장음표시 사용
351쪽
ΜANVY.a eo solatur a comuni hominu codicione.
di aduerte, in principio hu-a epistole quateresse repetitum, Etsi, T men, quod in nobis uitio du
quisquis c .c ep. q. & I3. I 6.& 3o. lib. 7. Aurium autesensii plus do- Ioris afferre,
dixit supra ad Marcellu, ep. ἶ-ἰ- Oratoris oc est, eisdem rebus, si res postulet, vel contrarijs uti. a g. u. c. quo remaxime.
A. MANL M Torquatu,qui Pompeianas partes sec fus erat, conitatur in eo, quod Romae non sit; dc aliquam semul spem reditus ostendit.
Cicero S. D. A.Torquato. I 'TS I ea perturbatio e se omnium iorerum, ut sua quemque fortuns maxime paviteat;nemoqst, quin ubi uis, quam ibi, ubi es, esse malit tamen mihi dubium non est, quin hoc tempore bono uiro, Romae esse, miserrimum sit.' nam etsi, Is
quocumque in loco 'δ'h qui quis eri, idem est ei
sensus, ct eadem acerbitas ex interitu rerum publicarum, suarum:tamen ς oculi augent dolorem, qui ea, quae ceteri audiunt, intueri coguntur, nec avertere a miseerjs cogitationem sinunt. et o Quare, etsi multarum rerum desiderio te angi nec esse eIi: tamen illo dolore, d quo maxime te con
fici audio, quod mae non sis, mimum tuum lia
bera. etsi enim cum magua molenta tusS, tuaq. desideras:tamen illa quidem, quae requiris,surim a s Ilattim tenent, nec melius, si tu adesses, teneret, nec sunt ullo in proprio periculo. nec debes tu, cum de tuis cogitas, aut praecipuam aliquam fortunam po iutare, aut communem recusare. De te autem ipso, Torquate, est tuum sic agitare 3 oanimo, hi non adhibeas in consitum cogitatio-
352쪽
ΑD. TORQ V ΑΤ v Μ .ET. ALIO s 223 num tuarum desperationem, aut timorem. nec
enim is, qui in te adhuc iniustior, quam tua dignitas pollulabat, fuit,non magna signa dedit animi erga te mitigati. nec tamen is ipse, 'a quo salus I petitur, habet explicatam, aut exploratam rationem salutis suae. CvΜ omnium bellor mexitus incerti sint; ' ab altera uictoria tibi pe Casiare .riculum nullum esse persticio, quod quidem seiuuctum sit ab omnium interitu'; si ab altera te ip- b Pompeio. IO fom numquam timuisse, ς certo scio. d Reliquum et ' est, ut te id ipsum, quod ego quasi consolationis d eum ia oste- loco pono, maxime excruciet, commune peri προ eii Gahii Estum reip. cuius tanti mali quamuis docti uiri timendum.
multa dicant, tamen 'δ y uereor, ς ne consolatio e L. M e sta
is nulla post uera reperiri, praeter illam, quae tan- '.
ta eri,quantum in cuiusque animo roboris est,at- ω ita u. ζ' 'i' que neruorum. si enim, i B E N E sentire, recteq. f a eonsetetia facere, aris es ad bene, beateq. uiuendum zy uereor,ne,eum,quise optimurum consiliorum con-
zo scientia sustentare post, miserum esse, nesis sit
dicere. nec enim nos arbitror, uictoria pram j ductos,patriam olim, liberos, fortuno reliquisse; sed quoddam nobis g oocium iurium, g bonus vir noo pium, debitum reip. no rcq. dignitati', ut ised adu P.;
a 5 debatur: qui neque, cum id faciebamus, tam era- de ep. s. lib. 9.
mus amentes,ut explorata nobis esset Dictoria- ω e nie, eum
quare,si id euenit,quod, ingredientibus nobis in scaussam propositum fuit accidere posse : non debemus ita cadere animis, qualii aliquid euenerit,s o q*od Acri pose numquam x putarimus. Simus pMμο igitur ea mente, ' quam ratio κ ueritas prae- la ac ditii tu .
