Samuelis Diestii, ... Clavis linguae sanctae; seu Regulae 20. de mutatione punctorum quibus Hebraea lingua, omnium facillima, sed solius mutationis punctorum repagulis occlusa, nude aperitur praemissis illius linguae rudimentis, quibus eadem, sine ul

21쪽

vocem accentu.

Tag. l. lin. a'. 9. post voculam ob adri R solationem vocalium sequente. Ibidem si'. . D. s. adde; Praemissis tribus Regulis Generalibus de M

tatione ob Scheva. Pag. 67. lin. 3.-: Sic a tua: amicis, , est plu

in Verbis; ut amfecit, est cum assix. Ρ-cit te. Cons. Reg.XIX. Memb. I. ct IV.) Ubi Nota, cum assixo penaculo 3Π. vocem literis quidem crescere, sed accentum non promoveri; adeoque nec puncta vocis decrestere, Dicitur tamen 3που ta quam a , vid. Excepi. dicita Reg. XIX. Memb.L, Ibid. lin. 11. adde Nisi illud Chirek sit sub P: heemantico. g. 48. lin. s. adde; Vid. Nol. 3. ad Reg. XX.: Ibid. lin. is. poct lagoi adde sisit ortum ex icero Herborum ac Participiorum

l Ibid. lineam a sine septimam ct sextam plenius sici sege; pro chirek vel lagoi est patach si Scheva ex

suol vel patacb vicaris Nominum, vel ex tetera Hemborum ac Participiorum, sit oriundum )Pq. s. sim II. ante Ut adde; Ita fit communias ter, si scheva ortum sit ex taere Verborum in ptheli & niphat, ac Participiorum Lal & pthel, hisque sta 'milium Nominalium , &c. sequente alio scheva

22쪽

' eum assixis d. , zz., niae siti. n. adde: ab mPl recordari, est zz ῖ Quandoque tamen illud Schera transit in chirch; ut ab ara inimicans,

Ibid. lin. 4 D. io. adde: In quibus exemplis prochirch est patach; sic & loco lagoi, propter primam aut secundam gutturalem, est palach, in Conjug. pihel, niphat, &participiis, cui ct modo ad lim itidiΓtum est ; ut a Prael. Pihel. a est ben

dixit tibi, a Particip. anis est diligens te. Pag. 36. lin. a se. 6. adde: bic Adverbium ' a

fuit:) & Praepositio cum, iuncto assigo mecum, ab Pnn; at quum est accusativi casus nota, & desinit esse praepositio, differentiae causa assumit cholem, a rad. nlN, cstc. m. siram. p. 2P. cst 2 6. ac mors Thesp. 336. Pag. 8 r. i. . . q. post eum adis ab Imp. est Π π doce hoc. . P. 9 I. l. 8. nis me adde: Sic Imperat. np, Pag. Io . l. . m. s. post decremento adde ; vocesta non crescente, iuxta Reg. I. M-λILEMEN DA N D A. P Ag.8. lin. 6. pro illis lege illud. p. n. lin. ult. pro XII. XIV. & XVIII. lege XI. XIII. & XVI. p. 16.

23쪽

nuncum scheva loco v cum tetere.

Reliqua errata leviora, quando Iltera quaepiam, vel maxime punctum literarium non bene est expressum, benevolus lector facile corriget ; haec tamen observata, in imperitiorum gratiam, subjungere volui. Pag. .l. I . sub I deficitscheva.. p 6. I. as. II. sub D des m. rach. p. 33. ι af. q. deficit subita inple7N. p. 16. t af . de

RUDI

24쪽

RINCIPIA vocum sunt Li me&Pum ita , atque ex his natae Syllaba. L I T E R AE sunt 22. caeque omnes Consonae:

h. Hau v.

s. ih. t.

Ex his quinque aliter in sine, atque in initio ac medio scribuntur, ut in tabella postpositae conspi-A ciuntur;

25쪽

ciuntur; hinc Finales diei et se. Caph, MEm, Nun, Te, Triari. Nonnullae etiam elegantiae causa diducuntur. iri Gramm. Parentis mei 3.

Ut Latini, a sinistra dextram versiis legentes,plerasque literas a dextra versiis sinistram ducunt, & quaelibet fere apud eos litera dextrorsum ad sequentem prospicit: sic contra Hebraei a dextra legentes, a sinistra ad dextram literas pingunt, eorumque literae sinistrorsum prospectant: quarum eleganti scriptioni singularem etiam calamum adaptant, de qua ibid.in sino.

Ductu autem ac Figura literae sunt, . vel Rotundae, seu obtusi anguli, quarum mater est I

Ouadratae, seu acuti anguli, quarum mater est 3 .

Exiles, quarum mater est

organorum oris respectu , literae sunt vel Gutturales, vel Palatinae, vel Dentales, vel Linguales,

vel Labiales Gram. p. 6. Ex his quae lapius usu

veniunt , tiro memoriae mandabit Gutturales

N Π Π y & Labialis 2 a n D; quarum posteriores vulgo literae 'tala bumaph in Grammatica ap

pellantur.

CApum II. De Vocalibus.

Uncta sunt vel Vocalia vel Literaria. VOCALis non est litera, sed ejusdem pro- .gio: estque vel Propria vel Impropria. Pro Aria

26쪽

; CAPUT II.

Propria vocalis est quae facit syIlabam: eaque vel Longa ves Brevis. Vocalis longa est, uuae regulariter terminat syllabam; ut A ba, I be, ῖ bi, A bo, ta bu. Vocati, brevis est , quae regulariter non termi

nat syllabam, sed sibi subjunctam habet aliam liteteram ; ut lῖ bau, la ben, ἰὴ bin, a bon, ly bon

Nota, Accentum posse vocalem Longam corripere, Brevemque producere.

