장음표시 사용
31쪽
euta , non dicitur venisse , qui no stetita
G, a prouineiasia possunt eonfirma. a qua antea ab a*ssat ut afue rict noua natuere.
Duerte primo pro hoc S. quod Concilium prouinciale non potest se extendere ad Delenda statuta gener. lia, ut habetur in Diseipio dictae din. Ig. Uerum tamen est. quod id, quod in Concilio prouincia. li statutum est saepe Salicta Romana Ecclesia approbauit, & extendit ad omnes fideles, ut aduertit glo bis veris aecipiat, di adducit multa iura, & signanter a east I .deseruis non ordinandis , ubi praecipitur non ordinari seruos ante plenam manumissionem a Domino ,&sumitur a Coneislo Toletan , & ideo est , quia fuit statutum rationale, merito ab Ecclesia acceptatum pro generali obseruantia, &alia accipiuntur capitula , & eodem Con . . esto ab Alexindro Tertio, ut patet ex eadem gis. Aduerte secundo , quod Concilia pama eicularia possunt id, quod antea, vel generaliter, vel specialiter statutum est confirmare, nouas poenas imponere, nos rumius statuere valent pro regimiiye ipsarum prouinciarum, eap.ius eluiu visi. I.
i fusa uere m. opur in Concilio poten fatere quacumque adfiat νω fiuctionem pretinent. 8 an possit nouum indisere fenum. 9 poteri ea a reseruare in Concilio, quos non poten DeesDν Iohere
extra Gonciarum . Io Ius dicenti potes qtiis extra territoria impunis non parere. II Matuta rationaisa ligant e iam extra territorium, quoad vim virectιtia
Is Ignorantia duplex iuris, ct facti. 1 DabirMe nemo potin is facto proprio.
I 8 Ignorantia iuris natu os non potenati gari me excusat, is postiui quos excuseιλa o allegara poton in damno viιando . a I non excusat circa ea , qua intro - Liasant ad rigorem ruris : an aliquos meusι ρ n.22. a 3 nimis assectata , ct voluntaria da
24 Iuris de apicibus non eis driptitandum Ohi is bona Me agitur. 21 Probabilitar unorantia debet eonire, ut possit quis tuam adgare.
26 Ignorantia crassa non excusas. 27 Pueatores operatitur eum gnorantia
crassa. 18 Omnis precans es ignorant. Tertio loco hic restat agendum de Concilijs Episcopalibus, & vide bimus primo, quid sit Concilium
Episcopale, a quo, di quando congre ga: i possis; secundo,quam habeat autho ritatem; tertio, qui ligentur ipso. Circa primum C oncilium Episcopale I cst, quod episcopus in lita Diteesi singulis annis coit gregat, dum inter suos Abbates, Presbyteros,& Cleri eos cognoscit pro bono regimine suae Dicaee sis, sic notat Lancellattur ex cap. annis Angulis, a diri. ι 8 ct in cap. penu . Husdem οβ ha betur, quod ea, quae in Concilio statura sunt, debent bis in anno toti Dioecesimanifestat. Dubitatur hic, an possit solus Episc.-3 pus hoc Concilium congregare, an Possic etiam
32쪽
etiam alius hoc saeue dic breuiter pon quis extra territorium ius dicenti impus. etini Vicarium generalem id facereia, nis non parere, idem firmat Sanebis M.tatio est, quia congregare tale Concilium x. eap. ia.& patet ex L . Is de speetat ad uirisdietionem Epistopi . sed ii ctione omnltim sudietim . verum tame quae spectant ad iurisdictionem tr4nseunt est, quod si dicta statuta sint rationabilia 4 ad Vitarium t ergo et i,m hic actus patet ligant etiam exua territorium, saltem
ex Uoυιprator fis tari QIume omnia quoad vim directiuam , ut supra dix
suureum . Merito cum Episcopus deder e mus. suo vic)r io Omnem suam potestatem iu- Citea secundum aduerte primo, quod risdictional m hoc etiam concessisse vi- is visi ahutum obliget . necessario requiridetur . tur publieatio, delicet Noa in eap. rq o-
Non sic autem in dicendum in Archie. f.ntra, dicari quod post duos menses as piscopo : hic enim non potest acceder tempore publicationis quis tenea ur ad ad dioecesim , sui suffraganei, Vt ibi obseruantiam; id tamen debet intelligi congreget Concilium d oecesimum, quia quoad vim coactiuam nisi aliter tempus Archiepiscopus non hatic t iurisdietionem r3 laxetur in tali statuto secus autem. immediatam in subditos suorum sestra. quoad um directivam, & in foro constie ganeorum,ut videbimus i sta da Arehie- tiae, iam recta rari omnibus inest: ergopsopir. Episcopus velo potest illudeon- lassicit habuisse statuti notitiam. 6 g Ug re quandocumque, sex.enim in eap. Aduerte secundo, quod ignorantia anausimum, non fla taxatiuE. sed oste. a 4 potest 'allegari pro excusatione culpae .dIt cougr.iltatem et ergo si in aliis tempo. Non cap.ad hae de ponulaιios praelaribus id exp diat, poterit etiam Episto- toriam Drebo alleganι ex tex in i mrius
Pas illud congregare. Is s senobationi f. tamen si se tum sit Circa secundum est videndum, quod publicatum non potest allegari ignoran. I possit io tali Concilio fieri, Zula. nostra tia, eap.qώod dicisti dis 16.cap.qu ροῶ hic ait, 'aod Episcopus in hoc Concilio nisis in q.2. I. profrεndum, s Osequi potest sacere omnia, quae spectant ad sui rim, CG iuris3, praeterea No.in οὐ ab
