M.T. Ciceronis Epistolae familiares. Dictae quibus, praeter scholia Paulli Manutij, adiecimus scholia, & annotationes Dionysij Lambini. Et ea, quae sequens pagina ostendet

발행: 1579년

분량: 943페이지

출처: archive.org

분류: 로마

361쪽

c vide simile sententia, alijs verbis exprcssaan, eo. 8 .li. I. in fine. & II. lib.I.

irari

Ii. non enim dubito, quin magnae tibi leuationi siu solitus esse quotidianus congressus, oe sermo cum familiari mi hominis, rum optimi, o prudenti imi viri. Tu uelim te, ut debes, ct soles, uirtute sustentes. ego, quα te velle, quaeq. ad ste, o ad tuos pertinere arbitrabor, omnia sudiose,diligenterq. curabo. quae cum faciam : b be

neuolentiam tuam erga me imitabor, meritan on ς assequar. Vale.

QI A N T o suerim dolore, meministi. offendi scio Latinae linguae rudes hoc loquendi genere, quasi mendosum sit, Quanto suerim dolore; sincerum autem, Quanto fuerim in dolore; quia scilicet non dicatur,Ego sum lae titia, sed, Ego sum in laetitia. Apte uero, di apposite. quis enim hoc negat, Ego sum laetitia, dolore, spe , Latine non dici at illud quis negare potest, Ego sum magna laetitia , magno dolore, ma- 13gna spe, recte, & eleganter dici Discant igitul uti similibus

exem plis, ubi refellere aliquid, aut probare conantur, nec tam iacile consensum, auctoritatemq. ueterum omnium ilia brotum contemnant.

s CHOLIA D. LAMBINI. i V τ impudentia videatur ) videtur legendum; ut impudentis v Ideatur.

ARGvΜENT VII P. MANVTII. C AE c r N A M ui pro Pompeio contra Caesarem pugnauerat, patria carentem, bene sperare iubet, seq. ei nulla in re defuturum pollicetur. Ei autem Caesarem ignouisse, Hirtius tradit de bello Africano.

Cicero S. D. A. Cecinς. y

tio ob eiusdeverbi i

ram exceptione aut laboris , aut occu- 3o patimis, aut temporis: gratiam autem, atque ahctorita

si repetitio V OTI 8SCVM Q V E filium tuum diu

deo, uideo autem fere quotidie o polli

362쪽

AD. TORQUATUM. ET . ALIO sauctoritatem cum hac exceptione, quantum ualeam, quantumq. posita. Liber tuus oe lectus est, O legitur a me diligenter, cuItoditur diligentisi me Iles, o Drtunae tuae mihi maximae cura a M. A. o.

3 sunt:quae quidem quotidie 'faciliorei mihi, is , i H.

meliores uidenturam ultisq.uideo magnae essecu arrogantia, Ci-

rae : quorum de Iludio, o desualle ilium ad te 'μ β ς ς 'perscripsisse certo scio. ijs autem de rebus, quas e coniectura consequi possumus, h non mihi sumo, rhohsetiuo,

Q ut sius ipse V prospiciam, quam te uidere atque natura rerum.

inreuigere mihι persuaseram .sed tameu,quia se riti ipse hari poteri, ut tu ea perturbatiore animo cogites, puto esse meum,quidsentiam, ponere: Ea 4 na- tutam tuam m. tura rerum est, a is temporum cursus, ut no pos- sit ista aut tibi,aut ceteris fortuna esse diuturna, praee. propter neque haerere in tam bona' caussa, ct in tam bo , tanis ciuibus tam acerba iniuria. uuare ad eam misere.

spem quam extra ordinem fde teipso babe- Ii: hiasi h li

mus,nox solum propter dirnitatem, O guirtu- quadam naturo tem tuam, haec enim orn-euta sunt ιι br etiam elitat & paullo cum alijs commania accedunt tua praecipua, lepxo stiς propter eximium in eclium, summam q. uirtu- h ingenio Caelem: cui mehercule hic, cuius in pote insite omlii, δ' A. multum tribuit. itaqne ne punctum quidem rem contra eu seri

as poris in ista fortuna fuisses, nisi eo ipso h bono I: i ἡi dμ'μ

tuo,quo delectatur,le uiolatum putasset quodU- v sume hinestim i lenitur quotidiesignificaturq .ns bis sib ijs, ra. et Enim cui simul cum eo uiuunt, tibi hanc ipsam opinio- optabilia haec

