장음표시 사용
21쪽
plex,quid collocatum,quid compositum,& coniunctum: quid duplicatum, quid exaggeratum, quid iteratum,quid comutatum,quid ornatus caussia iniectum,quid officio iungens, necessarium,quid stridens, quid lene quid fluens quid adhaerescens.seeunda pars Animaduersa sic proprietate, atq; significatione
Riαtionis. uerborum,tutd ad sententias progrediemur. Sente tiarum uarietatem,uim,copiam,grauitatem admissimile. nistrat magiS natura,quam imitatio. Neo aliter pictoris labor irrirritum cadat,qui ad singulos literas rum ductus,penicillos paratos,colorest in propiunon habeat,quam qui orationi conficiendae incum
bens,sententias aliunde colligat,non eas ultro,beni Ciceronis ita gnet Osterentem naturam sequatur. Ciceronis lasmo etiam insen men lectionem in hoc genere maxime necessariam
mi Τ qmp ' arbitramur ut lut consopitam somno cogitatiosi nem nostram uel eam ipsam oscitantem, & dormi tantem suscitet,& exacuat: animum percutiat,eωrum,quae insignita,illustria,explicat legimus,traducta in memoriam imago ac,quae inchoata sunt,et rudia tantum in animis nostris sensa,in uim maiore deducat, faciat , ut scribentibus nobis praesto sint ea,& accincta. Recordamur multis saepe locis,quid acute,quid grauiter,quid remisse Cicero:quae quanquam non rjsdem uerbis, aut non eodem orationis sono ad rem nostram transseramus, iuuant tamen,& ad similitudinem inuitant,nihil minus quam alionis inuentis similem: sicin unius uerbi imagine, tostius sententiae saepe fit informatio. Aqua dum nobis interdum
22쪽
interdum haeret, & cum perplexi in medio cursu
subsistimus obuiam prodit loci in eandem ratione a Cicerone tractati memoria, quae nos dubitantes, impellat,& excogitationi nostrae animos faciat,dos atq3,quatenus aut pes in rem praesentem esseredus i a sit,aut a proposito reserendus. At. licet uiam, qua nobis aliquo proficiscendum est,non ignoremus,et late semita pateat:tamen si, qui illac iter recta secit, eius uestigia appareant,tametsi pedem in eadem no
imprimamus,dubitationem omnem sane adimunt,&,ut sine erroris suspicione inambulemus, admosnent. Sic, quamuis comunis est sententiarum excos gitatio,ato uarietas,ηS tamen ut recte, commodet
utendum sit,uiam quas indicat, & ostendit Cicero
sentetiis maxime omnium creber,ato frequentatus.
In quo imitado quid impedit,quin aurificum indus simile. stria,at artem aemulemur. An,si a te bracteam illi accipiat,non eam, si libet,sic immutet,ut nihil sermgprimae maneat: An n5 ex Catello Leonem: tum ex Leone Catellum coflent Ita sententias ex Cicerone collectas sic invertere arte nostra possumus,ut sua, si
uiua Cicerono agnoscat,ut surti non agat, ut nihil iure repetat. apropter, quandoquidem sentetiae lumina sunt,&gemmae Orationis, non ex stercore
eas conquirendas,eliciendas putem,sed ex ditissumo Ciceronis mundo gemis lectissimis , 8c undi pellucentibus spectabili. Sententiarum uero uariestate sic nullo negotio,Cicerone legedo, dignoscas,& quaeras, si omnia eodem semper modo oratori
23쪽
non dicenda intelligas: si ut ille omneis locos insgeniose scrutere,& pervestiges, ex quibus emas arogumenta:Obseruest, ut ille uerecundis quod sere fit) minimel pugnacibus principiis : ut intensis quod raro faciendum ut elatis, ut uel ad ostensio nem aduersarh, uel ad sui commendationem parastis : ut narrationibus explicatis, & dilucidis utitur: ut tenue filum in docendo sequitur: ut callidius, & .
