장음표시 사용
11쪽
sam inter orientalem et Americam Ee- phyrinam late extenditur Oceanus umstralis, omnium vastissimus nullis extra Zonam torridam praeter unicam fere novam Zeelandiam terris interceptus intra tropicos autem plurimis insulis, veluti punctis conspersus, quarum aliae in congeries aliquot collectae,
aliae majori spatio disjunctae jacent. Versus
occidentem inde a decimo quem vocant latitudinis australis gradu usque ad quadragesimum quartum, idem oceanus novam Hollandiam, Europa maiorem, alluit. Incolae harum terrarum alii candidiores sunt, alii nigri cantes. Priore numero reliquis praestant, uno eodemque sermone utuntur, morumque similitudine, quantum pro climatum diversitate licuit, inter se conveniunt. Ex Indiae regionibus orientalibus per archi pelagum moluccanum atque philippinas insulas in Oceanum australem eosdem migrasse, propter analogiam linguae eorum vernaculae cum mam
12쪽
Iaica, certissimum est Oceani huius partem
borealem tropico tamen inclusam, tres insularum congeries occupant, Latronum quae et Marianae dicuntur, Carolinae, et novissimo Cookii itinere detectae Sandvigiae. In ea parte quae trans aequatorem ad austrum sita est, totidem archi pelagis, Amicorum scilicet, Societatis et Marchioni MendoZae, sedem figerunt; quibus adnumerari debent insulae illae, hinc atque illinc in oceano dispersae, cuius superficiem vix superant, stupendis lithophytorum habitaculis in aedificatae nobis demersae I ' Issands dicendae. Eiusdem stirpis porro ramentum extra tropicum australem, versus americae littora in paschali insula reperitur costerelland) aliud deinceps ex opposito novae hollandiae novaraeelandia est, inde a tricesimo quinto ad quadragesimum septimum latitudinis gradum Protensa. Nigrae gentis longe alia est ratio nam in Indiae archi pelagis orientalibus, et praesertim in montuosis sylvaticisque insularum latibulis
agrestium hominum familiae reperiuntur, quae forte cum hisce australioribus nigritis ex eadem stirpe prognatae sunt. Eiusdem gentis praecipua sedes est illa insularum congeries, quae aequatori et moluccanis insulis proxima, Papuae sive novae Guineae Britanniae, Hiberniaeque nominibus in tabulis geographicis designari solet. Inde per insulas Chariottae, novaSque Hebrides ad novam Caledoniam usque haecce nigritarum proles videtur penetrasse, brevissimo certe si cum eo conferatur quo candidiores illi homines novam Zeelandiam et Xtremam
13쪽
mam paschatis insulam petierunt, itinere, et a primis sedibus minus remoto. Nigri huius populi forte soboles, etiam novam Hollandiam occupavit, licet hoc certo assirmare non ausim; quod si vastissimae istius regionis incolae revera originem trahunt a Papuanis, dandum id quoque est . eos a climate et carnium es aliquanto immutatos fuisse. Uerum enim vero nigrorum hominum in hisce terris in primis ea est singularitas, ut fere in qualibet insula, licet proxima vicinitate cum reliquis coniuncta sit, proprio diversissimoque sermone utantur totque paene sint idiomata, quot sunt insulae ab iisdem habitatae. Quo quidem argumento nullum exquisitius immanitatem maiorum, a quibus ortum trahunt comprobare videtur; et
enim quis est, qui indomitam feritatem simul et inscitiam climatis ubertate altam in eo potissimum non agnoscat, quod Praeter victus parandi rationem, nihil a parentibus didicerint, desertisque laribus etiam patrii sermonis ob
Singularem hanc diversitatem inter Austrasiae vel Polynesiae populos, cum iam neque aeris, qui omnibus idem propemodum est, neque alimentorum, quibus omnes fere iisdem vescuntur, diversae qualitati tribuenda sit, originem ducere a primitiva autochthonum varietate arbitror Indelebilis enim et tanquam inusta species, diversis hominum familiis inhaeret, plurimis notis characteristicis insignis, quae
et climati omnimodo resistit, et ciborum commmutatione non frangitur, nec non perpetua
14쪽
ones aliqua mixtela, a parentibus ad ultimam prolem integra meracissimaque descendit. Cui assertioni ne testimonia desint ex alii reei ini-bUS depromnia, verbo saltem tetigisse sumes et aethiopum sive nigritarum e propriis sedibus alii canis in peregrina climata translatorum generationes atro colore, crispa in capite lana, Porrectis maxillis, naso simo labis umidis, ceterisque indiciis ab optimo Foem merringio, summo incitare, mihi ' nuper EnumeratiS, atavis semper simillimas Attamen de origine harum in genere humano varietatum aliquid certi vel ea ratione constitui nequit, quod in universur historica traditione antiquiore sint, et Iudaeorum oracula quibus Euro- Paci e consuetudine pie assentiuntur de iisdem sileant. Cum autem ludaeos semel in scenam
CVocaverim, eosdem non dimittendos judico, Priusquam eorum exemplo varietatum humanarini persistentiam firmaverim Plurima enim
secula non suffecerunt ad abluendam istum notam vultu horum hominiam adeo profunde insculptam, qua vel a primo intuitu asiaticam eorundem originem, meridie clarius perspectam
Quod ad climatis temperiem attinet, illud ni intrum in novae Hollandiae desertis siticulosis, inter calidissima jure referri potest, neque huius parti horeali aequatori vicinae, ipsam africam aeqtii noctialam aestuosiorem existi- marcin insulas vero, per oceanum dispersas,
15쪽
ventorumqUe intra tropicos perennium halituperstitas duberrima et amoenissima coeli temperi gaudere navigatores quotquot ad easdem appulerunt omnCS ne or Pron iunci Ant.
