장음표시 사용
91쪽
ALIISQUE OCULORUM VIa sis s; aliisque incertis sinulacris, maculisve ob oculos obversantibus co . Sed haec ipsa simulacra ab humoris aquei etiam vitiis, alterationibusque conti gere potie, contra PIT CARNIUM contendit POR
Atque haec de ophthaimiis Oera, dc sanguin a , cru, . t Vequam humidam etiam nonnulli dicunt a lacrima qμῖμ μ μ tionis ubertate, dicta sint. Nunc trans O ad eam. Lippitudo quam lippitudinem, sive ophthaImiam notham, α Sicca , siVς hccam vulgo nominant. 2Votham eam vocant pri-: id G iri naum eX CO, quod palpebras potius, earumque anguloS Occupat, quam oculi bulbum, deinde quod a sero, aut limpha acri gignitur; siccam porro, quod minor lacrymatio eam comitatur. Hujus autem duplex genus occurrit, alterum cum pruritu, alterum sine pruritu. Quae cum pruritu est, vel exiguam humoris fassi, atque acris suκionem comitem habet, & dicitur Doropbtb' mia; vel in ea abest Omnis humoris fluxus, sed palpebrae tantummodo θ' 'ρ'
iubent, tument, & dolore quodam levi, dc gravi tatis sensu assiciuntur; dc tunc xerophtha ia, sive Iippitudo sicca est. Illud vero genus, quod nullus Hop pruritus, comitatur, dc iere sola palpebrarum duri ties esticit, fouero ibamia, sive dura lippitudo vulgo nominatur. Omnes hae ophthalmiae nothae a lym- SHeroph-Pba, quae ocul OS, palpebraique humectare, dc l u- tholmia. bricare deberet, in acrem , falsamque conversis, aut viscida, dc tenaciori reddita , procedunt; atque 2 ὰ Meo b bati G , aut seros e jure dicuntur. Ut ve- Gc ti0
92쪽
34 CAP. X. DE OPHTHALMIA, to ophthalmiae verae, & sanguineae cursus est brevis, & acutus, sic contra spuriarium longior, &diuturnior: quo sane discrimine praeter alia signa, que memoravi, inter se maxime disserunt.
Caussa. Εκ his igitur intelligitur, quaenam sit harum aD sectionum caussa proxima; inflammatio videlicet tam Usra , quam spuria, Oculos i psos quocunque V si '' 'modo lacessens. Remotae vero caussae Vel iunt communes reliquarum inflammationum , quas jam in peculiari tractatu de inflammatione alibi VOLPropriae, J. recensuimus; vel sunt propriae, ut prava sanguinis constitutio, febris materia ad oculos dela ta, acritas variolosa , scor butica , strum Osa , Venerea, scabiosa , vulnera, ictus , solis aestus , calor , ventus, fumus, acriora in oculos illapsa, & quaedam anni tempestateS, quemadmodum jam HIPPOCRAOES notavit, hiems, inquiens, sicca , is aqui' lonia fuerit, Usr vero pluviosum, austrara , n
cesse est aestate febres acutas fieri, ir opbἰhalmias ἡ sesenterias , multaribus praesertim , is miris natura tumidioribus a) . Si vero biems austrina ; is pluviosa fuerit, ver autem siccum, is aquilonum , ophtalmiae siccae ... diu ut bo.
Pro varia vero inflammationis natura, varioque
id ita ejus gradu, & pro diversa caussarum rationem ut,
dari tiplices oriuntur ophthalmiae differentiae, partimum memoratae, partim per se facile minifestae, in
93쪽
ALIIsQUE OCULORUM.vII m . s primis caussas considerant i , atque ab his adjunctum deducenti, uti magnae, pardae, acutae, lentae, triqmariae, fecundariae, Inmptomaticae syphiliticae fcor-buticae, scropbularis, & sic porro . Neque arduum a ribis Obiςurumque est, differentias supra expositas distin 'i' guere, si ad stigna jam allata, aut ad an amne sit in
qui S animum advertat. Magni tamen refert inqui-Tere, an a caussa externa, atque evidenti solum morbus proficiscatur, num vero vitium aliquod in sanguine antecesserit; quae commode ex aegri, atque allidentium ore erui possunt. Deinde utrum inflammatio exteriores totum partes oculi, an interioreS etiam Occupet, veXetque. Si primum , do- ex lor plerumque , Cc pulsatio, tumorque ad pro X ima inflamma. quaeque loca, ad tempora, ad frontem propagan-
tur: si alterum, omnia haec acerbius, & profvn i. ibit dius excruciant ; imo interdum pruritus quidam in naribus, & palato excitatur, quem crebra subsequuntur sternutamenta, praeter ea omnia, quae in cujusque speciei, aut gradus descriptione memorata a nobis fuerunt. Et quia haec mala sua quoque tempora, ut reliqui morbi, percurrenda habent, idcirco ea probe cognoscere oportet; quo in primis pertinet lacrymarum consideratio. Ubi enim rube- signa suis
re oculus incipit, & humor tenuis, & copiosus m
fuit , communiter morbi principium habetur ;augmentum, ubi omnia ingravescunt, status ; quando humor, qui eκ stillat, temperatior, dc crassior evadit, sic ut palpebrae facile eo agglutinentur; declinatio demum, cum omnia symptoma se se remittunt, & evanescunt.
