장음표시 사용
371쪽
286 LIB. II. TIT. XX. que eam alienaverit, Celsus putat, si non a-oimendi animo vendidit, nihilominus deberi: idemque divi Severus & Antoninus,escripserunt. Iidem rescripserunt eum, qui post te-1tamentum factum praedia, quae legata erant , pignori dedit, ademisse legatum non videri:& ideo legatarium cum haerede eius agere posse, ut praedia a creditore luantur. Si vero quis partem rei legatae alienaverit, pars, quae non est alienata, omnino debetur: pars autem alienata ita debetur, si non adimendi animo alienata sit.
i 3. Si quis debitori suo liberationem legaverit, legatum utile est: & neque ab ipse . debi-
m. SI NON ADIMENDI ANIM Quod col- Iigitur ex eausa alienandi: nam si ea necessaria fuit, puta
ex causa teris alieni, non ereditur animo adimendi facta alienatio. I. II. g. o. eod. 3. si libera fuit, contra. quomo do accipiendi textus in I.8. eod. I. I. IV. de assim. IS. I. I. ct 3. de pecuL Ies .-v. c. aut si donaverit, nam in donationem non cadit istiusmodi distinctio. I. I8. de ad . Ieg. I. 3 . insin. de amr. arg. Ieg. - IIDEM RE sc RIPsERvNTJ Extat hoc rescri
' PIGNORI DR D I Y3 Ipsiam nomen pisnoris satis indieat alienationis necessitatem. Deinde nee pignoris datio proprie alienatior quia pignus in honis debitoris manet. I. 9 C. de pign. HL A c R L D I Y o R E L. v A N et v RJ d. L 3. C. F. r. ad hibenda tamen distinctio tradita f. q. 6p. eod. SI UERO PARTEM4 eod. I. Quod enim iuris est in toto , quoad totum , idem valere debet M in parte, quoad partem. I. 82. g. 3. eod. I. I. 76. de rei minae. s. LEGAT vM UTILE Esid Controversum id aliquando fuisse arguit I. 3. pr. de lib. Ieg. eo quod debitor dominus est ejus, quod debet. I. I. d. t. neque enim no
372쪽
. DE LEGAriis. 287 debitore, neque ab haerede ejus potest haeres petere , neque ab alio , qui haeredis loco sit. sed &: potest a debitore conveniri, ut liberet cum. Potest etiam quis vel ad tempus jubere, ne haereS petat. De debito legato creditori. I . Ex contrario, si debitor creditori suo
quod debet, legaverit, inutile est legatum, si nihil plus est in legato , quam in debito : quia nihil amplius per Iegatum habet. Quod si in diem, vel sub conditione debitum ei pure lcgaverit, utile est legatum propter repraesentationem. Quod si vivo testatore dies venerit. Vel
strum proprie est , quod est in credito. I. MI. g. 2. L 36. de
auν. a=g. IS. Boet in TU. Feeunia , es in nominibus , non es n ra. Placuit tamen utile esse, eoque contineri
N E E AB HAERE DEJ Nis legatum persenae debitoris cohaerear. L 8. g. 3 de ob. Ieg. - ΡΕΥΕ κ g3 Cum effectu scit . quia petens exeeptione doli repelli potest i ipso enim jure legato liberationis non dissolvitur ObIigatio. d. L 3. f. 3. - U r ORERET EvMJ Nempe per Meeptitati
AD TEM PYsJ Cujus legati quae sit vis, disce ex
Pomp. I. R. I. I. ecd. φ. SI NIHIL, P L. v s IN LEGATO J Nam ut legatum cinsistat, neee sse est in eo aliquid utilitatis ab initio versari. I. V. de Iet.'Iλι. I. I. o. ad sex. Ie. Alias mois ex testamento aditur, sed ex pristina obligatione , ως χρεο. άπάὶ HM. Sehol. Th. IN D I P. M, Me J Vel f alio quoeunque modo aec, dat , ut plus sit in legato, quam in debito. m. Iι 22 seqq. de Iez. I. aut ereditoris intersit, ex testamemo potius age-τe , quam ex pristiua Obligatione. L II. de lib. Ieg. PROPTER REPRAEsENT A T I o re R MI Id est, Proptςr commodum , quod est aut esse potest in repraesen lationes
