장음표시 사용
361쪽
06 LIB. II. Τ IT. XX. Pro hae de enim gerere est pro domino gerere. veteres enim haeredes pro dominis appellabant. Sicut autem nuda voluntate extra
neus haeres fit, ita contraria destinatione statim ab haereditate repellitur. Eum, qui surdus vel mutus natus . vel postea factus est, nihili prohibet pro haeredoegerere, dc acquirere sibi haereditatem: si tamen intelligit, quod agit
T I T v L v s Q X X. Continuatio.
D O s et haec videamus de legatis; quae pars
' juris extra propositam quidem materiam videtur: nam loquimur de iis juris figuris,quibus per universitatem res nobis acquiruntur, sed cum omnino de testamentis ψεe de haer dibus , qui in testamentis instituuntur, locuti simus,non sine cauia sequenti loco potest haec iuris materia tractari.
CONTRARIA DE sTINAT 3 o N EJ Sic tamen, .ut declaret se haeredem esse nolle vel . verbis, vel scripto Nutuve. I. . eod. aut re aliqua & facto , unde ea voluntas Colligatur. exempl. in I. II. I. I. 77. I. L 3. g. 1. de imFres. . '
LO et . MVRDEr I v R I s FIGURI Ideli, modis , rationibus. docemus quibus modis res uinniversae aequirunturi legatis autem acquirantur res singuintae. Legatarius non fit juris universi succetar, quamvis
ei legata si* pars bonorum aut haereditatis. Lin.
362쪽
r. Legatum itaque est donatio quaedam adestincto relicta, ab haerede praestanda. De antiquis generibus legato- . rum sublatis.
. . a. Sed olim quidem erant legatorum genera quatuor ; per vindicationem, per damnationem, sinendi modo, per praeceptionem: Sc Certa quaedam Verba cuique generi legatorum adsignata erant,per quae singula genera legatorum significabantur. Sed ex constitutionibus
divorum Principum selemnitas hujusmodi
1. D O N A T I o Q Ξ aE P Α- uadam ιτυνκατγπσρημα generi additum , quia legatum proprie donati O non est rin omni enim donatione res inter duos agitur , nec ulla est donatio sine veceptione. v. βP. de donat. Florent. detib rio Bareditatis. I. I fi de M. I. μιωσις κληρονομίας. Basil. q. rit. I. c. I.
A DEF v Ire To RELIC. et Ad Modest. I. 36. de .Ieg. Σ. res amento relicta. sed Tribonianus videtur verbo generaliore usus, ut serviret constitutioni lustiniani de . exaequatione legatorum & fideic. I. 2. C. eomm. delegat. - AB HAEREDE νR AE aTA NDAJ Desunt haee apud Nodestin. nee Theoph. Cuiae. Hot. agnoscunt, neque ad definitionem sunt necessaria. Saepe tamen nostri definiti nibus aliquid adjieiuni plenioris explicationis gratia. . CERTA AEBAM v E R B AJUid. Ulp. rat . Ca)um lib. h. tit. Notae juria, D. D. E. dare damnas esto. -Per praeceptionem ibi ammodo legatur uni ex haeredibus. ἰCajus disiis. ω rit. f.Me. Th. hie. Formula: Lue. τιtuu m Ai ex parte haeres rem illam 'aeipita. IIaec capiendi figura Praeceptio dicitur, praelegatum, εc praecipuum. Graec.
363쪽
278 LIB. II. Tir. XIX uerborum ponitus si ablata est. Nostra autem constitutio, quam cum magna fecimus lucubratione, defunctorum voluntates validiores esse cupientes, & non verbis, sed voluntatibus eorum faventes, disposuit, ut omnibus legatis una sit natura:& quibustunque verbis ali
quid relictum sit, liceat legatariis id persequi,
non solum per atiiones persenses, sed etiam Ter in reni, & per hypothecariami cujus n-stitutionis porpensum modum ex ipsius ren re persectissime accipere possibile est. Collatio legatorum se fideicommissorum. 3. Sed non usque ad em constitutionem standum esse existimavimus. Cum enim ant,quitatem invenimus , legata quidem stricte concludentem: fideicommissis autem, quae ex voluntate magis descendebant defunctorum,
Ium lotonsitatem sustulerunt. I. 1 f. C. derasam. J. ult. G. qui adm. ad bon. pug. . l . . I 'A . No 1 et Ra coiis set Iretivm I OJ LT. O. eorum. de, . iubi etiam veterem generum differentiam tollit, Ommu neque legatorum unam vult C sic naturam. . PER ac T ONEs P E R s o. N AL E Q d. L 1.