argutius interdum argumentatur : ut pro ratione temporis,et caussae natura, Iudicum animos flectit, asscit regit:ut quibusdam locis uim eloquentiae tostam expromi ut sese totum numerose, dc uolubilis ter fundit: ut res auget, & amplificat: ut neruosius, uehementius,concitatiusq; insurgit:ut leniter serta mittit:ut lamentatione,& plangore serum aliquam do complet: ut Omnia apte,eleganter, Perite, Prudenter,ingeniose, artificiosel agit. Ea ipsa qui animo percursa habebit,sententiarum non carebit uarietas te,aut copia. Sed de his hactenus. Postremi Sequitur,ut, quae extrema est imitationis pars, ditionis pars. breuiter a nobis explicetur: dicamus de compossitionis lenitate. Lenitatem compositionis efficiunt Nurim o sonu Sa numerus,quibus stylum a stilo facile tori . distinguas. Soluta autem quamuis sit oratio,ingresdi tamen, Sc procedere libere debet potius, quam uel uagari,uel licenter errare. Circunscriptione, & ambitu, tanquam in orbe inclusa currat, ac in quasdrum,numerumi redigatur. In quo,superbissimo aurium iudicio morigeramur: quae Persecto, coimpleto
24쪽
pleto uerborum circuitu,& concinna coagmenta tione gaudent: quae curta sentiunt: quae redudantia, dc lasciua repudiant: quae morose expectant, ut apte uerbis colligata cadat sententia It 3, quod huc per tinet, quid in Cicerone diligentius obierues, quam quae numerosa sunt,& sonora. Exercitatus, scio sty lus hanc compositionis suauitatem praestat, ubi nisi adsit naturae felicitas,nihil effeceris. Conducit tameapud Cicerone numerosae orationis studiosum ac curate circunspicere, qua potissimum ratione uerba inter se collocet, numerosami, dc aptam compra hensionem extruat. In primis habet quoddam delesctationis aucupium conglutinatio uerborum, Zc circuitus, non contractus ille quidem, Sc minutus, sed sine elaboratae concinnitatis significatione molliter, lenitem, desinens. Collocari autem uerba ita a Cicorone cernimus,ut inter se quam aptissime colisreat. Vocalium concursiim suo more uitat, ne orationiS hiatum, at* sonum asperum inde re efficiant: alis ieri cicero his terarum uastitate refugit,ne stridant horridius,atq; N. obscoenius. Antitheta crebro conseri,qug numerum oratorium ipsa necessitate gignunt,& sine industria conficiunt.Non ut pleri , infracta, & amputata los qui tur: finitis, aptis laetatur, mauultl Orationem Pariter cum sententiae excurrere, quam inconditam laudicare,aut insistere.Sic tamen continuandi sunt, Zc perpetuandi numeri in oratione,ut uersuS sonum momodo a effugiamus. Permixta sit ita, Sc temperata numeris, tinuandini erim dissoluta tantum ne uideatur: lateat quadrandae ' μψης C orationi&
25쪽
orationis industria: sic misceantur, sic temperentur, in praeteruolent numeri ,tantum ut non fluctuare, Scuacillare oratione nostram sentiant, qui eam aequas liter, &constanter ingredi cupiuntiangustam, coimcisam' uerborum structuram odere. Nihil fiat ex,
tra modum: ne poema c5ponere existimemur, poesmatis similitudinem vitemus. Sic numeros obseruomus,ut non toti e numeris constare,sed ne numeros
aspernari, aut negligere: ut non ambitum illum nismium amplecti, sed ne abisscere 1hs dicamur,qui nem agrestes, neq; inhumanas, neque rusticas aures lia bent.Non quibuslibet generaliter partibus numeri
interserantur: numeris tantum terminetur sententia, numerose solum cadat uniuersa orationis species:no a numeris uacet,in quo aures acquiescunt,uerborum odido ηυωροι compGPhensionis exitus. Caeterum,ne, quod oratos oratorios lia rium numerum efficit,silentio,iacitus que praeterea,
μι ordini haec omnis laus tribuenda est quo ut par est, . seruato, omnia numerose', aio iucunde fluunt: quo Paulum comutato,rjsdem uerbis, eadem stante senstentia, ad nihilum omnia recidunt, dilabuntur quePerplexa, M obscuritate infuscata. Q uem cum Ciceronis lectione cognitum, atque animo compraehens sum habebimus, tum illud non ignorabimus, quisbus rebus, loci coueniat numerosa oratio: quibus item orationis partibus proprius sit, ec congruus uel dactylus,uel anapestus uel sp5daeus,uel trochgι' us,ueliabus,uel paeon,uel creticus,vel dochimus,uel
