장음표시 사용
201쪽
os spRvATIONES MEDICAE. I mini agri inclyta familia Viri excellentissimi
praesentiam mihi non indicaverit 3 Serenittimus MARCHIO BADENIIs & HOC HBERGENS Is &αe variolis convalescens facila veniam mihi concessisset, ut ad Te, vir excellentissime, singulari meo cum gaudio excurrere potuissem, de Generosi Domini AEgroti ancipite statu desideratam diu coninsultationem amice Tecum instituendi. Interim quod per dextrae conjunctionem non licuit, eleganti & pererudita epistola consecisti, ad quam
propter varias occupationes incultis literis r spondeo, quas ut in metiriem partam interpretoris, ossiciose rogo: notum tibi est illud
Divers2m hentire duos de rebus iisdem, IncolumI licuit semper amicitia.
Ante omnia non refragor Vir excellentissime, quod in principio epistolae mones, ductum cholido chum necdum plane reseratum esse, nam icterin cum urina impense crocea perdurat. Adhibui cum Dn. D. Bentetis
omnia remedia, quorum in priori epistola me tionem fecisti, & artis nostrae Proceres ad obstruis tos ductus cholidochos reserandos felici cum sucincessu etiam usurparunt: sed omnia incassum l urina nunquam immutata, ait semper impense cro cea apparuit. Sic Divinum Numen & Medicis de AEgris ostendit, perpetuae veritatis esse illud V
terum. E COELO SALUS. Ni faveat Numen, vires s infuderit arti, Aegrum nec Medicus nec Medicina juvat.
Novam calamitatem fluxum nempe coeliacum accedere, nullus dubito, pancretas enim venarum lactearum
202쪽
& chyli receptaculum obstrumam esse, cum primo accederem, statim observavi, mirum igitur non est, chylum ad intestina relabi, & faeces eodem di- Iutas albicantes apparere. Ante quatuordecim dies hydropicum aperuit Cl. Dn. Glaserus, Psofessor Anatomicus noster, in quo pancreas semiputre observatum fuit. Interim ut simplicem veritatem profitear, verba sequentia epistolae Tuae non per cipio: Hentris moles gravior est θ onerosior,quam ut flatibus adseribenda fit, abdominis tumor in tympaniticis, ut Aut res monent, ipse 1 observari, levior portatu est. nescio enim, quem haec verba tangant. Certe a toto v ritatis tramite aberravit delator, qui Viro excellentissimo persuadere voluit, me in generosi Domini agri affectibus SIMPLICEM. ves SOLUM TIM PANITEM agnovisse, de hac opinione nec somnians cogitavi, scio tympanitem esse speciem hydropis, sed novi etiam in aegris SOLUM OS IMPLICEM TIM PANITEM A ARISSIME observari. Constans mea sententia fuit, quam Dm D. Benteio Medico ordinario, si illius recordari vellet, insuperiori aedium conclavi aliquoties candiis de indicavi, cum ictero conjunctum esse ascitem tympaniticum, hanc non muto, nisi a G, vir e cellentissime, meliora edoctus sim: perplacet enim mihi illud Solonis:
Porro unicum hoc admiror, quod praesens magnam fatuum abundantiam non animadverteris in aegro, cum
tamen ille mihi, quoties accesside molesta flatuum copia
203쪽
copia conquestus fuerit, hinc cum singularem cID sterem flatus discutientem saepius injiciendum praescripserim, die nono Octobris Dn. D. Bentet per literas indicavit: heri denuo cristerem ordinarium injici curavi, qui essectum siuum blande vi egregie praestitit, excrementa copiosὸ educendo , FLATUS QUEANN NEROS QuASI FORIS EVOCANDO. sed annectit, verum perseverat ventris inlatio, & Tu Vir Clarissime scribis, uno alter ora flatu elisio moles re v manet. His omnibus subscribo. nec in di se sum abeo: sed nosti vir excellentisme, quod se pe flatus cum humore aquoso se cavitati abdominis aut tunicis peritonaei insinuent, qui nullis machinis educi possunt, & haec forsan causa est, quod
moles corporis iam per aequalis in aegro appareat. Ante duos annos in No comio nostro, defunctae mulieris hydropicae,cujus venter in vasta m&one rosam molem semper sibi similem intumuerat,a
domen aperuit Dn. Samuel Braunius, Chirurgus no- sodochri exercitatus ordinarius, admoto cultro
mox se obtulerunt plurimi status cum impetu exitum quaerentes, postea demum aquosus humor, sed non in tanta, qualem sibi adstantes imagin bantur, copia effluxit. Unde ex praedictis abund. elucescit, sententiam meam, quae generosum D minum aegram pro astitico- tympanitico agnoscit, adhuc firmo talo inniti. Exempla rara non sunt, illa apud celeberrimos Scriptores practicos passim
occurrunt. Paracentem cum Dri agro propter κακώ
- minime tentanda esse, iniquus esseni,s eo tradicerem, etiam calculum meum addo, quod ict
rin pertinaci vi is diarurnus nulli, medicamento cedens
204쪽
praegressa sicilisa larga compotationes mesenterii glandulas induratvi haud obsiure innuant. Quod hactenus paracentesim generosis remediis nondum annumera Verim, rationes urgent, quaS Nicolaus Tulpius, amplissimus Consul& Medicus sm Ierodamensis ib. II. obsiervat. XXXIIX. o XXXIX. proponit. Haec sunt Vir excellentissime, quae ad epistolam Tuam per--iditam ex animi candore respondere necessa iun duxi, ossiciose rogans Virum clarissimum,ut ea. qua pollet animi & ingenii integritate ac dexta teritate, omnia aequi bonique consulat, ego me inter illos lubens profiteor, qui - - sunguntur vice cotis acutum
Reddere qi ferrum solet, exors i a secandi. vale Vir magne ad Nestoreos annos feliciter ia
205쪽
OBSERVATIONEs MEDICAE is r Ad hasce literas rursum perdocta epiastola respondit celeberrimus Vir, hanc cum responsione mea subjungo, nam utraque huic amicae disquisitioni, quam dissedor cum superficiaria aperti corporis &partium affectarum descriptione sua maximam partem excitavit) omni ambitionis turgidae fastu remoto finem imposuit. .