arisdict Onem . sic punire malefactates . exeam Meato dρ interdictu air, quod dic. debet tamen cum subditis amant e ignorantia crassa, dc supina non excusata Procedere, ut dixit Dominus Moisi na. neque in facto alieno a m cap .die1ιis. merorum I s. Porta cos in sinu tuo. sieut Laerte tertio , quod duplex est igno ' , mr PC Ni t nutrix insantui im.Dubit ne is rantia alia iuris, alia facti, go. in cap. tur-UO. an Possit Episcopus nouum indicere batu prima ε.4. Ignorantia lacti dum-sestum in honorem alicuius Sinctii sed modo sit probabilis excusiat L .F. pro 3 haec dubitatio hodie est superuaeanea ex DO; nemo antem potest dubita e de sa- auia urbani Octaui des stis inhonorem I proprio, Maiisais, Gie resinonda
drictorum. Oιndilionei pro ignorantia iuris disti Potin etiam Episeopus in tali Coneia gue, vel est ignorantia iuris nati rat is, vel 9 lio secere casus reseruatos, imp inere ex . I 8 ciuilis. ignorantia iuris naturalis non commu icationes, dee. quod si casus re- potest allegari, nec excusi La. ern usis uentur extra Concilium per alium E- vota , seu piri 6q i .e.qui ea dui 33. ibi piscopum saccelsorem tolli possint elim qui ea, q iae Dei sunt nesciunt a Deo ne-τη ιδ Concilium, Gomosus eap.1. d. eos. sciuntur, & Paulus ad Corintb I ait denim nisus uti . . Seeus autem si ilia hac ignorantia : Ignorans ignorabitur. ConcιI O iuerint reseruati, Naaar.eap. a. Ec in cap. siusto eadem dis . habetur, δε- . Idem die de constituticinibus fa- quod igno rantia scriptus ar um , ignora Qi. in Concilio. vel per edictum extra . tytia Clitisti est. Ignorantia veta iuris
Q cilium. Debet tamen Episcopus ea . positivi non omnes excusat, v. non om in Co .cilio constituta suae suis suis . nis viri. 3 7. ubi habetur, quod lion Omnis sitis manifestare ad tollendam ex evatio. ignorans immunis eli a praena,gisaamen .nem ignorantiae, ut aduertit b.in extra. in eodem e .citat Dxtum in dicto eap. se M. ne sede vaeanto . adducit alia Iura, ex quibus ex circat illum videbim is primo, alia sciunturi istici, minores , dic. dc ut Patet sabditi extra diseesim teneantur servare ex verbis victι eap. non omnu, ubi excudes re in synodalia suae dioecesis; seeundo, satur etiam , qui noo 1 eme a quo Δ- quae ignorantia excus t. sceret.
Circa Primum aduerte id, quod ait eis. Ad ne quarto ex eadem No. εο om
ustura bis ex eap.m animarum , deis zo ea non omnis, ubi in damno vi and
νευ mionibas in s. quod scilicet noteli possunt plures allegare etiam ignorantia iuris
33쪽
rantia ι in sis autem, quae latroducta sunt ad rigorem iuris, ignorantia non ar excusat, ut si quis dedisset pecuniam mutuam filio familias, vel pupillo. Lβρώνι in tantam, C.vnda vi. Idem die in praescriptionibus,quae introductae sunt ad rigorem luris, ut unusquisque rerum .arum curam habeat, di custodiam . Si autem sit de captando lucro. neminem e eulat, praeter rusticos, & seminas, mino xx res, di milites, n. C. ebeia anum,
dummodo contrarium non reperiatur expressυD.in eap. tarbatum eis. F. notandum .
Aduerte quinto , quod neque debeat s 3 quis esse nimis scrupulosus, seu potius curiosus pro notitia iuris , lassici t, quod
non sit ignorantia voluntaria. Raffectata,
.supina, C de linia, ct facti ignorantia; x .bi si de bona fide agitur, non est de apicibas disp itandum , L deis or,ssmandasι; di hoc quoad forum externum; as nam in soro conteientiae iudicat Deus; .imo etiam in isto exteriori, qui vult allegare ignorantiam debet habere de hoc probabilitatem , gh.in eap. urinatione s. . .esp.s quis prima g. I. Caeterum exso Ia ignorantia allegata non excusatur potest enim esse ignorantia , sed crassata . quae non excusat , di cum hae operantur peccatores, de quibus dicitur: omnis pecoeans est ignorans.
In g. Decreta quoque Pontificum.
r mereta Ponti vim qtia dieantiar pa Dicta a Ponti oti a Doctore impia mari possunt.
3 Decreta Poniseiam habent eano vim, ae habent Concilia.
Pontifex nibu poteri Lia tae e qaod non in Frii consonum. INter constitiitiones ecclesiasticas co
memorantur decreta Pontifieuma, . merito desipsis hie erat agendum. Adverte igitur primo, quod decreta a Pontificum illa dicuntur, quae susit veta emanata a Pontifice, ut eaput Ecclesiae, ει ut Pontifex est reduplieatiu/; secus autem si ipse Imu Hur vi Doctori tuc enim eius dicta impugnari poterunt, ut dicta a alio tim Doctorum sic notat Lamectat. tus his, quando ve bagit,ut Sumas Pon eisex. & ue eaput Ecellasiae, nec sulereia,
nee saIli potes . - Αduet secundo, quod decreta FotifiΑ
eum habent eandem vim, ac habent Co aeilia. ut per .in yrineipio distinctionis 2.verba vier talea, ct in eap.ranctitatuis nos dict. x . idem habetur. Ratio si et ra, quia propter quod unumquodque t Ie , de illud magis, sed per potestatem a Pontificis congregatur Concilium gen tale r ergo Pontifex habet, si non maiorem, saltem aequalem potestatem Conci 4 lio; verum tamen est , quod nihil potest Pontifex statuere,quod non sit fidei coninsenum, cap. confututiomι . eitata, eis ibi verbo mores.