373쪽
288 LIB. II. Ti T. XX. vel conditio extiterit, Papinianus scripsit utile esse nihilominus legatum; quia sumcl consti
tit. quod & verum est. Non enim placuit sententia existimantium extinctum osse legatum, quia in eam causam perVenerit, a qua inCipere non potest. , ε. De dote uxori legat iis. Sed si uxori maritus dotem legaverit, valet legatum: quia plenius est legatum, quam de dote actio. Sed si quam non accepit, dotem legaverit, Divi Severus 8c Antoninus rescripserunt, si quidem simpliciter le
gaverit , inutile esse legatum : si Vero Certa pecunia , Vel certum corpus, aut instrumenta
tatione, quia ex tqstamento praesenti die debetur. Reis praesentare est leriter vel ante tempus praestare. Sueti e fugust. e. MD. Senec. epist. 9F. i. 36. g. I. de eoas. O dem. Gloss. vet. ετ παρ-- MMD. Repraesentatio,
PAPlNIANUS SCRIPSIT J I. s. ad Ieg. Ita non tamen ut in hoc legato aut Falcidiae sit locus, aut ereditoris fideleommitti possit. I. 7. g. MD. de Iet 3 QUI A a MEAM CAusAM PERVENERI TaIn hae sententia videtur & Paulus fuisse. I. 81. eod. 2. qm tamen alibi fatetur novum non esse, ut quod semel utiliter gestum est, duret, licet ille easus extiterit, a quo initium Capere non potuisset. ι. 8s. si I. de reg.jur. I s. PLENI vs E T LR μ A T v-Propter reprae sentationem in dote pecuniaria , qum annua, bima, trima dio , -ὶ- --, visu . id est, tribus annuis psit solubus xeddebatur. Ulp. tit. 6.9. s. Hodie autem dris rerum mobilium annua die praestatur. I. un. g. 7. C. de rei am. a r. In legato immobilium etsi non est repraesentatio. vi p. d. m. ct d. I. un. valet tamen legatum propter commoditatem novae actionis. v. in comment. ι
374쪽
dotis in praelegando demonstrata sunt, valere
De interitu , ct mutatione rei legata. 16. Si res legata sine facto haeredis perierit,
legatario ae ait. Et si servus alienus legatus sine facto haeredis manumissus fuerit, non tenetur haeres.Si vero haeredis servus legatus sit,& ipse eum manumiserit, teneri ipsum Iulianus seripsit. nec interest, sciverit, an ignoraverit a se legatum esse. Sed &si alii donaverit servum, & is, cui donatus est, eum manu miserit , tenetur haeres quamvis ignoraverit, ast eum legatum esse.
IN PRAELEGANDO DEMONsTRAT AJ Ouia lalla demonstratio non vitiat legatum. g. 3o. rQ eod. 6. SI RE a LEGAT AJ Id est, certa species, certum corpus. I. in. g. I. eod. I. I. 13. de verb. OH. aut quod instar certi corporis sit. I. 3o. g. 4. ad Ieg. Fala. Nam si legata sit res incerta , puta centum aurei, aut homo in genere , nunquam dici potest rea debita aut legata perisse. d. I. 3O. F. SI ME PAc To HAEREDI 33 Sive naturali interitu, v. c. si servus legatus ιδιν Θανατω, sua morte, ut Suet. in I. e. vla. defunctus sit; sive facto alieno. nisi mora haeredis intervenerit. I. 36. g. κθ. I. 47. I. ult. de Iet. I. I. 23.
