장음표시 사용
31쪽
conditiciosis proprie dicitur contractus, secundunt Metin.co iusti . nu.r. quein ad hoc citat Menoch. cons s8.num 'o.lib.i. Itaq; si aut conditio illa non imple tur, aut si antequam impleatur, esim alteras ire sim-
pliciterq; contrahatur, omnis prioris ' dis luitur coni. actus matrimonij: Per tex. in c. de illis. & c.su er eo dem .ubigi. communiter approbata, in vesb. alieno arbittio. & . ii c. se l. de cond. appos. Mota loco C tionem hanc affert Panorm. quod nimirum eiushaoci. mat imonium sub conditione contractum aequipar a tur sponsalibus,t ut vocata defuturo: quibus alias ai
, teteri sistent sponsalia pure & simpliciter conti acta.
c.I. de sponsal.quae veri habent rationem mat4 non'. io'ut est ita c.peri. de sponsal. ubi Abbas in rubr &in c.l cet.&c.fini despon. duor. licet hoc per copulam: non-n dum sit c0nsummatum. c. matriimonium. & c. coniuX.c.coniuges. 27.quaest.2. Quandoquidem nuptias ii non coneubitus facit , sed consensiis. ' l.nuptias. D. de
res.tur. Lilii .inyrinc C. te repud. & q. nuptias. Auth de nuptiis. Deiride siquidem in mat monio liberoruopus est consensu parentuni, quoru in potestate sunt.' si 1.1nssit. de nupt.l nec filium. C. eod. tit.L2.&l.n ptiae. n. de ritu nupt. tanten vel tacitus in eo susiicere u videtur consensus: id' est,ut iussus expressus no sit ne- .cessarius: sed satis sit, si pater non contradicat, atque dierte dissentiat.l.si ut proponis. C. de nupt.l.in s oncibus.o. desponsas.l. i. D. seliber. exhib. Ac proindei, ratiliabitio, ut in plerisq; iuris articulis, ' ita in nuptiis' mandato coparatur. l.hoc iure.si raciliabitio.&l. scin- per qui non prohibes. D. de resul.tur. &c. ratiliabitio. is eod. it. lib. s. quae supplet deiectum mandati: ' Vt est
32쪽
t criticC iritClligitur. c. qui tacet. de resul.tur.in 6.&ta est raria it Peratur consensu na. c.Vnico. de despons. tria Pola. c. aci id. de sponsal. & rati habitio ex taciturni cave et cilcitiarna sic plum ituri ut post Dec. cons. 298. n. His 1 .lit, 3 qui etiam allegat in hoc Gorad. conL. II. n. Σ5. m magis ea ex facto , quam verbis inducatur: Vt yxobat text. ini. Paulus. rem rar hab.& in c. dile- itilii: ubi Dec. innot. a. de appel. ubi scribi plus ex facto,ra rebus ipsis,quam ex verbis metem, aniliau in declarari. Et sic respondit etiam Anch, r. coni.ῖo2. col.
Quod tunc maxime locum habet,si res sit fauorabilis:
accedit illiid, quod iure Canonico, quo u in m trimoniis potissim im obs eruatur,' nuptiae sine parentum consensu factae, pro iussis &legitimis habebi so
Ieant: ut patet ex c.suificiat. 27. l. 2. ubi Glossa est, rC- - . quili consensitim ex honestate potius,quam necestita- '
raptor. yeium enim uerb his rationibus.&auctoritatibus non obitantibus, contrarium ego statuendum es se arbitror: ta ad propositam iuris quaestionem sic reta spodeo: priorem illam uxorem esie potius videri, cum qua matrimoniuin sub conditione quidem, sed quae nonesta est, & cuius euentus iam extiterit, initio con tractum fuit. Cuius 2quiuein iudicationis meae ratio nes has mihi assignare polle rideor. Semper enim ni trim0nium primum' anteisitur posticino: secudum dictum illud Mosis: Quos Dcus coniunxit, homo iac separet. c. quod autem. Sc. Pastoralis. Qe iur. pateria. Modo tamen caetera sint paria: 'id est, si & matrimo' nium primum iecucum leges conta actumst. q. t Inst.' Stot.tit. pand. ia ritu nupt. &C. de nupt. S si res a
33쪽
huc si integra: matrimonio scilicet altero nonduiri per copulam consummato. c.perliteras. de sponsal. - iam si res amplius non seret integra, ' aliud fortasse itatuendum esse videtur,cum publicae honestatis cau-28 sa, cuius summa in omnibus habeda est ratio: ' utinet ius scilicet viretur scandalum).semper in coniunctionibus.D.de vii. nupt. tum maioris vinculi gratia quutia 29 duo vinctilat arctius ligent uno,Auth.itaque. C.cmaamula de success. exemplo. l.quoties. de rei vendic. Mi. sue autem . si duobus. D. de public.in rem actu. &L potio .in p. in . D.qui potior. in pi .hab. adeoque ex 3o duobus malis minus eligedum hi malum. ' l .item via