Novae Zeelandiae, licet frequentibus procellis
Exagitetur alpeSque tuas perenni nive obrutas in altum adtollat, nihilo tamen secius leniores sunt brumae, cum in eius parte X trema ad quadragessimum quintum usque gradum latitudinis in austrum conversa sub ipso sine autumni herbas et frutices forentes legissem. Qui Carolinas Marianas, Sandvigias Mendo cinas . Societatis et Amicorum insulas tenent, primae gentis homines, elegantioris sunt formae, colorisque purissimi castanei absque ullo nigredinis inquinamento StatUr Corum raediocris est, ad proceritatem accedens capilli longi, densii cincinnati, nigri barba nqaribus crebra, prolixa oculi ampli, iride nigrofusca nasus latiusculus, nec simus labia cras sciuscula, dentes pilla herrimi Magnates colore saepius lucidiore dignoscuntur corpore Procetriore robusto obeso, abdomine ampli simo. Sed exceptionein habent insulae aquae penuria laborantcs E Uwa, Tonga, amo ka, Paschatos, quarum incolae, etiam natu principes, plerique gracilioris sunt formae. Ingenium horum hominum mite, morum comitate quadam et mansuetudine coniunctum, at in bellis in saevam ferocitatem degenerat. Respublica omnibus laudatis est, regis moderamini subiecta cuius in amicorum insulis nullo limite circumscriptam potestatem, in societatis 3 arm
16쪽
archi pelago potentiores vasalli cocrcent. Vulgus hominum clientibus constat, et mancipiis glebae adscriptis, regiturque polytheismi superstitione, quae in Sandvigiis praesertim insulis profundiores videtur radices egisse, verum etiam apud Taheltenses interdum humanas Victimas erogat. Iis in universum monogarniae consuetudo, vix a nobilibus, militibusve spreta. Vestimentorum genus laxum, leve, climati accomodatum halneum frigidum bis de die, matutinum et vespertinum unguentorum usus inprimis inter magnates frequens moderata in Iaboribus domesticis exercitatio nocturni aeris intemperies sedulo evitatur mollis denique libido, risus, oci, fabulae, cantilenae et saltationes ad tuendam sanitatem vitamque ad ultimum terminum protrahendam conferre
Victus ratio, apud hancce gentem quamst congrua valetudini robustae et integrae, videndum est. Arto carpi fructus farinaceo-pUlpo si ab Otaheltensibus, insularumque Societatis, Mendocinarum, Sandvigiarum, Carolinarum et Latronum indigenis loco panis adhibentur, primis octo mensibus in anno maturescentes, sed tamen anto maturitatem perfectam in cibum cedunt. Hi decorticati, foliisque obvoluti, in fornace subterranea per horulam assati, comeduntur. Reliquis quatuor mensibus musae inprimis fructus, radicesque ari, di oscoreae, dracoum iii, taccae, convolvuli, hominibus cibum suppeditant quem ter singulis diebus capiunt, Plerumque refrigeratum, interdum tepidum, nunquam vero serventem Arto carpi fructum,
17쪽
II quem blando alimentorum vegetabilium generi adnumerari non dubitem, variis modis praeparatum, sive acidulatum fermentatione, sive cum oleo et nucleis cocos nuciferae commixtum frixumque magnates quidem in deliciis habent, sed eidem lautiores quoque epulas adjiciunt; pisces enim supidissimos, pullos gallinaceos, Porcinas, caninasque carnes in conviviis magna quantitate ingurgitant. Horaeis porro fructibus Spondiae, Musae, Eugeniae crudi subinde vescuntur. Sale marino in littore radiorum solarium Ope concreto in Sandvigiis insulis ad cibos saliendos utuntur. Societatis insulae sale concreto carent quidem, sed eius loco aqua oceanica pro embaminate adhibetur in paschatis demum insula, nimis arida et aqua pura omnino destituta, non raro salsam pro potu ordinario hauriunt. In Marchionis, Societatis, Sand-vigiisque insulis scaturigines aquae frigidulae, purissimae, levissimae abundant, communique usui inserviunt. Qui delicatius vivunt, ympham nucibus Cocos inclusam sorbillant. Sacerdotum autem turba et magnates extractum radicis piperis methystici potant, quod non solum toxicis viribus eosdem inebriat, somnoque gravi opprimit, sed etiam corpus lente emaciat, et leprae obnoxium reddit. Abominandum hocce te metum in amicorum insulis praesertim usitatisiimum est Ibidem plurium causarum juncta operatione plane etiacitur, ut homines, ex eadem stirpe cum aheltensibus et Sandvigianis prognati in universum tamen minus robusti evadant, eorumque proceres non adeo pin-
18쪽