LEGATARIO DECEDIT J Et haeres liberatur , ut 8c caeteri debitores; qui certam speciem debent. d.
g. i. Ratio eadem, nisi quod hic haeres causa remotior. N II. PAR
375쪽
LIB. II. TIT. XX. 29o De inseritu quarumdam ex pluribus rebus legatis. 17. Si quis ancillas cum suis natis legavetit, etiam si ancillae mortuae fuerint, partus legato cedunt. Idem est,&si ordinarii iervi cum vi- . cariis legati fuerint: quia licet mortui sint o dinarii , tamen vicarii legato cedunt. Sed si servus fuerit cum peculio legatus, imortuo servo, vel manumissis, Vol alienato, peculii legatum extinguitur. Idem est, si fundus instructus, vel cum instrumento legatus fuerit. Nam fundo alienato, & instrumenti legatum
De grege legato. 18. Si grex legatus suesit, & postea ad u
17. y A Retus et E GAvo e EDv re I. εχ. Ofenad I g. r. quia duo hic legata sunt separata, hoc est, aeque principalia. I. 3. Arrecies. IV
IL. I Is3 Nam vicarii hic non considerantur, ut pars pecu ni ordinariorum, sed ut eorum conservi, ut 8e revera sunt. I. 9. d. t. itaque etiam in hac specie duo sisnt legata separa ta. I. q. d. t. S ED s I sERvvs CUM PECVL I Ο, 8ce.3 I. I. d. t. Ratio est, quia peculium accessionis locum obtinet: cujusmodi perempta re principali εc ipsa extingui solent. I. Σ. d. r. I. I78 . de reg. jur. IDEM EST, s I FUNDUS INSTRUCTV lnec hic duo sunt separata M prineipalia legata , sed unum rei principalis', alterum accessionis. spectand, tamen mens testatoris. I. I. g. I. I. s. de in . veI instrum. Ieg. ' I8. SI GREX L E G Α T V s, &c. Q V o D s v P E R- Pu ERIT v I NDICAR IJ Quamvis grex esse desierit, quae ratio est dubitandi. I. in . drieg. I. Sed nimirum qiii gregem legat, etiam singula capita, quae in eo grege sunt, i ut partes totius , legare intelligitur. per. I. I 3. de rex. Dr.
376쪽
DE LEGATI s. 29 nam ovem perVenerit, quod superfuerit, vindieari potest. Grege autem legato etiam eas oves, quae post testamentum factum gregi adjiciuntur,legato cedore Iulianus ait. Est autem
regis unum corpus ex distantibus capitibus:
cui aedium unum corpus est ex cohaerenti
bus lapidibus. De adibus legatis.
I9. AEdibus denique legatis, columnas Rmarmora, quae post testamentum factum adjecta sunt, legato dicimus cedere. De peculio. 2o. Si poculium legatum fuerit, sine dubio quicquid peculio accedit, vel decedit vivo testatore, legatarii lucro vel damno est. Quod si post mortem testatoris, ante aditam haereditatem
Aliud juris est in legato usu D. gregis. I uti. quib. mod. usam. quia ususfructus rei mutatione extinguitur. ω. Dp. g. Pen. de Uufr. Qv AE POST TESTAM . ADIICIUNT v RJGrex legatario crescit 8c decrescit; legatus enim censetur,quantulcunque erit die legati cedente. I. 2I. de Ieg. I. VNVM c o R P v sJ De generibus corporum vid. l. 3O. de usurP. ct usue. I9. PosT TESTAM . ADI EGr AJ I. ΑΤ. q. 9.seo. deIeg. I. Sed sc si areae legatae domus imposita sit, placet Se superficiem legato cedere ; nisi testator voluntatem mutaverit. ι. 39 eod. 2. I. 44. g 4. . emi. I. l 'xo. PE e v L I O ACCEDIT VE L DECEDITI. Peeulium simile est uuiverso alicujus patrimonio, unde H-cile M augmentum M deminutionem recipit. I. 6 s. eod. Σ. nascitur, crescit, decreteit, moritur instar hominis I. lo. de pecul. U Ivo et Ear Axost EJ Quia quamdiu testator vivit. , dies legati peeulii nullo casu cedit. id est, nihildum deberi intelligitur. --Nx H vin
377쪽
292 L IB. II. Τ I T. XX. tatem aliquid servus acquisierit, Iulianus ait,
siquidem ipsi man vinita peculium legatum
fuerit, omne quod ante aditam haereditatem acquisitum est, legatario cedere: quia hujus modi legati dies ab aditaliaereditate cedit: sed si extraneo peculium legatum fuerit,non cedere ea legato , nisi ex rebus peculiaribus auctum fuerit peculium.Peculium autem,nisi legatum fuerit, manumisso non debetur: quamvis, si vivus manumiserit, sufficit, si non adimatur: dc ita divi Severus & Antoninus rescripserunt. Iidem rescripserunt, peculio legato, non videri id relictum , ut petitionem habeat pecuniae, quam in rationes dominicas impenderit.