1 Dicta Sanctorum Patram praeeunt aliquando victis Pontiscum. a Pontifex in ijs, qua sectant ad Memnon potest contradicere dicta Sa.
riam Patrum habenι vim ponis. eiam, idem die de Csneilio. s Innitntionum canonicarum ma re ad si s.
Α L- p x iuris Catonici oritur ex
dictis Sanctorum Patrum; ideo videndum est quam auctoritatem habent; sire indo, an habe nivim legis . Circa primum aduerte ex dictavi Lucit quod aliquar do dicta Sanctorum Patrii praeeedunt decreta Pontificum, dummodo illa magis aeeedant rationi. Verumtamen est , quod quoad iurisdictionem dicta Pontificum praecedunt, quare a Dominus claues Petro dedit, non alii Apostolis, es. Iaul quidam l 1. ση
sum, causa,er quanione citata. ubi ne a poteli Pontifex contradieere dictis Saactorum Patrum in iis , quae spectant ad fidem,ut notatur indicto eo, primasias.
3 In dubio vero semper debemus iudicare pro dicto Pontificis, qui Sancto Spiritu
specialiter assistente Operatur. Circa secundum aduerte, quod si stri- 4 pia Patruum sint immixta decretis Pontificum , vel Concilijs, habent vim concilij. vel decreti, non ratione sal, sed ratiocie eius, a quo assumuntur, & sic ratione Pontificis, vel Concilii, ut Per eis. non am his verbo inferta, eam nostr iaciamus, quibas ut ritatem nostram
34쪽
impertimur, LIS. sed neque, C. de iureiurando. Unde collige, quod si sumus Poti sex has institution et Lancellotti accepisset in suas, habuissent etiam author ita. tem pontificiam . Ad ter te secundo ex β. . quod author nollet distidit hic suum opus, A sic ait, quod cum ius eanonicum versetur circia Persionas, res. & iudicia, ita pariter institutiones diuidi debebant, merito hic via debitur de ijs. quae sipectant ad personas, di personat us, in secundo de rerum diuisione, & sic de sacramentis,&de alijs rebus ecelesiasticis; in tertio, di quarto de iudicus tam ciuilibus, quam criminalibus.
ut in immentum Cisisti. AI Ordines quos Anι ὸ omnes insuati a Chrso Domino. at fuerunι Agurari in t flamento ve
o Primi Meerdotes Dere Aposoli. obi figurati in testa
1 Continuatis tituli. ix Persona via sunt elerici, veγιnt Iaira. 3 Laisus unde vicamr. 4 Clericus non venis nomine populi. 3 Clericorum genus nobiIus tim Deo di-
6 Cis irarum nomina qui-niant δT Degradatii coniugat conuersi, O etiam oblati gaudent priuilegi, curiso
s Christia Domino uorantur cleriei. Io Cisriei nee pro ea a cisiis, nee pro eruminao possunt conueniri a iudiea
II an pro aliquibus ea uspossint con-ώιnim d iacue Dies. H Laici non possunι disputare de rebus sirit, A vor int docti potisunt defieentia uisopi . 33 nasumuntur ignorare qua spectat ad rationes Mei. Cessante ratione Iegis deba e are dii a lex is Letis μεmferuam non facis eontra
Igem. Ιε Curies non debenι nutrire neque coma, neque barbam.
II Prima tonsura, ct episcopatus an Ant
Iximus iam Ius C nonicu versari circa Personas,res, de iudiacia,merito de peris-nis hic, ad cuius tituli intelligentia videbimus primo,quot simigenera per narum ἔsecundo, quid fit clericns, & qui sub hoc nomine compraehendantur; tertio, tria quo differant elerici alaicis; quarto, qui innam sint ordines clericales. Circa primum aduerte, quod duo sunt genera pe senarum, unum est Iaicorum, aliud elericorum . Lateorum genus dicitur a verbo graeco, uos, quod idem est ac populus, patet ex eap. duo sunta. Ex quo tex.ut ad tueringis.Ner, populares habetur, quod nomine populi non veniunt clerici, eum populus sit a dicto verbo laos, quod de laicis vere dicitur,&ad ipssis spectant quae fiunt huius seeuti,dcte poralia, clericorum vero genus est nobilissimum , eorum qui Deo dicantur,& sunt libri ab omnibus oneribus, ut in cap. meis a S. Maria de onfiistitioniabtis. & cie ricus laico praesertur i. cap.mo nachus HI .s Zibi, distare conuenit inter persenam diuino cultui deditam, ερ de laicorum conuersatione venient m. Citea secudum Uuerte primo ex dea duo sunt, quod nomine clericorum lai gecompraehendunt te omnes Deo dicati, tam inculares, quam regula es, tam Pro fissi, quam conuersi, tam in acris, quam in mitioribus ex verbo grcm cleros,quod idem est, ac sors ; unde cie ici dicuntur vocati in so. tem Domini, sed omnes isti sunt tales: ergo omnes isti veniunt cleis
Adue te secundo, quod etiam sub hoc nomine coprehendatur clerici degradati,
di debeat defindi ab EGIesia, ut aduer D tit
35쪽
ttigis.in eap. dictum est, di I. 8 I. verbo De tilariter ἔ item clerici coniugai cap. aos item conuersi religiosiorum , ut aduettit glo. nostra hie . Ratio autem care patet ex dictis, quia scilicet isti etiasunt vocati in sortem Domini, de sunt diuino cultui specialiter dicati . item oblati, pro tempore tam n, quo adsistunt, Se sunt adscripti seruitio monasteris: secus autem imposterum , quia nullum habent characterem, cui debeatur reuerentia. Circa tertium prima patet differentia ex ipso nomine cleros, quod idem est, ac 8 sors, ut diximus ; unde idem est elericus, ac vocatus in sortem Domini; laici vero non sic, quia licet bene uiuant, no tamen possunt dici sic specialiter vocati, oc tria hoe consistit maxima differentia, eN qua omnes aliae sequuntur, unde clerici vocantur etiam Christi, de quibus dixit Do-ς minus Per Dau i Nolite tangere Ch istos meos. Secundo differunt, quia nec pro causa ciuili, nec crimi ali possunt clericito conueniri coram iudice laico , praeter casus expresse concessos , Authentiea Ha auimus, O glo.in authentua cleruos, C.