dichoreus.Ita*,quod est pulchre,et oratorie dicere,ia uerbis
26쪽
c I c E R O N I A N α uerbis lectissimis loqui sentetrjs optimis uti, ratiost nem molliter, aequabiliter, struere, cum nos id doceat Cicero, quid alioru nugas sordesq; secteinura quid expetamus quid uel pili faciamus. a Liquet igitur, imitationem tribus partibus cons Milogi stare singulari nimirum uerborum delectu,& splens dore eximio:grata sententiarum uarietate,& grauistate: leni, suauique copositionis fluxu. Liquet item,ea omnia a Cicerone petenda ad quod satis iam demostrarimus:& plenius quidem ostendimus in Dialo go nostro Ciceroniano contra Erasinum: unde haec etia omnia eisde pene uerbis excerpta sunt. Q uam ob rem si nos nostra plus semel usurpare,dc inculcas re uociferabitur Floridus, nihil nos commovebunt morionis maledicta aure enim nostro id facimus:&recte, docteq, scripta decies repetita placebunt. Ac ob id maxime lite de industria repetiuimus, quae in Dialogo nostro Ciceroniano de imitatione dispu tantur, ut iudicent Lectores, an iustum argumentum S abinus Morionis nomen recognoscatur hahuerit nostra uel calumniandi, uel repMhendendi. Vt tamen praeceps temeritate sertur,ea calumniari, repraehendere non erubuit,quae ut uera,& probabilia amplecti debebat. Atque unde nostrae laudis exurgebat materia, illinc repraehensionis causiam aucupatus est. Sed quousque tandem insaniet quos usque tanta tandem animi dissolutione erit, ut tor tuosi ingenii famam non refugiate ut ab omnibus
rideri uelit et ut uel tantula boni nominis parte etiaC a abuti
27쪽
abuti nolit Nam nomine bono uti non potest qui
in tanta uersatur peruersitate. At pMtermissis ho, minis nefarii moribus cne eade, qua ille in moribus aliorum temere,petulantem, notadis, malitia abum dare uideamur ueniemus ad ea,qus huius o. Peris reliqua sunt. Sunt autem partim de re Literaria:partim eoru masledictorum consutationis, quibus nos flagitiosus iste obtrectator lacessit.
28쪽
merariam Ulam Floridi denicientiam, qua Cice
ronis amatores ab eo alienare contendit . . tep
id fecit, ut de imitatione Ciceroniana scribere continuo voluerim, Iuventute bene erga Cicerone animatam pro virili retinens, m Ciceronianae imitationis ratio breviter, familiariter edocens. Quod autem ad ridicula illius maledicta pertinet, quibus me essere nate appetit, nullo certe loco apud me prorsita sunt. Quid enim vel tantulum quidem commovear hominis debacchantissurores Quid ni ineptam inepti Morio nis loqvacitatem rideam meruntamen quoniam nos ad illius calumnias responso eruditione non caresit, vi sempera' nobis aliquid in communem utilitatem conferatur, renodere tandem constituimus. Hic hic vero es,
29쪽
hic inquam est,ubi te causae no Irae arbitra, iudic opexpetimus:nes tuanesolum ed doctos etiam omnese, quot quot habet Italia, Gallia , Germania, Hispa nia , Britannia. . at unum est, quod me pene totum ab hac responsione abducite nempe incredibilis Ob tractatoris nonisi infantia. Scio enim C quae illius es inscitia , aris barbaries9 non magis ea intellecturum, quae mox ά nobis disputabuntur, quam quae antea ca lamiuatus est, absurdo repraebendit. QuidsectassEt nos inqua vi publicae utilitati serviamuN , inge nio burdo hominem, fultum, infantem, barbarum, rerum omnium nisi vitii, sceleratae menti expertem, nullius numeri, nullius nominis sipitem responsione norira dignatum facile hercle patimur. Tu animum ad defensio
30쪽
V I D in nos prismum vomis Floride et quid debaccharis iis in te uocibus uti posi
ssim: na nec siccus,nec nisi emota mente cons
tumeliam nobis faces re conatus es) quid uociferaris. quid ringo
Vt amplam muliebris garrulitatis materiem habeas singula Ciceroniani nostri in Erasmum dialo, Ri capita persequeris, Erasini causam suscipis:quam ille uiuus defendere non potuit, defendere te posse arbitraris. Macte animi, Morio:stultitiae tuae nauis ter,enixe serui:maledicendi, calumniadici, ansam undique uiriliter arripe. Ergo Ciceronianos prae sidium in me suum posuisse, iniquo animo pateris. Acerbe etiam sera,quod meum ab Erasinico stylum