Proficiscentium, seu magnis itineribus diversas terras obeuntium medicina, quibuscunque valetudinis incommodis depellendis apprimè necessaria ... / [Guglielmo Gratarolo]

151쪽

ta per mimdum publice, & neminem inuenies nisi hoc nunc forte detecto qui argentum d aurum cognoscat. Et si uis calces occuliare omnino, missce eas cum pice liquida, uel cera uel

gummi aliquo,uel cum omni reconas hvstibili, b non cognoscetur ab ho μmine huius mundi: scder ut hominessit identes naturaliter,ut incantati. Et si uis hanc incantationem omnino sol Mere,pone calce auri in cineritio, ut aurifabri ei chimis a norunt di uerta aurum ut prius inuenies. Idem fac duargento. FINIS LlBRI PRIMI.

152쪽

DE REGIMINE ITER

AGENTIUM VEL EO UITUM uel peditum,hic natat,uel cursirus eui hcda,S ci Liber secunduS. Per mare uentias a Ius iter acturi, uisiscpraeparent.

O NI THAE VIPrimum nauiganti bus contingunt,ne' que facile, neque Ust

runque enim omni

bus prodeste solent. Oportet aure post uomitum non multa,nec uulgaria edulia exhibcre sed aut lente uti sicca dcco ista, modicum puleg i habente, aut pane macerato in uino aquoso di odorato Potuve ro utendum es modico, eo taut utlsi

153쪽

LIBER SECUNDUS.lo penitus aquoso, tit aceto inuiso. At lente coqtiere oportet, ecubi molatis facta fuerit, probe terere, deinde siccare, atque sic in uase fictili componere. Lucro ad longius tempus uos initus fiant plures , uehementiore ciφbi subtractione utendum cst, ct ipso potu modico,aut accio mulso cum a qua, thymo in ipso macerato aut Pust legio: aut aqua cum polentae polline: aut uillo odorat aquoso similitercupolline polentae. Caeterum admoleostos in nauibus odores,aut mala cotonea olfacere oportet, aut ua ymis, aut

pulegium. Sed G quam minimum in mare aspicere oportet, donec ad cono suetudinem perueniat quis conuersastionis in mari. Ad aquas item respicio endum est,ut neque turbatae,nem graveolentes,nel salsae sint 'aec ille cum Oribasio. xii mare intraturus est,per aliquot dies ante cibum minuat,ac minus soslito dat utatui in cibis stomachuros

154쪽

nrs 1 M ITER AGEN. horantibus. Secum serat cotonea post Maa,capparis, mala pimica, Sc alia co' tra uomitu nata cicntia, ut bonum dia Cotoneon, coriandra praeparata,& c. Et prima die qua quis intrauerit,iae assquam aspiciat, neci caput leuatuteoneat,nec comedat aut bibat, nisi paruquid Polliunt uiatores nisi chirurgutiet medicum ut moris est secum hasbeant,qui secum remedia consueta ecmagis necessaria ferant ad magis o litos euenire sibi ipsis uel in mari morbos praete cim dictos, remedia para'

hi lia,medici id consilio Acum ferre. Sed sobrietas,A Iartus animus a mul eis malis tuebuntur . Solet hac lici uel chirurgi mare ascendentes stipendio conducti suam capsam uariis parare opportunis remedijs de quibus alii cit Ioannes de Vigoiatis scripserunt:

cgo breuis est laboro, sine obscuri

tate.

Vbi mare infestum est ob balenas

gregatim conuenientes ad prolificandum

155쪽

LIBER EcVNDVS. 3γdiim,remedium est natrigantibus casstoreum dilutia aqua in mari est uissum, ut narrat Zieglexus, lib. de regisonibus Septentrionalibus. Nam laoc Petitus greXbalenarum totus repens te dissipatur, in proi dumi fertur. De his quae tempestatem arcere discuntur, ei nauigantibus conducere, sunt Lactuca com csta,Plin. Paeoniagesitata,Apuleius. Smaragdusct Ceoxa uncus,lapid. achates&cclonitides,

Plin epistritides, Alb. alchion auis, hiran. iii autem a tydere percusis 1 sunt iasini otio conspergantur, hos iraines sanescunt, ut extat libro de pasratu facilibus. Suspeeti nautidi dies hi sunt, ut Fe

uci ad tranquillitatem uel ad tempesnatem arimi nautae.