3I nus malum, toleratur: ' ut not. Abbas in c.requisiuit. num .R. de sponsal .per c.priuilegia in fin. dist.3. quem refert Menoch. cons 9.n o lib.I. Et sic tradit Praepos in c. sin. collat s n. despons duor. Ripa in c.I. &2. de rescript. Capnol. in l. nuptias. num. 6. D.de regul.tur. Quanquam non ignoro diuersum quodammodo sta. 3, tuere ius Pontificium: ' quod nec ualuto, nec consuetudine ulla introduci posse asseuerat: ut si primum imatrimonium iuste legitimeci; contractum si altero deinde dirimatur,licci copula hoc sit consuininamin: ut est in d. c. fin .ubi Panorm .nu. s.&Alex.adlin. despons
Propterea quod scelerate admodum &iniuriose agat 33 is,qui cum duabus contrahit ut qui iure ipso sit insa
mis.l.I.D.qtai not.insam. inultoq; magis Peccare iudicetur is, qui repudiato primo matrimonio, cum alte ra conti an it, Camq; cognoscit: quoniam vere cum ea
committit adulterium, & poenae adulteiij omnino fit 3 reus . t assinitatis.Inst. de nupt.l. 2. C. de incest. nup. Leum qui. C. de adult. Neque enim ea vis est copulae ipsius,ut primum illud matrimonium, vel selo consen3s su constitutum, possit euertere. t c.pen. de spons. c. .
34쪽
vero conciso aqui iem suspendit, non in plane Peli- , mrtet coxitraetu: quippe quae postea impleta retro tra- 39hitur ad tempus piloris contractus. et a g.l.potior.& l. Rhalneum . . I.I Q pol.in pign.hab. QMinimb potius conditio, quae vel praesens tempus respicit, vel q mox extitura est, improprie dicitur concirio, &pro pura habetur .l.sipti illus. q. . D. de nouat. Presertim si ea sit honesta&pombili,. t q. si1m postibilis. Inst. de inutil. Isipui.lailips. p. de condi . inst. l no solum. D. de oblig. Gadt. Multo vero magis,si coditio sit conueniens, aut
consentanea legibus contradi us,ve t matrimoni ,ut put Si pater consenserit, tuum conseia sus parentu, iure non solum ciuili, verum etiam natui ali, ut necessarius in mali imonio liberorum, per s. alles. iuia, A similia alia. Quam conditionem tanquam honinam in conia tractu inat imonij recte aulici posse, probat text.in cisuper eo.&c.' tuas .vbi Dd. se condit. appos. Et not. g. Clavas in Sum .in verb. mattanaonium. impcd.3. num .3. &Sylvester Pierius in Summa,verb.matrimonium. J.num. .quos citat in terminis Menoch. consi.
.num. 2.lib.I. . ae qui dem conditio si existat,si Matiu contractus: ' nn nrinus, lilioluitur. c. ce illis. de 3 condit.appos. Na tunc petinue habetur,ac si ipsi salia, ut voca cessituro suill entcsiti acta, in quibaacultas plenitedi yei mittitur.' c. sus eo de.s. Pan in c. y tuas. As&d.tit. Alias vero coditio apposta cotra natura &1hbsantia iplius matrimonij, tvitiat ipsum quoq; matri- sinoatum c.si conuitiones, de cond. appos. ubi dicitur,
35쪽
quod contractus matrimonij, licet stadmo dum sauci 7 rabilis,hoc casu careat effectu. Quia hic nullus est 'c5- sensus, &sic nec matrinaonium: c. sblet. c. aliquando. 3ψ. l. 2.&c.s n. de cond. appos. Nisi ' uterque coniugii fortassis consenserit eiusmodi conditioni, quae sit c tra naturam, & silbstantialia ipsus matrimonii: secun dum Innocent. ibid. quem commendat Abb. in d. c. si conditiones. memadmodum & s1 conditio turpis sit,
49 aut impossibilis, ' fauore ipsius matrimonij pro non adiecta habetur. d. c.si conditiones. Nam ipsa c6ditioso frangitur, & matrimonium firmatur. ' c. I. & c. sin. de cond. appos Quod Sin ultimis voluntatibus obseruasi tur. q. impossibilis conditio. ' ubi Dd. Inst. de haered. instit in quibus propter publicam utilitatem plerunq; plenior si interpretatio. l. in testamentis. D. de regul. Iur. c. cum dilecti. de donatio. Licet alias in contracti a bus 'impossibilis conditio, siue ea lege sit talis, siue
natura,totum impediat contractum. d. q. possibilis S d.l. non solum. St. conditiones. &l. quidam. D. de
condit. instit. propterea quod non videatur obligari se voluisse, qui sub eiusnodi conditione, quae vel per naturam,vel per legem &honestatem seri non potes aliquid promist. d. l. non solum. n s. Postremd quum atrimonij sine consensu parentu contracti non modo vis null-t,& auctoritas: t sed poena quoq; legibus' sancita:vt& iniustς eiusta odi nuptiae,&;niusti coiuges&iniusti liberi dicatur: q. si aduersus. Inst. de nupt.&l.
