장음표시 사용
11쪽
I π Oannea Paulas Laneellotιtis Perusi. nas, Ponit author nolle r suum n n en. coenomen, dc pδtriam,docens. r. os patriae debitum obseq ium ; est enim ipla p ima pare s . de ponit suum cognom n ad distinctionem aliorum. Itiris Ponti eis eandidatu salutem et diei Nota hie pud Roma os suisse usu,
ut qui ad magistratum conice dere vO. Iehantiar tea per longum tempus indue rent vestem c ndid im , de rogabant sus. fragatores pro suffragio sibi impertiendo, ut no aagis bis. Sic Ec qui volunt lusa Pontificium adipisci, quod est culmen cuiuslibet dignitatis I debent antea fatis vacare institu tonibus Canonici , quasi P obationem agentes , & debent candi. dati incedere absque aia culpa, ut asse. quatur id quod di siponitur in c.Hellas eit. ex ly fata tem dieit, notate viilitatem salutationis. Petino enim , si quis salutet 4 ini 1 te iiii pe sumitur ei remisisse in tu ia.
in proemto decretalium in visimo notabili. Secu ido docet etiam A b. Deo cus q iod salutatio Papae remittit peccata venialia, S a ia ponit g his. Incipit igi mr
a Ius Canouuiam quoι Bbri eontin/at 3 Canonuorum librorum varaetaι docti. ratur vique ad sinιm S, 1 N hoe S. ponit Auctor noster simili. tudinem. inter institutio es Cai o. x meas, ta Civiles, & aii. quod licue institutiones ciui es sundantur in aucto itate Romani Impe a toris, sic institutione ; anot.icae auctori ate Romanorum . Pontificum conualescunt ἔ di sicut materiria illarum ex corpore luris ciuilis est ita istis materia n submini lir uit tufi Ponticlum , verum tamen est,quod illae habent vim legis. quia ab imperatore ree piae fueran , istae autem no , sic ex ration
proposita. Αduerte hie, exly libros, quod libria iuri pontificii sunt trii olumina . Pri
mum est, volumen deeretorum compi
Ia um iussu Grego ij Mil. secundum dicitur liber decret hum: tertium dιcitur sextum ubi continetur sextus liber
decretaliam, di alia, de quibus infra .
His etiam addi poterant Bultu, sea ex trauagantes , quae veni ni nominoe bullarum duc a similitudine a bul Ilis in aqua, quae iacillime mutantur: igitur primum vol men decretorum hab eduas partes ἔ prima pars continet capitu Ia, & disti: ctiones, de taliter allegatur cap. non omnis, dιH. 39. eap. inui LyeI3 las, dis.a 8. Secunda pars continet capiatula, causas, & quaestiones , dc ali gari solet cap. eum initIatur 27 q.2. Contineteria inter ipsas causas aliquas distinctiones de poenitentia , de de consecr itione , & allegatur taliter es. pars es de conferat.is. a de sic de reliquis. Volumen secundum, qliod dicitur Decretallum,al- legatur per capitula, & titulos, de . dditur ly extra, hoc est extra decretum eas cum GHesia D i extra δε immunitate Eccle. rum . Sextum volumen , quod dicitur sex una, ali ga ur per capi illa, fic titulos, di additur Um 6. pina eap. dum de rebus Ecclesia non ait nanis in s. di in hoc eodem volumine adiunt etiam Cle-ιnentinae, quae allegantur per Clementi nas, Ec titulos Clementina Eos vi supti turas; continet etiam idem volumen extra uagantes, de istae distinguuntur etiain extra uigantes commun S, dc extra- uaga tes Ioannis 21. ille allegatur per extra uaga intem, & titulum, ut extraua 'οΠMatus nωνι δε concessione praebenis da, quando vero allegatur taliqua ex extrauagantibus Ioannis 21. id addi debet, n extrauag Ioannia a a. quorundam. Ochaec sint ad notitiam terminorum.
In S. Non parua, usque ad finem Proem ij.
x Inctitationes sunt Iaris elementa . a Naturale es velis cognosci. 3 Manissatio pro sortim bonora operum propter Deum, en liciιa. 4 Inanis gloria rebelenda en νι praea.
12쪽
Inti idia propria Diabo S. 19 Inuidia quo eases eσει in homine . xo Inuidia ab staeo disterent a danιur.