d. Episcopis O etiricis, A sectus 1n eon - , t uitutioue Regni Iunitιarros,Riceius deis es. I 64 apud quem vide etiam , quid de praxi in criminibus te sat maiestatis.Teristio, laicis non licet disputare de rebus fidei, S. Doctor a. a. q. Io.a.7. Caietanus ibidem eap.nemo de Summa Trinitate erside cathol ea, cap. fu cunque de barat mx2 5. cte. ut videtur insinuare idem Caiet.
ιbM. Be aduertit Anιonius Timotbrus bis, si sit laicus, doctus , de ptudens poterit id fac re delicentia Episcopi, quia ratio dictae prohibitionis e; nam laici praesumuntur ignorare quae spectant ad rationes fi - 13 dei:ergo si tu con:r rium sit praesumptio, id seruari po erit ex cap. eum cessante de appellaςioniouι ct Ladgere,ii quavis, i 1 de iurepatronatus; nec contra legemi 1 iacit, qui finem legis scruat, Isire Igrs, 1. de legibus; quarto, clerici no deb ni 16 nutrite comam, nec barba ii, eap. si quis ex eleri eis de Utta, ct bin te e sericora; hoc tamen laicis p rin ititur. Sut de aliae differentiae inter clericos, ec laicos, de quibus passim videbimas infra. Circa q iartum plutes Q. t Doctorum
opinioncs, aliqui ecprimam tonsuram ,r 7 de episcopat ma connumerarunt Inter Oris dines,cap. cum contingat de aetate ,er qualitate, cap. t. de ordinatiι ab Episcopo , qui renunc1anit, . dic tamen cum Abbarasn cap. pos translationem extra de si eis, cte Arcbidiatono in summa tit.de ordi-
supplemento g. .a. I. quod prima tonsura non est ordo, sed tantum prae ambulum ad ordiri es ; ait enim S Doctor , quod in ecclesiastica hierarchia quedam fiunt particulatia , quae praefigunt particularem potestatera , quaedam sunt comm niata,
quae ab om ibus fieri potast, ut est pullere palmistatus autem dicitur prima tonsura ad quod non requiritur spirituais 3 lis pote fias; nam possunt etiam laici hoc
facere, sed tantum per coronam , dc tonissuram determinatur persona, quae diuinci cultui dicata hoe faciat ex determinati ne Ecclesiae,de sic ex aliquo titulo speciali, sic expresie in cap. almina HA. 23. ubi habetur, quod potest Psalmista ab '; licentia Episcopi ex tala iussione presbyteri sumere ossicium cantandi, di non siluatur ibi psalmistatus modo, quo silua tur alij, ut habetur in praecedentibus caiapitulis . Quanili ad Episcopatum idem Sanctus Doctor a. q. eitata ait, quod non sit verus ordo. Prima ratio est a miteriori,q ita scilicet potest conferri episcopatus etiam Isi extra tempus ordinationum , quod non sie est in ordinationibus sectis. Secundo. . quia totum sacramentum ordir is dirigitur ad consectionem corporis Christi, ut ait Do Papa epin. 79. apud eundem Sanctum Docto ιm locoritat. sed circa consectionem corporis Christi non haa et Episcopus malinem authoritatem. quam
habet iacerdost ergo episcopatus non est ordo . vel sumitur ly ordo, prout est po- tellas quaedam circa res sacras, de tune eert im est, quod episcopatus est ordo: Episcopus enim multa acra dispensae,ao imo de ipsios ordines confert. Quod si dicas Episcopum conserte ordi ies, ficper consequens episcopatum esse ordine,
facilis est solutio , quia scilicet Episicopus id sicit ut instrumentum Christi ; inllrumentum autem non est necesse, quod habeat in se illam persectionem , q'st a producit. Ex his igitur habes, quod septem tan. tum sunt ordines, scilic t, ostiariatus , Lectoratus, Exorcistatus, Acolytatus , dcai illi sunt minores , maiores vero . seu saeri sunt, Subdiaconatus, Diaconatus . Presbytera tu , 8c omnes fuerunt institutia Christo, ut videbimus infra de sera-3a mento ordinis. Item fuerunt fig irati intestamento veteri; Ostiarij fuerunt figu- 3 rati a Levitis, qui in templo Salomonis curabant, ne quis immu dus templuma peteret, de custodiebant ianuas, τι para Om mon primo ς p. I. u. D
36쪽
Op.: . nuω. I9. sic etiam nostri ostiarii curant, ne exconina unicati, ει indigni di-24 itina praesentia ad De uua accedant. Le
