장음표시 사용
31쪽
distinguendum in meo contra illum Dialogo mo/nuerim. Neque nostrum tibi placet de Erasino, dc Christophoro longotio iudicium.' Hic breuiter a me ad omnia sic habeto. Suum in me praesidium si
amatores Ciceronis collocarunt, spe hercle non fabluntur. Nam qui Ciceronis studiosior me fuerit, agnosco prorsus neminem. auid autem in eius leoctione profecerim,tum uero declaro ,cum, quae scrubo,& pure,& Latine prorsus scribo. Q uod si illime Sc bene animato,& a Ciceroniana copia eximie Parato nituntur, quid te, tui simileis imbecilleis Ciceronianae eloquetiae oppugnatores resormidet Inuidentia hoc loco disrumparis licet: nam tantum ut dolorem tibi faciam de me haec praedico: cui scio Sc existimationem,& nomen paru iucundum meu. Sed ut iam acerbius assciaris, de meo, dc Erasini stylo liberius hoc dicam. Purius ,ornatius, splendis dius diligentius obseruatis numeris maiori sentenstiarum pondere,atque grauitate,exactiori in omni bus iudicio, prudentiat, quam Erasmus, nisi ipse omnia,quae uellem,Latine scribere, Naturam mihi iniquam,uitam mihi acerbam, operam mihi omne in studio eloquentiae periisse arbitrarer. Nec uero arroganter hoc dictum existimari uelim. Nam confusam autorum multipliciu imitatione cocedens &Erasino, & multis, quod est Ciceroniani propriu, Pure,Ornate,spledide numerose scribere quonia in Ciceronis studio bona iam aetatis parte consumpsi
si id mihi assumo, uideor id meo iure quod a modo
32쪽
uendicare. Nunc aegre ser Erasmum a me saccis dum nominari meu illi stylum anteponi. At quam to tu magis flaccidus uideris,dum nostra tuis persmiscest Q istum tua,ut frigida, Sc intermortua, ερος manon refugiat . a uis nostra ut Ciceroniana, & pla,
ne Latina non amplexetur. Etiam meretricum uulsgo minus cautus iudicandus es. Siquidem sermos Flaridia vire,sioribus se ancillis nunquam comitatae in publicum trix -m Prodeunt, ne prae ηs in contemptum amatoribus εμε ueniant. At tu prudentia communi,& iudicio prora sus destitutus nostra comprimere non nouisti: quae tuis adiuncta, tibi toti obstruunt, ac suum lumen, splendorem p retinent. Q uibus quidem dum inas nem uerboru tantum strepitum tribuis,& nostrum de imitatione Ciceroniana Dialogum nihil habere aliud, quam perpetuas nugas, & uanae garrulitatis studium indefessum ais, mente captum unum alis quem audire mihi uideor, qui Homerum indos ctum, Aristotelem rerum rudem, Platonem Phis Iosophiae imperitum, Ciceronem barbarum, aut infantem Vergilium ignarum appellet.Haec siquis Floridum ins dicat, nonne insanire existimetur quippe cui insa, F - r
niae luae morem gerat: ratione nulla nitatur. Sic nonne insanus habearis,qui,cum nostra coneris res praehendere, nullam tamen probabilem repraehenssionis causam assers et Dialogum nostrum plenum nugis & garrulitate clamas. At saltem caput ali quod ex eo seligeres quod resutares, quod falsum, quod inane demonstrares. Apagesis cum tua ista
33쪽
insipida mete, Belu repraehensionem tuam ratione Florsu mem aliqua sulci alias risius,& fabula cuiuis omnino sutut ς tqt ς Porro autem a mendac is nefariis,quibus totus consutus es, in posterum abstineto. Cedo,ubi avitores quosvis siue oratores, siue poetas, non legen dos admonui . Legendos contra semper omneis
monui 8c oratores, Sc historicos, dc poetas : ato ab 's petendam uerborum copiam si ea Latina sit, Scsplendidad rerum cognitionem , dc scientiam comφparandam: at ad Ciceronem cuiusuis stylum com Poni, formarit uolui. Idch eo,quod, si a Cicerone discedamus,nullus iacile reperitur,qui ueram, ger manam styli Latini imaginem, simulachruntque praestet. Italice omnes loquuntur in Italia: Gallice, in Gallia:Hispanice in Hispania: Britannice in Britannia: Germanice in Germania: sed tamen inter omneis cuiusuis nationis ordines unus aliquis selicis ternatus existit, quinatiua quadam loquendi pro
