κνοι eae oama. Sed rusticana haec colluvios erat .quae lingvae addidit faesa aucauia. prom- misera psit in equitem nostrum tela, ludos etiam laevis ignibus ferales exonerans. Tenebrae facinus excusarant, si vim furor monitus tenuisset. Polanovio naquiequam illum blandius cohibente, neu fiden, dum se lociosque Polonos esse oggerit, apud agrestes merito bilem exercitus extorsit, haec loci vesania, nec jam tenebrarum crimen visa ineredulitas: excidij ream censuit militiae vindex indignatio, nisi leniorem Ducis indulgentia effecisset. Dies e rorem aggrestium detexit, veniam tκmen reperit etiam in tuto minime secura, etsi ea utior formido. Hie jam de hostili vieinia, fama disertior, noctish Sullano exactae, di jam exigendae locus ferebatur, unde ob iter silvestre dejectis arboridus obstructum, vicina calamiae viam praeberent Haliciam
moturo. Profuit exploralia. Nam notitia haec facem victoriae praeluxit, nee 'iter hoc rectius in hostem,quim duxit in triumphum. LaIussiam vota miliatiae spectabant nec aliud crebrius in ore, in votis fixius nomen. Et mox , quo vota, illiae dc habenae vertuntur. neque pbst substitit oecurius generosior , donee leucae unius tantum intercapedo a nobis hostem distrahebat. Vicus erat, quo prinab signa promovimus, i techoviuijs nomen accolae dederunt, de emergunt etiam talia post cladem nomina, neu Cannensi vico fastos invident. Hine Maresehalcus sita circum oppida, quae timor impleverat . cum imperio admonet, ut silvas Bednarovienses viritim incolae petant: arma capere jubet, quae hostile odium justusque daret vel cuperet furor. Praesagio Ducis ansa ex praecognita rerum serie . quae inmetito a fronte pul- .soque nosti in proximae tantum silvae latibulis alylum offerret, quod arma aggrestia negarent. Ductore adhuc eguit iter, quod a fronte Sullanorum clam nos sisteret, nec enim averib Marte decernere, di qui hostilem oecursum paveat, polono placuit. Dedit praeduces La Iussia, di deductae illuc c piae , qua Scythae jam j a signa cum spolijs promoturo certum patuit iter,
nec fatum incertius. Mons intererat opportuna dolo latebra, quae dum nos cultat, fulmen subitum velut in nube parit. Sullanum spolijs captiv2que Nismisas libertate tumidum nox prope defixerat, suorum duodena millia in armis tr dis hodia inhentem. Eadem mox auxit ternis millibus Nuradini fuga. quae Comarneilii propudio, mortem probris perendinans illum subduxerat. Non modicus in . praedam ae imbelle vulgus, non in Heroas exercitus, qui Orbem etiam prae lijs fatigant, ut victorijs peragrent. Piget hos laureae, quae non Morath niam elade hostili aut Cimbricam sub Mario adaequet. Porsi prima hia victoria fuit, eontemptus hostis, N. nullus numeri timor; dum e montis post imbre, Iubrici supercilio Dux Polonus effusam late barbariem conlpicattiq. 'animo haud concidente: certus, quod virtus in aete, non arma decernant, adeoque paucis contingat vincere. Nostri vix mille, di satis fuerat ad vir- utis prodigium, pridemque ad Scythiae ruinas erudita est paucitas Pol nurum. plerosque inluper nostrorum spolia tardarant, quod retro cum eaenosis trajectibus decertare cogerent. Hic utrinque numerus. Jam hostium eopiae in terrorem Oispositae, imbelles oeulos primo su objectu facile viein sent. Sullanus uterque principe loco inter tot comitantium signa perie
435쪽