a a stui per altum faeis,perse sum facine
11 Insistitiones nonisa sunt iacisa, er, conformantur Iuri Canonito. x Dmiratur hic auitor noster, cur
cum magna fit similitudo inter
α A. Ius ciuile, de canonicum non habuerit adhuc ius canonicum sua laudamenta per institutiones, sicut habent in ni tutiones ciuiles , ut ait Imperator in usidem institutionibus, ubi in S. eumque hoe, ubi institutiones ciuiles vocat prima iuris eunabula, sie dicit Auctor no Her, quod debebant assienari prima elementa , de cunabula iuris canonici, ut facili esset acquisitio talis disciplinae. Lutoria eupidine, &c. his verbis mstendit Lance totius esse bona opera agenda ad sui cognitionem manifestana dam; quilibet enim mortalium habethoe a natura inditum, ut semper coγ sci veIit de gloriari, ut enim ait Augu Πιnas in Ioannam ινMi. 81. Gloria idem est, ac messestatio, velle autem gloriam suorum operum, est peccat im, si resera-3 tur in Deum, Maurus s. Luceat lux -- Lira eream hominibias, in viaeant opera vestra bona, Ogιονι eant, cte unde
petitus Inanis gloriae vitium importat. gloriari vero propter debitum fitiem, sci- 4 licet ad honorem Dei, non est peccatum ἐinanis vero gloria re ijciendanaimo ε .ut quod diligitia vanitatem,ecc. reuthor it
ue miratur, cur antiqui non effecerint Ocopus institutionum appetitu propriae gloriae omnibus connaturali. Sed veteribus, excusiantur hic antiqui,
cur id non egerint, primo, quia aliqui
Po tifices non habuerunt materiam, e qua condere potuitan: hoc opus; no .nim etantadhuc compilata volumina decretalium d cretorsi. &c. I ino ait, quod
fuisse ..t quam maximi optimi viri, qui hoc opus pol .n ent efiicere, sic Iulius
excusationem, cur tales illustrissimi ho mines hoc opus non peregerint, εc ait,
quod aliqui fuerunt, qui parum Fixerunt in pontificatu, sic Pius Tertius , Marcellus Seeundus, di Urbanus Septimus, qui mensem in pontificatu non compleues runt. Tertiam addit rationem, eo quod multi alii Pontifices iuerint intenti, e so lieiti ad coadunandos fideles, fugandos hostes, defendendam Ecclesiam, &c. st dium autem non permittit alias euus o. hic ponit versium,
eia quamum. Collige ex hoc magnam prudentia as Authoris in excusandis alijs plus qua in laudando seipsum; gloria enim propri
cum ignominia alterius culpa est Caiet.2.
ged Me nos; Hie incipit Lancelloti. ostendenx, quomodo ipse has instimeto. 7 ncs scripserit contulici summo Pontifice;&quamuis videatur serre sui laudem contra tex.in cap. squis II. . . ubi laus in ore proprio es destit, tamen haec fuit laus tu sta, vi silpra dicitur ex S. Doct.2.1. Deo eit. de notat Ioannes o Platea apud
glossam bis. T. Sed que avio, See. Multas hie adda
8 eit rationes, cursea institutiones no
fuerint nomine pontificio decoratae, ficue institutiones eluites Caesareae, di imperiales appellantur; primam ponit causam magnas curas ipsius Pontificis,qui sorsan volebat ipse has institutiones perleg 're . . Secunda cauli fuit senectas ipsiu; Pontis ficis. Tertia colli tar ex verbo, cactat rem, quod fignificat tarditatem motuuipsius Pontificis; eum tamen releritas in y iure exigatur,eap. mala diu. 8. ubi ne quis contaminari polsit celeriter est expedi
dus ; idem hiuetur in eap. baptisari dict.
s. ubi celeriter est impertiendum sacra- Imentum, ne puer pereat absque bapti- sino, de dat rationem texIbi iam, ibi nedum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium qnaesitus, interueniente paululum morula, inueniri no
quonιam, de electione, ct eum potes aula fi .allegat multa alia Iura, in quibus
celeritas maxime eommendatur. cap.ι
Quartam causam praebuit mors ipsius Pontificis, cui nullum sipetest remedium.
Ergos cui foνtὰ: Hoc in loco se ex
cuset Autlior dicens, quod non temere
13쪽
e munus suscepit, sed Pontifieis tutatam magnum opus agere i fas fuit eum ' maximo perieulo, labore, di disipendio .
umidorum g . Me αι , quod d-ctus. & erimen inuidiae est , quid quoti-xo diam . ideo aliqua hic percurremus
Aduerte igitur primo, quod inuidia est
x erimen, quo quis tristatur de bono alte rius, quod existimae malum proprium . quatenus est diminutio propriae gloriae,sie Sanctas Doctον Deo eis. ubi docet quar a tuor esse species inuidiae: prima est, perquil quia tristatur de hono alterius, qua tenus inde timet damnum sibi, vel suis bonis, di haee non est peccaminosa paret hoc ex Diso Gororis 22.moralium s. D. ci principium, qui ait, quod possumus Φnon amittentes charitatem gaudere deis Is malo inimici, propter bonum alterius, vel proprium, di mi fari de bono eiusdem ne nobis ipsis, vel aliis noeumantum aD strat . Secunda. Oeetes est, per quam quis inuidet hono viterius, quatenus & shiI4 vellet tale bonum, de haec dicitur potius zelus , iuxta Patitum. I. ad Corintdi I . e numini charisinata meliora, di Aria
inuidiam rerum. Item potest esse haec inuritia eum peccato. & sine peccato , sine Peccato regulariter est ici spiritualibus; semper enim , ερ absque mensera debe. γ mus spiritualia appetere, at in tempora libus, erit peccaminosia si quis optaret si-rs hi honum incompetens,& vltra propria merita, ut loquitur Carnanus Ioes et torseeus si quis appeteret, quod sibi e gruum est, iuxta rationem proprii me
Tertia species inuidiae est,quando quis 16 tristatur de hono alterius, eo quod exi. stimis illud esse indignum tali dignitate; sit haee est precaminois,ut in M. 36. NO-Ii aemulari in malignantibus, neque ut veris iacientes iniquitatem. arta speetes est. de qua diximus indefinitione, Ee omnino est euitanda, ut ait S. Doctor iam eis. Aduerte secundo,quod effectus inuidiae comemoratur a Gregorio I .s .mo aliam 27 ea 3 in principis, & sunt. odium, Susurrati'δε Detractio, exultatio in adue sis proximi, afflictio in prosperis; de S D. a.4.ad eundum addis alium effect uino, quod scilicet inuidus assimiletur daemoni, qua Propter inuidiam amissis gratiae triata id voluit hominem incidere ex Bis LP
gestionibu si imo multi ex Theologis te.