Utraque est quintuplex ; ut in sep tabella.

Patach.

Omnes infra literam scribuntur, exceptis cholem & Sehurno quorum hoe in medio Vati, isiud vero supra Vati , vel etiam sine Vausupra quamcunque literam scribitur, & aliquando etiam iunctis diaeriticis literarii 'o simul insinuatur. Jod raro a Chira lone

Eibbytet. Mimetet, chalub quomodo a Kametet longo digtur, in sine cap. IV. docebitur.

propria vocalis est, quae non facit, sed connectit syllabam: Alias Brevis a vocalis.; vocaturque SCHEvA: quod est vel Proprium vel VL

carium.

Scheva proprium est , quod omnibus literis subjici potest,& communiter Scheva Simplex vocatur, facitque duo puncta sub litera, ut a Estque duplex Mobile, quod ut e brevissimum - A α

27쪽

RUDI M. PARS I. qpronunciatur velut sub p in voce psalmus; vel

Quiescens, cujus sonus notabilis non auditur. . Mobile est, Li. Ab initio vocis, ut νε ad. et . Post vocalem longam, ut pa edab. s. Post alterum scheva ,

Contra putescens est, 1. In fine vocis , ut Ina barach, ei si sit geminum, ut bara M. 2. Post vocalem brevem, ut tiph ad. vel longam cum accentu tonico, quae habe

Adeoque mobile semper est in initio, quiescens in fine syllabae. Schmasinale quando exprimatur , quando subintelligatur, vid.

micarium Scheva est, quod loco proprii sub Gutturalibus cirregulariter & rarissime sub aliis . ponitur, ad latiorem sui pronunciationem. Estque vel Compositum, vel Incompositum, compositum est, cui jungitur vocalis brevis, cu- ius sonum raptim refert: estque triplex, Chaleph patach a i

chateth enim fgnisicat raptum.

Inco suum dicitur Parach genubab, quod sub

28쪽

ue CAPUT III.

gutturalibus Π, y& Π cum mappili, in fine vocis, loco scheva quiescentis subintellecti ponitur , ante literam, cui subjicitur, ut a raptissimum pronunciatur: ut reach, reang, Raa gabheab;

Hic Crasis frequens est, quando Tχere . Chireli & Schureli cum Patach genubali contrahuntur in Patach : ut pro

set esset contractio cholem cum Palath gentibali in Patach in Insi

Huic cognatum est Patach illud, quod est loco prioris scheva in sine gemini, sub gutturalibus Π& v, quod communiter post literam pronuncia

CAPUT III.

PO si puncta Vocalia, sequuntur Literaria, quae ventri literarum inscri pia, earum pronunciationi inserviunt; sc. Dagesch & Mappil . . Dages cli est Duplex, Lene & Forte. DAGEsCH LRNE est, quod sex literis Tu

scriptum , aspirationem ab iis tollit.

Inscribitur autem iis, i. Initio dictionis ut la

29쪽

RUDI M. PARSI. 6, bisu: 2. Post scheva quiescens, sive in medio ut 2 P malai, sive in fine vocis ut ΠΥ jard.

Idem etiam sit in sine vocis post palach, quod di loco prioris scheva in sine gemini. Aliquando etiam ibidem offuscatur: v.d. Gramm. p. i Excipe i) In initio dictionu, si praecedens vox claudatur litera. quiescente aut vocali sine accentu regio ; quod tamen &rursum ouas exceptiones habet; r In medio vocis, si scheva illud fueriti primitivum initiale formae absolutae singularis aut pluralis, cum praefixo servili ; aut e vocali longa vel correptum ; aut iusinitivi vel Imperativi Kal; aut si illud sequa tur vocalem brevem ex scheva cymposito natam. Excipe etiam 2 in assivis , quod post scheva quiescens semper aspiratum manet: & alia specialia , Uid

Aspiratae Raphata vocantur , quia olim superne lineola, quae Raphe vocatur, signabantur; ut a

a e Piratum, seu raphatum pronunciatur tanquam Zb vel seri ut abh, NIN abba Tenue, seu Dagessatum tanq. B, ut Ia ben: P se Piratum, tanq. G, ut lachad: Tenue, tanquam X, ut la here. z piratum sonat m, ut aph: Tenue , sonat P, ut Imi pa ad

In reliquis tribus a n Hebraei pronunciatione viκ clistin

i guunt, an illa: aspiratae, an tenues sint.

DAGEs CH FORTE est, quod omnibus li- teris, exceptis Gutturalibus & Rescii, inscriptum, easdem pronunciatione geminat; atque insuper aspi-: rationem tollit a literis nAI ta Estque vel Proprium vel Euphonicum. si Proprium est, quod in media voce post vo- cales breves ', literae imprimitur; idque vel pro- , pter desectum literae alicujus compensandae, ut

30쪽

CAPUT III.

iustica Grammatica, sut

' Quae hic Excipiantur, vid. Gram.p. i6. Vocalis longa cum accentu , aliquando habetur pro brevi. Ex titera schevata divescb forte saepis me excidit.

In Gutturalibin & Roch indage stabilibus fit compensatio per vocalem longam analogamC- inmutatis

Veruntamen ante Π & n rara est compensatio; nec semper ante reliquas H & y: semper autem

Κametz tamen compensativum euphoniae causa quandoque mutatur in v Gram. p. P ) .

8 Euphonicum dagesicli est , quod initio vocis , euphoniae causa, imprimitur, post vocem penacutam,finitam in - , Π. & Π.. eandemque per mal

eas mobiles facit, si sine eo quiescerent. Π imprimitur in fine vocis a.in sex verbis; 2. duobus nominibus Divinis &- s. in assixo

scem. gen. ubi tymen communiter o non