conflabant agmen: hine reliqui holtiles manipuli: ubique non eampus, sed hostis, quem ordo latius distraxerat. Sed ordinem turbarunt infortunia, nee rerum ordini studet fuga, uti neu ad eundem attendit timor. Praelia Dux Lechieus indixit, di primum a nutu, belli classicum fuit, cum adhue alia per imperium silerent. illico signa deorsum invergi, copiae conglobari: lentius dolus di virtus admoveri. Propior jam hostis di triumphus erat; sed hostem adhuc sua latuere fata. Tum cohortes aliquot conflictus auspicia praeripere jubentur. reliquo exercitu in imperia dc sortium morem intento. Primus turbo hostilem frontem impetijt: oc valuit in terrorem repentinus, cui fusam ex arcubus proeellam Scytha. impune opposuit. Gravius dein alatere fulmen, immitIis cum Georgio Boruehovio iecuris laureae cohortibus. nil actum non strenue a triumphi prodromis, oc e primo congressu capta reliquae forturiae auguria. Plurium facinora, proferre non vacat. Latuero iturae cum Duce copiae; sed jam, ut per inopina terrorem intenderet, lito-tae, at vero his sese in barbari conspeAum inserentibus, jam pene vicimus: subita mentem perculere, ipse item praenitentium galearum fulgor, sui spectae ulo barbarum fregit. Auditus illud ingeminare hostis: magnum adventare militem, qui certam illis perniciem serat. quod quide cataphractae militiae encomtu est vel hine inviciendia, quod ab hoste manarit, totis ergo trepidatu castris, di animos exculsit pavor,qui a Sullanis eorsq; Satellitio ad turmales transijt, inde ad omnes. Belli auspicia non alia fuere, quam quae dare soleat communis timor. A Sullani utriusque fuga eonflictus initi um , quae ab alijs glomeratim captata vix ullus hosti manuum usus. totus in pedes transiit Mavors . Actum ibi a nostro milite , quod victorem aget re deced, victum perferre necesse est: ibi palam propolitum, quid ardor militis, quid timor polΙid; item quantum primis bellorum initiis alteruter vel o iliciat, vel prolit. Sinistrum pugnae la tus silva tenuit, ibi cis extima silvae non incommodum profugis iter. Sed Mielia essem Lodubsellim illis Ducis imperium defixit. Sic erepta bar baro pone silvam, dc metui fuga: hine pugna atrocior, α nostro militi lassae caedibus vires: abunde ibi funerum, quae ferrum per augulos, per praecordia adaestum dedit, nee inter instoniores barbaros discrevit. Verum quos mueronis ira praeteriit, nexuere vincula; idque unicum illis prosuid ne perirent. Non paucis fugae consilium equos ademit, quos satius visum est p aedae objicere, ut silvae receiΙibus facilius abderentur. Sed nihil tutum trepidis, ne sylvae quidem , quae mox Polonis la laureas vir uere, di non una arbor rursus victrici militiae in trophaeum aruit. Ad laucae spatium silvam ferro pervagatus miles, profugos inter arbusta scrutatus, unde plurimos in apertum dedecus necemque protulit. Vix vulneribus ferrum, vix negis vincula suffecere. in α pharetris imbelli fuge inutilibus, spoliisq; ditioribus viae pallim instratae , quo injecta sequacibus mora felicitatem effugia obtineret, ac expeditior sine onere volaret timor. At ne sic quidem securos reddidit, cum in agrestes centurias per silvarum avia sparsas ineurreret, crevitq; caesorum dede-eus, quod telo ignobili, oc imbelli manu sternerentur. Vix jam in caedε quisquam superfuit, nee sequi per angusta paucos elassicum permisit, quod signa receptui cecinit. Et revocatus quidem a caedibus miles, sed nondum vetita silvarum spolia, ubi nova puchrior indista praemiis venatio. Dedum in pactum aurei centum, ec equus splendide phaleratus, ei praemium, qui Sullanum e mya vinctum retraheret. Studia scrutantium rursus accendit aurum, quod etiam Scythae cu)usvis captivitas aureo
436쪽
d eo nummo taxaretur. Capti cum plurimis primae notae barbari, Iur-Zae Agae, quos inter Nur adini V eZirus Alitia Aga, capti praeterea Turineae ec Cosaci, auroque repositus eapientium labor. Sero tandem Mansones nostri eo inperiunt, se hau in merce diltrahenda naud inde innes, ne aliae rei suam mercedem congruere, cum dives captivorum tu pellex ocpraeda aurea suis Dynaltis Od noxia tantillo pretio conitaret, quare , liquos psilea Scythas e latebris eruulent, non jam in forum illud herale
venales animas traxere, sed illatae repertis caede, vitii Lia auro rapuet unt.