Bentur hoe suilla peccatum Daemon M. scillaei inuidia naturae humanae exaltanadae, di tamen exaltatio humanae naturaeerat etiam naturae angelicae promo
tio , cum homi es ratione animae sipiis ritualis participent naturae angelicae. A de effectibus inuidiae illum, quem vulgatis ea inibus deseribit Horatius, Insidua alterius maerescit rebus viaωιν Inuidia meati non inuenere tyranni.
Aduerte tertiis,quod cessat inuidia, vel I9 ex extrema calamitate eius,cui alter in inuidet, vel ex summo statu, vel dignitate istius calamitas enim non est sub inuidia,& is, qui omnia habet, nee quod desideret habere potest. Unde, ut ait gitis biis in hoc diiserunt inuidia, di odium, nam zo odium sequitur hominem inimicum etiain calamitatibus, & extremis necessitatibus, non Minuidia, ut diximus. Item inuidia non cadit contra se ipsum , secus autem odium. Item inuidia non extin-gnitur benefietis, secus autem odium, ut ex Diuo Basilio refert gla.hie. Arripita totar ; In fine proemii Author noster commendat institutionum . valorem,&vim. Primo, quia fuerunt scris I piae nomine Pontificis . ergo, ut tales aestimari debent eurrente regula, quod qui per alium facit, per seipsum iacere videtur, La. C. de veteri iure enaeuando seap. potat de reriuris an 6.Secundo,quia hae institutiones sunt potius ius Canoni cum coarctatum, euin ipsis nihil habe tur, quod non sit iuri canonico consenu . M. Berunt elicitae ex ipsis corpore ruris. Nos igitur ipsium Paulum L neellotium sectaturi eurabimus magis esse textuales, quam scriptores, licet ad elaritatem aliqui sint admittendi.
SUMMA RIVM. X Comissatio quia di quare desiiaretur
a m, partistita quid Aenisset.
14쪽
Oportet verbam quia imponet ut in
tinuatio, connexi unius rubricae cum alia praecedenti, cum
tamen haec sit prIma, quae siluatur. ος habeat aliam, cui connectatur per conse quens nulla ponitur continuatio. Aduerte hie primo cirea illam partia a culam, De, quod pro diuersitate materiae, cui inhaeret di ieris significat, de quando apponitur in principio alicuins quaesiti a puta de legibus de sacramentis,&c.POcastimportare, vel quid rei, vel quid nominis: est autem, quid rei inentia ipsius rei, quid nominis vero est extrinseca dein nominatio rei, ut si quis quaereret de lacramento posset resiponderi duplici via , vel assignando definitionem essentialiter. puta sacramentum, est lauisibilis gratiae visibilis Brma, flee. vel poterit responde ri, assignando denominationem eiusdem, di sie sacramentum est res stera. Signi cat etiam ex Hebraeo,Eph. quod est super ut idem sit ae dicere super Ius Canon, cum, Pasumus 3 piau. 178 I. significat etiam Pro, ut sensus fit, pro iure canonis O , dem canone a 349. de alia significae apud dem ex nucis Doctore, di is tiquos referι . Adverte secudo pro alia parte rubricas 3 ilire canon ico,quod hie est videndu,quid
iit imas canonicum quoad uomca , qv. dine, ει quoad eius inam i m. Antequam tamen ad haec transeamus, ea notandum verbum, quod ponit lancellotius hie. 4 oportet, quod non semper importat --eessitatem , multoties enim idem e edicere conueniens est, L r. a iuriam . .
Quantum igitur ad quid neminis.
sciendum est, quod m,seundam S. D aemem a. . q. T. a. I. ad primum, multa
sit Eeat, ut enim ipse ibi ait, nominatas nerunt i prima impositiodie transIata ad multa significanda, unde ius primo,&principaliter fignificat rem iustana Iasenim idem est, ac ratio, de sie Ius signia. cat rem rationis. Secundo signifieat scultatem ipsius iuris prudentiae. Tertio, lacum, in quo ius redditur, de sententiae fiunt. Quarto, sententia di quae a iudice prosertur. Hoc igitur ius, duas habet
speetes, scilicet via nam, ec humanam. o Dabinasua in tractae iure palos. Itemius humanum aliud naturale primeuum.