Prietate,atque elegantia suos omneis aequaleis supes Tat,neque Parem,aut maiorem nanciscitur. Sic perssecto illo linguae Latinae seculo fuerunt Cicero, Sabcieero suos o, lumus, piar,Plancus Caelius eos tantum receseo, meis Murici quorum aliqua monumeta excepit Posteritas) Me
' tellus D. Brutus, M. Antonius, M. Lepidus, Cabsius, S. Sulpitius, S. Galba, C. Asinius Pollio, C. Matius, P. Lentulus, C. Trebonius Sc reliqui,
quorum extant etiam nunc epistolae in Ciceronis epistolis quis tamen eorum Ciceronis puritatem,
facilitatem, aut uenustatem aequat et Singulorum epistolas
34쪽
epistolas ter,quateri legito, uoces singulas expens dito, stylum considerato, aut te nullius iudicii fateas ris necesse est,aut in iis pleraq; esse cofitearis Sc subsdura Sc non satis perspicua,&aspere,hiulcecp consiuncta. auod si deinde ad Ciceronem te conuertas, tunc uelut te monente ,et ad singula tibi insusurrante Roma ueram linguae Latine phrasim recognosces. Ex rjs uero omnibus , quos supra nominaui, unum Caesarem semper excipio, quem uerboru puritate, ciecto. '& styli suavitate nunquam Cicerone inseriorem co=cedam. At extra hunc, dc Ciceronem nulli pror sus cuiquam in stylo sormando adhaerendum suas debo. His tamen Sallustium si cet adiungere: sed non in omnibus, ut illi sunt, imitandum. Nimia in Sallustio fuit uerborum antiquatorum ali ertio: Sarastias vera aures etiam teretes non satis aliquando ut ille ipse Caesar) numeris suis explet. Sed diuinos illos limguae Latinae principes potius ueneremur, quam in cre quapia suggillemus. Suum enim gradum quiscyobtinet: nec, quaquam alii ali js minus admirabiles, at* diuini sint, idcirco in ordinem abiectiorem res digendi sunt sed potius in usum nostrum,si quando ηS Opus erit, prudenter,apte conuertendi. Quid tu M eum iterum de Longotio, Sc Erasino iudiciu Doleti proserri uiset Iterum certe seram.Longolius uers Latinitatis amans,quo illa praecipue constat. illum sibi imitandum proposuit, perfeciti atq; tandem asse cutus est,ut eius quam simillimus euaderet.Erasmus autem alio ingenio natus sontem ipsum neglexit.
35쪽
rtuos undique consectans, aridus semper fuit, nulla maiori eloquentia abundans.In hoc genere uter utri praestare dicedus sit,aut uides, aut sensu plane cares. Persectam scribendi formam secutus est,et assecutus Longolius: quam Erasmus contempsit, & ea destis tutus est. Q uid num Erasino igitur praestantior in eloquentia Longolius z num laude dicendi cumula, tior et At ille pulcherrimum Adagiorum Opus con scripsit: hic nihil habet praeter exiguam imitationis imaginem. tantum hic mihi risum praebes, Flo ride aua parte Longotium deprimere te putas, ea maxime omnibus in ore est: siquide Ciceronis imi, latione tam prope ad Ciceronem accedens, ut nihil scribat,quod non eodem scribendi modo scripturus fuisse Cicero uideatur. auo autem nomine Erasimum laudibus in coelum effers, eo totus apud do ctos stiget. Quuid enim habet illa Adagiorum far Tas o, Praeter superuacaneu otiosi senis laborem rea surreptas omnium undique uigilias. An quicquam citat uel explicat in Adag assuis Erasmus, quod aspud alios aut Graecos, aut Latinos scriptores, inter pretes. non reperias. Nulla istiusmodi laboribus concitatur ingeni j admiratio, nulla quaeritur nomis nis immortalitas: praesertim cum tumultuarie id prς stes, nullo quemadmodum in Adagiis Erasmus obseruato ordine. Sed simili Logoth stylo nulli non te admirabilem reddas, nullam non gloriam auescuaris. Nam purae Latinitatis expressio omnibus utilis est. Adaetiorum ista assectatio cui,quaeso,usui
36쪽
quid in scribendo iuuat, nisi ut stylum implicet, Sccontrariam eloquetiae obscuritatem afferat et oratio. ni lenitatem adimat c curiositate nimia auditorem