DRocul dubio Exe. Vir a Cl. D. D. Emetio tristein morbi Generosi Domini DE SCHOENA Ueventum pridem intellexit: aperuerunt cadaver, ultra triginta libras aquae in abdomine continebantur, flatuum nullam mentionem secerunt, eparscirrosum, flavum, exsangue, vesicula bilaria cum lapillo & bile crassa ac viscida, impleta, qualem quoque celeberr. Plateras in ictero pertinaci obser-VaVit, pulmones quoque male dispositi inventi sunt. Quae cum ita fuerint, non mirum est, in tantopere depravata viscerum constitutione omnem laborem nostrum irritum fuisse, equidem illam ante abitum meum praevideram; cum enim post: ultimas ad E. V. datas discessurus eram, orthopnoea gravissima AEger obruebaturcum tussi inani, mane erupum expectorantem paravi, vix tantil-
206쪽
lo ejus deglutito vomica pulmonum rupta fuit, pusque album bene coctum tussi rejecit, quod ad
ultimum halitum continuavit. Nova haec calamitas, quum mihi antehac vomica latens ne in mentem quidem Venerix, tum me, tum adstantes admodum perterruit: ob liberiorem respirationem per vico. concessam generosus Dominus aeger melius sperare coepit, Ego vero animum penitus despondebam, sum quatuor morbos haud obscure in hoc subjecto observarem, quorum quilibet ad mortem asserendam sussecisset: suspectae quidem fuerant laesiones etiam a levissimis purgantibus, quae latentibus abscessibus frequenter accidunt; at de vomica nunquam cogitabam, cum dyspnoea, tussis inanis febrisque lenta alias ascilicis aut ascilico-tympaniticis salvis pulmonibus plerunque adsint: vomicam hanc folliculo obvallatam expuris conditione diu intra pulmones latuisse conjeci, quod etiam Ferne lib. V. cap. X. moneti qui latens & abditum vitium nuncupat, exiguum quudem vocat tuberculum; at ego ovi magnitudine& majus quoque ovo Patavii vidi. Ad dubiai quae
E. U. in ultimis movet, non necessiam est, ut respondeam, cum illorum decisionem mors secerit. De paracenthesi tamen non possism non E. V. an
fam praebere, ulteritis in praxi, quam felicissime&cum laude maxima exercere novi, in illam inquirendi. Vocavi illam remedium generosum, di quidem non immerito, quae cito & tuto hydropem ascitem & pectoris quoque mature & legitime instituta tollit, non secus ac venaesectio in f
207쪽
Bribus acutis prudenter suscepta , ceu generosum remedium illas aufert ; mature autem facienda est visceribus salvis, & legitime ad methodum Sanctoris &Sylvii, nimirum non lanceita vulnus obloningum faciendo, sed acu argentea cava perforando in debito loco, nempe tribus vel quatuor digitis transversis sub umbilico & totidem digitis latus versus: Sanctorius quoque umbilicum perforat.Hydropis curatio, quae hydragogis, hydroticis & di reticis fit, nisi protinus cedat, plerunque incurabia . .