ctores figurarunt Levitae , quia . M aeap. 8. coram poPulo Israelis libero iam, a seruitute Babylonica legerunt librum . legis Domini voce clara, sic. lectores coram populo christiano libero a seruitute Iemonis babylonici voce clara, hoc est dictis, di factis Iegem Domini, & scipit et ras legere debent a Exorcistas, denotarunt etiam antiqui exorcistae, quos fuisse in lege veteri, testatur Meas m Actis A - ρα olorum eap. 9.nm. I r. & deinceps; Nait, quod erant septem iiiij principis a-26 cerdotuva. Acolytarum figura fuit Exoda 3O. ubi Dominus dixit Aron , ut comPO-neret lucernas in tabernaculo Dei;& lioctestatur Epistopus in ordinatione Acolytorum, dum ait, Deus, qui ad Moisem,de Aron . Occ. Subdiaconi cum sint coadiu-2T toros sacerdotum fuerunt figurati a Nathinaeis,primo M a e. 8.qui adiuvabant 28 Levitas. Diaconi fuerunt figurati ab ipsis Levitis in Mis Levitici cap. I. nu. 3. O qquos elegit Dominus in adiutorium sacerdotum, ut custodirent vasia sacra, dea 9 ministrarent imm diate fac rdoti. Sacerdotum plures habemus figuras, sie Melchisedech,Αrun, Septuaginta viri,qui numerorum t 1. receperunt spiritum Domini, di prophetabant; sic etiam habetur in initio dinin inma a I. M primi sace 3o dotes fierun t Apostoli ordina ' i a Domi no in Coena, cum dixit: Hoc facite in . meam commemorationem; sed de his, &de eorum potestate, &de requisitis videbimus my entibus litulis, in Q o a. de sacramen o orianu .
1 Continuatio tituli. a Summus Pontifex etiam en Episcopus.' Summus Ponti' quare pluribus voca
6 Papa a nemino iudieari potess .s in erimine haeresis a Concilio generati iudiearipotes. o Imperator pro erimine haeresis e I depo
8 nomen semper benedicendum. y Papa totum tuum posse teneturἰρο ι-
io debet omnia jacere rationabiliter. ii non debet e e iudex in casse propriaia non potes dispensare, ut Monaebus habeat pro istatem.
nec contra praeepta Aposti Iorum. nee contra stituta Patrum in iis,
quaesectant adfidem. potes aes Uare circa ius posuiuum. 17 Papae authoritas es maior aut boritate
18 Papa non eget eonfido Cardinalium inisterminando, o- admini ando. is potes disse are circa legem euangelieam resfante causa, ct ratione .
itfui legis. ao Episcopi etymologia.
2I nomen cui alij eonueniat ἐαa Episcopus qua possis farere fi 3 qua sunt iurisdictionis tantum potes alteri demandare.
1 'sopalis dignitas tripartita. Is V M est supra de iure
permatu, & posuimus genus elericorum, inter quos, quia sunt praelata, de pastores, ut sunt Epistopi, de summus Po.tifex merito de ipsis hic: ait autemgis. in continuatione baias rubriea, q iod ponitur hic summus Pontifex nominatim, non quod ipse etiam non esset Episcopus; sed quia est superior aliorum, merito nominatim exprim i dii huit, sicut dixit Angelus mulieribus t diciis te distipulis eius, & Petro δ non quod Petrus non fuisset distipulus, sed ipsit expresia vocat laquam caput,& princeps discipulorum . Igitur ad intelligentiam
huius rubricae, & S primi videbimus priamo aliqua de summo Pontifice in specie,
disg ater quomodo verificetur axioma, Papa ominia potest. Secundo videndum
est pro Episcopis, quid sit Episcopus, de
Circa primum aduerte Primo , quod i Pontisex varie appelIatur, ut videre' estri I addition egistae ad cap. beet de eonfiit. in 6. ubi multa iura reseruntur. Primo dieitue Papa ad admirationem, ut in cap.
si papa vi nitii Iegbs. Secundo dicitur
seru is seruorum Dei, ut ostendat pollestipulari pro Domino, & pacisci,gis in cap. quotus prima g. 7. ex L si euratori praesens, f. ae verborum obhgat onibus.
37쪽
Tertio dicitur intimus pontisex ad osten dendum ipsum esse supremum Epistopu . Adverte stelidis auod Papa a nemine iudicari potest, glo in dis in .a i .in initιo verbo ise διu; excipe tamen crimen haeresis, quia pro hoc potest i Concilio generali iudicari,& iudicabitur a Deo , go. meap.eum ad apo Iesua de sentent. di res iudieata verbo haeres, ubi habetur, quod etiam Imperator pro tali erimine d ponis debet, es papa H i. o. ubi id i habetur. tamen quoad vim directivam iudicatur a propria conscient a, dicto eap. papa, diglaabidem verbo a nem ne ex rex in cap. nemo I .f.3. Item nec potest accusiari de
adulterio, nec de homicidio, elo. in cap. non nos dict.4o.verbo quis enim, ct rex. sic ait: quis enim sanctum dubitet essO , ν quem apex tantae dignitatis attol it :Timagis. in Clement.quoniam desumma Trinitate, ct δε eatMisea, verbo papa , ait, Papa', idest admirabilis , de subdit ex Λnglico, Papa stupor mundi, qui maxima rerum, Nec Deus est, nec homo, &c.&assignans etymologiam huius nominis, g ait,quod dicitur Papa,idest pater patrum. Item eius nomen semper benedici d bellicet Ecclesiam*dauerit,mst. n e.du mdιsbismatisis , de dat rationem , Quia
debet respici non id. quod Leit, sed id , ruod ipsim iacere decuit, L sed licet, st fineio prasi , Lpenal S praιor,f. deisso iure.