. HUIUSMODI LEGATI DIE s AB AD TA
NAE REDITAT EJ Tam peculii servo legati, quam libertatis dies ab adsta demum haereditate cedit. I. 7. in θν. er I. seq. quand. dies Ieg. Et haec ratio est, cur placeat, ubi ipsi servo manumisso peculium legatum est , quicquid j ccnte haereditate peculio aecedit, ipsius lucro esse. nimirum quia cum quaeritur , quantum si in legato , id tempus inspicitur , quo dies legati cedit. I. 8. g. ωθ. de pee. I. g. id est, res legata deberi incipit. I. 2I3. de ver, Agn.
GAT OJQuoniam dies legati extraneo cedit statim a morte testatoris , exceptis conditionalibus 8c quae ad haeredem non transeunt. I. Σ. cum seqq. quand. H. Ieg. I. un. g. 6.. 7. C. de cad. toli. N I S.I EX REB. PECUDI ARI n.4 Puta ex partu ancillarum peculiarium, sectuve pecorum. I. 8. I. uti. de
ipso , quod dominus peculium apud jam liberum factum
manere patitur, non obscure id ei donat. I. F3. de peeuIIun. C. de Pec. ejus, qui lib. mer. Q v A M IN RATION Es DOMINICA 33 Hoc
ideo, quia quod dominus servo debet, verum debitum non est;
378쪽
DE LEGAris. 293 Iidem rescripserunt,peculium videri legatum, cum rationibus redditis liber essejustus est, de ex eo reliqua inferre. De rebus corporalibus, incorporalibus. 2I. Tam autem corponales res legari poί- sunt, quam incorporales: dc idco quod dem acto debetur, potest alicui legari, ut actior es suas haeres legatario praestet, nisi exegerit vivus testator pecuniam: nam hoc casu legatum extinguitur. Sed de tale legatum valet, Damnas esto haeres meus domum illius reficere: vel, Illum aere alieno liberare.
De leg4to generati. 22. Si generaliter servus, vel res alia lege
est ἔ quamvis peculium augeat. I. 6. I. 4. de per. Ieg. I.
Ex EO RELI QE AJ Id est, ouae putatis rationibus domino deberi compertum fuerit, ac peculio solvere, aut certam summam haeredibus inferre. I. g. g. . de pecuL
rur. QE AM INco RPORALE s lut usus, ususDuctus , servitutes praediorum, actio seu nomen debitoris. I. 43 . pr. de Ieg. I. siti. de usu er usust. Di deferv. Ieg. o I OD DEFvNCTO D En ETu RJ I. 7s. g. I. ω . I g2. g. s. de Ieg. r. Estque id legatum, quod passim nominis appellatur. I. 46. g. 6. eod. I. ι. 34. I. F9. estu. 3.