I I quattuor. na tus, educatus,

nem ingenii apud ipsim plurimum profuturam

363쪽

ctus es, ita etiam cognitus, ut tibi id faciendumst.denique spem quoque habeas firmismam propter eas caussas, quas scripsi. a me uero tibi tomnia, liberisq. tuis paratisima esse confidas u lim. id enim ct uetustas nostri amoris, O mea Sconsuetudo in meos, ct tua multa erga me oscia postulant. Vale.

x QE A M extra ordinem de te ipso habemus, praeeipua, non eandem, quam habemus de alijs, qui patria carent. Hic quaero, quibus caussis adductus Cicero spem haberet extraordinariam de Caecina. non enim ob ingenium , & uirtut e, quae paullo post nomi uantur, spem de ipso praecipuam coperat : sed illa dixit ad eam spem accedere, quam extra ordinem iam habebat. itaque aliae caussae, praeter ingenium , dc uirtutem , quaerendae iii ni, quae spem extraordinariam em-cerent. quae quoniam occurrunt nullae, dicendum est, cum Cicero scripsit, Quam extra ordinem de te ipso habemus, signi 1 seasse eam ipsam spem, quam haberes o D illius ingenium, di uirtutem, non ullam, quae sine ingenti , & uirtutis accessione, extraordinaria esset.ut hoc dixerit, accedunt ad spem, ut extraordinaria sit, ingenium , & uirtus. accedunt autem, praeter illa, quae tibi sunt cum alijs communia. 2 Accedunt tua pr cipua,. haec ego libenter, atque etiam quae sequuntur, Propter eximium ingenium, summamq. Hirtutem, parenthesi superiore ineluderem, ut post communia zona ultorum ornamenta, statim praecipua Caecinae subi j cerentur. sed hoc uidetur fieri non posse propter illud, Ad eam spem; quod ad aliquod uerbum referri necesse est. omnino, carere locum mendo vix crediderim , aut si mendo uacat, erit ex eo genere, quod Pedianus habere soloecismi speciem in Cicerone 3nterdum notauit.

de inexplicabilis est in libris omnibus de veteribus & manu. ser. scenim in illis scriptum est. Quapropter ad eam spem, quam de te ipso habemus, non solum propter dignitatem, di virtutem tuam, haec enim &e. sed etiam accedunt tua praecipua propter eximium ingentu, summaque vi, tute, &Ga Ita educatus, ita doctus es,) sic habent omnes libri vulgati, nec aliter edidit P. victorius. Sed cod. Memmiani tres, α alii nonnulli habent, ita eductus, quod probo.

364쪽

fidlassia al

An eonfirmandum Caecinae exsulis animum diuinationem quandam inducit, sumptam ex Caesaris natura, & exeiuilium temporum Iatione I.

Cicero S. D. Caecinae. 6V E R E o R, ne desideres oscium meum) a M. ueνών. quod tibi pro non 'meritorii multorum, O Ludiorum h parium coniunctione de- b quia smxi esse non debet: sed tamen uereor, ne litterarum I . I. '' a me oscium requiras. ς quas tibi ct iampri- ς ' μ. .

m, saepe misi mi nisi,quotidie melius exste , et ς'

ctans,gratulationem, quam confirmationem animi tui, complecti litteris maluissem. nunc aure, ut spero, breui gratulabimur: itaque in aliud a S tempus i d argumentum epistola d dissero.bis au-

tem litteris animam tuum, quem minime imbecilium esse ct ς audio, spero, etsi non sapientis A simi, at amicisiimi hominis alictoritate cofirmari bus OPtatis. dum etiam atque etiam puto, nec ijs, quidem liereto bis, quibus re consoler ut fa Uictum, g iam c translatum

omni vesalutis orbatum, sed ut eum, de cuius in z qes, dee

columitate non plus dubitem, quam te memini rat Imbecilla-

cubitare de mea. nam cum me ex republIca ex IMMii OG. ct ita

pulsent i , qui illam cadere posse, lictante mea P .id i ,

: is non ' putarunt: memini me ex mulIis hostis l. i.& r.l 7.bus, qui ad me ex .Asia, in qua tu eras, Aenerantν audire, te de glorioso, O celeri reditu meo cofirmare. si te ratio qua sum λ Etruicae disi linae k ab Etruscis quam a patre,nobili mo, atque optimo Hiro,ac- V itio. 4:li 3o ceperas, non fefellit: nec nos quidem no ira dicit. Diu .lib i.