enecet At inquis Morio plus eruditionis habent Erasmi scripta,quam Logoth,8c reliquoru Ciceros nis imitatoru.O' populares,incolae,accolstatinorufinium: ecquid uiuit,ecquid uixit ecquid uicturu est Florido stolidius: Quaasi uero Ciceronis imitatio cuiquam eruditionem intercludati iiid ais,Belua an in Longotio pro argumetis ab eo tractatis erudistionem requiras. Tu quam tantopere effers in Erasimo eruditionem c uestra iterum pace hoc dixero, ph Erasini manes:causae meae coactus seruiob quam doctrinae magnitudinem praedicas . Superuacasneam in Theologia garrulitate illi deme: quid nos Praeterea docet et quibus nos disciplinis insti uit an Philosophia z an Astrologia an Geometria . an Geographia an Dialectica an Medicinarande nique Grammatica Quuicquid tamen nominis suis sibi laboribus peperit, id omne ex Grammaticis Praeceptionibus manat. Nam que opera Erasini magis celebriar quae magis in manibus uersantur,
quam illius paraphrasis in Vallam et quam Libellus
de octo partibus orationis quam de copia uerbos rum et quam de conscribendis epistolis r Reliqua illius monumenta aut iam quidem interierunt, aut breui interitura sunt: quanquam nominis immorν talitatis auidus testamento pecuniam reliquerit ad i bribo . eius Operum certos Tomos excudendos:qui proxi
37쪽
me e Germania ad nos allati sunt asinaria mehercuι- te sarcina grandiores. Sed iam per me quiescat Erasimus. Tu etiam, Floride, ne expecta, ut singulatim ad tua uinolenta somnia respondeam. Semel hic de
ciuid seriedum imitatione Ciceroniana sic pronuntiabo: anod ad
in imitatione ci uerborum copiam,& dictionis uarietate,diuitiast rq parandas attinet si uel causarum defensionem susci pias uel historiam scribas, uel carmen condas, Vel de religione nostrae aetatis loquaris, Sc tibi necessa ria uerba apud Ciceronem non reperias ,nullis prorsus bene Latinis Scriptoribus tibi interdictu uolo: sed id tamen uolo collestam uerborum copiam ad Ciceroniana dicendi phrasim omnino consormari: quae haud dubie neque in historia,neo in carmine,' neque in quovis traAando argumento aut dura, aut absurda,aut indecens uideri potest. Iam garri, iam blatera,iam coelum,& terram in me misce loquacis tale qua totus perstrepis omneis impudenter ob tunde: nihil a me ultra de imitatione cnisi in primis necessario) extorquebis. Sed tamen, antequam ad reliqua tua maledicta progrediar,te amice admoneνho licet id non postulet ingen a tui peruersitas) ut, si resipiscere decreueris: id est,uere Latine loqui cos stitueris,antiquatis plerisin vocibus uti iam desinas. Flinii si tr Cuiusmodi sunt singularissimus obsequelar Sc seπε centa alia uocabula Latinis auribus inusitata. Tan tum, quae, cum haec scriberem, mihi in tuis scriptis
passim occurrerunt, annoto. Nam caue putes, tua
omnia opera me legisse: meas enim horas tam male
38쪽
no colloco. At cum tuaru Iectionum succisiuarum subrum lactione succisiva percurrerem, in tuas istius modi uoces incidi: unde coniecturam statim feci, te non magis in caeterispum esse. Atqui non me clam est apud Plautum obsequelam reperiri: sed bona dictionis Plautins pars obsoleta censenda est. Et sane, quoniam non id praeter rem omnino iacturi vide. mur, hic nostrum de Plauto, &Terentio iudicium libet inserere, quod in Terenti j exemplaribus apud nos excusis secunda continuo pagina omnibus sese ostieri.Eo aute id a me fiet,ut noscant hic do fit,quam te uerius, Sc prudentius de illis Poetis nam te plus aequo fauere Plauto, certum est) iudicium secerim. Sic uero habent nostra carmina. Graecos Poetas Comicos mitto libens: De Latinis quid sentiam, iam iam eloquar. Plautum Terentio qui oblinate praserunt, Graviter inibi videntur errare. Siquidemi Iemo negat Plauto sermonis Latii : i Proprietatem Jupremam. Sed nec ea dees Terentis, vel maior. . ais praeterea Servile Plauti ingenium plebeium nimis, Terentius liberalisbio, extruales vlgareis posito non vulgaritersuperat.