ACTIONEs LEGATARIO PRAEsTEτῖ d. t. -- g. 6. d. I. 7s. q. v. eod. I. sed Se non expectata cessione actionum directarum utilibus suo nomine experiri potest. I. 18. C. eod. Σ1. Si GENERALITE Ra valet legatum generis cum eorpora ei subjecta sunt uniusmodi, eadem forma interna 8e natura constant, veluti si homo, equus aut bos legetur : alias inutile est, v. e. si animal legatum sit. Sed
M si domus legata sit aut fundus, nee fundum ullum aut
379쪽
29 LIn. II. TIT. XX. tur, electio legatarii est, nisi aliud testator di
De optione legata..i23. Optionis legatum, id est, ubi testator ex servis suis vel aliis rebus optare legatarium iusserat, habebat olim in se conditionem: &ideo, nisi ipse legatarius vivus optasset, adhaeredem legatum non transinittebat. Sed ex constitutione nostra & .hoc in meliorem statum reformatum est, dc data est licentia haeredi legatarii optare servum, licet vivus legatarius hoc non fecerit. Et diligentiore tractatu habito, & hoc in nostra constitutione additum est, sive itures legatarii extiterint, quibus Ο-ptio relicta est,& dissentiant in corpore eligendouesive unius legatarii plures haeredes sint,
domum testator habeat, magis derisorium , quam utile legatum est. I. 69. 3. 4. de jur. dox. fac. I. II. de let. L. n mirum quia ista certam determinationem a natura nouhabent, Sc nimium quam utilitate distant. I. Μ. g. 1.
ELECTIO LEGATAR I RST J I. l . q. eθd. I. I. Σ. S. I . de ops. Q. ut Se in rebus disiunctim legistis. I. 34. 3. per . eod. I. I. 13. eo2.1. Aliud est in contrachi-bus. g. 33 . Fers IIuie autem. ins de af7. l. Io. in pn. de jur rit. Neque enim tam largam contractus, quam ultimae v luntates interpretationem recipiunt. I. Σ. de rex. Iur. Non est autem electio haec plane libera. V. t. 37. de let. I. ALIUD TEsTA Tost Dix ERIN Aut sermo
nem ad haeredem direxerit, ut in formula legati damnationis : nam per exaequationem legatorum nihil derogatura l
: quod tamen a Theophilo additum non est , ut quidam falso tradunt. CONs Tl Tvet IONE NOS TRAJ EXtat in I. uD.
380쪽
DE LEGATI s. 29sia inter se circa optandum dissenti ut, alio aliud corpus eligere cupiente, ne pereat legatum squod plerique prudentium contra benevolentiam introducebant sortunam esse hujupoptionis judicem, dc sorte hoc esse dirimendum, ut ad quem sors pervencrit, illius sententia in optione praecellat.
et . Legari autem illis Elum potest, cum quibus testamenti factio est. Ius antiquum de personis incertis.
Incertis vero personis neque legata, neque fideicommissa olim relinqui concessum erat. Nam ne miles quidem incertae personae poterat relinquere , ut divus Adrianui rescripsit. Incerta autem persona Videbatur, quam incerta opinione animo suo testator subjicie
bat, veluti si quis ita dicat, Ruicunque filo meo flia kam in matrimonium dederit,ei hae
res SORTE EssE DIRIMENDUM J Frequens admodum etiam apud veteres sortis judicium. I. I 4. dejudie. I. s.fam. ere. I. . I. I 4. desdeic. Iib. ubi let . animi judiaeio negotium explicari non potest: alias sorti res non committitur. I. 8. de pares. g. l. sup . de satisd. tui. I. 67. in M.
pr. C. de σis. eler. 24. CvM D v s T E s T A N R I FAM T I od Quibus verbis continentur etiam qui ipsi testamentum facere non possunt, modo jus capiendi ex alieno testamento habeant. g. .sup. tit. Prae. INc ERYIs PERSONISJ Vlp. su. 22.. 3.tit. 24. f. II. M assert d. s. 3. hauc rationem, quoniam Certum esse debet testatoris eonsilium. Receptum tamen. fuit, ut pauperibus. I. . C. di σise. 9 eIer. civitatibus.I.26. AEd SC. Tris. I. 'Σ. de Ieg. r. corporibus 8c collegiis licitis. I.I . C. de har. ms. I. I. g. I s. ad Treb. relicta rat/ essent.