vatio ' fallet, quam tum sapienti timorum uiro, q

365쪽

a eum

236 M. T. C. EPIST. LIB. VI

monumentis, atque praeceptis, plurimoque, ut tuscis, doctrinaesti'dio, tum magno etiam uisu tractanda reipublicae, magnaq. no trorum temporum uarietate consecutisumus. cui quidem dia. bEi vinationi hoc plus confidimus, quod ea nos nihil in lorum civiliu in his tam ' obscuris rebus, tamq. perturbatis

Σ , et umquam omnino fefellit. dicerem, qua antea fu- i. dixissem, ni uererer, ne ex eventis fingere uiderer.Jed tamen plorimi sunt testes,me ct in iotio,ne coniungeret se cum Caesare, monuisse Tob idem in phi peium, opost ea, ne hseiungeret. coniunctionei Pp ς' frangi senatus opes, disiunctione ciuile bellum excitari uidebam. ς atqhe utebar familiarisime Caesare, Pompeium faciebam plurimi: sed erat . melim consilium cum fidele Pompeio, salutare utrique. 4 quae praeterea' prouiderim, nolo enim fhunc, de me optime meritum, ei redhu in exinimare, ea me suasisse Pompeio,quibus iste β q*' ς paruisset, set hic quidem clarus in toga, pring refertur non ceps sed tantas g opes,quantas nunc habet , non

ud p6 ἡ istam: b-beret. Eundum in Hilaniam censui. quod sibi, Pompeius. fecisset, ciuile bellum nullum omnino fulget. ra- CR se rionem haberii absentis non tam pugnaui ut tia iuri y bris z. cerct, quam ut, quando, ipso couule pugnante,

ep.3 lib.8.Axt. populus iussierat, haberetur. caulla belli orta est: sCas. l. i. bel. q ἰd ego praetermisi aut monitorum, aut quere-ci. & Florus lati Z cum uel iniqcii imam pacem iusti imo i . de ep.3. l. brao anteferrem. uicta es auctυritas mea non taa Pompeio, nam is mouebatur) quam ab ijs,

in propxς ν qui duce Pompeio freti. peropportunam relib. . domesticis,et cupiditatibus suis illius belli uιctoriam '

366쪽

ctoriam fore putabant. susceptum bellum est ;quiescente mee depulIam ex Italia, manente me' quoad potui. Ied ualuit apud me plus pudor quod sermo meus,quam tἰmor. ueritus; deesse Pompeijsa Ῥs luti,cum ille h aliquando nou defuisset meae.ita lium, sustinereque uel officio,vel fama bonarum,uel pudore uIctus, ψ ut in fabulis Amphiaraus, sic ego pru- dens, ct sciens ad 'pestem ante oculos positam bucia bri, ne sum profectos. quo in bello nihil aduersi accidit σφ' R Itur in

Io non praedicet ema. Quare, quando, ut augures, ct Ciceronis, a

astrologi solent, ego quoque augur publicus UAmeis superioribus praedictis constitui apud te au - β.ctoritatem auguris, O diuinationis mea, tabct Mii Elib. ''' habere fidem nonra praedictio. non igitur ex ali. f augurali. de XI tis uolatu, nec e cantu sinistro oscinis, ut in ino- ea in somni fra discipliua est, g nece tripudjs stillimis, b Vi4 i: λλ. de aut somnise tibi auguror tab ibeo aliasigna, quae et V Na observom: quae etsi non sunt certiora iciis, minos xv dς tib λ-

aci tur autem mihi ad diuinanta silena duplici quadam viaequarum alteram duco a Caesare ipso, alteram a temporum civilium natura, atque ratione. In ' Caesare haec sunt, mitis, clemen'. natu- : ' Π Π ra, qualis exprimiturpraeclare illo libro quere-α F larum tuarum. accedit, quod mirifice R ingen s k ep. ib. excellentibus,quale eri tuum, delectatur .prαι rea, cedit multorum' iustis, O oscio incensis, . non inanibus, aut ambrtiosis uolmrtatibus. in quo uehementer eum consentiens in Etruria reo m quae sup-

