Samuelis Diestii, ... Clavis linguae sanctae; seu Regulae 20. de mutatione punctorum quibus Hebraea lingua, omnium facillima, sed solius mutationis punctorum repagulis occlusa, nude aperitur praemissis illius linguae rudimentis, quibus eadem, sine ul

31쪽

RUDI M. PARS I. 8 profertur; q. in duabus interjectionibus, siram. Iod imprimitur in media voce, post chireli longum, ut schenua, a ς

Nonnulli hoc punctum in jod dagesch sorte appellant r. Sed rationes Grammaticae illis potius mappik esse suadent ; licet tale jod tanquam dagessatum pronuncietur, Interim res eodem recidit , quocunque nomine idem appelletur

CAP. IV. De Syllaba.

SYLLABA est literae per vocalem prolatio.

Ejus consideranda Divisio & Accidentia. Dividitur syllaba in Simplicem & Compositam. Simplex syllaba est, quae caret scheva: eaque vel Propria vel impropria. Propria fit i. ex litera & vocali longa, ut a ba, Π be; 2 2. ex eadem recipiente ad se literam quiescentem ut na ba, 'a b . Sunt autem Litera quiescentes N I a vulgo dictae. Ex quibus R de Π vocali destitutae semper quiescunt.

' vero dc vocali destitutae aliquando quiescunt. Hau quiescit in cholem & schureli, ut d lor M.fod quiescit proprie in chirek longo & tZere,

. Post reliquas vocales, literae a & moventur.

32쪽

9 CAPUT IV.

Impropria syllaba fit ex vocali brevi: ibid. Composita syllaba sit per Scheva; quippe quod non facit, sed connectit syllabam. J Estque composita, vel Ab initiis; ut peri, una syllaba: A fine, per Scheva Quiescens , sive expressum unum vel duplex, ut ZJ rach. 'VJliata; θ sive latens in dages cli forti, ut V p puti; sive subintellectum, ut ῖ bal: Utrinque; ut Ina beracb. Ind.Gram P g.22.2 .

De Distinctione ΚametZ.

Quum L amet longum eandem cum Tametet

Sive subintellectu in fine vocis, ut valμ- Quod & sit ablato accentu per malisaph, ut col; Sive latens in dagesch sorti, ut ronnu. Tametet vero ante sche compositum facile diagnoscitur. Tamet cta vis enim est anto solum chaleph hameta cliati juxta Reg. de mutat. punct-

33쪽

RUDI M. PARS I.

V. ut obolo. Secus est Minet longum; ut '' ut ante chaleph patach, mala ; ubi & est

accentus metheg.

C A P. V. De Accentu.

A videntia syllabae sunt Accentus & Mutatio

punctorum.

A C C E N T v s est vel Tonicus vel Euphonicus. Tonum est , qui syllabam elevat, praetereaque distinctioni inservit, Judaeis etiam Musicum usum praestat:) Poniturque vel in ultima, vel in penultima syllaba; unde voces sunt vel Acuta vel 'nacuta de qmb. Gram ρ pS. Estque Rex vel Minister. Rex est, qui sententiam distinguit, & quidem , vel fortius, vel lenius, vel lenissime. Fortius distinguentes, qui proprie Pausea dicun- tur, & punctum, aut duo puncta faciunt, sunt duo, Athnach & Sit L, in singulis versibus Biblicis oc- curentes: ille in medio versus, hac figura A , hic in fine, hoc pacto a quem duo puncta qua: sopb ρομ b, finis verius, dicuntur, assequuntur. Quinque Lenius , & decem Leni e distinguentes , viae Gram. PIV. Minister est, qui sententiam non distinguit, sed tinuat, estque octuplex: Grum. p.26.

34쪽

u CAPUT VL VII.

Hi omnes accentus in Grammatica , unica forma, se. linea perpendiculari sub litera, proponi solent.. Qui accentus Grammaticu/ideo appellatur.