2. D. derit. nupt.l. Paul. D. de stat hom.l. in coniunctio
ne . C. de nupt. merito in hoc pi' operari debet expres sus,quam tacitus consensus:) quadoquide expressa D F6 sunt:) quae non expressi non prosunt arg.l. hia. C. dei novatio. Quanquam enim parum admodum interes se videatur in ter suasionem facti, ' & probatorem,auctore M. Tullio Cicerone in orat. philip . a. tame si W- ψ plano credimus longe aliud est, auctore esse, ' ut quid fiat:&pati fieri. l.3. D. de noxal. actio. Nam &Imp. Ius' stinianus diserte assirmat: iulsum patris et in nuptiis liberorum contrahendis praecedere debere. d. si . Inst.
36쪽
2IL r n. I. C o b N s V L T. II. z no Pt inoo modo Vlpiantis quoque scribit: patrem Q. filiam,quae sine cosensu suo nupserit,ex maritiai ctomo abducere: si quidem summo iure uti velit:ol. I. D. deliber. cxhib. Quanquam consultius: iam faetcii tam idem putar, si patriam potestatem non imis acerbe cxς eat: '&side iuro suo potius dece-cta Publicae utilitatis causa: d.I. I. quum aequitas As oor mali inaonij in hisce rebus potissimum domine
tur. c. Ex literis de probat c. 11n. de senten. &re iudi . Neque vero obstant ea, quae sup r. in contrarium adducta sunt. Nam quod primo loco dictum est: posterius matrimonium si pure c5tivictum sit, anteferri debere priori, quod conditionem habet annexam: id xlim demulo verum est,' si caetera sui paria:& s per co QPulam, aut alioquin purum c0nsensum a conditionea non sit recessum: vi recte distinctiunt Canonistae rex literas de conditio. appos. ςiquidem matrim i
initiatur sponsione, consensu ratificatur,copula con- sumatur: c. cum initiatur. 27. q. 2.&c. sic quippe. ead- surdi &sponsalia per copulam hoc modo transeunt in matrimonium. c.I . qui fidem. de sponsal. c.Venies. 2. in princ. de praesumt.Abb. in c. per tuas. de condit. appo. Alexan. cons. Iso. col.pen.&cons. IJ 2. col. 3.lib.