aliud seeundatium, siue gentium, aliud ei uile, aliud eanonicum. uitantum ad iussi naturale dic, quod est illud, quod natura omnia animalia docuit F. I .in λι tas. Molare nata ali gentium, Oemiis, cap. ius naturale Iisseae ad tale ius spectae quidη quid ex instinctu naturae fit, ut maris, ocfeminae coniumstio,liberorum procreatis, ΔιαVel consideratur ius naturale pro h minibus , de continet etiam praecept Minyra,Na.in iam e p. ius naturiae subi ponit etiam praeceptum, quod tib vis fieri alteri fac, Leatuum autismi sυι cum de appetiatione eom Oscua δ
ubi nes sis patra in treris visere iure poli Distae autem ius naturue ab allis iuriis I hus, ut aduertiuis. t. in. s. Primo orisone, nam rus naturale est ab ipis Deos per instinctum, vel lament aliaverisi ra, hominum inuentione sunt . eap. sinu vis. 5. Meuado dignitate, quia ius natu s rate non patitur mutationem, de per hoe sapit diuinum; Deus autem, qui est natu. rorae aut hor, immutabilis est. Tettio amisplitudine , de uniuetiuitate, nam omnes nationes rate ius seruant, non sic autem
ius elaile. Satis eiulis issitationibus est. ιit. de alias habent disserentias inter se. Secunda species est ius gentium,quod differt a naturali, quatenus illud conuin1 I nit etiam brutis . hoc vero pro hominiabus totum est, de ad ipsum speetat religio erga Deum, pietas erga parentes, de P ut mi minumissio, catera, quae haben
15쪽
nis moribus ciuium certum est,quod ten-
tar in L .f. M autem gentiam, Is de im L ct iure. . . Tertium est, lus ei uile, de est, quod visnaquaeque civitas sibi constituit, F.nant i a quod ei ιitannitationum ea ius riviis ain. & ad hoc 'ectat Iex duodecim tabularum, plebiscitum, Senatusconsultum, placitum Principis, responsium N dentum, dic. I. ias ciuio, F deruttir. O
Spectat etiam ad hoc ius edicta praei tum, Lasais Legibas, Τ.de origine iuris , di aedilicia edicta,resiponia prudentu. c. Dicitur etiam ius ciuile, omne id, quod
introducitur,praeter ius naturale,sic Praescriptio, laeultas testandi. - &hoc mo-
3 do Ius Canonicum posset etiam dici Ius
Ciuile dimus etiam ad vitam aeternam .
In f. conflat vero .sVM MARIUM.x Iuris Cananiel partes enumerantur. a Dumata qua dieantur
3 Mandatum quid sis 4 Int/rdictum quid py Sanctio quid sit λ
- Quarta speetes iuris, est Ius Canonicu, 14 de quo nos in presenti rubrica , & quan
tum ad nomenaus Canonicum idem est, ac ius regulare ex verbo Graeco, Canon, quod idem est, ac regula, eap. eanon,dis 3α bene ita denominatur hoc ius; dat enita regulam ad vitam aeternam, & dr- praua a corrigit, ut de multis videre est apud υνννα amata in praemio decreti, Quantum ad secundam partem, quae
a s facit ad quid rei ipsiuς iuris ea nonici,dic
quod ius canonicum est, quod Ciuium actiones dirigit ad finem aeternae beatiis tudinis; unde collige ius canonicum esse I 6 scientiam practicam, quatenus per sua Praecepta dirigit, de regulat, e . erit au-
em lex .dis. Cirea illam partem definitionis Civium, notatbo. quod debet intelligi de Christifidelibus, non de infidelibus, quia isti eum sint extra Ecclesiam , non possunt regulis Ecclesiae dirigi. Sed an infideles obligentur sacris Canonibus Respondetur affirmative, quoad illosi Cantines, qui confirmant ius natu aleia,
Eegio. hic ponit alios casus, in quibus insideles sebdciuntur steris Canonibus; &Dane I t. in comparatione iuris utriussiq; pagina 687. Dicuntur autem Christi fideis r 8 les Ciues non tantum, quia in hac ciuitate conuiuunt, seu in hoc saeculo, sed quia debent conuiuere in caelesti patria, quam fuerunt creati. Unde habes differentiam inter ius c, vile, & ius ean onteum; finis enim iuris ciuilis est, dirigere actiones hominum in ordine ad tranqui IIitatem reipublicae in
hoc iaculo, itis vero canonicum Ptiacuis paliter intendit bonum aeternum,ex quo
oritur etiam bona gubernatio reipubli-- , at illud principaliter intendit tran- qiai IIitatem reipublicae, ex qua, ct ex bo-I r VI c proponuntur partes Iuris Ca- - non iei, quae sunt praecepta diui-R A ni Iegis . consuetudines, & constitutiones, ut per Authorem noctrum bis, tamen in eap.squis dogmata Σ3.q. a proponuntur quatuor partes Iuris Cano.
niei, quae sunt, Dogmata, vindata . I 2 terdicta,&Sanctiones. Dogmata, quia significant propositiones firmas, & stabi-3 les,quq denotant ius diuinum. Madat mproprie accipitur pro lege positiva. quae praecipit aliquid fieri. Interdia tim idem est, ae Prohibitio, seu lex negativa, quae prohibet euercitium alicuius operis, vistrumqne autem reducitur ad illam parte assignatam, quae dicitur Constitutio. Maias ctio, idem est ac determinatio bona,quae si fiat ab inferioribus eum conseni fialte implicito superioris, dicitur Consuetudo, quae est ius quoddam motibus introductum, quod pro lege habetur, dum defi- eit lex Clementina pastoralis de Me itidias cata in 6. vel fit a se periore, & tunc re duestur ad constitutionem : ergo diuisio Lancellotti hic non obstat doctrinae text.
- ricto eq. A quis dogmata, quid sit ius
diuinum , quid constitutio, quid consue-do vidςbimus in sequenti titulo. Die tamen quoad partes luris Can 7 nici sere omnes scientias concurrere ad eius constitutivum Sacra Theologia dat dogmata fidei, de Deo, de Sacramentis, de Gratia, &c. Philosophia docendo an mae immortalitatem dat aditum ad eius directionem pro vita aeterna, ut dicimus, Ethica,Oeconomica,& Politica dant sua praecepta pro directione sui ipsius, familiarium, di subditorum, diximus libro r.eisili εκ C, inopMro Pertio in proem.