353쪽
' 224 M. T. C. EPIST. LI B. VI
scribit: ut nihil in uita nobis praestandum prae
tor culpam putemus,eaq. cum careamus, Omnia humana placate, o moderate, feramus. Atqησa fi essent pζP haec eo pertinet oratio, ut, R perditis rebus omnite tua virtus bus, tamen Ipsa virtusses tentare posse uidea- ssita ἡ-4i. t ir sc , si est les aliqua rebus communibus, ea tu, quicumque status en futurus, carere non debes. Atque haec mihi scribenti ueniebant in meub in eaussa Po tem, me eum esse,cuius tu b delerationem accu-ῖ --φ sare solitus esses, quemq. auctoritate tua cunctati Iotem, O dissidentem excitare. quo quidem tem pore non ego caussam nostram, sed consilium improbabam. fero enim nos ijs armis aduersarie eum Caenii rictbam, qμα multo ante ς confirmata pernos Gallias in alte- met ipsos erant:docebamq. pilis, ct gladi s, non isti uri'pioisti colisilijs, d neque auctoritatibus notiris, de iure Mimu . publico ς disceptari. Neque ego ea, quae factae epist . Ii. . Unt ore cum dicebam,diumabam futura: sied, s M. M quod posse, exitiosium fore, i euenissiet, videbam, id ne accideret, timebam ; praesertim a cum, si mihi alterutrum de euentu, atque exiturer m promittendum esset,id futurum, quod euer Ab ii' 'μ' , ploratius possem s promittere. ijs enim re .h ide aliis vel bus h practabamus, qua non prodeunt in aciem: : z. . usu autem armorum, militum robore inferio--a snwie alum ML res era us. i Sed tu illum animum nunc adbibe k'ta u. huis. θηήβ, qtio me tum esse oportere censebas. Haec ab H ob o. u.e. eo scripsi, quod mihi κ nunc Philargyrus tuus ,
zibit -- 'qηi cm Mifus en, narrauit, te interdum m sis ti . . .. solicitum solere esse uehementius. quod facere
354쪽
non debes, nec dubitare, quin aut aliqua rep. sits futurus, qui esse debes aut, perdita ,non af lictio re condicione, quam ceteri. hoc uero tempus, quo exanimati omnes, b o suspensi sumus, hoc mode ratiore animo ferre debes, quod in eaς urbe es, ubi nata, alta es ratio, ac moderatio uitae:
O habes Ser. 4 Sulpicium, quem semper unice dilexisti; qui te profecto θς beneuolentia, oesipientia consulatur. cuius si essemus auctorita-δ O tem, O fconsilium secuti: togati potius potentiam, quam armati uictoriam S subissemus. Sed haec longiora fortasse fuerunt, quam necesse fuit. h illa, quae maiora sunt, breuius exponam. Ego habeo, cui plus, quam tibi, debea, neminem. qui JF bus tantum debebam, quantum tu intelligis, eos mihi huius belli casus eripuit. qui sim autem hoc tempore, intelligo. sed quia N E M o estra af lictus,qui,si nihil aliud studeat, nisi id, quod agit,non posit nauare aliquid, o e cereri om-
zo ne meum consilium, operam,Rudium certe uelim
existimes tibi,tuis'. liberis esse debitum. Vese.
I x su vo) Quisquis, pro quisque, interdum ueteres usurparunt, ut hic ipse Tusc. v. Ut quidquid obiectuma e est, quod modo a natura non set alienum . eo contienti non quaerunt amplius. In Verr.lib. . Ita odorabantur omnia, Vt, ubi quidquid esset . aliqua ratione inuenirent. Plautus Tri- Nummo: sin unum quidquid sigillatim, & placide percunctabere.Lucretius autem saepissime. 2 Vereor, ne consolatio nulla possit uera reperiri, mei veteres libri, Ulla, omnes habent: sed, Nulla, requirit sententia. nam Vereor cum simplici negatione coniunctum, usu Io patur in rebus, quas accidere nolimus: ut vereor ne filius ῆ peccet;cum gemina uero negatione, in rebus. quas accidere nollemus: ut Vereor ne si ius recte uiuati uolumus enim fi-
a in summa dignitate., q. u.e. ae suo. e Athenis. pist. 3 .d Achaiae praesectum. ep. q. l. .&6. huius lib.
f suasit Sulpicius bellum ei uile fugien
connectendi. i q. u. e. cui pluae deb. quam tibi ,
k sine ulla videlicet auctoritate I q. u. c. omne meum nudium, operam, consilin. certa dic.