Cephal. cons. 33'. lium. 68.lib.3. Iam quod secundo loco obiicitur, tacitum susscere pati ;s consensum inmat: monio libcrorum: &idcirco iustas esse nuptias eas,quae ignorante quidem patre factae, at ipsius tante flentio comprobatae sunt: ut Imperatorestini. si ut - proponis .de nupt.id vel b totum aequitatis,&beni gnitatis esse videtur: ne, ut Vlpianus loquitur, matria monia bene concordantia, iure patriae potestatis, i mere,aut facile turbentur: ' quod quidem summo iu- ω re patrem facere posse,idem testatur in I.I. q.3. D. deliber. exhib. qui contumaciae coercendae causa, liberorum suorum nuptias,sine consensu suo factas, si volet, irritas sacere iure eotest: ' au si fortassis volet taciturnitate eas sua confirmare: ut tunc demit in ratiliabitio Pro iussu, Sauctoritate numeretur: quemadmodum
37쪽
in simili casu acquirendae haereditatis,ubi iussum pariter praece uere oportet,' rati habitio quoque admittiatur. l. si quis. q. iuisum.D. de acquir.hae reci l.I. Cod. quieto ad miti ad bon .posses Quanquam ratiliabitio, ' quae facti est, & st icti tu is, nunquam iere ex taciturnitate I i praesumatur.l. in bello. 6. facta. D. capi.&postilio. reuers.l. qui ita. . I.D. ait Trebell.l. cogi. h.s seruo. eod. tit. praese; tini si res magni sit praeiudicii, cuiusmodi
7: est matrimonium t ut tecte responciit Ialoti consLI o. colum. 3. lib. . Craueta in tractatu de antiquitatemΡ parte et . nuna. 6s. Alciatus in tiaci. praesumpt. regul.I. praesumpta3. in fine quos sequitur Rrefert Menoch. consil I. num. 82.&consit. 189. Dum. II .lib. 2. Sicut nec σ3 man claro tunc comparatur ratibabitio, ' quum man datum pro forma re qui itur, ut notat Ruin .consit. 69.n a Iῖ. lib.3. Cephal. conL I. num. 91 lib.3. Amici 'd is. 33 s. nuni. r. Quo etiam referri debet illud quod Paulus lib. 2. Sentent.scripsit: Eorum,inquit,qui in potestate patris sunt, si e vol*ntate eius matrimonia no
... contrahuntur,sed contracta no soluuntur.' Contem
platio enim publicae utilitatis priuatorum commodis praesertur. .am equid cin tu is Canonici r. ationem quoque praecipuam fuisse puto, ut nuptias liberorum
s line consensii parentum contractas, pro iustis atque legitimis cens 'i voluetit. d. c. sui sciat. 2 . q. 2. cum liis similibiis . nimirum intelligendo nuptia, iani con tr ctas, non contrahendas: ne facultas detur parentibus nimis asperis, aut moro sis, turbandi iustas &honestas nuptias cluas sancte, religioseque obseruari uti le cst,5 necessarium. c. gemma. desponsal. l.Titia. D. de . verb. oblig.l. in . C. de sponsal l. r. C. de inutil. stipulat. , Qtianto sanctius S verius hac de te constituisse vide . 6 tur tu ciuile, quod poena sanxit, ' ne liber0rum valeatna arrimonia,silae pa vetuna, quorum in potest*te sunt, auto .itate & consensu coni acta. dicto k .s aduersus.. St. i. &s. Cod. deincest. nupt.&l. 3. D. de iure dot.
Cuius faue iuris aequitatem duplic in recenset Iusti-77 uianu. Imperator: ciuileia; nimirum t rationem, & naturalem.
38쪽
oraIerri. I. Instit.de nuptiis. Per ciuilem nimirum actori Cm i intelligens patriam potestatem: qua fit, ut avex ri silicis una & eadem sint persbna: ' vel potius 73 pro Hiij capite habeatur. 'l.fin. Cod.de impub. 79 Ulamia rict M pati inuito suus h. eres agnascatur: liis 3 omodo ferendum est. q. sed &si quis. Inst de ado
P ion. Vt taceam, quantum intersit ad familiae digniaxat in conseruandam, ' liberos parentum voluntate gl Iocari. l. s. q. ei nancipatus. D. de contrata. tal .possess. quos a liberis ita desertos, & contemptos, ob dotem, donationemque propter nuptias &ali trienta teneri 8: iniquissimum foret. l. . Cod. ne filius pro patre. Per Haturalem vero rationem ' significans pietatem & re uerentiam parentibus a liberis lege naturae debitam. I 2.D. de iustit. &in l. I.&2. D. de osseq. liber.&a liber. Praestan. l. 2. Cod. de in ius vocando. QMorum equidem appellatione non solum eos intelligendos esse puto, ' qui in potestate liberos habent, ut sunt, pater, e
Mauus paternus:veru etia alios parentes maternos,
qui non habent liberosin potestate,sicut patet ex toto tit.Pand. & C.de nupt. vi nimirum aequalis debe tur pietas parentibus, ' licet inaequalis sit eorum po- 8stestas, secundum text.inl.fin. D. de curat.furios&l. pa xentes.D.de in ius vocando. in quibus si quidem ciui lis,at no naturalis cessat ratio. d. 6.I.Inst. cle nupt.Que, i profecto sentetia consentanea est iuri diuino, t quod 86 eundem honore tribui mandat patri, & matri, adeoque parentibus omnibus, a quibus ortus nostri duci mus principium, Exodi 2 o.&22.&Genesis 1 φ. cap. Cum quo etiam consentit ius naturae ' & gen- 8
tium: ut Hermiones Menelai filiae, de qua est apud Euiipidem in Andromacha, exemplum docet: itemq; Achillis apud Homerum in Iliade, ne Regis quidem
fliam, fine consensu patris, uxorem ducere vult: Sic iniec Cyrus Cymaris filiam.Nam consultd omitto saniactorum patruini, exempla, ut Isaaci & Rebeccae, Iaco bi &Rachelis, & aliorum, qui nefas esse duxerunt, si parentum contrahere nuptias. Que:
39쪽
83 admodum &ius vetus ' Canonum stiffragatur: quoqmatrimonium, siae consensu parentum initum, pro .