16쪽
1 Contintia is tituli. a Ius Diuintim duplex es.
3 MO au quid sit, ct qualiter pro
3 Ias Diuintim poterit diei id, quod ει-
Is Legis anιiqua, edi noua di Ferentia .
re Canonico, & inter eius partex Connumerauimus Ius Diuinum merito de ipiti erat videndum , ad euius tituli intelligentia scien dum est, quod I is Diuinum mul iplex est; aliud enim est Ius Diuinum natarale, quod pro hominibus est lumen rationis , ut in Psalmo q. Agnatum es super no 3 Iumen vantia tua Domine; oc sic aliq ii intelligunt illud Gonesi eap a. Inspiraui in Deum eius δριraculum vita, intelligunt enim pro hoc spiraculo lumen rationis, quod nemini deuit; unde Patitas ad Rom L. ait, sunr q li hab ni legem Dei scriptam in cordibus sitis; eum enim getes legem non habent, si naturaliter. Ecquae legis sunt faciant ipsi sibi sunt lex,
idem eonfirmatur in captava 9. . I. ubi hoe ius diuinum n tural . vocatur Ieae
priuata, perscistior qiolibet iure positi uo per illa verba Dignior enim est lex priuata, q iam publica, spiritus en m D ilex est, & qui spiritu Dei aguntur lege D iducuntur ; de in fine dicitur i si spiri. tu Dei ducimini, non estis sob Iege, quod idem est, si s ruetis ius naturale non estis sub lege positiua . Adverte se eundo. quod aliud est Ius Diuin uri scriptum , quod tradidit Deus 3 Moysi; Daemonentur erudelissi inus insectator hunranae generationis, iuxta tex. in eap.Princeps de poenita l. 1.er es. υi-A I sq.2.in eordibus nostris obtelebra uerat sta nequitia lumen Dei, ut iura tali statu miseriae tonsurgeremus, misericors Dominus ad dicti traiiuiscentiam 6 hane legem scriptam dedit, ut in eap. Moras dict. τ. ibi Moyses gentis Hae breae primum omnium di unas leges sieris literis explicauit, dec. alias malitia hominum ex daemonis iniquitate satis suis Percreu rat etiam post diluitium, tunc Gnim surrexit Nemrot, qui fuit hominum oppressor, δέ extinctor ἰ ipsos enim induis xit. ut turrim cotra Deum construerent. Idem habetur in eap.eum redemptor. II.q ri cap.cum in veteri de eIictione, ea νβο δε rimatione post parιum, cap. r. S.bae sancta ext a is Summa Trinitate. FG catbouea; ex quibus Om ibus 7 probatur legem naturae suisse obstu rata .& Moysen fuisse restauratorem . Haec autem l x Mosaica secundum interpretationem Iudaeorum videbatur admittere 3 vis as, ut in eap.ab illo I q. q. dc tam ea hoc impedit ingressum in Caelum, ut in Ualmo I . ubi habetur, quod ingreditur in tabernaculum Domini is,qui pecuniam suam non dedit ad usinam, suit igi-9 tur ad haec explicanda necessaria lex euangelica, eap. translato , G eonstitutis-nibus, cui etiam aliqua ad declarationem addita sunt ex dictis Apostolorum, ut in
cap tam nunc 28. q. t.&cum neque haec
Iosufficeret ad lites terminandas, de ad cleri directiones accesserunt sacri Canone ς,& has species iuris ecmmemorat Specula tor in prineipio fui operis, ut videre estri apud Paulum δε Cuamis de iure patronatus pagina 98. num. qui ait, quod etiam ius ciuile, prout tractat de rebusia diurnis, seu ecclesiasticis, diei pol ritius diuinum; & sie intelligunt text. in L .C e sacra Eeele. gio. 9 Bariibidem. ra Dicitur etiam Ius Diuinum illud, Per quod aliquid Eeelesiae acquiritur, Innoe. n cap. eum olim vi re Brution/ spoliat rum;
17쪽
νtim; & ei rea ius Apostolorum s nota squod non semper est peceatu tra ressior 'alis iuris Apo olici,muIta enim ibi co-tinentur de .consilio, ut pergis .in ea. quisaatim dum Aduerte tertio, iam quod sumus in Iure Diuino veteri. & novo, seu Evangeli I ico plures differentias, &conue iei tias inter haec.Primo differunt, ut ait S. Doct.q Io9.a.4. quia lex antiqua habebat multa caeremonialia, & opera extrinseca satis dissicilia, quoad cxercitium . le X autem Euangelica abstulit haee ex ratione,quam ponit AuguH.σει. II s. eap. I9.quia scilicet mod ratio est attendenda,ne conuer satio fide tum onerpsa reddatur. Secun do, qui.t, ut notat idem S. Doctor in eo Poro , lex noua est dissicilior, quat. nus prohibet etiam intensiorem motum antismae, di odium internum contra proxim si dicente Domino; Esto autem dico vobis diligite inimicos 3 estros; lex autem antiqua non iti expreste id manifes bat, idem S Doctor a.a in corpore, & alias habe t disserentias. C liue . . iunt p imo ratione eiusdem. Obiecti, nam tendunt ambo ad testifi-I 1 cationem hominum , ad Romanθι 8. vi
Iustificatio legis implere ur in nobis. Se cundo conueniunt, quia lex antiqua fuit de ore Domini, &inmo te; ita & lex EuangeIiea dum Dominus Matth. s. in monte aperiens os suum dicebat, Beati pauperes, &e. ubi ait AuguH. in monte' id suime ad ostendendam insignem persectionem huliis legis Tertio, quod sicut illa suit in tabulis lapideis scrip a, ita haec
in tabulis cordis , Ierem I l. 3 l. Disponam domui lsrael,dabo leges meas in mete eo. rum, & in corde eorum subscribam eas . Quarto, quia utraque lex, vel significa. uit , vel expressit gratiam sacramento ii; verum tamen est, quod ista lex non eκ-pectar aliam, sicut expect bat illa, eum ait Dominus, Caelum, & terra transibunt, verba autetn mea non praeteribunt. Quaeres quomodo poterit cum hoc ve tisicari dictum Domini Matthar . Non 7 veni solucre legem,sed id implere; S rurissus; IOta v nutri non praeteribita lege νέdonee omnia fiant; cum tamen per Christi aduentum in totum cessauerit lex antiqua . IRespondetur facile esse soluendum , vel enim consideramus legem antiq am, quoad praecepta caeremonialia, vel quoad moralia, quoad caeremonialia bene cessa a 8 uit, quia dum erant figurae, debebant e. uanescere adueniente fieurato, di hoc
S Doctor T. 1.σ. I . a. . Quoδd pra cepi moralia banes erunt a Domi o adim- cplera, & i sui persona, di resipectu nostii, dum poclus confirmauit,& commenda.