Circa illud axioma quod scilicet omnia 9 potesti Aduerte, quod totum suum posse tenetur applicare ad comodum siccissae,
Limitatur tamen hoc rima in multis iocasibus, digeneraliter quod omnia de . beat facite rationabiliter, ut ait o. roea ad ontis de elemone, er eueti potes a. te Ctrbo morum . item licet pollit,tameni I non debet ellia iudex in causa sua. gloan
cuius verba sistit omnino videnda Limitatur secud xvi non possit dispen-I I late , quod Monachas professus habeat proprietatem, eap.cum ad manas eritim 3 3 de Liatu monaeborum. nec potest dispe. sere contra quatuor euang lia, tap. μώιI4 4 rq. nec contra praecepta Apostolo tu, capiant quidam 2 K. l. ut haec, & ali rei erigisan cap. proposuit de conte κε praebenda verbo di pensare. Limitatur tertio contra statuta patrii, quod debet intelligi circa ea,quae faciuntis ad fidem, ut habetur in cap. contra a S g. I. Et adueztiti bigis.
Ampliatur tamen hoe ax oma, quod
16 papa possit dispensare ei rea ius positiuu , ut in eap.venerabilem, qui j r Igitia mi ι unde potest dispensare in bigami , ut pergis,n eap squis viduam dict. So.
ir item quod eius authoritas sit maior authoritate pat' una, Paulus do eutadinis de urepatron esu a 6. nu. 8. ex Ho hens nev .de obellis dist et .ltem potest determi-18 nare, administrare, &c. absque Concilio Cardinalium ; idem de ei stadinu num. 7. ex Matthaei eap. 16. Quydcunque ligaueris, oce. per quae verba soli Pontifici independenter ab alijs videtur data faculista e imo caronte causa, cratione legaeuangelicae potest in ip a disipensere, sicut 19 pariter dispensavit Christus, puta quod in necessitate extrema quis possit aliona capere, εἰ similia colliguntur ex ς. quod
Circa secundum, Epi opus idem est aezo speculator, sic notat Author noster in ν. Amplieite infra eodem, v bigis. citat tex. in eap. eliros dict. xl. & Cicero seribens ad Atticum sie loquituet Pompeius v luit me Episcopum esse Campaniae, idest speculatorem, di superintendentem: s at let enim Episcopus diei videlius, Aleiat. lib.7κV.22 di superintendentes reriri dicuntur Episcopi in ι munerum , Τ de muneribus, ct bonoribus. Ad Episcopum sipectant Basilicarunia ax consecratio, unctio altaris, distributio ordinum, benedic io virginum , & caete ra, q iae habentur in east 3.din. 23. ex his autem, quae sunt ordinis , non potest al. teri demandare, secus vero, quae sunt iurisdictioni ,ea' aqua de eonsecrat o Mo 3 Eccles, vel altaris; vrd 3 nee potest sacerdos de mandato Episcopi reconciliare Ecclesiam consecratam, quia ad hoc, vel requiritur ordo, vel speciale mandatum Pontificis. Nota etiam ad intelligentiam primi S. quod dignitas Episcoporum est tripartita, alij enim sunt Patriarchae, alij Archiepiscopi, alij Episcopi simpliciter , & d Gahis omnibus hic in specie .
In g. Patriarchae cum sequenti.
3 quo alio nomine vocetur 4 Patriarebarum numerus quadruplex. quis praee at p. Pen.
38쪽
io Paιriarcha nullar poteri vocari um se salis., Rimus gradus Episcoporum est patriarcharum, merito de ipsis hic, di videbimus primo , quid sit Patriarcha, de unde dicatur; secundo, qui numerus ipsorum; tertio, quam habeant
Circa primu , Patriarchae sunt qui post
locum in Ecclesia ea tholica; ideo hie primi enumerantur post summum Pontifice. Item Patriarchae dieuntur principes, hoc 3 est patres Episcoporum , ut in eap. elerosi 12 I. praesunt enim Λrchiepiscopis , di Episcopis. Circa secundum. numerus Patriarcha 4 rum est quadruplex,stilicet Constantinois politanus, ΛIexandrinus, Hierosolymita. nus, Antiochenus. Verum tamen est, quod antiquus Patriarcha Alexandrinus praecedebat,ur in eapsecrosancta dis .eta in sim, pollea vero a Concilio Constans tinopolitano , Eeclesia Constantinopoli
tana praecedit, quae dicitur Roma noua , eap.ConflanιinopoIitana eadem dis. Sunt tamen quatuor. & per ipsos designantur quatuor Euangelista, ut aduertit Ani nius Timotbeus bis. Obstat irae.in ea leros dict. a I S.ordo, verbo ιnpas iarebia, ubi quinque enu merantur Patriarchae r ergo talsum est,
quod diximus. Respondetur negando cosequentiam,s de ratio est, quia ibi enumeratur Romanus Pontifex, qui est sepremus Patriarcha vicarius Iesu hristi.qui fuit super omnes Euangelistas. Alia vero Patriarchae sunt inseriores his, de aduertie Ca logna in glo munuFl p.Α eo ias. Circa tertium , eorum potestas magna 7 est, sed patetim depressa, sic quod debeant sedere immediate apud summum Pontificem, Ut aduertitgis.hie , sed hodie sant Cardanales, qui hoc non permittunt a-rijs titulis, ut reserigis.praecipuὸ de Cardinali Ostiensi, qui putat debere praeserti ratione Ecclesiae Ostienns,quae coronae8 Pontificem, S ungit imperatorem; di in cap. a mamoris extra ut iste pendent habetur, quod priuilegia concessa alias Patriare his non debent inferre praeiudicium his quatuor ratione antiquitatis r
possunt etiam deserre Crueem per totum s orbem, praeterquam in urbe Romania, vel in praelantia Legati Apostoliei, qui utitur insigniis apostolicae dignitatis, ut in eap.antiquum de priuiisna, ubi confirmantur omnia priuilegia Patriarcharu,& ibi etiam habetur, quod ab omnibus proninens sibi subiectis ab ipso appellari potest, dummodo non fuerit appellatum ad Sedem Apostolicam. Nota demum pro Patriarchis ex eap. io nudus dis 9s. quod nullus Patriarchaia
potest vocari uniuersalis, ne dignitati aliorum Patriarcharum derogetur.