utitur numero singulari. Intelligit aurum actionem ex testamento; quae in personam est ex obligatione nata quasi eas contractu. g. s. e . de ebl. qua l. ex eontris PER IN REM J Ponendi tamen termini habiles: neque enim legato nomine,jaut re aliena io scisse potest .vindicationi , per L. reg. jur. . PER H Y p OT unc A R I A MJ Qua actione agi po est iu quascunque res a defunctici relictas advorsi- quoRm earum posse res ἔ non autem in res haeredis. d. . .. 3. LEGATA STRI TR C. MCMet u RN.πα MJId est , strictam legatis naturam attribuentem, eaque juris subtilitati Sc verborum angustiis subjicientem. I .ci .lEx voti v NTATE MAGIs, dcc.3 Quam ex te aut Diuitigoo by Cooste
364쪽
DE LE GATIS. 279 pinguiorem naturam indulgentem, necesiarium esse duximus, omnia togata fideicommissis exaequare, ut nulla sit inter ea differentia: sed quod deest legatis hoc repleatur ex natura fideicommitarum :&si quid amplius est in legatis, per hoc creseat fideicommissorum natura. Sed ne in primis legum cunabulis permissim de his exponendo studiosis adolescentibus quandam introducamus diffeultatem, operae pretium esse duximus interim separa
tim prius de legatis, & postea de fidei com
missis tractare: ut, natura utriusque juris cognita, facile possint permissionem eorum eruditi subtilioribus auribus accipere.
De re legata. Et primum is re te satoris, haredis , aliena, cujus non est
4. Non solum autem test toris vςlhaeredis
res saut certo jure: non ex rigore juris civilis, sed ex volu
N I L L A sIT INTER EA DIFFERENT I. AJ Seil. in ipsa re. ait enim se non verbis, sed rebus leges im-ξ nerc. d. I. 1. Itaque ementialis disserentia legati 8e fideicommissi sublata non est: sed quod verbis directis Se imperativis legis modo est relictum , adhue legatum ; Mquod precariis, fideicommissum est. Sed neque ea disseistentia sublata , quam facit manifesta voluntas testatoris ;erius rei exemplum habemus g. pen. ins deflet. reb. per M. rel. 4. S E D
365쪽
28o Lin. II. ΤIT XX. res, sed etiam aliena legari potest, ita, ut hae
res cogatur redimere eam , dc praestare; vel si eam non potest redimere aestimationem ejus dare.Sed si talis sit res,cujus commercium non
est, vel adipisci non potest, nec aestimatio eius debetur ; veluti si quis campum Martium, vel basilicas, vel templa, vel quae publico usui destinata sunt, legaverit. nam nullius momenti tale legatum est. Quod autem diximus , alienam rem posse legari, ita intelligendum est, si defunctus sciebat alienam rem esse, non si ignorabat. Forsitan enim si scivisset alienam
rem . SED ETIAM ALIENAJ Etiamsi dissicilis nusparatio sit. I. 39. 7. de Iogat. I. nec obstat, quod lex Ix. Iabb. tantum de suo legandi potestatem facit, I. ixo. de verb.sign. nam 8c qui legat rem alienam, de suo legare intelligitur: qu iam haeredem onerat redempti ne . SI NON FOT EsT REDIME REJ Quod dominus eam vendere nolit, aut immodicum pretium exigat. I. I l. f. uis. I. 3o. g. uti. de Ieg. 3. I. II. g. 3. eod. 1. CUI vs COMMERCIvM NON EsTJ Ejus rei , quae absolute commercio exempta, legatum prorsus inutile est: cujusmodi sunt, quae hie M in I. 39. g. 8. S seqq. eod. I. memorantur. Sed nec earum rerum legatum regu Iariter eonsistit, quae sedibus juncta sunt. I.41. Cum Σ. sqq. eod. Qiuid si vel testator vel haerea commercium rei non habeant 3 Resp. si legatarius habeat, utile esse legatum ι. 49. g. 3. eod. fae. I. 34. deven. obL sin minus, non valere. d. I. 49. g. Σ. d. ι. 34. non Obit. I. II . g. s. eod. I. neque l. II. g. l6. eod. 3. illa tibi quod respondeas ipsa su ministrat: in hae agitur de legato militiae, cujus natura ae stimatio continetur. d. I. 49. g. I. in I. . eod. dolenda vi detur secunda negatio: alioqui illa abundant, ecus cominuetereium legatarius non babeat. Criae.. NON a I IGNOR An AT3 Nisi personae proximae reliquerit, id est , tali, cui veriumue sit quavis modo legaturum fui sse. I. Io. C. eod. FORSITAN, 8cc. NON LEGAS ET J Quo niam nemo facile haeredem tuum onerare solet redempti
366쪽
rem esse, non legasset: δc ita divus Pius rescripsit. Et verius est: ipsum qui agit, id est , lega
tarium probare oportere, scivisse alienam rem legare deiunetium, non haeredem probare Oportere, ignorasse alienam . quia semper ne
cessitas probandi incumbit illi, qui agit.
s. Sed & si rem obligatam creditori aliquis
legaverit,necesse habet haeres eam luere. Et in hoc quoque casu idem placet, quod in re aliena, ut ita demum luere necesse habeat haeres, si sciebat defunctus rem obligatam esse : Zc ita divi Severus & Antoninus rescripsserunt. Si tamen defunctus voluerit legatarium luere, di hoc expresserit, non debet haeres eam luere.