nunciat adulterium. c. I. Ro. q. s. cum quo concorcatc. aliter. c. nostrates. c. lusis. cad. quaest.&c.non omnis. 6 sin .ubi Arch. Sc.honorantur.32. l. 2. Cuius sane po-riremi Cataonis verba non pisebit clausuis loco adscribere. Sic igitur scribit D Ambrosius lib. 1. de Abrahamo, c. 9. Honorantur inquit Rebeccae parentes mi neribus: consulitur puella non de sponsalibus: illa e . nim expectat judicium parentum: quum non sit virgi . natis pudori elisere maritum sed iam desponsa v1ro, de profectionis cie consulitur: nec immentis dilatio nem non attulit.Iure enim properare debuit ad maritum. Hinc Euripideum illuci quod mi aiatur plerique, unde translatum sit manifestum est. Nam suo persona
Hermiones ait Comicus: των λαιοῦν πα-a ἐμος
Ergo quod S Philosophi mirati sun vos seruate virgines: & non sol a virgines,sed etiam, si qua mulier amisio mox marito, Sadolesi entula laqueum infirmi tatis suae timens incidere,si vult nubere,nubat tantum in Domino: ita, ut electionem lanariti deserat parenti bus: ne procax nimium videatur,si ipsa nuptiarum sua. rum electione sibi vindicet . Expetita enim magis de bet videri a viro: quam virum ipsa expetisse: verecundiam praemittat ante, luam nubat: quo ipsum coniugium plus commendet verecundia. Hactenus ille. Stamile exemplum est Cyri illius Xenophontei in Paedia: qui Cymari Medorum regi filiam suam ei uxorem magna cum dote offerenti: 'esse se respodet: σιας τῆ τῆσπc-
89 hoc iure noua illa lex congiiait pro uilicialis:)qua cautum est,ne ullum sit connubium inter liberos, sine c6sensu & auctoritate parentum: & si hoc factum si ipso iure si irritum: etiamsi nullam fortassis, aut non satis magnam dissensus sui causam habeant parentes: qu do Amirum contrahentes nondum excesserunt annu
40쪽
aetatis 2s. t quo tamen exacto, si parentes paulo sint 9omorosiores, aut asperiores, ut de honesto liberorumniatrimonio parum cogitenti ex vel auaritia,vel pertia nacia quadam,aliaue causa,etiam laonestis conuel tionibus oblatis, eos mattimonio elocare adhuc cc sen aut tergiversentur: ni agistratus cuiusq; loci ' au- 9ictoritatem suam interponere solet. Quod ει veteri lege ciuili recte pr*cipitur: ex conssiitutione Diuos uin Sesieri & Antonini: tuae extatini qui liberos. D. de tit. nupt. Quo sit,ut si post 2 s. aetatis annu, propter patris secordiam inconsulto eo, matrimonium liberi cotia xerint,)nullo modo exhaeredari potitiat.Noricli. HI Li 9 Icci iure ciuili emancipati liberi,qui sui iuris sulit, etiavigintiquinque annis minores, sine parentum auctoritate t iustum contrahunt matrimonium. l. filius. o. 93deritu nupt. l.3. q. s emancipatus. n. debon. policis. coni. tab. nisi tamen cum muliere ignominiosa cor traxerint: t veluti mima,aut mere ice: ne semili ae de ''decus aliquod afferatur: quo casu olim permina suit exhaeredati'. t d.l. 3. q. si emancipatus. vers. Nam si s stant ignomulios .ubi Gl.&Dd. Patet itaque ex his omnibus, quae dixi: Caio Caiam incoiem ducendam esse. cum 'ua primo loco, & cum auctolitate parentucontraxerit matrimonium: in quo tamen saluum & liberum esse volo uniuscuiusque melius intelligentis, a rectius consulentis iuuicium.
G o vero, mi Christophore, sponte ac li-.benter voluntati morem gero tuae: qui ex me sciscitatus es, quid ego iuris esse censeam de matrimonio inter sobi in os cotra hendo.Nam si brinos esse cos,quos nominasti id est. amittitio &consobrina natos, qui fratris A soroiis