Deniq; illud argumentu barbarae clauis acui pe: vix ducendos arena cc silva illa fatalis dimitii cum utroq; Sullano, cui, uz neq; aliis a nec equi in fugam, nec e Pitis operimentum saperesset. Fuit qui e Scythis arte vitam qi lierit, rusti eunt in sylvis Martem sub veritus. Is arbustorum latibulo non satis fissus, prodiit in apertum , ob longae perticae chartam opportuno astu inserens, seque tabellarium mentitus, qui codici dos ad Polonum perferret. Roxolanum dein idio ma in precem adhibet, quo ad proximum e Polonis equitibus deduci postulat. Datum id misero . qui eomperto nostris mendacio , famem , in ejus patrocinium, metamque rusticanae faecis causatus, quae serVitutem potius suaserit, quam utriusque pati inclementiam, finem habuit illum supplex oratio: h bes mancipium, quisquis es: famem obibna, di vitam maccipi serva. Cosiacis tamen non successit dolus, quo vitam asserere sub ferro conati. Captiavorum hi fortunam mentiti, quos e polonia Seythes abegerit. Sic enim pericula mentem erudiunt, quae naufragantium more prensant, fruticem vel tabulam, quam sors obtulit. mendacio fidem molita aesormitas, di evulsi, quos Colatico more aluerant, capilli. Sed fraudem ipse capitis cultus a pinruit, dolique indicium sie demptus fuit capillus di comae injuria. paucis vitam astus sestivior dedit, pluribus ademit, indignis vivere, apud quos Christiani Scythis ven Ales forum immane dc vincula repleverant. Egie dc in dissita pavor, qui clade ad Tuream Imperatorem perlata e loco venationis ubi seras ec otia persecutus, ut alibi urbes latrociniis) sugam praecipitem Persuasit tyranno, quam venatu a cervis didicerat. Pacis Polonae arbitris eo die daturus aurem fuerat, quo fuga hominem ignavum in Vallachiam transtuIit. Redijt tandem in locum principis arenae victor exercitus, ibideque meridiatus. Postridie idem certaminis de victoriae locus cantum Eucharisticum repetijt Domino exercituum, in eum refusa triumphi gloria gra-lijsque. Hie ad pulchrum facinus Dux pro suo more illud adjecit, quod aetatem impuberem, ae pupillos belli felicitate emancipatos colligi imperavit additum colligentibus ab aere illidium, quo cujusque populi inventio donii ret. La Iussi a collectae pubi destinata, dc ejusdem curatores. liberalius tele pietas gessit, a qua non parce in miseros aes effusum. Captivis item indise nis reddita libertas, quorum numerus in viginti millia desierat. Sic ad K Iussiam actum, nee aliter virtus bellica coeli suppelljs freta agere novit. Nihilominus, ut saepe virtuti in praemium cessit invidia, di ubi seritur bene fierim, contumelia metitur, etiam haec Mareschalciacta diminutionem laudis alibi passia. Fuit qui eidem victorias abrogaret, ausus illud non citra ve- ri gestorumque inJuriam, in vulgus jactare, Ducem ut belli, sic victoriae
Atorrem esse, ad quam nil manu vel voto eontulerit: capti Vos, alieni sudoris manubias esse, adeoque illum rapto exultare, di ex alieno captare t u reolam victorisque nomen. Et concessa livori fides, maxime clini apud eos texeretur fabula. quibus aliud tune frustra oggereres aero ama. Mulctavit tamen auctorem veritas, ec in eum odia concitavit. Nicolao ZIotnicio pincerna Palatinatus Pol niensis Muretam Scythicum Suham amet pluresq; vinctos
