장음표시 사용
61쪽
B E L G I c AE nno Iuliacensi No Bergensi successit C. N. Gerardus, statris Guillelmi filius, Gerardo filius Wilhelmus. cujus filia Maria nupsit Ioanni Duci Clivensi , illique genuit hunc Guillelmum de quo γgimus. IM 3 . Carolin V Imperator; & ipso resignante an or sys. Philippus I. Hispaniarum Rex. Quem provincia cum caeteris provinciis faederatis m. Is 8oejuravit.
Globur,cus Comitaturi V M in qua parte potissimum agerem de Culemburgo & C mitatu, incertus haereo, & opertie festinant; bene de eo dicere neglexeram. Culenburgum ergo
situm es ad sinistram Leccae ripam; in tres partes divisum oppidum, quae fimgulae suis muris & fostis cinguntur: sicuti ἐκ alx illi coirilexa, Comicis domiciliu.
62쪽
DgscRIPTIO, Hs Distat a Viana milliare unum. Regimen. civile oppidi est penes praesectum, vulgψὶ duos civium Magistros, septem scabinos, dc Scultetum. Qui omnes a soluta potestate a Comite eliguntur,nulla praevia oppidanorum designatione : dc ipsi postea minora munia inter hon Riores cives disti ibuunt, non modo in urbe, sed& in agro. Sub Comitatu praeter oppidum sentquatuor pagi; SDrdingb, fines jungens cum Hagesteynio, dioecesios Trajectunae loco; Syderet eid, cum Leerdam, ditione; Gobberrieth, in meditullio Comitatus & Redishem, ad limitem Burani
Culenburgensis ditio jam ab aliquot
seculis regulos suos habuit. Heuterus eorum primum commemorat Rober--tum Bosichemum, qui obiit anno ii ς . Cujus siuccestares connubiis plures ditiones creverunt, inprimis Gerardus II ejus nominis Cesecturgii regulus 1 qui ducta in uxorem Elisabetha Burae, Bomfelii, Zulae, sint Martens&jckii, S ijckii ac Doddendatae Domina , magnas ditiones cum ipsa accepit. Ex his natus Casiparus Culenburgii , Zulae , Hogi stratae, dcc. regulus: & Neyda; quae patris testamelo Burae & Santi Martens-
63쪽
Iselsteynii domino nupsit. Casparus tantum quinque filias reliquit. Quarum major natu Eligabetha, licet bis enupta, nubios liberos peperit. Secudo genita Anna, uxor fuit nobilissimi viri Ioaimis PMlanti praefecti ditionis Valkenburgii. Equibus Florentius Culenburgii Comes descendit, qui hodie superest. Cujus purens Florentius a Philippo II Hispan. Rege primus Culenburgii Comes fuit designatus: verum quam una cum praecipua Belgii nobilitate an. cro IO Lxv Ilibellum supplicem Parmensi Ducissae, quae Regis Hisp. nomine provincias moderabatur, obtulisset, gratia illius excidit,& ab Albano proscriptus filii, de domus illius , quam Bruxellis habebat inprimis
magnificam, excisa,areaeque marmorea
basis imposita, cum quadrilingui inscriptione, quae talis erat: Regnante Philippo secundo Cathol. Hispan. Rege, in his suis
inferioribius Germania Regionibm gubem nante vero Ferdinando Alυaret de Aledo Alba Duce, Oc. Florentii de Palant quondam domum solo aquari s cirum es; ob
execrandam memoriam repetitae in ea con-
jurationis adversus Religionem Ecclescathol. Romia Regiam M. O ipsas regiones , anno a salute cII IIxxv III . s. kal. Iun. Baesis quidem haec postea eversa sed domus baud restaurata. Haec damna
64쪽
ante Ut me istisidera L .. DE sc RIPTIO, Ddamna tulit, tantumque periculum adiit vir nobilissimus, libertatis ergo, qua ii die fruimur. Obiit anno Is 98 , pcne septuagenarius. S. Andreae munitio.QVuman. cIIIcxcix Andreas Ai strius Cardinalis, statre suo Alberto Arctii luce absente, provincias Belgicas, quae Hispano parent, gubernaret, & militaribus copiis cuin imperio praeesser Franciscus Mendoga Arragoniae Thalassiarcha ; magnum inter nostros & HL spanos certamen fuit juxta Bomnelium, illis oppidum capere,. nostris Iud tueri
satagentibus. Tandem quum Hispani de urbe capienda jam desperarent, monitus fuit Cardinalis ab architecto quoda seminano Thumum sequor lib. cxxi rὶ quia nostris ad ipsum transfugerat, locum urbi subesse angustum, in quo Mosa dc Vahalis juncti bisulam efficiant, extruendae munitioni valde opportunum , qua fabricata navigatio 'mino impediretur. Itaque ille M consilio belli ducum a Bommri copias Rossessium reducit, dc in propinquo quinquangulari munitioni designatae principium facit. Opus summa celeritate dc arte persectum, salicetis recunctis arboribus insulae in eam rem resectiss