fraganai 1 b inconfutio. I x non poteri depenere Episcopum .
13 quid non posset in δουν uis ea.
Vidςbimus hie primo, quid sit Aris
chiepistopus: secundo. quid possit Circa primum aduerte, quod Archier piscopi sunt principes Episcopolii unius Prouinciae , unde re ectu aliorum Episcoporem suffraganeorum dicuntur Arinchiepiscopi, non autem respectu suorum a subditorum, pro quibus dicuntur potius Episcopi, de nihil Mercent in suis si bdi. iis, quod non exerceant Episcopi in suis dioecesibus. I t. m habent prouincias distribitas, di vias distinctionis prouincia
39쪽
rum. erat etiam ante Christi aduentum , eap.prouincia diH.99. ubi habetur, quod sicut tunc erant i dices prouinciales , ad quos subditi appellabant, ita nune a sus staganeis.& eorum subditis ad Archi piscopos appellatur, ut habetur in eodem e .prouineia. Multi tamen Q it Archie. 3 piscopi, qui non sunt Metropolitani, quia non habent sustraganeos, v e sunt Archiepiscopi Laetanensis , & Rosianentis , qui habent usum pali ι,& Crucis archiepistopaligksed tamen non habent Episcopos
suffraganeoum; seeundo , Utest aliqua demandare dictis nuffragantas,licet adhuc non receperit palleum , ve in cap.fusto ganeis de electione, & est ordinarius ipsos rum, cap pano alis de incis ordinari ;s imo pote it etiam per Vicarium aliqua
exercere in suffraganeos, cap. praesent/ de
chiepiscopiis uti palleo in qualibet Eccle. si a suae prouinciae, eap. I. de auctoritate ict Uu palui; Se potest etiam facere, ut Crux ante se deseratur , S poteli et ameelebrare in potificalibus, quia qui potest id, quod est plus, poteti etiam id, quod est minus. Quarto, si Episcopus insta
8 biennium non expedit litem, potest ipse causam adsumere, Tr Lfus 2 . cap. 2O. ergo potest concedere indulgentias per totam suam prouinciam , cap. pastoradsda poenitent ijs, ct omissionibus. Sexto,s mortuo Epistopo. si Capitulum insta octoto dies non eligat Uicarium,potest A chiepiscopus vicarium pollere, id. fessa eap I8. de reformatione. Se Vinio, potest eligi in iudicem a subditis tu straganei in II consulto suffraganeo , . AEM. ιn eap. signi easti de foro eampetenti, de habet
alias praerogatiuas, ut notat Maranta in summa buuarum , Uerba AErchiepi opiatit horitas .
Lim statur tamen authoritas,Archi i et piscopi primo , ut no , possit deponereia Episcopum; lepositio esti in spectat latum ad Papam p. squis Episcopias de ac fationibus . t Lin. itatur secundo, circa personas; vel I3 res existentes in dioeceli sui suffraga ei, Abb. in eap fanἡ δεδενο eompetent , nisi delictum si' uotorium , & Epilcopus esset negligesim correctione. Idon dic,qiado Archiepiscopus visitat prouinciam , Abb. in eap.An μυι δε Deo competent/I vel Archiepiscopus esset legatus in prout tia, Abb. n cap. ex frequentibus in confiixut1ombus.
In I. Autem, cum sequenti. SUMMARIUM.1 Episcopiat quis dieatur e .st Episcopo qua conuensant 3 Episcopalis potestas duplex. iin ad qua extendatur bditi debent taedire eanoni Epis Pr, licet dubitestir δε eiu iustitia. 6 Episeoptis quod subsit tm e barιtat I Mporeis exigere ἐγ pors dare autboritatem ad eareerandum Herisum in fragranti. R ἡ; paten insensare in omnibus irre gularitatibus, ct susspensionibus ' et ' prouenientibus ex deocto Oeetilio. 9 dii poteri tenere familtam armatam . Io potes roria in unum Oftim ad aissi
14 podieator debet aeriter obiurgare desicta. is debet esse de legitimo matrimonio
ct non habentem patrιmonium ad ordines. I quando teneatur ad patrimonium ordinara i 2 ordinans andignum suspenditur.