SP uebit. Cur hac igitur adhuc partim profecerunt 8 hibit' 'Quia non putat sesuItinere caossas posse multo

367쪽

a L. Ex eodem snte b tacite Caecinam hortatur, ut Caesare edito libro laudet cui alio libro

maledixerat, ut apparet ex epistola ant cedenti, de ex Suetonio.c L.prohiberi. or

sta u. c.

tam potis, Casarii. f. g. h. i. Marcum Brutum. vide in ora tore. & epist.26. I. I 2. ad A r. de Cassio ep.1s.l. I s. de Sulpicio, de Madicello xp. 4. l. q. Ec i. h l. k u. e. suscens sal.

I alludit ad

eos, quos, lege Pompeia dam

natos , Casar restituerat. Suetonius.

rum, si tibi, cui iustius uidetur irasci posse, concesserit. Qua est igitur, inquies, jes ab irato e Eodem fonte se ψ hausturum intelligit laudes

suas, e quo siit leuiter adspersus .postremo, homo est ualde acutus, ct multum prouidens: intelli- igit, te, homine tu parte Italiae minime contemneta facile omnium nobili simum, oe in communi rep.cuius summorum tuae alatis uel ingenio, uel gratia, uel fama populi R. parem, non posse*pm- hibere a rep.diutius . nolet hoc temporιs potius io esse aliquando beneficium,quam iam suum. Dixi

de Caesare e nunc dicam de temporum, rerumq. natura. Nemo est tam inimicus ei causse, quam Pompeius animatus melius, quam paratus,susceperat, qui nos malos ciues dicere, aut homines is

improbos audeat.in quo admirari soleo grauitatem, iuIIitiam,s sapientiam Caesaris: numquam nisi honorificentigime Pompeium appellat.at in eius perisnam multo secit asterius .armorum uictoriae sint facta, non Caesaris. aciat nos quemadmodum eis complexus e s casium sibi legauit: g Brutum Galliae praefecit, i, Sulpicium Graeciae , Marcellum, cibi maxime succcnsebat, cum summa illios dignitate restituit. Quo igitur haec *ectant ζῆ rertim hoc natura, ct cimi a s

tata ratio feret, primum ut non in caussa Parieadem sit condicio, fortuna omnium; deinde ut in ea ciuitate boni ui. i, ct boni ciues, nulla ignominia notati, on reuertantur, in qzam tor , SUnefariorum scelerum' con crangli, reuerterunt. Habes

368쪽

A D ἰ Τ o R t Α ΤV M. E T. ALIo S 239Habes augurium meum. quo, si quid addubitare non potius uterer, quam illa consolatione,

qua facile fortem uirum sustentatem,te, si explorata uictoria armasumpsisses pro rep. cita enimo tum putabas o non nimis esse laudandum: sin

propter incertos exitus, euentusq. bestorum post se accidere, ut uinceremur, putasses s non debere ad secundam ' fortunam bene paratu uisse, ad- hiilaude. 'A' uersam ferre nullo modo posse.Disputarem etiam Io quantosolatio tibi conscientia tui b facti, quam b Contae fiatae delectationi in rebus aduersis litterae esse de '' 'berent. commemorarem non solum ueterum,sed horum etiam recentiam uelς ductim. ueld comita 8d dux, rope-

α . - . in . 1us 3 comites

rum tuorum grauigaιmos cassus. etiam externos Domitius, Le-

IS multos claros uiros nominarem. LEVAT enim hei Etaui ''' dolore communis quasi legis O humanae codicionis recordatio. Exponere etiam, quemadmodum hic, ct quanta in turba, quantaq.in cofusione ς re e a statu reip. m omniu uiueremus . necesse est enim minore '' - ' a O desiderio perdita rep.carere, qua bonassed hoc genere nihil opus est. fiscolamem te cito, uispero, f a spe nodu-

μα potius utperspicio, uidebimus. Interea tibi h/' absenti, oe huic, qui ades, imagini animi, ct corporis tui, z confiatis imo, atque optimo filio tuo Ebriu iud a 3 studiu,ossicium, opera,laborem meti iampride O liter ferat. pollicitus sum, detuli, nuchoc amplius, quod me amici ime quotidie magis caesar amplecti- : rur,familiares quidem eius sicuti nemine. apud quem quidquid ii valebo uel doctoritate, uel gra

re animi, tum etiam spe optima sustentes. Vale.