Ius Ditiiniam immutabile, eur dieatur. Lex Euangolica idem eri , ae lex gra
Ros dieitur esse in eo, quod potissimum. H. Lex Euangeliea quomodo causativa
non fuit antea ex Multis rationibus. durabit semper. 'Luis natu tiere tres Lex Euangetiea continet pracepta , Oeriam eon a. Praeeeptorum, er eonsitorum disseνεα-
Homo in boe faetiis Ampsici via agi'tari potes.
Lex Euangelica quomodo praecipiat, o quomodo eonsidam det p
I π Ieat Author noster, Ius Diuinu contineri tam n lege veteri, quRL A in lege euanglica, ut aduertit globi e verbo lege, dicitur autem lus D
ut uini inmut bile,quat. nuq eius authortalis est: unde Dominus Matib. .Cae si,& terra ransibunt.&c. Sumpta igitur occasione ex hoc g. aliqua hic colliges pro. lege Euangelica, id O. Aduerte primo, quod lex Euangeliea et idem est, ac lex gratiae, S. Doct. I. a. φ. I sa r.ineorpore , ubi sic ait: Unaquaqueis 3 r s illud dicitur esse, quod in ea potissimum est, δι citat Artissem 4 ethieorum; sed id, quod potissimum est in lege Euan gelica, est gratia Sancti Spiritus: ergo Iex euangelica est lex gratiae, dc adprimum in eodem a. ait, quod lex Euangelic', vel continet ea, quae disponunt ad gratia n , vel quae faciun t ad p aeceptum eiusdem Iunde Paulus ad Romanos 8. ait: Lex spirit is vitaei a Christo I. se liberauit me a lege pecca i, & mortis, sed gratia est illa, quae uiuifi it ergo lex Iesia Christi, siue lex Euaneeliea debet dici Iex g aliae. Adverte secundo , quod lex Euangelis ea non fuit antea ex triplici ratione, ut loquitur s. Doct.Deo et t. P imo , quia, Ut probauimus ex dict.cu lex noua sit lex era
18쪽
Uae, quae datur ad abolendum peccatum percoseque iis, no debuit statim dari,sed aliqua erat premittenda dispositio ad ip-
l: m. vi P rgaretur humana natura. Se
cundo, pro ter excellentiam legis nouae. Res autem excellentes non statim perire debent, sed debent aliqua praemitti, ut ipse compliore appareant. Tertio, quia eum lex noua sit lex gratae, non debuit 1iatim dari,ut p.r aliquod tempus cognosceretur,quantum deseruiret gratia: confirmat a item omnes istis ratior es auctoritate Pauli ad Rom 8. ad Galatas 3. di ad Romanos et1am l. Aduerte tertio ex Ditio Antonino tit. i s.de lege euangeliea, g. 2. circa Anem . 6 quod i al. x durabit semper, nec expectat aliam legem, de probat hoc dimim, afferendo tres status : primus suit in I 7 ge naturae, incipiendo a creationeide suit hic status purificatus per diluuium Noe, qui status tribuitur Patri, cui opus creationis tribuitur. Secundus status suit in
lege Moysi, & in Prophetis, qui fuit status sapientiae ; sapientia autem Filio tribuit tr. Tertius status incepit ab aduentu Spiritus Sancti,in quo fuit nobis data
lex amoris.& dilectionis; cum igitur tres fuerint statis, quorum quilibet cuilibet personae Diuinae tribuitur , non est alia persona di ina et ergo neque alius status erit t xpectandus, neque alia I x. Aduerte quarto, quod in h Ic lege h i-bem is Concilia, de praecepi. ad hoc , ut 8 viam habeamus magis claram ad gr.ὶtia, te gloriam ; unde prouerbistriam a F. t quendo dia utilitare consilioruin dicitur: Vatijs odoribus delectaturicor ,,&bonis amici consilijs .anima dulcoratur.