65쪽
48 B E L G I c AE sectis; Sant- Andreana de nomine Cardinalis dicta munitio. Dum festinatis operibus in eo laboratur , Princeps Mauritius in ornam insulam proximam descendit, in qua munitionem ovali specie habebat, ad res gerendas valde opportunam. Aliquot levibus praeliis deinde ce intum, munitioque ab Hispanis persecta, dc praesidium cII II peditum & alae unius equitum impositum. Sed haud diu hostis hac munitione potitus Bit. Nam
anno cII II c a Principe Mauritio o
sessi vii kal. April. per deditionem in iblius manus tradita fuit u is i idus Majas. Munitio haec structa ad normam sutajunt) arcis Antwerpianae; quinis ingemtis molis propugnaculis in Orbem cincta, quorum tria Mos, atq; Vahalis alvetim respiciunt, bina Har ardenam aliisque operibus , quae hodierni belli usus invenit, ita septa intusq; instructa est ut inter invictas opere A industria Ceseri queat. Arx quoque Nasiavica in insula Dorna
novis operibus munitior reddita. Vtraq; hodie validis nostroru praesidiis tenetur. Do munitione Schene iana.
QVia jam in munitiones incidimus,
nequaquam praeterire debemus f mosissiluam munitionem Gravit a
66쪽
sectist Sam- Andream de nomin eribus in eo laboratur, ς' T
D E s c O p T 1 4. diae , quam a primo conditore vulgo Schenclamam vocant: sita quippe est ad angulum insulae amnicae quam vulgo, 's Graven-vveert vocant, ubi Rhenus in duo cornua divaricatur; quorum illud, quod septentrione versiis defluit, Rheni nomen servat; alterum quod occidentem versus dilabitur Vahalis assumit : prospectu in omnes partes jucundissimi,. Haee primum a sortissimo militum ductore Martino schenchio nobili Geldro exiguo ambitu structa, ut Hispanos arceret, qui jam ocul's in hunc locum conjeci nedicebactur; anno cla I Lxxxv I. sed post illius obitum, opportunitate loci co-snita, ab Illinc ordinibus confoederaci Belgii variis modis est ampliata , ita ut jam intra vallum contineat virgas ccc, habeatque templum, rum, scliolam, &aedificia privatorum haud ineleganter structa circiter Lxxx ; atque ita permi nita, ut nihil eortina operum, quae hodierni belli usus postulat. hic desider tur. Et quia Rheni violentiam nonnum quam experta fuerat, vastis in flumen jactis molibus variisq; operibus indei nitati illius consultum.
67쪽
occidua Britannicum mare; a ;septentrione Cimbricum am' lbit & littora illius pulsat : abjiortu solis fretum amplum, vulgo de Sisy- IdemZee, .Frisiam procul aperit; ad eur notum Transistianam dc Velaviam: ad austrum Trajectina ditio obtenditur, &porro Getriae & Brabantiae pars: ad occidentem denique atque corum Zelandica: insulae praetenduntur. Regionis ambitum ad Lx milliaria , extendi volunt: longitudo ejus magna secundum oram maritimam, inde ab insula Schellinga ad septentrionem sita, ad Scaldiam Zelandiae insularum unam: lavitudo perexigua est, & nusquam sere septem octove milliaribus major; quandoquidem e meditullio illius creditur vi tori trium horarum spatio hinc ad oce num, illinc ad extremos illius fines pa- . rere aditu. Ex quo aestimari potest Hoblandiam a reliquo Bataviae veteris co pore deductam, longae taeniae aut litui imcuxvi siciem prae se ferre. Memorabilis
68쪽
DE sc RIPTIO. lavero est sinquit Haunius) majorum n strorum industria & dig hujus genus gloria, quod, cum Rhenus & Mosa in plures singuli ramos dc brachia alveos que diffusi , regionem. quaquaversum complectantur δc intersecent, illi tamen haud contenti hoc naturae beneficio, arte atque industria hanc adjurarunt, passuri emissi ia , opportunos euripos& aquaria adjungendo, ut adventu dia
scessuque commeantium, commercia alerentur.
Curii solisque qualitates. 'T T Ollandia sinquit V.Iunius longe maxima parte palustiis est, selo depressiore acdemerso plerisque locis, multis etiam natante, non in novum modo sed in adultum quoque ver, prςserrimqua Trajectinos fines respicit: saginis oceuripis passim irrigua ; lacubus immanibus,quorum finem nulla oculorum acies metiatur ,s divulsa : alicubi arvorum culturis distincta, arboribus fructisetis consita , aut nemusculis amoenarti se, diem ostensura. tertiam serme partem
mari objecta sabuleta occupant, s erilia quidem illa,sed cuniculoru secundissima.
69쪽
st B E L G I C AEarbustorum magna raritas est , olim abundarunt. Aquarum multitudineci,
quae demissioribus arvis gravis est & stagnantibus pascuis hyeme innatat, frequentioribus molis aquariis exoneranti eae quaternis aliis instructae, vento circumaguntur , dc pinnato tympano Dquas in altum evehunt, atque in euripos& inciles fossa, ejectant, invento valde utili ac prope necessario. quod superioribus annis plurium industria auctum;ita
ut nunc ejusmodi molae aquariae incredibilem aquarum vim brevi spatio non tam evehant, quam everrant. ) aquae altioribus aggeribus utrimque coercitae &in majores latioresque aquaeduetus comrivatae, per emissaria opportunis locis collocata, quotiescunque maris reciprincantis fluctus refluit, in maris sinum aut amnes effunduntur : alii depresibs illos agros, aqua prius deducta, meliores reddunt, inducto ex arena corio, quod desuper insese terra e cinere, luto, aliisque rejectamentis coricta, interdum & smo
stercorant , insigni profectu oc successis Iaeto. Coeli clementia linquit idem) de-
se tuimur: hyems nobis: maturior,aspem riorque: vis ventorum infestior; praecipue Caurus, Hollandiae veluti peculiaris tyrannus additus; hostis arboribus satis inimicus, valetudini adversus, procello-
70쪽
prici est arbustorum magna rarius quia abundanssit. mi admusoribus alvi symi cuas in altum evili xi a
DE sc O PT I o. F3sus, marisque turbator. Habet porro haec regio atros frugi seros quoque, & quin dem luxurioso & opimo frumento si pra modum scatentes stritico praesertim excellenti propeLugdunum Batavorum,
Rhenoburgi, &in occidua Hollandiae plaga quam vocant Mesilani j sed quitantillo inspacio dc in regione, qua non aliam populosiorem usquam invenias, ad suppeditandam tantae multitudini alimoniam sint impares. Pascui vero agri bovitate cum aliis certare licet; unde praecipui proventus existunt: siquidem Ecasto oc butyro, quae exportantur in externa loca, in singulos annos ducenties sestertium cogi putatur, quae summa ad decies centena Carolaeorum millia exte-ditur; praeter ea quae in quotidianum alimentum, quo vix alio bona pars tenuioris fortunae hominum victitat, cedunt. Tot boum armentis abundat, tam laeta vaccarum parens ac nutrix est ut comstet , aliquibui Hollandiae partibus va cas vernis dc aestivis mensibus x Liv l ctis heminas quotidie in mulctralia singillas sundere. Hinc butyri longe optimi copia: hinc castorum qui cum praestam tissimis certent, infinita pene vis. IO nos enim Benningus Curiae Hollandi- consiliarius referente Guicciardino certa observatione dc minime fallente