369쪽

a non est hielibet Caecinae

contra C sare scriptus. sed potius cum C saxis Iaude. quod fortasse Caecina fecit, a Cicerone admonitus, epistola superiore. de illo aute maledico

Cat, cum inseri Cum p. adhuestyli poenas de.

I M s R 1 'r o R v M multorum ,& studiorum parium in ep. 66. lib M. Caecinam appellat hominem omnibus secum studiis, omeli R. contu ncti Isinum. Hic uel studia litterarum significantur, ut ep. I s. lib.v. Vetustas est, amor, consuetudo, studia paria : vel etiam studia in rem p. quia fuerat uterque in praesidiis Pompeii, pro caussa optimatum, id ea rei p. Antea legebatur, Et studiorum, de partium: placuit eorum sen- stentia, qui, Studiorum parium, ope aIi qua ueteris libri, repo suerunt. s CHOLIA D. LAMBI NI. I V n Ra o R, ne des sic legendum , non, ut vulgo, Non

vereor.

a Rerum hoc natura, &ciuilium temporum,dcc. videtur Iegendum: Rerum hoc natura non patietur. ciuilium rem po io

rum nec manens, nec mutata ratio teret, die.

ARGUMENTUM P. MANvTII. P κ I M v M agit de libro, quem in Caesarem scripserat: deinde studiose rogat, ut veniam sibi a Cesare, potestatemq. impetret redeundi.

Caecina s. D. Ciceroni. 7 ' V o o tibi non tam celeriter liber enredditus, ignosce timori nonro, o milierere temporis. filius, ut audio,pertimuit,

neque iniuria o si liber exisset, quando non tam a

interes, quo animo scribatur, quam quo accipiatur, ne ea res inepte mihi noceret; cum praesem tim adhuc Lbli p aenas dem. qua quidem in re, iugulari sum fato.nam, cum mendum scripturae litura tollatur, stultit iasama multetur: meus er. a Sror e illo corrigitur: cuius summa criminis eri, quod armatus aduersario malι dixi. nemo b no-yrum est, ut opinor, quin uota uictoriae suae fecerit: nemo, quin, etiam cum de alia re immolaret, tamen eo quidem ipso tempore, ut quamprimam Caesar si peraretur , ς optarit. hoc si non cogitat;

370쪽

ritat; omnibus rebus felix e l. siscit, O persuasus e Ii: quid irascitur, ei, qui es iquid scripsit con

tra suam uoluntatem, ' cum ignorit omnibus, qui b multa deos uenerati sint contra eiussalu- b de, Empedo

tem Sed, ut eodem reuertar, caria bac fuit m resae'.M. Imorisscripsi de te,parce mediusfidius,et timide, xit de n. de D. ηon reuocans me ipse, sedpoene refugiens. genus discutem hoc scripturae non modo liberum, sed in- in rep. multicitatum, - atque elatu esse debere, quis ignorat p 'μ μ et e solutum exictimat ur esse alteri maledicere Atamen cassςnd est , ne in petulantiam incidas. impediti , ii ipsum laudare, ne uitium arrogan t tiaIubsequatur.solum uero liberum, alterum laudare:de quo μ quidquid detrahas, necesse est aut e si psecte nἄr 3 infirmitati, aut inuidiae asignetur. Ac nescio, i*μ4 au tibi gratius, opportuniusq. acciderit. nam, quod β prae inare. non poteram, primum erat non attingere, secundum beneficium, R quam parci

sime facere. sed tgmen ego me quidem sustinui: zo multa minui; multa sustuli; complura neposui P in ea libri

quidem. Qv EΜΑDΜo D v Μ igitur , scala--m gradus si alios tollas,alios incidas, nonuulse dibii P '''los male haerentes relinquas, ruina periculum

struo, non adsensum pares: sic tot malis g tum H T, S uictum,tufractumsudiumscribendi, quid α' auribusiaut probabile potest asserre ς Cum uero

ad: ipsius Caesaris nomen ueni, toto carpore con- tremisco,n poenae metu, i, fed ipsius iudicθ:to- h L. S d istiis. tum enim caesarem non noui. Quem putas aniam .

SEARCH

MENU NAVIGATION