quapropter amicus noster optimus non tan um contentu de praeceptis, dedit eistiam nobis consita euangelica': unde S. Doctor I. 2.q.lo seponit differentias inter praecepta, &consilia, Aiplamm t dat Ditius Augustinus ertatus is S. Anto-t inom summa l. t t. T de lege man-geseca: verba autem Augustini sunt:Quod pracipitur imperatur, quod imperatur necesse est fieri, si non fiat penam habet, consilio Domini si uti nolueris, minus boni consequeris. V denota diriten iam, quod scilicet praecepta oblig*nt, &nece s litant, colisilia autem adiuuant, dedant augumentum perfectionis; cum autem liomo vivens in deliciis huius saeculi: u ttiplici via agitari possit, scilicit, vel ex coti cupiscenita oculorum hoc e fit ex diuitiis vel ex concuposcentia. carpis, vel ex honoribus, quod spectat ad superbia istae . Christus igitur volens nos cile Persectos, reliquit nobis consilia ei rea hae Savt ostenderet, quod per ipsam non oblis gabat, loquatus est per verba libera; MADub. I s. dans consilium circa diuitias Ir contemnendas ait: Si vis perfectus esse , vade, vende omnia quae habes, dic. Vnde nota ly, vis, quod denotat libertatem . Dans eonsilium pro eanitate dixit: Sunt eunuchi, qui seipsos castrauerunt. Et i fine subditi Qui potest ea re capiat. Dan seonsilium pro mortificatione ait: Si quis vult venire post me, tollat crucas ana, dec. Ergo est in electione hominis, si velit esse perfectus Uti talibus consilijs, vel non, si vero obligatur ad haec per v II ta tenetur ad obseruantiam, eq. suus quaedam I s. q. I. & Regius Proprita Ualmo s. Uouete, Ac reddite Domino Deo vestro. Omnia igitur consilia, siue Apostolica, siue Euangelica ad haec tri Wincipalia reducuntur.
In f. Ius consuetudinis cunia duobus sequentibus SUMMARIUM.
q generalis etiam,e fi ct Aperialis.
II quomodo a Reatι a Virgina fuit
ia mala dieitin potius corruptela , er
ia QMilitis tollitur. 14 quomodo in Latinara quatriduano A
I 8 neque quando interpretatin ius Di
Is rationabios Nineis Iegem , dinum.LI . ara ut prascribatur quantum temporis
introducentium, qui eradant sepos
19쪽
attendenda, quam ea, qua ad ron λ Gmnandam. 38 Veritas voluntati praeualet.
M t nureo poteri ex magna causa. 43 f transsigreviantur qualum puniendi μι transsigress ει. i Gimus iam de Iure Diuino , Ca - nonieo,de de a Ius iuribus scriptis, I in praesei iti de iure non scripto, &fie de consuetudine, pro qua ait Authori; oster c p ne constretudinem, sed praua tempore Cain: videbimus igitur quid sit
eoiis retudo, Ccundo Otuplix, L Trio , an obliget, εe de eius requi litis , quarto, an possit introduci contra ius diui imia,ecel, siasticum , dic. quinto, quomodo tollatur I sexto, an transigros res obligentur ad pinnam , de ad quam . Circa raduerte,q Od cosuetudo est ius quodda moribus introductum, qod pro lege Aabetur dum deficit Ieae, eap. comm ειudo HLLI.' no dicta cap. habe tur, quod dicitur eonsuetudo , quia est in communi vita. Poteli igitur consuetudo esse generalissima, si ab omnibus fidei, 3 bus ieraetur, ut in evaceis arum dis.1 1 unde in fiae sie dicitur; unde haec, di alia
in hune mundum non pavea, nisi quia in cita, de mystica traditione a patribus ecclesiastico more, recentiori diligentia sunt in monasterij odi seruata silentio magis q.iam publicata stripto , deci di resertetiam ibi ι .alias consiletudines, prout ex XIo.in eap. consuetudines dis . ii. ubi 4 ponit consuetudinem generalem specialem. Dicitur moribus introductum ad Ostendendum, quod plurium mores ad id s requiruntur , N ad mores requiruntur multi actus Citea secundum, aduerte, quod multia 6 plex potest esse consuetudo I alia est praescripta, de haec habet vim legis, S iuuat, ut perno. in cap. o Amul. de of is o dinaru . Alia dicitur antiqua, ut in LI.C. de is, Gei. Alia dieitur vetusta, ut i I. r. 3 denι ue, O La. Τ de aqua Nuuia areenda. Alia dicitur diuturna, ut tria Liuturna , f. de Ietibus; & auis modis dicitur, ut videre e si apud gis. in em s.fusorpti regiminis in συrebo eo eui. Alia est principalis, vel certe ciuitatis, Leum da eo uetuine, FG legibtis . Alia est incerto pra dio, cap. os vide inela o vinaru . filia est certi monasterii, ut i east ea nos stur, da his, qua fiant ἐρ-- latis, M. Λlia elicertae familiae , Linemper, FG re mristari. Alia est in atmassis, bus, ut in S. panon m 1 Bιut. δε νε-rum iam ne, de ad probandum, an homo, vel animal consueuerint aliqid acere sume it probare geminatum actum, p.,ιa nos 2 . . a. ubi Pont,sex geminatam necem vocat consuetudinem, de aduertit 8B..ιdem verbo Uam, ex I 3.C.de episcopaa audιentia. Aduei te secundo,quod diuiditur etiam 7 eonsuetudo, in bonam, ma Iam, de dubis; bona est illa, quae non aduet sit r iuridi uino, vel rectae rationi unde ait Augustinua ob. I baptisma,qt, si conruetudini ratio lustragatur, nihil oportet firmius retineri. et in ea inruis vis 3 8cea .rLia autν vis. I a. ubi sic dicitur, quod enim neque contra fidem, neque contra bonos mores iniungitur, indifferenter est habendum , di pro e rum , inter quOS vivimus societate seruandum est , unde 3 quando quis manet extra patriam etiam consuetudines loci, ubi manet seruare tenetur, patet ex illis verbis, inter quos vivimus seruand i m est. LI. qua ι unga rem tuis, ubi habtur, quod con
20쪽
suetudo procedens, oc ratio, quae consue Tudine ni suasit tenenda est e ergo bona eonsuetudo est omnino seruandata,
idem habetur Genesi xy, ubi cum Iacobs consuetudinem seruauit Laban, sed repraehendit mutis Antoninus rar. Ict de
sige g. . qui ait Laban male egisse de .