437쪽
AEC. r6ra vinctos argumento victoriae in regale atrium dedueente. Et satis comme in infligit iupplici j, compertus in lingvae piaculo livor laesique gloria. Tan- Armorum dem vergente in e1trema Octobri, qui tot laureis vernarat, armis tantilla post Uicto- indulta 'quies, nec 3am praesto aderat, in quem stringerentur. Deductae eo g - piae Hol viam inter di Boleelioviam, ad non nihil relaxata, post tot o perum virtus, quae omnigenae laudis documenta dedit, pene cibi somniq; vaeua inter viarum ardua digestorum. Currus eastrenses hucusque suu Crupensi pago haeserante revoeat illos Dueis imperium. Erat, cui alio v hicula avertere curae suit, atque is in facti de itineris illeeebram pactus pecuniam, sub qua duodecim currus ante Principis tentoria gemerent. Nee suasu, nee pollicitis quidquam actum, ergo minis mollia permutat, currusque civili interdicto onerat, quo alio progredi vetanantur. Nec minae valuere, seu vota eastrensia viae malignitas tarditate lusit, quasi, cum hostis deestri, virtutem ipsa etiam itinerum tempestas exerceret. Hoc sane supra omnes eorporis dolores acerbissimum, ut sic aleam martyrio genus horrendum, erueiatibus quibusve tyrannicis atrocius, cogi patienter acquiescere; cum videas momento destrui aliena culpa, quae ex alio vehementissimo conatu, aerumnosillimaque constantia prope ad fastigium perducta fuerant die.
HAbuisti nupor Eminentissime Princeps insignis victoriae ex
Tisrtaris a Duce Nostro obtentae genuinam relationem; nunc
ad illud, quod sub Gotenibio actum est, referendum, secundum id, quod a fideli manu habeo. libens, quanquam moetius
accedo . calamitas calamitatem accersit, cum dissidia in Reipublicae desolatione ni excita, re seditiones motae , quae longo tempore non pati: ntur Regnum esse quietum. Cum non tam Equel trem ordi- nem ibidem universalibus literis congregatum , ingens amissarum Pr Vinciarum damnum amigebat , non tanto tragore vastus Otto manici belli terrebat metus , quam movebat dissidentia. Conscederationem er So sormarunt, sub Mareselia leo Equestri Stephano CZarnecio Notario Campestri Poloniae, eui extraordinarium, de Dictatoriae potestati parem Magistratum imposuerunt statim q. universus militaris Ordo,dc quotquot inter tuere praesules sacramento se obstrinxerunt iuramenti, no prius se se Riernta hune nexu deserturos,qua prinulpi in solio liberaeele dioni in Principe,dc Reipublicae, internae pacis securitatem propriis armis, consiliisq;, firmassent. A principe quoque Equestri ordini praestitum juramen- um, dato insuper consignato Diplomate. Nova haec, de inulitata Reipii b: species multis plaeuit, Stephanus WirZbovi his. Posnaniensis Episcopus carpens aliena, spe quadam impro-ha peccans. quasi speraret, sibi nihil simile a quopiam opprobrari posse, α Sigismundus 2 egoecius Chermensis itidem Episcopus, de quo jure dicii Potest, qubd nulla factio oborta, cui non immixtus vix intravit, Cum pedem retrahit, quem aptat milis calceis, qui perpetuo in iis se exere it artibus, quibus homines divites sortunis everteret. Felix Potoeeius
