Bernhardi Verzaschae scholarcae & archiatri, Centuria prima observationum medicarum. Cui accesserunt celeberrimorum virorum consilia & epistolae. Cum indicibus necessariis

발행: 1677년

분량: 354페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

mu μασωσις desideretur, illi quoque praecipue sic' currendum erit, nisi enim huic ante omnia pro spiciamus, non solum caetera frustranea, vertim etiam diriora timenda erunt, eoque magis quia Sereni stimus Princeps frequentius quam unquam tussiq&magnam vim sputi viscidissimi, ne etiam turbidi, ejicit. Laudabilem sanguinem Serenissi mus Princeps consequetur, si chylosis exacta procuretur, ejus anadosis promoveatur, & viae probe reserentur, per quas massa sanguinea depuratur.

Ad faciliorem chylosin plurimum faciet selectus ciborum boni sucei & facilis digestionis eorumque

quantitas ventriculo non oneroia: si nihilominus deprehendatur in saecibus cibos quosdam coctione subterfugere,juvari poterit pulvere quodam pepibco, ex quoru numero stomachicus Biri mami, omis. si acoro nostrate,non ineptus erit, horam ante passum ad drachmam unam cum pane tosto &vino

madido sumptus, aut si omninbadhuc , vino a horreat, cum pauxillo justuli gallinacei. Fluxus

coeliacus, quia oboritur vel plurimis osculis vas rum lacteorum, ubi in intestina hiant, vel eorum ramo aliquo majore in mesenterio obstructis, com- pestendus erit neutiquam inerassantibus emplasticis aut adstringentibus, quibus mortem acceleriratam novi, sed aperitivis & moderate detergen tibus, quorum beneficio una operi in visceribus viae reserabuntur, per quasse massa sanguinea d

purare soler,atque febris lenta mihi inprimis suspecta smul debellabitur. Quale verb ad hoc opus perficiendum medicamentum seligendum sit, vel propterea haesito, quoniam a Serenissimo Principavi audivi,

232쪽

audivi, illum stomachum ad medicamenta adeo nati seabundum ha re, ut omnia respuat ac gratissima quoque in parva dosii data rejiciat: laudatur

tinctura tartari& martis, verum ViX has seret aut

febricula admittet: de syrupis magistralibus aut decoctis longis nec verbulum addo, quae vel solo nomine Principi terrifica sunt: ex innumeris nullum praestantius & gratius nollem quam diaphoreticum martiale, quod insipidum parva quantita te essicacillimum est, hoc egregie heic paratur ab EXc. D. D. Soreta, mihique in familiari usu est non fine exoptato successu, quod eo lubentius suaderem, quia Serenistimo Principi acidulae eadem vi pollentes per paucos dies potae profuerunt , ejus dantur grana octo vel decem cum pauxillo syrupicitri aut rubi idaei, vel cum conserva aliqua suavi mane& vesperi hora quinta, post horam unam vel

duas elapsas propinatur haustus jusculi gallinacei,

endi via, borragine aut acetosa alterati, non opus

est,ut ipsi jungantur purgantia aut alia cujusvis generis medicamenta, ejus usus ultra mentem con

tinuandus erit: Si Serenittimus Princeps hoc rejLceret, dari possent acidulae ad libram unam, cui sy- rupi citri aut rubi idaei vel capillorum* uncia immisceatur, hac ratione illustrissimum Dominum

Comitem, Hermannum Donem de Fursenbero,sim ilibus symptomatibus amictum, Momaclui A.S. 31 DCLXVILvaletudini integrae restitui, ut brevi omnes artus antiquum robur acquirerent. Thermarum Fabariensium insessum ob febriculam , fluxum coeliacum & colorem faciei cachecticum vix probare possem, pluris facerum illarum potum. Reparata sangui-

233쪽

on sERvA TIONES MEDICAE. Eos sanguinis pneumatos, si labes superstes in nervo genere agnoscetur, securius & cum majore fructuanti paralitica & impotentiam eundi profligantia suppeditabuntur. Et haec sunt, quae mihi hac vice succurrebanr. Vale feliciter, & me Serenissimo Principi ac Domino humilinae commenda,