to bebat enim seruare potius pactum,quam consuetudinem . Validiorem consiletudinem corroborauit Immaculata Virgo,quae voluit etiam
instruare, quod alij faciebant in die festi templi Luca east 1. Ascendentibus parentibus eius Hierusalem secundum con suetudinem, &c. Circa secundam consuetudinem dic po-ia tius esse dicendam corruptelam, di ab i- sum, S talis est constetudo, quae aduertatur legi Diuinae, vel humanae, nec actus,
qui procedunt a tali consuetudine mi-
nunnt entitatem peccati, cap. st a 24. q. I. ubi loquendo de operantibus ex tali consuetudine, sic dicitur: Non enim leuitat crimen eorum, imo magis auget,
quod eoς diu restitisse dixi liis . Unde habes,quod mala consuetudo producit pes-I3 simum effectum , quod stilicet dissicillime tolli soleat; co. uertitur enim in na. turam, dum prauus introdiscitur habitus, de Augustinus de poenit.is. a. ait, quod IA Lazarus quatriduanus significat peccantem ex consuetudine, cuius resurrectio
satis difficilis est, unde opus fuit, quod
accederet Dominus lacrimaretur, precessunderet, vocem magnam mitteret,pre
ciperet lapidem tolli. solui manibus. de pedibus, dcc. bene igitur contra male habituatos dicitur: Ne tardes conuertere
ad Dominum, Ze ne differes de die in die. Vnde Nicolaus Papa scribens Igmaro
Rhemensi Archiepiscopo ait: Mala con- siuetudo, quae non minus , quam Perni ciosa corruptela vitalida est, nisi citius radicitus euelleret, in priuilegium ius ab improbis adsumitur, dc alia ibi m subindit in eapm audi fi g. Aduerte etiam pro mala consuetadineia, i 6 quod si ex eius correctione violenta d tcrius immineat, toleranda eli, cap.aeniisque dist 4. ubi loquendo de tali consuetudi e, sic dicitur i Cum venia suo inge nio relinquendi su t, ne sorte Peiores e. xistant, si a tali consuetudine prohibeantur Iglo.ιamen ibi verbo Denιt, ait, id es.se intelligendum de venia poene, non devenia culpae, semper enim culpa est , Auton nus tit. 6 del. cap. Unico g. q. ctrca medium: igitur euitanaa Omnino , unde
Exod. 23. uicitur: Ne seq atis turbam ad
Cirta tertiam sipeciem consuetudinis, i & sie circa consuetudinem dubiam. Aduerte primo, quod consuetudo eo. tra ius diuinum, vel naturale, nullo modo dieitur dubia, sed euidenter corruptela, merito radicitus tollenda , ut i
Aduerte secundo, quod quando lex
18positiva interpretatur ius diuinum.& naturale, nec etiam dabia consuetudo contra illam, sed radicitus pariter tollenda; unde rex.in eap. eon etudinis dict. ii .duait, quod consuetudo vincit legem , exinis plicatur pergis.ibidem, dummodo consuetudo sit pariter rationabilis ex alio comprincipio. His igitur positis . Quaeres primo, an possit consuetudo
Respendetui affirmative, dummodo2o tamen fuit praestripta, ut inev eum tanta de consuetudine, er aduertitglo Ibi ex cap. Abbato de verbονAgnification in 6. Diiung te tamen circa hanc praescri- Ptionem , quod scilicet vel introducitur
consuetudo contra Iegem, de requiritur tempus quadraginta annorum, ut notat Ioannes Andreas in dicto eap. consuetu
do, Rata Romana dis ne I M. Arabia diaeonus in eap. 3. eodem tit. Vel est p aeter Ius,de tune sissicit pr scriptio decemnalis, sic vululo In eap. . de eon et
dine in 6. verbo consuetudo, ex cap. eon Detudo HIy. a. Obigis. verbo contra longam . Vel est contra speciale priuilegiuPrincipis, de tunc requiritur lepus, quod non habeat sui initium in memoria homininum . De binatus in tras.de iurepatronatus, b.quantum tempus,pagina I aer textus in eap. stipe aliquibus verborumsigni eatione , ct ex Abb. in
cap. Anao G eonsuetudine . Secundo debet esse rationabilis, ut in cap. tau-a I to de consuetudina in sexto. hoc autem. pendet ex arbitrio iudicis, ut Ioannes Andreas in eap. i.eit.tit.in 6.in glo.Verbo rationaliter, de ex Ciuilistis, & Canonistis concludit Desphinat. de iurepatronat. 9 non scriptum autem, pagina III. Tertio, quod tali animo fiant actus consue-22 tudinis, ut facientes credant se id polle facere,& nunc, de imposterum, alias si sint in mala fide scientes se non rite id agere, non introducitur constetudo valida I. I. F.de itinera, actuqua prauata. Q 33rto, 23 quod res, circa qua introducitur sit per scriptibilis, cap.illud HB.q 3. 6c hac ratione nec contra Ius Diainum, nec naturale introduci potest, quia haec iura sunt imperscriptibilia, ut diximus . Q'into . quod suerit introducta cum vera scientia B i Prin-