Palatinus Siradiensis, vir perpetuo suum nomen felix, si selieitas dicen da est, posse, quidquid velit. ec Mares Meus CZarne ius, dignum cer-
438쪽
th hae patella operculum omnia regebant. Etiamsi vest Pro-Caneelia, A. C. tDarius Avunculus meus corpore fuerit praesens, displicebat tamen boni communis causa, publico amore, illi turbulentus hic t ei pub: itatus,eum aliud in cortice praeferebat, Rliud contine L in medulla, nee decreta subscribere, nec ulla jura caduca oblisillare voluit, pacatiora semper consilia proponendo. Sed dissicile erat in multis c*ntra torrentem niti; nam hic fervor Bronte scium tenvitentu,tumultuante mcl. Civem, mori: opportuna sortalle ignominiis exemptu, in ipso circulo consilioru ouullum perdidit. Judicia in malecontentos arrepta, ec severe exercita. primas Regni, ec domus eo us,pro perduellibus declarati; Uieta lueo sunt gravia. Perpessu aspera, credo tamen, qub 1 α poterit interrogatio, oc responsio illa servite; quid facis 3 primast ligo stramen, ec obruo rimas; nam e iam si tot insultibus conitantiam ejus arietant, dolent tanteri ExpuSnari non posse, temerariam enim desaevientium audaciam tolerantiae frangit armis. Tandem infelix di iti uentia fulmine conscederationis, metuque suo obstupescere coepit, re cum continuae pluviae, α tempellas uiutius in campis morari non permitteret, per Deputatos, quos Palatinatus abeuntes plena potestate instruxere,fornia us est totius coni Gederationis reiacesi ,ec dies magno eo ni illo distus; Quid ex illo sperandu3 ne suitur adhu a, sed prudentiores scribunt, quod nullus lit stricius adeo, oc carus, laetionis nexus, qui non utilitatis gladio rescindatur. Nobilii inium hou fiscinus, salutiferam Reipub: vocant confoederationem, quali Omnem mor talem supergressa sit laudem , ec digna erit scriptorum ualamus aeteriaita di, famaeque consecrari , cujus copiam tibi adnecto. Militaris quoque Confoederatio coaluit magna specie Jurisjurandi firmata ad normam illius rotae : ex mei animi lente inia , juro, quos emgo Rempub: non deseram, neque etiam alium deserere Patiar, oc non privis suas consulentias ab hod lacro nexu soluturos, uonec dura, lugetq; α antiqua Reipubl: fama restituta fuisset; di. video, quod nati or pars civium dulci libertatis nomine uircumventa, eorum studia sequatur, pugnabuns ergo consilia cum consiliis, ec forte erit legum vis rix audacia. Conversus in viscera Regni exeruitus cum recenter elestis in lupplementum Reipub: virium cohortibus , armorum, Odiorumq; eXperi mentum facit, fatale civilis belli praeludium, α omne consilium in for- , tuna positii sa videtur. Properantur interim in Conventibus Palatinatuisum Regni juramenta , confluit Nobilitas magna alauritate , ad Edei, quae forsan in lubrico agit, sacrificium. Magnus Ducatus Lilvaniae, di provincia prumae, nam sub Gotim-bio non aderant, per universales literas Vari aviam au Consilium Mais gnum in Januario celebrandum invitantur. Sed re Magnus Duuatus Lit-Vaniae , ec Provincia Pruthena Deputatos tantum ad S. R. M tem cum singulari instri ictione ablegavit: qui Comitia Regni, dc veteris usum Reipubet peterent; Sed haec Legatio pri md luia, dein frustra laabita est. .
CONFOEDERATIO GENERALIS SUB GOLEMBIO. IN NOMINE n. TRINPTATIS.
