Proficiscentium, seu magnis itineribus diversas terras obeuntium medicina, quibuscunque valetudinis incommodis depellendis apprimè necessaria ... / [Guglielmo Gratarolo]

141쪽

L1BER PRIMVs i Si celeriter fuga eripere te uelis usfugiente sequi ais potissimum septerraeceptis res hec optime absoluetur. Eligas primum equum leuem Iabo'ribus m assuetum, ct super omnia mi teme tractabilem Deinde singulis pedibus oco octo clauorum quatu

Ordecim affigantur,ne permoles Imbhus alteri solent claui euntibus, aut Phr tenacius litium, excitat sol aeapsi Hero cursores secum deserant carnes Pavonum quae coctis euassatae inuexu,etiam per mensem seruanturo aut ceruorum modice salitas siccatas lac tritas,proprii usus causa: panem quo'que aridum leti nauticum,no solum sibi ed equo utilem: machinam quosque igneam, quae rota soleat exonerari, multiplicem*, ut commodum uosus postulauerit:cingulum quoque

coriaceum quo praesertim Itali utun tu ad natandum ii contingat non uadosum flumen transire demum norit optime iter.

142쪽

gnitum,hac ratione tibi agendtime=ait cum ita ducem nactus non fueris, locum ex quo discedis pro centro stast tu ,6 circu lora escrip to,auet mente coeepto, constitue loci ad quem tendis, sitiam,oc meridie lineam,quam ex solis ortu occasu luenaberis. Etenim

Intercedete errore quatuor aut tum P

Partium nihil pene oberit. Qii odii Pro his omnibus tabella regionis de Diaeiam habeas, non parum proderit. Ergo ubi iter die agas, oculo loci so silis obserua, ct diei horam mente aut liorologio coni ce,iter , illius ratio' ne habita, ad locum diriges: memor quod meridiem respicienti,ortus est atatua, occasus a dextra orientem hic Ma d,meridies a dextra splentrio a sinibitra: atque ita de alijs contrario ordi ne Nocte lunam aut stellam cognita aut polum duce habebis. Haec ratio,

Mi pleracp alia, sua; consuetudine facilis reddini ac prompt4. Horologi

143쪽

iam lucro ob pixidem,etiam praeter horarum cognitioncm, commodum noletie adfert. Sed si destria declinare cos saxis,per aequidi si ante procedes: ne queenim plus admittes erroris,quam sponte ab initio seceris quoniam cundem scrvabis angulum. Qtiodi an σgulum mutare cogaris, dum mili 2 mredeundum erit, duplicato angulo maduersam partem equalic itinere abosoluto,ua recta uiam redibis. Demonstsi rationem c figuram huius reiis nossetis capis uidcre potes apud Car danum de rerum uarietate, libro de cimolertio , capite sexagesimo cristio. Altera cautio est, ut in ignotis itineribus iam tritiorem sequaris: Praeter enim quod securior sit acilius laospiti ac uiatori occurres, a quorum altero sciscitari de itinere poteris,ma'

Ni me si linguae non ignarust sis ab alatero iuuari potes, periculum , est ρ cre Tertia cautio est, ut ani imaduertas , si uia in fluminis ripa

144쪽

tit,atit in Ontis radice tutius est flume, aut monte sequutritior enim hoc ipso

est,quae secum flumen ducit comitem aut montis radicem urbes enim, pas i,atque hospitia solent iuxta haec dilicari , ut etiam apud Rhenum in Germania Sunt qui etiam equorum Mestigia observent,quod non imprositio:m tam facili enim periclitandi uia, quaecunP animaduersio utilis esse potest. Et cum mortalium casus ac uita minimis sempera rebus pendeant, mitincre hoc adeo manii cstum, ut ni siti magis:nam ubi parum a uia dest eoxeris,aut sub dio pernoctandum,aut in latrones fortast. incidendum.

Vbi lati desectu serrum ab equi

pede exciderit, claudicat equus, iter pedibus agendum:aut igitur mollitereundum, deserendi Omites,per nocteriac incognita loca solus ibis, aut citato itinere contrahenda lassitudo,sstusu ac febris exinde: unde nos

nunqua etia mora sequitur.Si distulae sint

145쪽

sint ocres,admittitur aquaandem hospitio commorandum pecuniae ablumuntur: ut non sit numerus comordorum quae iter agentes sequuntur,sano omnino aut diligentissimilaut potentissimi fuerint.

Vbi lapidosa 5 nutosa sit via, nihil melius si pedes ambulandusit ligneis

calceis quorum usus est in Gallia:no enim facile humectantur, ct humidi facile siccantur. Sed quia pedes duristie laedunt , nec facile accommodan, tur,stupa impletur. At si per saxa eundum sit,Turcarum more soleae scires tetiues supponantur: quod etiam misti tibiis salii tare consilium est ad uitandum ferreos tribulos,qui ab hostibus

nonnunquam spargi solent,ut capite quarto libris ecudi dicemus. At si per siccum breuesit iter,crepidae utiles ci runt, quonia pedes excalfaciunt. Ob id in domo manetes his utimur, quo niam pedes siccos reddant occalefici anz.Ocreae,cothurni,ac socci,equitan

146쪽

i, DE REGI M. TER AGEuritibus conueniunt, pedes iter agenti hus haud utiles iam seu rima aquam

admiserint,ieti ut solet coleri ac diu se turna ambulationem aduerint pedes

notam detrastis licet illos siccare p. terea detracti restigerat crure noxa

alterunt, nec tam facile ut uolumus aetrahuntur.