355쪽
226 M. T. C. EPIST. LIB. VI 2Alium recte uiuere: interdum, quod idem ualet, pro gemina negatione utimur, V si hoc modo; Vereor ut filius recte utiuat. quare uidetur aut legendum hic, Vereor ut consolatio ulla possit uera reperiri ;aut, Vereor ne consolatio nulla pos sit uera teperiri .nam & paullo post, cum dicit, Vereor ne nefas sit dicere; hoe significat, nefas sit dicere. sic igitur, si dicas Vereor, ne consolatio ulla possit uera repetiti: hoc significes, consolatio aliqua possit uera reperiri. quod a Ciceronis mente discrepat. nullam enim ait sibi videri esie consolationem tanti mali, pr ter illam,&c. Vide, quae de hoc uerbo, V ereor, diximus in ep. I.lib. 2. in Commentario nostro. s C H o L I A D. LABI BINI. x NAM etsi quocumque loco quisquis est se habent omnes libri manu scripti. quisquis, autem postum pro, quisq. Iovi,quicquid, saepe ab eodem, & a Lucretio, Terentio, Plauto, pro, quidque, usurpatum esse, alias docuimus. a Uereor ne consolatio nulla sic legendum est; vel, ut quidam alii libri habent, vereor ut ulla consolatio,&e. quorum verborum eadem sententia est, atque eorum, quae in hac editione posita sunt. 3 Uereor, ne eum, qui se opi .eons consc. sust. possi mi esse, nessit d. sic legendum est, & ita scriptum est in nostris A Iib. omnibus veteribus. & in plerisque editionibus impres.sum. Neque vero legendum cum interrogatione, ut putat Victorius, sed eo tr ,& scdeclarandum, vereor, ne nefas sit dec adest. fortasseneias est: vel fieri potest, ut nefas sit,&c. Quam ratio, & veritas) quidam libri veteres habent, α rei veritas: nonnulli, ratio & virtus, dic.
b translatum verbu, quia diaxerat, Gravitat a
ARGUMENTUM P. MANVTII. P M v M se excusat, quod minus sepe scribat: deinde de reditu Torquati esse impetratum, significat:& consolationis loco subiungit, nihil ei praecipue timendum, .
M.Cicero S. D. A.Torquato. ΣΡΕ τ o a te, ne me putes obliuione tui rarius ad te scribere,quam solebam sed aut grauitate R ualetudinis, qua tamen iam paullulum ui- .
deor h leuari;aut quod absim ab urbe, ut, qui ad te proficiscantur, scire non possim . quare uelim ita statutum habeas, me tui memoriam summa
356쪽
A D . T o R QI A TV M . E T. A L I o S et 27 cum beneuolentia tenere, tuasq. omnes res non
minori mihi curae, quam meas,esse. Quod maiore in uarietate uersata est adhuc tua caussa, quam homines aut uolebant, aut opinabantur; mihi I crede,non est pro malis temporum, quod molese feras. nec te est enim, aut armisy urgeri remp. Usempiternis,aut, bis positis, recreari aliquando, aut funditus interire ι arma ualebunt: nec eos,h a quibus reciperis, uereri debes, nec eos, ς quos , Lia qua. reciaio d adiuuli. sin, armis aut condicione positis, 'popeiano,. aut defatigatione abiectis, aut uictoria detra- d u. e. Mittairi.
tibi, fortunis licebit. sin omnino interierint omnia ; fueritq. is exitus, quem uir prudentis I s simus M.f. Entonius iam tum timebat, cum ille tantum inflare malorum suspicabatur e mise- .ra eri illa quidem consolatio, tali praesertim ciui, P viro ,sed tamen g necessaria,N I A I Lesse praecipue cuiquam dolendum in eo, quod ac- eonsolari posiaci cidat uniuersiis. Quae usi insit in his paucis uer- si bis , plura enim committenda epiIlolae nouerant si attendes, quod facis: profecto etiam sine meis litteris intelliges, te aliquid habere, quod steres ; h nihil , quod aut in hoc, aut aliquo as reiplatu timeas; omnia se interierint, cum su- ha..u. c. perstitem te esse resp.nesse liceat quidem v lii, pithe est ferendam esse fortunam, praesiertim qua absit a 8 culpa. Sed haec hactenus. Tu uelim stribu, ad ν ςP - me,quid agas, ubi futurus sis; ut, aut quo scri bam,aut quo ueniam, scire posim. Vale. H.