E. T.

S i ci oec. E c. ' Domini mei clementissim Filiola, CHRISTI NA SOPHI A, tredecim menses nata, at iquot dies & noctes inquietas transigere animadversa fuit. vocatus Selemismae Matri praedixi naturam in lectissima Filiola acerbam dentitionem moliri, nam manifelle apparuetunt

234쪽

GO BERNII ARDI VEREAsCHAE inflammatio & dolor gingivarum , tumor gen rum, aestus & ariditas faucium, tussicula, pavore , vigiliae & febricula, insuper aegra subinde digitos ori admovit, e quo saliva tenuis fae pe destit,avit. Prima die, cum alvum por duos dies suppressam fuisse retulerit AEgrae Magistra, suppositorium praescripsi. N. Jec. hier. picnGal. mest. q. s. R Jρ storium: quod per totum morbi decursum, sit alvus

singulis diebus non respondebat, ad convulsirones praecavendas repetitum fuit, unde semper materiabiliosa copiose excernebatur, recte enim Hippocrates in libello de dentitione monuit. σιν υ

dentitione alvus amplius siubducit, minin convelluntur, quam

quibus parum. Sunt viri praestantes, qui a conspectu excrementorum biliosorum prima fronte dentitionem dubiosam reddere, & potius bilis ebullitionem sive, ut illi loquuntur,tur semiam incusage solent, cum autem illis selenne sit, clysterem ex lacte vaccino, cui vitellum ovi intermixtum est, infantibus aegris praescribere, color vitellinus eXCrementis alvinis facile inducitur, quae dum adstantes horum ignari & praesertim mulieres credulae aspiciunt, bilis vitellinae copiam accusant, & propter morbum triumphatum Io.paean acclamant,

, Omnistas in rebus praecesiit magnanimus Viri 'Pro potu ordinario bibit decoctum cornu cervi, cui Urupus violarum purpurearum saepe commiu tua & gingivae oleo amygdalarum dulcium re-

235쪽

ons ERUATION EI MEDIC E. 2IIcenti illinitae fuerunt: eadem die duo grana lapidis beroardici orientalis, & sex grana cornu cervi in alembico praeparati cum aqua acetosa u surpavit. Secunda die ad inflammationem gingivarum& aestum faucium mitigandum sequentibus syrupis usa fuit. N. 5 r arfar.riola purpur. granator. agg.

papar. rhod. yaeon. Dup. ros a SV. aq. sicabios. 3iij. mifice rex horum syruporum usu magnum levamen aegra

sensit, hinc illos cum libenter usurpisset,aliquoties

repetiti fuerunt. Tertio die,cum tullis aegram molestaret, febricula urgeret, & ob membrorum jacta.

tionem convulsiones metuendae essent,conveniens

fur. ἔ slec. marchion. H. cornu cervι in alembic, praestaris margarit. praepar. a BJ. sacchar, rost. tabul. pulv. q. s. p. eclegma molle, de quo pro lubitu coctilear infantite plenum concedatur. Recordor hac ipsa die inter scemineos aulicis blandimentis assuetos sermones quaestio. Dem motam fuisse, num aegrae Sororem in eadem

hypocausto degentem ad aliud conclave transferre necessum sit i respondi, cum nulla morbillorum& variolarum vel febris malignae symptomata appareant, aegrae translationem necessariam non esse,

quicunque enim dentitionem morbis contagiosis annumerat, ille a nemine, nisi sit μ' iris inera, sive βλύοιιαμαι fatum, assensum impetrabit. Die quarto usum elegmatis de syruporum aegra continuavita Die quinto cum iisdem remediis petrexi dc pulverem praeductum beetoardi cum aegrae concelli. Die sexto ad cerebri dc cordis robur, convulsion una praecautionem dc virium conservationem sequens O aqua

236쪽

m BERNA ARDI VERE ASC

accensionem febris & praedicta symptomata sequentem julepum prae ripsi. aq. farfari poron.