Ad haec non sunt itinera illa tuta ab incursionibus uel latronum uel bestiarum, quibus per solitudines cun sedum est, uel alias loca non admodum habitata. Q uare cosueuerunt talium regionum populi cateruatim profici ici, si quo longius eundum est quo coniuncti tueri se cotra latronum uel inarum cursus queant Qtii enim soli int,multis sunt periculis expoli

ti. Est igitum raditu nobis a Deo, luem tentare non debemus, ut homines hominum societatem megatis. Vnde ille dixit, hominem esse anima ciuile

ac societatis studiosum . Hinc est quod coniunctim pagos uillas,acci

uitates

147쪽

LIBER PRIMVs. uitates inhabitam vis 5 legibus uti omiIr, liribus societas ista indiuulsa, et cum honestate cos ei uari possit. Hactenus no est illi citum ut inquit Mui sculus in Genesi in cap. a. sanctis ho/minibus cu illis uel habitado, uel proficiscendo coniungi, qui diuersae sunt. religionis ecfidei, si fieri nequit ut capietatis consortibus coniungantur, modo pietati suae nihil hac coiunctiosne incomo dent. Nec satis est homini iusto sic pro sua necessitate coniungi hominibus, it rebus suis de securitate

prospiciat: sedct illud requiri a se nosuit, ut quod expectat a sociis pro so cietatis ratione,ide illis prssi et oc ipse. Qiti enim defendi ultio triuina maloris,di ope coniunctorii hominu uti,

iniquus sit oportet, si uicissim ad dessendendii illos, allita adseruienda comuni securitati pro uiribus paratus esse detrectauerit. Qxiare inhuman. iniquum,d a iure consorti humana Prorsus alienum cst quod Anaba pεtistae uel Antibaptistae phanaticu na

148쪽

n DE REGIIS ITER AGENT,

hominum genus egibus humanae societatis, quod ad defendendam pub licam tranquillitatem attinet, subesse nolunt nec arma ulla ratione inuine' referre uoliint,tam scilicet spirituales sunt,ut corpus eorum laedi non posse

sit,uel a canibus Schipis, aut uiarum obsesssioribus 5 siccariis. Non pauci a lia ex parte adeo superstitiosi sunt,ec Purae christianae eligionis ignari , ut

iter aggressuri aut equum conscensu/ri tutos se putet,cum semel aut ter crace se signarint aut mortuo uel pieio

proh nefas Sancto, orationem Do minica recitarint,no dissimiles Ethnicis,de quibus inter alios, Arnobius libro aduersus gentes quarto, ibi desiis cliti j o putati iij diis agit,inquit:Ab erroribus uiarum dea Vibilia liberat. Hodie idem ascribitur Magis, quos reges uocant. Caetera similia,ac satis apta cribere omitto. Opersprecium me facturis nondubito si uiatores secretu hactenusinoo dum

149쪽

LIBER PRIMVs ιιι dum doceam,quo possint aurtim uel

argentum tuto secum ferre ne agno

scatur: quem modum a bene loci odi experto authorchausi, qui antedia cetos annos scripsit, quem , nos pro pediem in lucem, multorum utilitate dabimus Is igitur sic inquit: Docebo

te naturaliter& sine peccato incanta re aurum 5 argentum,ita ut si tenea,tur, minime cognoscatur: cualet in genium istud incantationis naturalis ter ad aurum Margentum per tot arx mundum,si ne timore dominorum tyrannorum portanda, dic adseruariodum in toto tempore bellorum S tri hulationum,5 maxime tempore Aritichristi Creavit subhmis Deus aura sic incorruptibile, ut ui cuiuscunque agnis non perdat suum esse, nec colose

rem, nec uirtutem Sc tamen est una res quae statim conuertit ipsum in terseram. Et magisterium huius secreti est tale: Aurum bene lima, ct accipe crU'cibulum cum bona quantitate ars en

150쪽

xa DE REGIN ITER AGENT.ti uiui,&Pone ipstim ad paruum igne sic ut non uaporet,ex pone intus limaturam auri, quam moueas miscendo cum argento uiuo fi post modicum etempus totum aurum inuenses infra argentum tritium conuersum in fari

nam seu terram postea ad bonu igne

Pone,ut argentumus uti recedat uel

destilla eum,o collige,ponerido desarer a lembi cum in crucibulo auruanta entcs calcina tum , ct in terram reclcladium. Vcisi non potes limare, fac tenuissimas laminas quam subtilitis Halebis, ct pone eas infra argentu ui Mum calidum,& habebis Optatum. Et si uis hoc idem facere de argent lima ipsum, ei misce super lapidem cum argento uiuio argento uiuo sublimasto, Sc bona quantitate uitrioli Roma ini,ct claude cum luto sapientiae micrduas testas bene iunctas,&pone in ter carbones quasi per unu diem uel medium uel minus , ipsum inuenis es reductum calcem Has calces pors