Visem est de duobus gradibus Epi
scoporum , sequebatur videre de tertio gradu . merito videbimus priino, quid sit Episcopus; secundo quid possit; tertio ad quid tenea unCirca primum Episcopus multipliciteri dicitur : Lancellastus autem hic ait, quod Episcopus eit, qui maioribus populis, dc frequentibus civitatibus praeest . Dicitur Praeit loco generis: nam etiam curatus praeest dicitur frequentibus ciuitatibus ad differentiam a curatis , qui praesiant certo determinato quarterio , di ad disserentiam Archiepiseopi, qui praeest prouincia, ut diximus. Ex hoc habes , quod Episcopus tenetur residete . ubi in si a dioecesi est maior populus, di ratio assignatur hic eae cap. t de prsu heus , 9eκ-a cessibus praelatorum , ibi; die lio. . r,cut debent excellen tota committi sui nume rositate vilescat, &c. Intellige r ως hoc caeteris paribus , di duit modo non adiit legitima ca sa in contrarium. Item Episcopus idem est ac sipeculato ;debet enim esse
40쪽
esse violans elaea acta suorum subdit tu, ut ait Author noster hic ex iuribus adductis.. Circa seeundum aduerte primo, quod 3 potestas episeopalis duplex est, scilieet ordinis , S iurisidictionis, ut noratur in
cap. aqua de eonferatione eeelsa, ve altaris : quae spectant ad ordinem comis
mittere nequit, ut per Trid fessa 3 . cap. 4 ct 7.de sacramenta ordinis; secus autem va, q lae spectant ad iurisdictionem .
Adverte secundo,quod potest Episto.
6 pus primo condere canones, ut in eap. siquis veniιns da maioritate ,er obedientra.
dig..ibi addit, quod si dubitetur de iustitia talis eanonis , debent subditi obedire,ex eap quod culpatur 21.i. I.debents autem suas leges populo publicare . eap. ex res ipto de Beato, Θ eonducto, ergio. ibidam verbo audientia . Secundo, ubi adest conluetudo, potest dare iudicium
o tio potest exigere a subditis charitativa sublidium, dummodo non sit valde onerosum, Crementina frequenter δε excesibus praeIatorum,& ibi glo.verbo in exiis genis. Quarto, est iudex corporum, NI animarum, ut in ΔΗ. 36. in priseipio. Quinto potest dare auctoritatem curiae saeculari ad earcerandum clericum i fragranti; secus autem non,licet de crimine fuerit diffamatus, Diae in praxi criminis eo. Ia 3.nu . I. sexto, potest sta
tuere contra Ius commune . dummodo
id faciat ex causa euidenti, di necessaria, Riccsus Gew26IAEu.2. Septimo , potest 8 dupensare in omnibus irregularitatibus, di suspensionibus prouenientibus ex de
licto occulto etiam Papae resematis , exincepta irregularitate ex homicidio, & exceptis aliis irregularitatibus deductis ad forum contentiosum; imo potest etiam pir vicarium id sicere, idius 4 cap.
7.de reformatione. Intellige tamen iIi
sua dioecesi, &prosais subditis, quoad
forum conscientiae, & in illis tantum reis
gionibus ubi suit Concilium Tridentina
acceptatum, Gare as de benescise par.T. cap. I. Riecim deeis. 6 8. ubi multa iuras adducit Octauo, potest tenere familiam
Ita Nono, possuat relicta in unum usum ad alium conuertere Episcopi ex causa ra tionabili ; caeterum Papa solus potest co mutare ad sui libitum, Riectus vicis. 7s. Decimo, potest imponere poenitentias 13 publicas, & etiam excommunicare, visi tare, & alia, quae notat Lantea. hic Item 3a sunt mempti a patria potestate, ut in
Circa tertium ad multa tenentur Epi-33 scopi, Sprimo debent esse similiares cum suis subditis, de ipssis debent habere loco fratrum, eap. so subiectas diri ys. ubi sie dicitur, Epistopi sacerdotes se esse
nouerint non dominos . Secundo, debet' secum habere litteratos, ut in eodem cap.
ef Iosabuctus, ouis. ibirim verbo mu Mant. Tertio, debet esse maturus aetate, de ad minus debet habere triginta anos, ut videbimus insta. Quarto debet esse ornatus bbnis moribus, quia debet praedicare, praedicare autem melius est factis, quam verbis ; vade ait Apostolus, ne sue sorte eum alijs praedieauerit ipsos reprobos essiciat, de praedicando debet acriter repraehendere scelera ; nam in populum iram Dei destruit, cum praedicator delinquentes palpat, non corripit, e .sed illud diu s. de ex hoe etiam oritur, quod debeat esse doctus. Quinto , debet esse natus de legitimo matrimo nio, ut habe-I tur in eap eum in eunctos a eisctione ibi, nullus in Epistopum e ligatur, nisi qui iam trigesimum annum expleuerit, & de legitimo matrimonio sit natus, qui etiam scientia, & vita eommendabilis demonstretur. Sexto, debet effetaentificus etiaI 6 circa res laeulaues,glo in eap. congrύμ-tio do eIεctiona orebo in litteratura, ct
diu 36.er 39.in principio. Septimo, non debet promouere ignorantes ad Ordines, di si promoueae. etiam si fuerint exam i nati ab Λrehidiacono, Epistopo impara. rur, quia eius est onus examinandi, glo. in cap.adiae d. ineio Archidiaeoni. O- 7 ctavo, si quis fuerit promotus ad sacros ordines absque titulo patrimonii , vel beneficij, etiam si Episcopus sit inscius , si Atehidiaconus si soluendo, tenetur Archidiaconus illum prouidere, sin auto tenetur Epistopus id saeere dando patrimonium ipsi promoto, eadem glus supra citata, de si ordinauerit indignum . I 8 sit spenditur a iure ordinandi, caps qui piscopi prima g. r.9 Diae in praxi criminati eap.2 r. verbo ordinari, ex Trid.