94쪽
propius ad Taraxin accedit, facilius curatur, quam quae ad chemola. Etenim ob mosis, itemque Ub-thalmia interior, quam a I 'LAT NERO phlegmonem
appellari M. CCCII.) diximus, non solum dissi
cilis curatu est, verum etiam suppurationem, gangraenam, aut, sussusione, sive cataracta, staphylomate , aut amavi rosi, sive gutta ferena inducta , visus abolitionem minatur . Periculosissima est , quae capitis vulneribus, contusionibusque supervenit, ut pote quae Cerebri, meningumque inflammationem indicat, mortemque portendit. Generatam saevior, periculosiorque est ea, quae ex interiorum capitis partium vitio, consensioneque fit, quam illa quae ab affecto pri Num oculo est. Pessimum praeterea signum eκhibet dolor in ophthalmia diu persistens, ct nullis auscultans remediis ; caussam enim habere videtur, non resbiubilem, aut rodentem, aut ad suppurationem, properantem, a qua vel disrumpi, vel ulcerari vasa, aC tunicae oculorum poli unt, in primis cornea lucida, vel congestiones, indurationesque intus fieri, sic ut humores effundamur, erumpant, effluantque , vel suffusio; vel hypopyon, vel alia ejusmodi mala , imo coecitas i psa enascantur. Interdum ophthalmia saepius recurrit, praesertim circa insignes temporum mutationes. Saepe etiam inflammatio ab uno oculo ad alium migrat, quod maκime advertendum est , ut praecaveri, quoad licet, possit. Exstant quoque in historia medica observationes, vivibus Ostendi credunt nonnulli, o phthalmias quandoque contagione in alios diffundi , quod pariter probe adnotandum est, ut in caussam d V eQ
95쪽
ALlIsQUE OCULORUM VITIIS . detegendam , arcendamque incumbamus . Magnum quoque negotium facessunt chronicae ophthalmiae praeserti m scrophularis ; scorbutica, & venerea. Omnes enim dissicillime discutiuntur. Venerea prae ceteris sit a gonorrhaea virulenta imprudenter repressa ortum ducat, nisii protinus emcacissima curatio adhibeatur, rapidissime increscit, oculique bulbum destruit , & citissime ob coecat. Venerea pariter , quae lui supervenit, et si1 non ita celeri passu ad coecitatem per lycit, discriminis tamen plena est, pertinax, & non minus formidabilis. Notha, ae dematosa, & singulae ejus species minus quidem periculi habent, sed plus taedii, & diuturnitatis . bibalma a laborant2m , scripsit HlPPOCRATUR b), ab alvi pro vio corripi, bonum. In Coacis vero haec pronunciantur: Lippitudine affecto subbria febris , folutionem assdri; sin minus , caecitatis , aut mortis, aut etiam utriusque metus est c). ibus cum lippitudine capitis dolor noc3dit, de longo tempore perseverat, cincitatis metu impen
Med. PracI. T. I. Oper. T. a. l. 1. Part. Se i. t. cap. XII. p. 27 .