ΝOs Senatores spirituales & saeeulares Regni poloniae, Ac M. D. Utv.
dignita ij, ossiciales, Terrestres de castrenses, totu que Equestris Orindo, qui ad defensionem Reipub. Regiaeque Mus post tertias restium
literas communi motu congregati sumus, considerantes, quomodo non tan tum
439쪽
AEC. 16Ta tum , post inauditum exemplum, benevolae Regis Joannis Casmiti non prυdem nobis imperantis, abdieationis, oestinatio humana, in perniciem Patriae dc libertatum nostrarum, per promotionem externi citra liberam electi ne ia principis, dc ex ea per varias animorum luissiones sub tempus electionis gener iis, totam Rem puta congregatam, oc ipsam turbavit electionem; verum etiam his non concenta, quia manifesta dispositione Divina conco clibus votis di vocibus feliciter sine omni libera alias in liberis gentibus contradictione, electus, juxta ritum Eccletiae DEl, dc commune jus coronatus est, nobis utinam quam diuti 1 Iime imperans Dei gratia Michael Rex; C mitia coron tionis ad Majorem Reipub. confusionem rupit, aliorumque sue- cedentium non tantum simili modo ruptionem per sua subjecta procuravit; verum etiam ha e una sacrosancte conclusa, sinistre ad disseminanda inter status Reipub. odia interpretando, quominus ad felicem deducerentur effectum, petr varias machinationes impedivit, illaque uti di alia Regiae Miis acta invalidavit, praeterea quandoquidem etiam nune conventicula legibus prohibita privata convocare, conferentias cum externis, tam per residentes tuos, quam per literas, fauere, extra Regnum line consensu, ad fabricandas saόtiones prodire, Exercitus Resiae Miis bc Reipub. ad convineulintionem, di confoederationem, perlualsionibus, auctis supra jus portionibus, in opprellionem pauperum, eas aliquoties in unis bonis, non tantum militibus, vertim etiam privatis bellica non tractantibus per quod benemeriti sunt passi detri mentum st distribuerido, ad extremam Reipud. vastationem Regem libere electum contra pacta conventa ad abdicationem, non tantiam perivationibus indueere, verum etiam per armatam obsidionem lub temp9 publicorum consiliorum in Comitijs, modo dc more hostili, tr Buum circa Varia viam interceptione, armarij Regij. dc Reipub. reeeptione, ec vi eXtor- . qtiere, cum imperatore Christiano, per propositum in aula Viennensi, ex solo persola: e regnantis odio , inter Regem dc Reginam divortium, hominuin Silesiam oc Valachiam, hostilem indu Stionem, ausa est inire pacta; ad extremum, hostibus S. Fiuei Ottomanteis Exercitibus, in confusionem totius Reipub. stiarumque perversarum intentionum evictioilem introductis, Ecclesias DEt in idololatrica convertit fana, tot millibus animarum sanguini Christi redemptarum in captivitatem datis. Unde ad defensionem S. fidei
Romanae Catholicae, ultionem profanatarum Ecclesiarum. oc coneulcat rum sacramentorum, roborationem ele Aionis legis, reparationem jurium di libertatum nostiarum, repressionem tam externarum, qua domesticaria faction him, hane inter nos de expresse Regiae Miis consensu, mutuam statuum Regni Poloniae di M. D. Lit . praesentium, omniumque nostrum concordia lianc statuimus confuderationem . Et primo quidem protestamur tum omnes simul, tum singuli nostrum, . coram DEO, cui manifesta iunt abscondita cordium, coram Regia M te , totoque Chri sitiano orbe; quod non ex ulla privata causa, aut animo vindictae alter de altero sumendae, sed solo motivo gloriae DEI, Patriae, dignitatis Regiae, jurium et libertatum de pacificationis Reipub. Zelo ducti, al-
tep alteri, quidquid in corde contra eum invidiae, odit, aut inanis habuit aemulationis dimittendo, omniaque haec de cordibus sincere ejiciendo, non tant lim legibus Cautam inter nos aequalitatem, verum etiam uniformem Majorum nostrorum refusicitando unitatem, concordiam, fraternam Charitatem in consilijs publicis conservare, in defensione Reipub. omnibus virib9 tamdiu perseverare, nec hae confoederatione nos prius exvinculare, donec tam ab intra quam ab extra Respub. fuerit pacificata; omnia incommoda