Euphonicin accentus est, qui tonico praemissus, suaviorem pronunciationem efficit: estque duplex

Metheg & Makkaph. Meibu est, qui vocalem, cui adiungitur, dec re suspendit; notaturque virgula recta sub linea: sicut Silis , a quo situ distinguitur, ut ibi prior accentus est Metheg, posterior Sulah.

Ma sapo est, qui duas pluresve voces connectit, sublato a praecedentibus vocibus accentu tonico, ministro sc. ut cum postremae vocis accen-

tu venusta pronunciatione coalescant; notaturque

virgula transversa: ut

C A pu T VI. De Mutatione punctorum.

Erto consilio doctrinam de mutatione punctorum in finem Rudimentorum reiicio : de

quo consule Praefationem.

De Vocis Assessionibus & Divisione.

AI fecitiones vocis sunt duae, Speςies & Figura

Specie vox est vel Primitiva, vel Derivativa. Primit

35쪽

Figura vox est vel Simplex, vel Composita.

Primitiisa vox R. A D I X dicitur,tribus comm , niter constans litetis; estque, ut Praeteritum Κat,s. per . sing. mala. aut Infinitivus Kal, formar p

Saepe tamen nomen verbo simplicius , ac potius radix esse via detur: ut a tres,est in pthel priperuiui fuit.

Derivativa voces, sunt omnes veliquatai Hinc literae Radigales dicuntur quae radicem coni stituunt, quales sunt omnes; & Serviles quae ad ra-

dicem accedunt, quales sunt undecim, amari P Omposita voces, quae a conjunctis sunt disti guendae, paucissimae apud Hebraeos sunt.

. De literis Servilibus , vocibusque Compositis, vid. Gr.3.33.

Divisione vox est Declinabilis vel Indeclinabilis. Declinabilis est, quae flectitur Numero & G

umerus est vel Singularis, vel Fluralis. Dualis etiam in Nom ine datur, rerum natura binarum,

raro alia. um.

Genus est vel Masculinum, vel Remininum vel Dubium. Neutro Hebraei carent, & pro eo plerum ue foeminino utuntur. vox Declinabilis est Nomen, Pronomen, φω um & Participium. D Indeclinabiles voces Hebraeis Tarticula vocan- tur; suntque Adherbium, Praepossitio, Conjunctio Interjectio. e i CAR

36쪽

CAP. VIII. De Nomine, Substantivo & Adjectivo.

NOMEN est vox declinabilis cum casu. Cuius notanda, I. Divisio; 2. Motio masculini intamininum; I. Comparatio; 4. Declinatio. Divi DIΤuR Nomen in Substantivum & -- st Zivum. Substantivum rursus est vel Proprium , vel Appellativum. Ad Adjectivum Participia per- 'tinent. Ur in aliis linguis. Haec am. p. o. s. Moaero Masculinae forma: quae varia est in Remininam fit addita terminatione I. vel nTerminatio Π. communissima est, ut a ziz B- ni est bona.

Formatio in P fit 1 in nudum n uti masculina in '. moventur in nr. cum mappili in ) &in ri . e. g. Paeti septimin , tam. & i r in b. V vel propter guttur l. in quae in Participiis usitatissima, e. g. ' ita visitans,

Vel talos Substantivum non movetur; nisi quandoque propter sexum, ad modum. Adjectivorum,&vir, mόvetur in tam. mulier,

vel princeps,in tamin. et COMPARATro Adjectivorum fit sola peri

phrasi,

37쪽

RUDI M. PARS I. Comparativus circum seribitur per in pra;

perlativu , I. per INO valde et 2. per binam, trinamve repetitionem; s. per Tan pra omnibus. Inae Gram. y q6.

IJῆς LiNAτio Nominis est, sola ejus ex

CAP. IX. & c. De Declinatione.

Ita singulari in Pluralem Dualemve, non etiam per Casus, variatio. Casus apud Hebraeos ex structura sermonis, γtisque signis dignoscuntur. Π articulus omnium casuum est. Genitivus per statum constructum fere signifi

catur. et

communiter est nota Tativi; quandoque &Accusativi ; imo & Venitivi, positum inter duo

nomina.