Indicationes in quavis ophthalmia sunt eaedem, . ζhol
quae in reliquis inflammationibus, videlicet nimium 1anguinis ad oculos impetum avertendi, stagnantes humores resolvendi, acrimoniam eorum de mulcendi , atque emendandi. Nec aliter adimplendae
96쪽
dS O p. X. DE OPHTHALMIA Imationis curationem generatim proposita alibi fuerunt ; habita tantum caussarum, a quibus morbus proficiscitur, & loci, quem occupat, prudenti ration C. Sunt tamen quaedam cuicunque fere ophthalmiae necessaria, & veluti propria. Primum opor tet aegrotantem in obscuro loco conquiescere, at que ab omni luce, oculorumque usu abstinere'. Neque opportunum est oculos lippientes devincire, in primis si humor acrior, vel crassior exstillat, eosque infestat; periculum enim est, ne humor, qui effluere deberet, retentus palpebra S, &COrneam lucidam exulceret, aut palpebrae ipsa inter se, aut cum oculo ipso conglutinentur, aut . cicatricae cohaerescant; quod vitium 'vocant, ibi a chirurgia porro emendandum '. In terdum tamen e re videri potest, praesertim past adhibitam aliquam chirurgiam, oculum deligari: at tum id etiam sano oculo fieri necessarium est , ne sani motu, aut sensu oculus laborans concitetur, & detrimentum capiat. Ab aere quoque arcendus oculus inflammatus est , Vitandaeque omnes caussae, aut medicamenta , quae lacrymaS movent . ' DE ejusmodi curatione consulatur PLATNER. Insit. chirurg. ration. g. 33I., & reliqui chirurgiae scriptores.
Levissima ophtalmia , si ve Taraqis sepe sola
quiete, dc lucis vitatione, aut alieni corpori S inter oculum, dc palpebras illapsi extractione curatur. Interdum tamen , si plet hora adsit, aut humorum cacochymia, sanguinis misso ne In, & Catharsina, aliaque peculiari sanguinis vitio adversa postu
97쪽
ΑLlIs QUA OCULORUM VI Tissc 89sat. Nolanunquam Itatim ab initio prodest , si
caussa ejus sit laxata vasorum compage S , aut sanguinis raritas, ac fervor, Ogulum aqua frigida , vel ovi album ine cum aqua rosarum albarum subacto, vel aqua cum tantillo aceti remixta extrinsecus
ope linteoli, sub clausis palpebris, fovere. Contra νrie idom si sanguinis copia , ac densitas, si vasorum irritatio, noxa & tensio in caussa fuerint, aut jam morbus ali quandiu processerit, a frigidis, & reprimentibus . diligentissime cavendum est. His enim tarnixas facile in phlegmonem convertitur, quod factum Uidit ab empyrico temere aquam frigidam adhibentes LAΤNARUS a). Tunc praestat aqua tepenti, lacte muliebri, decocto seminum psylii, hordei, s- nilibusque uti, quibus irritatio, dolor, spasmus demulceatur, Medetur. Cognosces autem frigida , dc. reprimentia locum habere posse, si oculorum V -- tus rubor dolore, & calore prope careat; nam in la-κitate vasorum, & raritate sanguinis uterque ple rumque abest. Ubi vero demulcentia, sedantia , mollientia, dolor, atque irritatio exposcit, utilissi- ano na rmuin est notu pulpam pumorum dulcium sub cineribus coctorum, & lacte subactam ad mollissimi cataplasmatis modum oculis clausis su per imponere. Si vitium a caussa interiore enatum sit, PLATNd- u rium nos b) usitatissimum collyrium eκ tutia praepa nil L rata, & tantillo vitrioli calcinati inter se tritis, comminutis , addita deinde aqua sceniculi , vel rosarum, commendat. Sed omnia, quae oculum ir Saliua cisitare, aut 'pungere apta sunt, praestat in oculorum I. Iaais
ejusmodi morbo praetermittere , in primis falita , aut pariunι. styptica r nam praeter irritationem , qua malum fere e X asperant, illud etiam essicere poli tint , ut oculi humores opacentur. Nuperrimis enim eXperimen
98쪽
sto CAP. X. DB OPHTHALMIA, Ti, dc FERDINAM DI RAGis Sciliae Chirurgi ordunarii quae magna ejus laus compertum est ,
per remedia, praesertim salina, aut acida eYtrinsecus oculo adhibita lentem crystallinam, aut ejus tunicam pelluciditatem amittere, dc Opacari, iac-que artificiosam induci suffusionem. Non ergo salinis , aut metallicis rebus, etsi usitatissimis, facile,& temere uti licet. Si malum tempestatum inclementiar, aut represso 1 udori, aut catarrho originem debeat, sudor matutinis horis leniter proliciendus est. Illud maκime advertere, adst rin gentia, uti alumen, 1accarum sat vini, jus CX-t ractum, tutia, atque alia id genus, nimis facile ad ullam revocentur, & siquando, cautissime quidem , dc incipiente ad suminum morbo, qui jal a ad finem inclinato id fiat. Eam dem quippe cautionem desiderant, quam de frigidis admovendis praecepimus. Atque haec fere in aliis quoque cphthalmitis obfervari convenit.