357쪽
dum suppetiti consolationem ait debere esse optimoru con- tiliorum conscientiam .
M. Cicero s. D. A. Torquato. 3SUPERIORI Bus litteris, beneuolen. Τtia magis adductus, quam quod res ita p . . . sularet , fui longior. neque enim confirmatione
aduersi, solii nostra egebat h uirtus tuae neque erat ea mea
caussa,atquefortuna, ut, cui omnia deessent, ς ρι se
να- eons terum confirmarem. 4 hoc item tempore breuioχ
esse debeo siue enim tum nihil opus fuit tam mul tis uerbis: nihilo magis nunc opus est: siue tum opus fuit; illud satis est, praesertim cηm accessoris nihil noui. nam , etsi quotidie aliquid audia i se quae geruiuimμ earum resum, quae ad te perferri existimo in Hispania. sum ma tamen eadem es, ct idem exitus, quem disit. Ceinete ego tam uideo animo,quam ea, quae oculis ce M . - vimus. nec vero quidquam uideo, g quod non ideis. a ' ' '' te uidere certo sciam. nam etsi, quem exitum zo
εἰ ita'. ... sici b bitura sit, diuinare nemo potest: tamen crudelem. ep. ct belli exitum uideo, O , si id minus, hoc quia, lihi' ' dem ne, cum sit necesse ii alterutrum uincere, quenti huius qualis fistura sit uel bac, vel illa uictoria. i .cu. . . optime perspexi, tale video, nibit ut ali uidea- , - ..' ...i h xμr 'of ivrum,si id vel ante acciderit, quod i qu674d i uel maximum ad timorem proponitur . ITA
morem Propo enim uiuere, ut no sit uiuendu, miserrimum est,im' ' Atherili. O mori autem nemo sapiens miserum duxit, ne bea
r iub in . u. tρ q'idem Sta in ea ei μ' urbe n qua haec uel plu ; ora, ornatiora parietes ipsi loqui posse uideam
358쪽
tur.Ego tibi hoc confirmo, E T s 1 leuiseri conis solatio ex miserjs aliorum,nihilo te nunc maiorem discrimine esse,' quam quemvis aut eorum, quili discesserint , aκt eorum, qui remanserint, alteri ς dimicant: alteri uictorem timent. Sed F haec consolatio leuis, illagrauior, qua te uti te
ra,ego certe utor. nec enim, dum ero, angar ullae re, cum omni uacem culpa s ct, si non ero, sic uo omnino carebo. 4 Sed rursus γλαυ κ in Al eu,qui ι Xo ad te haec.Mibi lictui, tua omnia' maxima cur ra sunt, oe,dum uiuam, erunt. Vale.
Cous o LATO Rr A epistola, rationibus undemque collectis;sed,si considera desperationem potius continet.
NO vi, quod ad te scriberem, nihil erat: tamen, si quid est , sciebam te a tuis
certiorem fieri solere . de futuris autem rebus essemper dissicile est dicere; tamen interdum conie: Q ctura possis propius accedere, cum res est eiusmodi, cuius exitus f prouideri possit. Nunc tantum videmur intelligere , g non ii diuturnum bellum. etsi id ipsum non nullis uideatur secus.equidem, cum haec scribebam, aliquid iam actum puta α bam; non, quo ego certo scirem; sed, quod non discitis erat coniectura. nam cum omnis belli Mars communis , o cum semper incerti exitus praeliorum sunt: tum hoc tempore ita magna utrimque copiae, ita parataei ad depugnandum: s C esse dicuntur,lit, utercumque uicerit, non sit mirum futurum. Illa in dies; ingulos magis magisq.