. Accusatiuum notat; quandoque Ablativum, significans cum vel a. p vel hine decisum P seq. dagesch, Ablatiis

casus nota, significans, a, ex , ρ .

De quibus omnibus infra suo loco agitur.

Declinationes sunt duae: Prima Masculinorum, Secunda Fcemininorum. Utraque flectitur aut ini Pluralem, aut in Dualem numerum. Pluralis Masculinorum flectitur in m

i cemininorum in ny, Dualis utriusque in Hae

38쪽

is CAPUT IX. X.

Hae terminationes, Singulari , nisi in ri des nat , sine literarum mutatione adiiciuntur : e. I, in Masc. at a bonus, Plur. boni ; i ta ' dies. Dual. tapi ' biduum: i

in Form. lare crater. Pluta crateres i manus, Dual. z manus. At si singularis in I terminetur, h. e. masculinon in n. aut Fce minorum in I.; tum illae termi

nationes, in Plurali abiectae, immutantur in terminationem pluralem; in Duasi vero I singularis numeri cum praecedente puncto mutatur in n e. g. Sizg. Mas c. pulcer. Plur. z Cpulari: em. pulcra, Plur. pulcri: Sing. Foem. cubitus, Dual. zPp ' ἀκοσubiti. Nomina ac Participia , quae Foemininum & ia

n & in o flectunt c de quo. Cap. pracia. g. S. so lum a singulari in I desinente pluralem sormant: ut a Foemin. π V vel Π secunda, est plut

Si autem terminatio foeminina in n solum usi tata sit, ad formam reducenda, indeque pluralis formandus est.

Quomodo contra hae terminationes penaeutae n saepius in sta tu constructo, ac solae in statu affxo usurpentur . vid. eg de M ML Punct XII. AIU. V ID. . Massere

39쪽

RUDI M. PARS I. ris Masculina in . aliquando regulariter in pl. assu- , inunt z . uti & in foem. adscito mappik ut di insula in plurim i at sepius solum z adsciscunt,

ct inqMe masculina, quae in plurali irregulariter habent v, vid. Gram. p. O Fneminina , quae in plurali variant, vid. Tuxt. Thesp.82. De iis , quae propter desectum secundae radicalis davsth asti-munt, vid. CDυ. de Mut Punct. R El. R. nora I. Quomodo haec declinatio nominis, Puncta saepe mutet,&crescente voce literae decrescant, in clavi de Murat. Punct. docebo.

ANO MALi As Declinationum, vid. Gram. cap. X. in fine.

CAP. XI. De Pronomine.

PRO NOMINA sunt vel Separata Vel Insepar Separata sunt vel Integra vel Defectiva. integra genere & numero , sunt tria, tres per

J Raro sine n scribitur PN tbJ Invenitur & raro cum joἀedundante scJ Sarpissime cum a scribitur sdJ Ras per aphaeresin dicitur teJ Π paretorico dicitur

40쪽

CAPUT XI.

Desectiva, sunt aut Singularia aut Pluralia tan tum, vid. Vram. y.Π- Utriusque generis & numeri sunt , pronomen Relativum , &CPersona D

s Insiparabilia pronomina sunt, vel Praefixa vel Assixa. PRAEFIx A sunt duoq& Πi. zz ex decisum idem significat; idemque punctum Regulariter obtinet sequente da-gesch, etiam ante gutturales sine compensatione. . Irregulariter habet Patach bear. detesib, raro Scbγva, semel Κametet. Gram. 'ss. Ir. Π articulus ex ron decisus, habet Patacb

Quomodo ' ante gutturales compensetur per vocalem longam analogam π, attamen ante & nrara compensatio , &loco quandoque sit V, ob -κοφωνιαν vitandum; in loco de Dagesis forti cap. III. dictum est.

AFFix A Pronominis describunt pronomi a Possis , adjecta nominibus & adverbiis; i itecaseum Accusativum, quandoque Sativum & Ablativum, adjecta verbis & praepositionibus: in statu osso, secunda parte Gram. demons, ab tur.

Distinguendae sunt Formativa conjugationum ab Assiris.