s. CCC IX. In ophthalmia vero proprie dicta, itemque i chemosi g. CCCI. , dc multo magis in phlag mone g. CCCII. sanguinis milito juxta istud
Hippocraticum Ubibal nutin Denae sectio foreti pernecessaria est. Ita tuo protinus expedit, sanguinem ex venis brachii, pedis, jugularibus, quinimo ex temporali arteria, etiam iterato pro morbi, atque aegri viribus, mittere; cur urbitulas ter go, collo, & pone aures defigere, hirudines temporibus , atque ossi petroso admovere, alvum me-z dica-
99쪽
hL31sQUA OCULORUM vITIIs. I sicamentis antiphlogisticis sat valide subducere, pedes in calidam crebro demittere. Quod si e)us modi auxiliis parum proficiatur, & vascula in adia in '
nata ampliora, ac turgidiora appareant; h TC acu adnatae.
recurva subter trajecta eleventur, dc scalpello idoneo dii cindantur, ut sanguinis tantum, quantum haberi potest; effundant, adhibito interea o culo ex aqua tepida fotu, aut balneo, ut humor sae ineuia facilius effluat. Adnatam ipsam, quando ita in- tione. tumescit, ut oculum compressone quasi suffocet', qua interiorem inserioris palpebrae faciem vestit, altis, & crebris incisionibus pertundere non alienum est, ut sanguine profluente universa detumescat. Sic & oculi suffocatio avertitur, & timor cVitatur, ne per sectionem adnatas , quae oculum tegit, staphylomata icleroticae erumpant. Imo, si Excisiosc. non detumescat, & efficaciore auxilio opus ' 'μsiit, eam, qua late fieri potest, exscindendam jui hent chirurgorum praestantissimi; quod in o hthalmia gonorrhoica, & venerea graviore . CCC. CCCVI.) potiis muni locul habet. Interdum mul tum profuisse perhibent duas hirudines infernae Hirudines. orbitae parti prope angulum eXternum applicatas, cautione adhibita, ut sanguis, postquam hirudines
deciderint, effluere per aliquod horas sinatur b . a) Dia. l. VII.
In pertinaciore malo, plenoque corporis habitu, Velicon- aut cacochymo post universales evacuationes ad etai a. Cantharides , dc cauteria properandum est. Illae Cervici posteriori, aut pone aures, aut intra scapulas
100쪽
CAp. X. DA OPHTHALMIA, applicantur, ut ulcera excitent. Imo temporIbus nonnulli. & svncipiti, sit ibi pondus molestum per-
clpitur, apponere eas non dubitant. Haec Vero in fra occiput inuri solent. Cauterii genus Valentius est: se taceum, quod collo postico inducitur . Hoc magnam humorum vim educit, amplioremq Usuppurationem excitat, atque adeo ut mole sinus, sic emcacius ad revellendum videtur. In in lubri RCO frequentissime utuntur , nec leviori contenti sunt ; nam tantum sub cute collutosae membranae plerumque comprehendunt, quantum quatuor desetis transversis, di amplius rei pondeat. ViXOcu rum ulluS morbus, aut capiti aliquanto pertina iῖς est . in quo ad hoc chirurgicum praesidaim non colh fugiant . Quod dum promiscue, & sine multa con-; sideratione aggrediuntur, fieri non potest, quin in terdum praeter necessitatem, interdum frustra a 'Uς oceo dhibeatur, nec semper nocumento careat . Candide mihi. narravit chirurgus ocularius non sane imperit US, nec meticulosus , post complura facta pericula non admodum prospera, se hanc chirurgiam penee κ toto deseruisse. Contra alius non minus e Xer
citatus, ac doctus testatus est, si quid in oculorum morbis gravioribus, diuturnioribusque, aut recidi vis spei superesst, id totum in set acet administratione situm esse, eκ perientia pluries se comperisse. Ex quibus colligere licet, se taceum, uti alia ma' gna remedia, nisi prudenter, & considerate, &opportune deliberetur, neque certum, neque in nocuum esse in hujusmodi morbis experimentum. lSe tacet mitior, tutiorque species est , quod in au riculae lObo mi eratur. Quando valentios ab Oculis avocare animus est , post: tertium a perforato au'riculas lobo diem, induuntur radicis timelaeae, aut