Pinguescant sanguinis autem acrimonia maiore laborare videantur; tande vel elephantia sin, vel totius corporis squalidissimam purulentamque exulcerationem non raro generatam fuisse novimus Quum enim huius archi pelagi a s ratiores insulae, fontibus et rivulis aquae purioris penitus careant, incolis suis non solum Poturn salubrem, sed etiam alnea in climato aestuoso maxime salutaria denegant. Deinde, quod forte in aximi momenti est, blandissimi aristo carpi fructus ibidem rarius occurrunt, atque radices jam commemoratae ari, dioscoreae taccae, huius alimenti saluberrimi vices agunt, quae licet coctura vel tostione a volatili et fore deleteria causticitate liberentur, tamen adstringentium et acrium indolem non ita plane exuunt ut suspicionem movere omnino non valerent, apud homines iisdem perpetuo I-tos tandem massam sanguinis et humorum Exacerbari, nimiaque acredine accendi posse. Econtra vero blandior diaeta, horaeisque fructibus aquosis usi aheltenses, aquae PotatoreS, quorum corpora crebris ablutionibus humectantur et emolliuntur, non possunt non ob fores reddi, cum revera succi corporis humani tot diluentium jurista actione nimis debilitarentur, nisi transpiratio in regionibus calidio
ribus tabundantior phlegma superssuum
tolleret. Sunt qui climatis inssuxum in res humanas pertinaciter negant ii Novam celandiam vel, Iem adeant cuius regionis incolae cum ahei- tensibus et indigenis archi pelagi Amicorum sermone conVeniunt, cum quibus etiam fabulae reli-
19쪽
religiosae, et traditiones, nec non ipse vultus et color communem iisdem originem fuisse tectantur. At profecto maximam inter hasce
gente ortam a climatis necessitate morum diversitatem mirarentur. Primi enim novae Zeelandiae coloni, qui ad huius regionis oras boreales appulerunt, saccharatum licet convolvulum chrysorrhigum, radicesque ari et dio scoreae secum attulissent piscaturae tamen, quae facilem commodamque victus rationem iisdem pollicebatur, sese addixerunt horti culturam, Prout operosior erat, sensim versus australiorem extremitatem terrarum errabundi prorsus
deseruerunt. Quare singulis familiis insulam pervagantibus et ab invicem segregatis, cum jam nullo societatis vinculo amplius compescerentur, ad libidinosam ferocitatem pitebat reditus incertus enim piscaturae Proventit Eas frequenter loco migrare coegit, Ut victui prospicerent hinc inter diversas familias quotiescunque fame perductae in idem littus piscosum escendi ent, de Littorum dominio acerrime dimicatum est. Apud victos inde pariter ac victores irata fames aluit inimicitiam, animosque sibi invicem infensiores reddidit. Eo seque tandem vindictae cupiditas apud irritabile illud et iracundum genus hominum invaluit, ut etiam in occisos hostes dentibus saevire assueverint. Cum igitur bellicam virtutem et
fortitudinem maximi faciant, neque cui quana honorem habeant, nisi corporis viribus plurimum polleat, hinc iniquam et vere tyrannicam in sexum sequiorem potestatem XCP-cent; quin spretas ac despectas uxores non solum ad vilissima, eaque molestiora ossicia adi-
20쪽
gunt, sed et matrem septennes pueri impune conviciantur aut scelesta manu seriunt. Corpus a frigoris iniuria pannis e Phormio textis, plumisque avium aut pelle canina munitis tuentur. Sed igni circumiacentibus intra fumosa tuguria munditiae nulla cura est cum ab omni lavatione qualidi atque pediculosi abhorrcant, nec non pigmento rubro et oleo rancido vultum foedare consueverint, ut hostibus terrorem injiciant victus, quemadmodum superius monui praecipuus pisculentus est, piscibus enim et recenter captis, et ad solem exsiccatis vescuntur. Docuit tamen etiam dira necessitas ad sylvas confugere silicumque radices medulla farctas effodere, dum vexatum Procellis
defendens pisces hiemat mare. Harum filicum in borealiori insula, quae populosior est, cum ingentes acervos Collectos vidisset Chiroget, simulque comperuisset radicum Convolvuli, ari et dio scoreae culturam ibidem non plane negligi hominibus Novae Zeelandiae victum vegetabilem esse nimis festinanter inde collegit. Idem navarchus experientissimus apud incolas istius regionis frequentem gummi cuiusdam calefacientis comi alionem observavit. Neque iam recuso, in calidiore Novae Zeelandiae parte advEnas e Zona torrida homines consuetudinem vegetabilis alimenti conservasse quin potius libenter concedam, hoc stabili et minus erratico vitae genere effectum fuisse, ut numerus eorum magis