156쪽

a li

,s DE REGI M. ITER AGEretri Mare Persicum Sole Virgine in Credient agitatur,preci ptre cum perirenerit ad Sagittarium Placidum uero ei cum Pisces A Geminos occupauerit Contra radicum sub Virgineta Sagittario tranquillum sub Pisci hus Geminis nauigabile est er go nona Luna. Plura in hoc creargumento diximus in libello de tempora Praecognitione θύα Vna lus, nauis leuius admodum marinis,quam dulcibus fertur aquis. 3ta naues m mari onera plura quam in iuuiis citra submersione portare ua'

Si iter sit per ignota maria, pluri mum confert ut dux uiae una nauis Praemittatur: nam si periclitatur, ser*Dantur aliae: si seruitur, aliae non periclitantur: qui mos este lumbus flumina transeuntibus. Sed de nauigans s xx a n uibu construendi 8cc. Mide Cardanum fuse ct caute scribenotem libro de rerum uarietate undecismo

157쪽

L1BER IEcVNDVS. 3srno,capite trinquagesim quarto. In Borealibus regionibus quoniamari a congelantur,itinera dirigunt fixis interni uesic glacies palis iunipe iri Hospitia quo , erigunt tribus aut hiatuor palmis a glacie clata,ut abstuariis non dissoluatur glacies,aut aclibanis. Nam adeo durescit glacies, Ut duorum digitoris crassitudine ho minem sustineat: trium autem,equite armatum palmi ct dimidii, turmas: quatuor palmorum, integrum exero

citum.

in aquis contingentibus.cAPUT II.

ET si in praecedenti capite nonnis,

hil ex Pauli sententia de uomitu dictum sit, hic tamen proprie de hoc erit sermo: Ne igitur in mari uel alijs aquis nauseam patiaris,abscintiρUm 5 pulegium tere cum uino A aceto donares interius frequentertrica,

158쪽

am statem odora Ap 3 oire factum semen bibitum, prohibet nauseam nefa ct factam sedat Abscintium iidernodis omnibus facit. Styptica etiam qua os uentriculi confortant, ei uasepores ad cerebrum ascendere prolii hent, ut cotonea uel ex his cddita,granata,mala maciana, O si miti abnatis estam prohibent. Item lentes cum aceto comesi ze,Nin cibis aut embam maris acrestam ponere,ct parum mentae uel lamenti, Uc in eorum carentia,ma Cropiperis Vel comedere praesertim assuetis)panem fractum in uino mal VaticO,aut aliquo alio austerob odo rato umo. Si a uomitu abstinere non possit,uomere non est malum: tamenestronem uomitum ct superfluum se dare oportet, uel cotoneis uel his ut

supra dictum est. Dictum est de apii

semine, luod praecipue nausea sedat si orrefactumst 5 aceto infusum. Elisam abscintium bibitumis cataplas matus edat. Similiter inla panis uel

159쪽

ε stula assata xlotam aqua frigida

ci cu uino comesta, talent. Vel simili ter panis assatus, occum uino odora' to uel aromatico esus. Sapor pro nauigantibus: Recipe amigdalas utam,allivontices,tere dc dissolue cum aceto serti. Sapor pro ijsde,ad carnes o pisces,clixum ct affatum: Recipe a mi da lasmundatas,parum allii mundi nucem moschatam , caryophilios sex. cresismu' dissoluetu aceto ec stipa o da.

Nausea non poterit quenquam uexa Ira d,

Antea cum uino mill si sumpsit illum. In his uersibus remedium ponitur contra nauscam sui e uomitum non assuetis transfretantibus accidentem: dicit transfretaturum ante nauis inggressium debere aliquot diebus aqua marina uino suo miscere. Pauperuero solam marinam hibet, ut nauseam cultet. Huius remedia causa est,quia

aqua marina salsedine succi stiplici tate claudit oriacium,cntriculi seu

160쪽

,4 DE REGIM ITER AGENT. Romachum, ct per hoc uomitus imo peditur. Est autem notandum,iliato rem in mari non multum conari debere, ut a principio uomitu compescat, sed continuari permittatur donec uos mens fuerit bene purgatus. Hoc enima multis sgritudinibus,rsseruat,im ὀetia curat, aut allevia ut lepram, hyse

dropen apoplexian stomachi fri

giditatem cum humiditat 5 eius notiationem,ut uult Auicciana tertia presin doci secun cap .primo. Si tamen uomitus ita esset superfluus ut debilitaret, restringendus es et, ut antea dictum est, ut malis granatis

acetosis o alijs iam dictis, quibus stos

machiori sicuim confortatum, humo

res inferius depellit stomachus hu

mores maris agitatione ad se esitu ientes repellit. Et praeter iam dicta, uomuersaliter ualet nutritio uiatoris in mari ex cibis acetosis os stomachi confortantibus, ct uapores ac fumos ad caput ascendere prohibetibus,ut sunt