acetos a M. fymp. violari purpur. 30. papar. rhead. sq. granator. Pl. julep. rosat. 3θ. nuisse pro aliquot d ibus. Die vi Octava rursus pulverem beetoardi cum concelli. Dienona, ob imminentem virium jacturam & jusculorum roborantium fastidium, emulsio praescripta

aBJ. misce pro aliquot dostibus. Die decima propter vires collapsuras aquam cardiacam praescripsi. .aq. cardiac. UR. fabios f. tilia acetos agg. sacch. rosat. tab. 3is margarit. praepar. H. cornu cervi philosioph. praepar. misse. Die undecima ultimus instabat agon, hinc sub noctem elegantissima ista Filiola mortem vincendo ad aethereas translata sedes coelesti beat Tum animarum choro inserta fuit. Ut causa mortiS ad oculum pateret, praesentibus nobilissimis

Foeminis& Virginibus, adstantibusque Dominis Michaele Ris chio & Joachimo Geringestio, Chirurgis

exercitatis, os apertum fuit, mox se obtulerunt quatuor dentes, qui durante morbo eruperunt, nec

non reliquae gingivae solidiores& duriores observatae sunt. Plura per sectionem inquirere Serenissima Princeps permittere noluit. Primarius istius formosae Filiolae obitus ansam

mihi praebuit, sedulo inquirendi, quibus remediis dentitionem infantum difficilem M periculosam

237쪽

Scriptores Practicos observatu digna occurrerunt,

principaliora in gratiam illorum, quibus isti Autores non sunt ad manus,annotare necessarium duxi. Celeberrimus nanciscus de se Boe Sylvius in opere erudito lib. IV. prax. med. tract. I. cap. VII. commendat

butyrum insulsum solum, vel cum melle junctum, si sepius illo gingivae illinantur, insuper laudat cremorem lactis & manantem ex incisa galli crista sanguinem gingivis affrictum; porro ut facilius

gingivas densas & crassas penetrent dentes, eX ebore, crystallo, argento jubet parare instrumentum inter gingivas collocandum, quod dum infantes mordςnt, illae citius perforantur. Nobilicsimus Vir Baldasiar raram vota Sulaetanees Sereniss- mi Electoris Brandenburgici Archiater, lib. V casuum medicinat. X. ad facilitandam dentitionem periculosam & mitiganda symptomata praescripsit linimentum gingivis per intervalla affricandum: . mest. virgin. butyr. insulsa Iss. pulv. liquis i. rasiundent. r. O lupi EM. F. linimentam. ad dolorem leniendum & inflammationem inhibendam peculiariter commendavit succum sempervivi& plantaginis, utque densitas & crassities gingivarum magis laxaretur & emolliretur , mucilaginem seminis malvae& altheae cum vitello ovi subactam gingivis repetitim illinendam consuluit: extra maxillas cataplasma ex floribus chamaemeli, summitatibus anethi, malva & farina hordei applicuit, iacta prius inunctione ex oleo liliorum alborum & amygdalarum dulcium, cumque non parum blandimenti

adferat gingivarum frictio, jussit dentem lupinum

238쪽

saepilis morderet puer, verum eam nec sic quidem dentes prodirent, guttam unam atque alteram sanguinis ex incisione cristae galli adhuc calentis per vices affricuit, quo factum est, ut tandem erumperent incisorii, quos postmodum ex aliquo temporis intervallo Sc canini tandemque molares sequuti sunt. Clarissimus Vir meronymus Mercurialis lib. II. de morb. pueror. cap. XVI. cxtollit cerebrum leporinum elixum, si illo gingivae illinantur: conissentiunt Viri experientissimi, Franciscus Ioel lib. IX.