In hoc, Latinae Musae, parcite Sedigito, Qui principi Latinae Comoediae ab Iului seritum hercle laudem si Comico cuiquam alii.
Doleti iudicium de Plauto, erTerentio.
39쪽
existimationis accessione arbitrabatur, si, quem uisuum adoriri nedum offendere) pungere ue time/bat, mortuum impudenter oblatraret, atq; perfidios Se morderet. Habes, quae me in Erasmum commoouerunt, quibusq; adductus sum, ut Longolij mortui dignitatem defendendam susciperem, praestoq; esisem Iuventuti Ciceronis studios, ab Erasino conuisci js lacerata . De Italo autem,cuius imposturas a me in lucem prolatas tam grauiter doles: quoq; relicto in Erasmum me inuectum ais,hic inseram,quae a me
uarhs locis scripta sui sed id suppresso nomine, qua doquidem 5c tu illud supprimis,ne per se satis apud G allos, Italost cognitum, notius ipse faceres. Itaq3 sic de eo scribimus Libro primo nostram epistolas rum,epistola decima tertia, ad Franciscum Langia chum. Nouus apud nos crjs uerbis est ille i m) OME, pilla eloquentiae parens ab Orco prodiit: inad ab Italia lis Doleti. erupit quidam ad nos linguae Latinae ignarus,& arstium omnium indocto Nebulo: cui cum alia nulla
impostura succederet, hanc tandem pecuniae quaereρdae rationem inii t,ut tum lingua Minae usum, tum orationis facultatem,& uersus faciendi artem minus mense promittat rem in omni memoria inauditam,& risu perpetuo dignam: cuius rationem tibi si cono stare optes, perinde facias,atq; si opera des, ut cum ratione insanias.Regem tamen cut Gallis quibusdasacile uerba dantur nummis pulchre emunxit, com mentarios illos pollicitus, quibus nos uel inuitos, aut stertentes omni eruditione imbuat. Hic mihi. E deesse
40쪽
deesse doleo, quicum haec prolixe rideam. auid de
iis sentias,a te uehementer expecto. Multos quidem in Gallia noui, quoru ingenio, 8c labore persectum iri spero,ut quam sibi eloquentiam, & literarum de cus Itali suo uelut iure assiumunt, Gallis quoin commune intelligant,& nos insanteis appellare aliquam do desinant: qui neglecto literarum studio mollitia plus caeteris fluunt, atque liquescunt.
de sequenti, sic de eodem scribimus ad Iacobum Bordingum. De ς inla. L e illo qui homini rudi, 8c grammaticorum ele mentorum ignaro, trimestri spacis, lingue aut Grs cae, aut Latinae cognitionem sua industria, operat, uelut uirgula diuina, dari pollicetur, prJptam 3, dc expedita de re quavis dicendi ac scribedi facultatem spondet, Italici ingenii portentosam ostentationei'
agnosco:tu illius uersus Horat. mihi in mente uenit. Parturient montes,nasietur ridiculus mus.
Tolerabilis utcunque tamen hominis impostura uideretur,ea nisi Regi illusurum se speraret, &, quas omneis nouit pecuniae uias, iis apud nos uti uellet. Scilicet artis oratoriae facultate uel dormientem bea. bit, qua, ut huius artis morosi disceptatores praestrisbunt, abunde instructum nulla post hominum mes moriam aetas adhuc tulit. Amphiteatrum ad deignanda memoriae loca aedificet: Commentariis Cis ceronianae locutionis a Mario Nietolio adiuuetur: