장음표시 사용
81쪽
ς B E L G I C AEvium voluptati δc juventutis exercitiis dicatus. Linearum telarum candoris Sctenuitatis eximiae, aliorumque pannorum textura satis celebris est urbs dc populpsa admodum ob advenarum ingentem numerum: magno quippe incolarum numero aucta est, postquam Hispanus Flandria & Brabantia potitus est: ita ut superioribus annis hic supra viginti quinque millia hominum numerata suerint , eorum qui lc sexagenariis minores erant, & tamen pubertatis annos Ggressi ; qui artes varias mechanicas &mercaturam exercent. Quo iactum est ut non modo ardes, superioris belli clade incendio deformatae, aut collapse, pulchrius longe reaedificatae fuerint, sed etiam omnibus locis vacuis eleganter superstructum sit. Muro lateritio cincta est utrinque firmo , dc sosia satis lata. Abest ab Oceano circiter v mili. passuum ; qui marinorum piscium omne genus abunde subministrat. Ad euronotum lacus est amplissimus ; versus aquilonem Tyus sinus : uterque bene piscosus. Ita ut opportunus mirum in modum sit unde cunque situs, soli, coeli SI aquarum bonis assiliens. Hujus indigenae Laurentio Ioannis cognomine . edituo, Hadrianus Iunius typographiae primum inventae floriam asserit. . - 3. D I
82쪽
iis 3. Sessum sequitur Godestidi Lo ; 2 tharingi, cognomento Gibbosi, ut credi
so tur, opus. Urbs variam fortunam exper-
- ta; & sub Alberti Bavari immiti imperio esse moenibus nudata ; sed postea restituta. )u- o cIo Io xxxvi fortuito incendio
μ- ι pene tota conflagravit: verum e cineri-ju i bus multo pulchrior surrexit, ut aedium si magnificentia tam publicaru quam pri- te tarum cum paucis possit comparari. I, Forma est oblongiori; nec manibus aue o vallo, prout hodie se res habent bellicae, 2 setis firma:situs natura illam egregie -- let nit. Cerevisiae coctura olim quam nuncide l celebrior, uti dc laneorum pannoruna ux si textura. Cives tamen habet opulentos, splendidosque, εἴ qui mercaturam lon- γ ge lateque exercent. Ager illius pingui se di inprimis pascuus. Portum habet ad se Mosae ripam viae commodum;Delphs-lli hariam vocant, municipium aedificio-ie rum multitudine dc incolarum copi si nobile. θ- . in to se offert Luimum B ' lavorum, vulgo Loda; severa urbiunata Hollandiae ocellus;sive urbis ipsius nitor 3- rem, stimur que, situs opportunitaei 0 tem juxta atq; amoenitatem bines; siveis civium & incolarum frequentiam, Q-x mnium Jue artium mechanicarum, &
praesertim lanis ii, cultum. Si est in 13 E medio
83쪽
medio pene caeterarum urbium, quippe distans a Delphis tria; ab Har IemO, GO da, Roterodamo quinque, ab Amstet damo , Dordrechto, Trajecto septem miliaria communia. Medius quondyna Rheni alveus, ab Vlirajecto descendens, sed oblimato ostio, & cursu alio deto to, jam restagnans, paulum supra urbem in duo veluti brachia divaricatus,urbem ab oriente ingressi is, postquam bonam illius partem bifidato alveo pervagatus
est, rursus in unum alveum conjunctus ad occidentem egreditur , dc mare petit. In angulo hujus confluentis , iuper acclivem undique tumulum pyrgus e tat Burgum patria lingua vocant) circinato moenium ambitu,fornicibus arcu
tis; quod Normamaorum opus creditur. Ab hocBurggravit nomen habuere, olim quoque urbis potentes. Vrbs aliquo ties ampliata est moenibus productis.primum anno 12 9. secundo I 3s s. tertior 389. quario denique Isi I .ita ut nunc
serma pene orbiculari cLXXII jugera Rhenotandica Dccupet; quum superioribus seculis, quando primum muro ci cta Riit, vix triginta contineret. Cincta est autem pinim muris vallo terreo si malis , quibus ingentia propugnacula terrea sunt adjecta; partim, qua nuper
i pliata riit, Binissimo k classissimo
84쪽
terreo vallo dc validis propugnaculis,ses.saque undiquaque amplissima. Haec urbs post Amstelodamum omnium populosissima est, quippe advenis e Flandria dc Artesia Hannoniaque &Leodiensi agro, aliisque, in immensum aucta: unde Mopibus quoque supra modum crevit. Duqlhanc urbem maxime nobilitant: Primum obsidio, tam sortiter tot me sibus contra potentissimum Hispan rum exercitum tolerata, & repulsa , ut vel hinc libertatis qua hodie stuimur,a spicium duci coeperit: secundo Academia florentissima & toto jam orbe celeberrima. sed quia urbs a cive suo & Sen tore Ioanne Oorlers patrio sermone coe piose descripta est, & compendio stu: dendum mihi est, nihil hic addam. i s. Sequitur Melodanium, nobilis. sinum hodie totius orbis emporium. Hanc urbem accuratissime & elegantiΩsime descripsit D. Isacius Pontanus; ecujus commentariis pauca delibabimus Vrbs haud ita antiqua est; quippe cujus levis aut nulla ante annum I 299 mentio in historiis reperiatur. Et primum amor 82 muris cingi coepit. Hi muri lateriatii filere firmi , dc egregii operis; sed hodie omnes solo ad quasi, duabus tantum
portis exceptis, quae in alium usum conversi silere dc elewriam operis hodieq; 2 a testa
85쪽
g8 . B E L G I c AEcestantur. Prodiit superioribus annis a curatissima urbis delineatio, e qua marignitudo illius conspicua est. Incrementa autem illius in hunc modum annotantur. An elotimum vetus complectebatur perticas, seu mensuras agrarias XI I pedum maenensium, 18 383, id est, ju- ra xxx dc perticas 383. in circuitu numerabat Io c xxxv perticas. sive ii Imili. passuum 1 s. Primum incremem rum, quod hodieque latus novum dicitur, complectebatur sua accessione xx 1 xjugora dc Iro perticas cum dimidia. Secundum incrementu continebat XVI IIjugera & 9 2 perticas. Producta tertio Pomeria, cinctaque urbs muro lateritio, qui inchoatus fuit anno cII ccεcxxxx 11; agri modus erat isti increme to L i a juger. & 3 87 perticar. Quartum incrementum, anno cIo In Lxxxv sota latissima δί vallo terreo munitum, m Tis antiquis remanentibus, complecteb etur spatium xcvi juger. & 23 3. pertio cum dimidia. Qiunta & postrema, eaq prodigiosa accessio,anno cIa Ia c XIV, cari eris omnibus ipsaque urbe vetera major, complectitur e C c II I juger .ec 3 6 pertita Oppidumque torum rinet in universum Io xxx juger.& 3 pertici Habetque in circuitu 2789 per
86쪽
autem est civium atque incolarum stequentia, & longe major quotidie advenarum concursus. Opulentia ex hisce aestimari potest, quod anno cIo Io c taedes plusquam sexcentae privatorum opibus a fundamentis exstructae fuerint; e publico autem superioribus annis duo magna & sumtuosa templa persecta, tertiumque longe utroque majus & magnificentius quotidie perficiatur ut innumera alia aedificia publica praeteream, tantum lapideorum & subliciorum pontium numerum,ut vix iniri possit. Commerciorum admirabilis frequentia vel
eo aestiiviri potest, quod vectigal librae publicς,quod ipsi oppido cedit, Elaeisam vocant, J quotannis xLI ii millibus florenorum; Impositio vero, quς pu
blico penditur, totidem & pluribus ii terdum millibus in singula semestria redimitur. Nec jam ullus pene orbis angulus est cui hujus urbis nomen ignot 1 sit. Adium privatarum magnificentia
summa est, nitor ingens, supellectilis pompa pene nimia; &, qui divitias plexumque comitari solet, civium potentiorum ingens luxus. Verum unum δίgrave incommodum est, quod nuspiam majori sumtu aedificetur, oc ob soli leviatatem nihil hic nisi palis oblongis in pro-2 3 sui
87쪽
το B E L g I c AEfandum actis &desuper tabulato conj-- superstrui possit. Denique,uti singulis non omnia largitur Deus, qui opules1- etiam de lucri faciendi oportunitatem indullit, agri negavit amoenitatem, qui se-xe in ambitu squaltet tristi uligine,ut Ionginquius animi relaxationem & ruris delitias oppidani petere cogantur.
s. Gou da urbs sita est ad Iselam ; qui ab Itala sinquit, in quem Rhenus divertigio Drusiano confluit,alius est, planeque diversus, imo potius elix quidam , ac diverticulum fluminis, fossa
.Perpetua per TrajectensesVianam versus deducta corrivatum; quod primo Isebseeynium adit, inde Mon ritum petit, modo Oudevvateram perlabitur, tenui
ubique alveo & qui aestivis mensibus vix cymbas fert; deinde Goudam prςterfluit
magno aquarum auctu copiosius; demum justo amni par e regione Iselmum dae pagi in Meruvvam decurrit. Urbs est copiosa& rebus omnibus affluens, ob fluvii portusque opportunitatem; per hanc quippe transit quicquid Hollandia, abantia, Zelandia mutuis necessitatibus submittunt. Fundamenta illius jaci
episse anno cIo cc LX II , tradunt annales. Forma illius pene rotunda: murocincta est, sessasque habet latas dc pro-
suadas Templum habet spatiosum re
88쪽
magnificum, sorum augustissimum moli propemodum specie, e cujus medio surgit praetorium rari operis. Denique urbs colliciis rivorum ita divisa est, ut nullu tota urbe extet domicilium quod alveus aliquis non praeterlabatur. Nulla usquam urbium, prope dixerim cum se dei periculo , inquit Iunius, vel selitaciora vel frequentiora producit alitque platataria, non vicinis modo Belgis sed longe dissitis quoque regionibus expetuta, quibus & quicquid vacui soli intra
murorum ambitum est, Occupatum Vibsitur, & ager omnis suburbanus abundat,tametu depressius & aquosius est Q-lum: quo fit ut a nulla parte obsidionem metuat nisi per aggeres ; quibus valida propugnacula objecta; quippe quum viginti quatuor horarum spatio . omnem vicinum agrum aquis opplere possit. Atque quidem sex urbes Australis Hollandiae, majores dc olim dictae, hodieque dicuntur. Sunt in eadem .parte aliae minores; quas, antequam ab hac parte discedamus, nunc prosequemur. 7. ROIerodam,m,oppidum hodie s tis amplum dc copiosum, emporiumque non incelebre: quippe navigationibus in longinquas regiones non minus notum quam caetera Hollandiae emporia ;ob opportunitate situs adMos amner'
89쪽
72 B r L 'C I cDAE qui moenia illius radit, bc portus commoditatem. Huic quoque superioribus annis magna accessio facta, moenibus illius aliquoties prolatis, ut jam si molem
spectes, inter majora oppida annumerari possit. Nam quum antea urbs inter o tum δc occasum juxta Mosam porrecta tantum Lxxi jugera & I a xxxv I I perticas occuparet; nunc pomerio versus meridiem & inanem Mosam prolato , duplo major occupat cx Liv jugera ecccc C xxxv perticas, quemadmodum ei,ublicis instrunactis sumus edocti. Tem plum habet structura magnificum, dc turri altissima longe conspicuum: forum amplissimum , aliaque publica aedificia splendida. Privata quoq; structurae haud
inelegantis: praeter mercamram, quae
heic post Amstelodamum inprimis viget, superioribus annis quoque cerevisiqcoctura celebrari coepit, quae jam ab omnibus magnopere expetitur. 8. gorichemum, copiosum oppidum& opulentum, a Ioanne ex Herculanis regulis ejus nominis septimo muris ci cumdatum; qui & arcem cultissimam, munitis imum & elegantis structurae
pus, adjecit anno cII ccxxx. Mercarum habet quotidie valde stequentem: Si tum est ad Lingae tardi amnis ostium, ad dexteram Vahalis ripam , tribus a Schoom
90쪽
DE sc Ripae Io iachoonhovia leucis. E summa templi turri, inquit coelo sudo dc sere no, prospicere & oculis designare licetvicena bina oppida muris cindia, praeter pagos innumeros & villas. Vrbs hodie
perpulchre munita est..9. Schsedanium , oppidum liaud ita magnum, at non inelegans, ad Sciae missarium situm. oppidani navigationibus dc piscatura inprimis rem faciunt. I O. Schoonhovia, oppidulum in laeva Leccae ripa sedet,felice falmonum captura nobilitatum; creditui e Neoporti o
pidi, quod in adversa ripa stetit, ruinis crevine. perlabitur oppidum elix ex Isela derivatus. itaque magna illi subvectionis
commoditas ex amnibus, altero praete fluente, altero medium perlabente. II. Oppidum munitum, ad
ostium Mosae suti hodie dicimus situm, sive ubi Mosae fluminis alveum Rhenus Oceano assundit: In Vorna insula: satis populosum ob opportunitatem portus ;esitique opulentius nisi vicinum Rote- rodamum luminibus illius ossicereti Hic superiori seculo libertatis Belgicae, qua hodie stuimur, fundamenta jacta situr. Ager illius optimum fert triticum, aliasque fruges; sed nonnulla hic coeli gravitas ob viciniam maris. Vrbs hodie munitis.