Maiore patriae pati di sustinere, fide, virtute, di conscientijs nostris, tenore insta
440쪽
infra ponendi iuramenti, nos obligamus. .ia vero sicut contra hostem uia nita virtus semper fortior, ita publica consilia inter numerosa capita, quo uniformiora, eo saniora esse solent, idia nos pro confirmatione hujus no strae confoederationis, Regiae Mii supplicamus simulque ut Mias Regia vetus primus in hae Patria author pacis , iummamque omnium nostrum in per tona sua complectens felicitatem, memor juratarum Reipub. statibus, juribusq; publicis obligationum, nullis privatis, perniciem Reipub. intendentis bus, se duci permittens in hoc inrono, in quo eum ipsa Divina voluntas unanimibus liberae gentis vocibus collocavit, perseverare, qualemcunque DEus patriae sortunam praeparaverit, sine taedio, imb eum impigra alacritate sanctam fidem Catholicam ampliare, hostibus tam externis, ad dilatanda concessa sibi a DEO dominia, quam domesticis ad pacificandam turbatam dissidentiis Patriam, repressalia dare dignetur: vicissim augendis hisce omnibus, tuitioni Regiae dignitatis, liberisque, quibus ad thronum eve- est, vocibus, sanguinem, vitam, di labstantias nostras consecramus. Invitamus fraterne ad hanc confoederationem, Senatores spirituales octaculares, dignitarios, omnesque ex Equestri ordine M. D. Litu. quatentia memores non interruptae inter gentes Regni Poloni e dc M. D. Litu. unionis fraterne nos in communi hac Reipub. juvent defensione. uet sicut aequa. liter inelytae hujus patriae utuntur insignibus, juribus di libertatibus; ita ae quali piomptitudine ad pacificationem ejus di repressionem omnium perticulorum externorum de domesticorum, ad hanc nostram confoederationem nomina sua dare, mutuoque juramento,confirmare velint. Idem quoque non dubitamus fore, ut velint incolae Palatinatuum Prussiae, considerantes prae
eipuh, qu , sicut defensio ab hoste cujuscunque partis dominiorum Patriae nostrae, congregatae Reipub. est emeacior, ita ad alienationem unius ab alio, promptius omnibus, quod DEUS avertat communis interitus consequitur periculum. Simili nimo, invocamus omnes Episeopos, Senatores. Disnitarios, officiales Regni Terrestres oc Castrenses, di quisquis jure nobilitatis gaudet, licet in obsequio esset Reipub: omnes simul, velut communis Matris filios, singulosve, ad nostram confoederationem, de licet quis legalitate aut juris, aut valetudinis impeditus huc personaliter venire non
potuerit; in proximis Actis jurare, nomenq; suum vexilli, districtus sui
regestro dare debebit: simulque hanc confoederationem nostram ita r horamus; ut protestationes, tam contra actum Comitiorum, in quibus reformatio Reginalis Majestatis asseeurata, non intrando eo temporis in cognitionem cognitionis, M. D. Litu, similiter protestationem eontra confoederationem sub tempus praeteritorum comitiorum, Var-
saviae , per Nuntios Terrestres Regni, ec M. D. L. condictam, omnia 'pratterea manifesta, scripta in convulsionem Regiae Majestatis edita, eceonficta, simulq; protestationes, quae )am Δεtae sunt, aut fieri debent, eontra modernum vinculum nostrum: casiamus, an nihilamus , dc pro . nullis ae pro eliminatis declaramus, de in quibuschinq; aftis sive Terre
pribus, sive Castrensibus, in quovis subsellio de judicio tam saeculari quam spirituali oblata fuerint, ec suscepta, tam protestans quam offerens de suscipiens pro hoste Patriae , praesenti confoederatione declaraturs ex nuneque hujusmodi oblata per Capitaneos Castrenses et Officia Terrestria ec Castrensia eliminari debedunt, sub eodem rigore legis , contra Capitaneos ec officiales, Et quia in niuntur multi in Regno Poloniae, qui licet aequalibus eum aliis saudeant bonis, inaequaliter tamen ad ejus concurrunt deis