De re aliena post testamentum a
3: legatario acquisita. 6. Si res aliena legata fuerit, dc elus rei vivo
ne alienae rei. I. 67. g. 8. eod. h. sitae ratio cum cessct in re haeredis legata,cessat etiam haec distinctio. d. l. 67. g.8. LEGATARIvM PROBAR EJ Hoc idem iisdein verbis Marcian. tradit I. 1 . de prob, fac. I. 23. C. eod. s. SI REM OBLIGATAMJ fac. I. 47. de tegat. I. I. Iς. de dor. praI. l. 6. C. demete. HAEREs EAM LvEREJ In d. l. I s. liberare. Lue- ire est pignus soIutione vel satisfactione liberare. UT ITA DEMvΜ LvERE, &C. s I sc IEBATJSi isnorabat, valet quidem adhue legatum : caeterum tunc uitio ad legatarii sollicitudinem pertinet. G. De. nisi te stator eam rem vel aliam non minoris pretii seque legatu rus fuisset, si scisset obligatam. d. I. 49. eod. I. I. 6. C. demete. ut iup. in re aliena. I. I . C. h. t. ET HOe ET PREasER T3 In testatoris certa Mexpressa voluntate eonjecturis non est locus. I. 33. eod. I.
367쪽
Σ8a Lill. II: TIT. XX. testatore legatarius dominus factus fuerit, siquidem ex causa emptionis, ex testamento actione pretium consequii potest r si vero ex causa lucrativa, veluti ex donatione, vel ex alia simili caula, agere non potest. I Iam traditum est, duas lucrativas causas in eundem
hominem , & eandem rem concurrere non
posse. Hac ratione, si ex duobus testamentis eadem res eidem debeatur, interest, utrum rem,an aestimationem ex testamento consecutus sit. nam si rem habet, agere non potest: quia habet eam ex causa lucrativa: si aestimationem, ager potest. . . ... -
m his ' qua non sunt in rerum natura
6. Ea quoque res,quae in rerum natura non
niebat, Me. aud alias coniunctae personae, ut sup. g. 4. eod. UI v T sTATOR EJ Exempli causa hoc dictum videtur: idem enim est, etsi testatore mor uo, per d. ap. de ob I. O aEI. AcCur s.
Ex cinus A EMPT IONI sJ Aliave caussa onerosa, veluti permutationis vel dotis. I. I9. de obI. cy a F.
Omnes debitores, qui specie in ex causa lucrativa debent, liberantur, cum ea species ex causia lucrativa aid credito res pervenit. I. i7. de ab . . act. fac. I. I98. g. 4 de leg. l. 66. I. I. eod. Σ. l. 83. f. 6. de meta. obLl. 6s . Osolui. Ra tio est, quia cum creditoris jam res esse coepit, in eum casum devenit obligatio, a quo in ipere non potuit. s. o ins eod. g. 2. ins de mut. sip. s. I . ing. de UL div cria ra tio est causse onerosis; quia cui pretium abest, ei adhuc re ipsa abesse videtur. I. i . de verb.An. UTRUM REM, ON AESTIMATIONEMJ Ratio est , quia non ut aestimatio re continetur , ita res aestimatione. I. 88. de merb. flan. Cum hac distinctione Mesepienda I. 34. g. χ. de Ieg. I. I. EA Kvoqv K REM &c.2 LxPO . . .. eod. l. Maeci a Diuiti eo by Corale
368쪽
DE LEGATIS. 283 est, si modo futura est, recte legatur; veluti fructus, qui in illo fundo nati erunt, aut quod ex illa ancilla natum erit. De eadem re duobus legata. 8. Si eadem res duobus legata sit, si ve con
junctim , sive disjunctim , si ambo perveniant
ad legatum, scinditur inter eos legatum : si altor deficiat, quia aut spreverit legatum, aut vivo testatore decesserit, vel alio quoqUO mO-
Conjunctim autem legatur,veluti si quis dicat, mitio ct Sejο hominem Stichum do, lego. Disjun- . Etim ita, Nitio hominem Stichum do , lego: Seio hominem Stichum do, lego. Sed di si expresserit
OATA R.3 Si plures sint vel eonjuncti vel disjuncti,pars deficiens omnibus accrescit ex aequo. Si permixti conJuncti Se disjuncti, eonjuncti in parte eonjunStorum caeteris anteferuntur ; disjunctorum partes aecrescunt omnibus, sic tamen, ut coniuncti unius personae potestate sui gantur.