Iis est & fere Medicorum opprobrium. Expendat Cl. Vir, quae Platerus in curatione hydropis indi-gitat: agnoscit ille hydropem frequenter oriri a calida &ficea intemperie, nihilominus cum alevacuationem seri in cavum abdominis effusi pervenit, invitus medicamenta arripere cogitur, quae intemperiem hanc augent,ac morsum primarium exasperant, quod ipse excellentissimus D. Platorus non diffitetur: hine Cl.D. Bruno in commentariis
super gesseriam non sine plausibilibus argumentis purgantia in hydrope penitus propemodum rejicit: pluribus rem persequerer, nisi allas in literis
eXarandis oecuparer, nam nuperrime domum re
dii, unde tardius quoque respondeo. Aliquot cadavera hydropicorum secui,observavi multa hunc morbum illustratura, quae Deo volente aliquando publici juris faciam, ae ea quae de paracenthesi digna accuratius expendam: exempla novi felieis & infaustae paraeenthesis, quae passim occumrunt: infaustus exitus saepe non immerith Mediam imprudenti, non raro aegro vel tergiversanti
208쪽
vel tardius Medicum vocanti imputatur. Plura non addo. E. U. tum hoc, tum plurimis subsequentibus annis feliciter valeat vivatque. Maphasii, propιrante calamo, inter ne ιiorum turbas, dis IK Jan. s. Cla Ioc LXX.
Certis de causis paulo latius deducta.
I P. Excelsentissime, Clarissime
inbd nobilissimus & generosus Dominus 3TTO HENRICUS DE SCHOENA v &c. AEgrotus quondam noster scujus an mae aeternum bene sit l) huic mundo valedixerit, triste hoc nuncium post finit s exequias demum ad aures meas pervenit. Si D. D. sentetuus, quod certo certius ab ipso sperabam, discessum & co
poris apertionem statim, uti pollicitus erat, mihi signi-
209쪽
OEsERVATIONES MEDICAE. I 8s significasset, remotis omnibus obstaculis meme ipsum stitissem: nosti enim vir excellentissime, quod genuina causarum morbificarum & letha lium per anatomiam investigatio laboriosam dilugentiam requirat, quae non tumultuario opere apertum corpus pervagetur. Ante omnia amice consentimus, ascitem mortis causam inter alias
fuisse, hanc quoque Disiector innuit, nam ex relatione ipsius, ut scribis, aperto cadavere ultra haras triginta aqua in abdomine continebantur. Ego ut de flatuum sic & de magna seri abundantia nunquam dubitavi: vere enim Vir sum mus Thomas Bartholinus centur. IV. epistoc medic. LXV. ad excellentissimum D. Theodorum Aheno uim Professorem Medicum yenen- siem scripsit, FLATUS IN ASCITE RARO D MSUNT. Quapropter argumentorum pondera e spectabam, quibus sententiam meam examinare digneris, num ictero conjunctus fuerit ascites tympaniticus φ Unicum arietem admoves, scribis enim, non necessum esse, ut mihi respondeas,eum nullam observatorum fatuum mentionem fecerit Disesector. Credo facile, quod de flatibus inventianuhil ad Te scripserit Dissector, nam de apertione peritonaei & intestinorum nec verbulum in Tuis addidit: in ebo φωκλαα. ibi, ibi flatus a Diss ctore quaerendi, & procul dubio inventi fuissent. Quippe peritonaeum duplici membrana praeditum esse summi Anatomici testantur, Bartholinus asiserit, illud ab umbilico ad pubem manifeste dividi
in duas tunicas adeo distantes, ut in earum capaci duplicitate vesica contineatur: intra hanc perit inaei duplicem membranam plurimos flatus saepi
210쪽
sime colligi, magno cum damno experiuntur illi, qui rupturis in inguine aut scroto obnoxii sunt:
nam a solo flatuum impetu intestinum aut omentum vel utrumque herniosis aliquoties prolabitur. Quod intestinorum constitutionem in hydropicis attinet, Illa vel ab humoribus serosis aut a flatibus constrictis intumescere, unanimis Medicorum consensus est. Interim non refragor Dissectori, h par si irrbosiuin flavum, exsangue, 9 vesicani biliarιam ιum lapillo impletam bile crasά ac viscida inventam fuisse: Similia exempla Viri Praecellentissimi Rhodius, Hestim gim , Schenchius, Hildanm, Forsus & alii in ictericis ac hydropicis observarunt. Porro etiam hoc miror in Disiectore, quod de reperta constitutione omenti, pancreatis & mesenterii, inprimis autem renum & lienis utpote de quorum doloribus Dominum AEgrum aliquoties conquestum fuisse recordor) nullam mentionem fecerit, quis enim dubitat' ex tanta aquarum colluvie unam vel alteram harum partium labem non contraxisse, nam
experientia cognitum est, quod a continuo hujusseri affluxu facile partes istae inficiantur & corrum pantur. hinc Vir excellentissime in Tuis prioribus
caute & candide monebas, aquam lixivisam in cavo abdominis flagnant protinus evacuandam esse, ne viscera in illo contenta a MURIA ISTA ELIXENTUR ET MISERE DEPRAVENTUR. De restituendo Domino aegroto nunquam grandia pollicitus ibi, quum prima vice illum invisissem, Amicorum inistimo, Dn. Marco Jacobo siestetis, Oeconomo Sechingens meritissimo indicavi, Generosum Dominum