prax. Med. sect. III. s. XIII. Daniel Sennenus lib. II. medis. practic. pari. I. cap XI. uni augus mseris lib. VII. Hemcul. Medic. cap. VI. Francisius sto eus in libello de humana vita primord. cap. XLVII. omnes sequuti Galenum, qui de cerebro leporino lib. XI. defvnplic. medicament. facultatib. cap. VI. ita disserit. ἐνώφαλον παμ -

cerebrum leporis attritum 9 esium utile es didicimus pueris dentientibus cap ite videlicet ct toto elixo, ut ego facere Hleor non tamen eximia ris ejus en , si simili, melli ct butyro se aliis,quae ad dentientes pueros conpeniunt. qualem dentes equini in promovendis infantum dentibus utilit tem afferant, Serenivi Sunionisus sequentibus versibus proponit,

Nudum hominem primum mater nasura

profudit,

Insiper excruciat, niveis qui dentibus

armat,

Colla igitur mosii dentes nectfntur equini,

239쪽

Gui prim uerint pusio cresente caduci.

Ad promotionem dentium Johannes Stephanus Stro-belberge , in manuductione sua ad curandos pueriles assectus cap. IX. lenientia & emollientia com- mendat, hinc jubet nutricem oleo amygdalarum dulcium, butyro recenti & melle invicem mixto,

, infantum gingivas illinire, inprimis autem ipsi, placet baculus glyzyrrhietae rasae &contuta syrmpo convenienti illitus, crebro astrictu gingivis admotus. Si propter gingivarum duritiem dentes erumpere nequeant, suadet expertissimus ambrosim Pareus lib. XXIII. chirurg. cap. LXVII. scalpello gingi-Vas aperire, antequam lethalia signa superveniant, quod remedium exoptato cum successu aliquot suis liberis, praesente Rureo, Altino, Curtino, Medicis Regiis & Guillimeo Chirurgo applicavit, hinc cum Duci Nivernensi octimestris puer ex dentitione, mortuus esset, causam obitus cum Medicis ordinariis anxie inquisivit Paraeus, nec aliam quam gingiui varum duritiem invenire potuit, nam apertis scalpello gingivis dentes omnes velut in procinctu ad egressum apparuerunt. Caeterum praenominatus Strobelbergem dentitionem aliquam notham proponit, quam mulieres

Iant: sunt autem tumores quidam in gingivarum posteriori parte in acumen protuberantes, unde infantes in lactis riactu aliqualiter impediti sectum quem Germani Mimasten vocant) sonorum ac sibilantem reddunt: hujus spuriae dentitionis certior erit Medicus, si infantem ad posticam aurium parrem digito compresserit, statim enim ille obdo-

240쪽

ioris magnitudinem eiulabit: hoe malum periculo saepe non caret,cui profligando inprimis conducit externam aurium regionem praesertim posticam axungia leporis frequenter inungere, & gingivas oleo amygdalarum dulcium saepius demul

cere. .

Τandem in aegrotantum insantum cura hoea tendendum, ut juniores Medici symptomata periculosae dentitionis propter illius incertum tempus sibi diligenter ob oculos ponant, nec naturae vim, dum soli bilis orgasmo aut torminibus intestino-nim aliisque symptomatibus occurrunt, in dentitione ancipiti molienda stocci pendant, quoniam ex illius neglectu senestre convulsiones facile subsequuntur. Sed objicitur: Medicum apud aegro tos infantes, qui septimum aetatis mensem non dum egressi sunt, de periculosa dentitione securum este posse ; chm Hippocrates divinus ille Senex,

fallere & falli nescius, in libello de partu steptimesbi

σιω- pueris, uvi sieptem mensiti a nativitate impleverunt, tum alia utilia in corporibus sunt, tum dentes in eo tempore apparere incipiunt. Respondeo

an Hippocrates divinus sit ille Senex sallere & falline ius y iudicent illi, qui rationem ab omni praejudieio liberam eum multivaria experientia cori-junctam possident, institutum meum non permi tit, plurimos locos indicare, in quibus humani aliis quid passus est: eximius artis meditae Coryphaeus.

Cum veritate congruit,saepius post septimum aetatis mensem dentes infantibus erumpere, interim

etiam

SEARCH

MENU NAVIGATION