I. 34. eod. I. I. 89. eod. 3. I. un. f. o. C. de cad. eoli. Con
iuntiis autem aee restit euin onere , disjunctis sine onere Iillis non nisi volentibus, his etiam invitis. η. I. un. g. II. TITIO ET SEIO HOMINEM STIc HVM DO, L E G od Hi re M verbis conjuncti dicuntur. I I 42. de verb.An. quod si testator adjecerit, aequis Partibus, tum verbis conjuncti erunt duntaxat. d. I. I . d. l. 89. inter quos tamen & ipsos juri aeereseendi locus , ut evincit. d.
. 89, nam jus praelationis , quod illic eis tribuitur, nece lario praesupponit jus accrescςndi. o
369쪽
28 LIB. II. TIT. XX. eundum hominem Stichum , aeque disjunctim legatum intelligitur.
Si legatarim proprietatem fundi alieni sibi legati emerit, ct usu fructus
ad eum pervenerit.' 9. Si cui fundus alienus legatus sit, & emerit proprietatem deducto usu fructu, & uis- fructus ad eum pervenerit, dc postea ex test mento agat, recte eum agere, & fundum petere , Iulianus ait: quia usiusfructus in petitione , servitutis locum obtinet: sed ossicio judicis continetur, ut deducto usuiructu jubeat aestimationem praestari. De
DIa I v N e T r ΜJ Separatim , pluribus orationibus. Sunt tamen M hi eonjuncti respectu rei, ad quam vocamtur : unde & re eonjuncti dicuntur, triplex enim conjun. Iuo est d. 1 41. d. I D. . λ9. SI E v a P v N D v ad Ex Iuliano I. M. g. 1. de Din
Usus Ruc Tvs AD EvM PERvENER I TJEx Causa sic. lucrativa , puta usu D. morte aut capitis minutione fructuarii cum proprietate consui. d I. 8χ, g. L. FUNDvM PATER EJ Impune , sine metu cadendi causa,quasi plus videatur petiisse, m. s. 33.1ns de as. ipsum, inquam , laudum, non aestimationem , ut male Th. 8c Pae. quod arguunt sequentia.. Q avsvFR. aER v I TvTIs L v MJ P terat objici, appellatione fundi plenam proprietatem con lineri. I. Io I. I9. dν aestis. IV. I. 32 de veta. ObI. R. in casu Proposito eo verbo nudam duntaxat proprietatem significari, ut usuis. intellectu a fundo leparetur, Sc tanquam servituS consideretur; quoniam proprietas, quae adest e X cau sa onerosa , adhue abesse intelligitur. I. I . de meis lan. fa I. 1s . eod. junct. I. 66. de judie.
Iudex tanti rem se itimabit, quantum actori aberit. d. I.81.
S. v. itaque habemus hic casum, quo condemnatio fit in rei
370쪽
ro. Sed si rem legatarii quis ei legaverit, inutile est legatum: quia quod proprium est
ipsius, amplius ejus neri non potest. Et licet alienaverit eam, non debetur, nec ipsa res, nec aestimatio ejus.
Si quis rem suam quasi non suam legaverit.
I i. Si quis rem suam quasi alienam lma- Verit , Valet legatum : nam plus valet quod in Veritate est, quam quod in opinione. Sed & si legatarii esse putavit, Valere constat: quia exitum voluntas defuncti habere potest. De alienatione, vel oppignoratione rei legata. I 2. Si rem stam legaverit testator, posteaque
petitae se stimationem: quod interdum neeessarium aut humanum.
Io. IN WT ILE ESTJ I. 4. I. g. 2. eod. I. L I3. C. eod. . seut nee stipulatio nec emptio rei suae valet. I. 81. de merb. ObII. I 6 de eontr. empl. Ratio est in textu. Proinde nec rus,
nee aestimatio rei peti poterit, ut sequitur. Ic ET ADI ENAvERI ae E ΑΜ' Propter desinitionem regulae Catoniana: d. I. 41. g. χ. cui obstat. I. I. s. Σ. de ret. Cat. nisi dicamus verbis illis, si eum livo resa rore alienaveris, conditionem significari, ad cujusmodi legatum regula non pertineat. I. 3. 9 4. eod. I 98. de cond. se dema II. P I. v AETA LET, QU OB IN v ERITΛT EJRatio haec potius ad casam sequentem pertinet nam hoc priore casu etsi verum esset, alienam rem legatam esse, tamen legatum valeret ; quoniam si suam esse testator seivisset, multo facilius eam iuga stet : per ea, quae sv. g. 4. eod. SED ET LEGATARi IJ Ad hunc casum reEte ae-
commodatur superior regula: quoniam si hic opinionemo spectari placeret, inutile cilci legatum, s. Prας. 11. S x