victore timet e enim, absis δε
solet Cicero pistolas elaudere.quod exempla declarant.. L maxima. f L. prauideri. g L. non dura' num bellum fore; eis. h inter Caesare, & reliquias Pompeia narii partium. in Hispania pugna
359쪽
opinio hominum confirmatur;etiam si inter causIas armorum aliquantum intersit, tamen inter d. ., Q i' uictorias non multum intersuturtim . alteros propemodum iam sumus expertude altero, nemo: es quin cogitet, quam si metuendus iratus vi ector armatus. Hoc loco se uideor augere doloi emtuum,quem consolando leuare debebam; fateor
τ me communitim malortim consolationem nurulam inuenire,praeter illam; quae tame, si possis ea suscipere, maxima es: quaq. ego quotidie magis io
alia desunt ad r/i maximam consolatιonem essee rerum incom- Irae rationem modarum, nec essee ullum magnum malum p
ter culpam. a qua quando tantum a limus, ut etiam optime senserimus, euentusq. magis nostri Ise ater quomam consilij, quam consilium reprehendatur: ς quap t. do praestitimus, quod debuimus: moderate,quod euenit,feramus. Sed hoc mihi tamen non fumo, d s... e. pia ad ut te consoler de communibus miserijs, d quae Orestiri ..ibri colisolandum maioris ingeni , O adς erenia aciFerre virtute dum singularis uirtutis indigent. Illud cuius faci Vmψηῖ le est docere, curpraecipue tu dolere nihil debeo. eius enim, qui tardior in te leuandofuit, quam fore putaramus, non e t mihi dubia de tua Diu te sententia de alijs autem nouarbitror te ea pC - 1 ctare quid sentiam. Reliquum est, ut te angat, y t. ., M.tu a. qηod obses a tRis tam diu, fres molesta, praeser .
. tim ab tys spMeris, quibus nihil potes esse festi-Ls ' Est ut i, uius. sed, ut antea ad te scripsi , tempus csibui, i '' ., b IDam quisque condicionem miserri- lib. i. ad Att. mamputet, oe, ubi quisique sit, ibi esse minime
360쪽
velit. equidem, n0ν quod Romae sumus, miserrimum esse duco; non solum, quod in omnibus malis acerbius esιμ videre, quam audire sed etiam, ' 22, ... . quod ad h omnes casus subitorum periculorum dum Torquatis magis obiecti sumus, quam si abessemus . etsi me dςsidς ι' -- ipsum consolatore tuum non tantum litterae, quibus semper studui, quantum longinquitas temporis mitigauit ' δ' - quanto 4fuerim dolore, memi e L uotof-nisti. in quo prima illa cossolatio es, μidisso me d belli divisi,1 o plus, quam ceteros, cum 'cupiebam i quamuis ini io.
iniqua condicione pacem.quod et1r cassu, s non ui' f e. q-misa uinatione mea actum est:tamen hac inani pru- , ρος. θdentiae laude delector.deinde, quod mihi ad con' s q. u.e.non mea solationem commune tecum est, si iam uocer ad 1 e exitum uitae,non ab ea si rep. avellar, qua carendum esse doleam,praesertim cum id sine ulla 'sco tabisuiu Ausu futurum sit. diuuat etiam aetas , O actata stotelis semetivita:quae cum cursu suo bene confecto delectatur, k- R Lxhὴςk . . tum uetat in eo uim timere, quo nos iam ηψtμηέ k γεyElii, ho i anne perduxerit. Ponremo is uir,uel etia gnu,.st uiri hoc bello occiderunt, y ut imprudentia vii deatur,eandem fortunam, si res cogat, recusare. . Equidem mibi omnia propono.' nec ullum est tau Itu malic quod non pure impenderer scd cum plus . .
di s in metuendo mali, sit, quam in illo ipso, quod It '
timetur; desino : prasertim cum id δε impendeat, n inteiit . .. in quo non modo dolor nullus,uerum finis etiam
doloris futurus sit. Sed haec satis multa 3 uel plu-
ra potius, quam neceIe Dit. acti autem non ι0- ita.
quacitas mea, sed ψ beneuolentia longiores I. δόμψ': C solas. P Seruium discessisse Athenis, moleste tu c. uiuiti